Mark 4 tegi jaqsı tuqım
Hám Ol ayttı: «Xudaydıń patshalıǵı, adam jerge tuqım sepkenindey, hám tún boyı uyqlap, kún boyı turǵanday, hám tuqım óship, ósip shıqqanday, ol ózi qalay ekenin bilmeydi. Sebebi jer ózi ónim beredi: dáslep japıraq, soń bas, onnan keyin bastıń ishinde tolıq dán. Biraq dán pisken waqıtta, ol dárhal oraqtı saladı, sebebi ónim jıynaw waqtı keldi.» —Mark 4:26-29 NKJV
Ósip atırǵan tuqım haqqındaǵı mısal-gúrriń Mark injiline ǵana tán. Matta aspan patshalıǵınıń házirgi dáwirdiń aqırına shekemgi rawajlanıwın jeti mısal-gúrrińde súwretlese (Matta 13), Mark Xudaydıń patshalıǵınıń ruwxıy hám moralıq xarakterine hám jaqsı xabardıń bizdiń dáwirimizde tarqalıwına itibar qaratadı (Mark 4). Injil tuqımı dúnya júzine sebilgen hám Xuday oǵan bergen arnawlı nızamlarǵa muwapıq miywe beredi. Bul Onıń Sózi hám Ruwxı arqalı tuqımǵa bergen keremet kúshine muwapıq júz beredi.
Matta 13 te jeti – yamasa hátte segiz – mısal-gúrriń aytılsa, Mark 4 te tek tórtewi aytıladı: sepiwshiniń mısal-gúrrińi hám onıń jumısınıń tórt túrli nátiyjesi (1-20-ayatlar); shıraq hám shıraq turǵıshınıń mısal-gúrrińi (21-25-ayatlar); ózi ósip atırǵan tuqım hám onıń beretuǵın bay miywesi (26-29-ayatlar); hám aspan qusları uyalay alatuǵın úlken terekke aylanatuǵın gorchitsa tuqımı (30-32-ayatlar). Nominal xristianlıq jer júzinde úlken kúshke aylandı, onda nápak ruwxlar erkin háreket etiwge ruqsat berilgen (Ashıw 18:2). Bul ásirese Masihdiń qaytıp keliwine shekemgi waqıt ushın durıs.
Sepiwshiniń mısal-gúrrińi
Sepiwshi bul dúnyanıń maydanına Sózdi sepiw ushın shıǵadı, biraq onıń sheklengen bólegi ǵana jaqsı jerge túsedi, ol jerde mol miywe beredi. Biday dánesi jerge túsedi hám óledi, soń kóp miywe beredi. Otız, altmıs yamasa hátte júz jańa biday dánesi onnan shıǵadı (Mark 4:8).
Bul Xudaydıń kóbeytiw usılı, ólim hám tiriliw arqalı dep aytıwǵa boladı. Bul prinsip Rabbıǵa qollanıldı, biraq ol hár birimizge de qollanıladı (Yohanna 12:24-25 ti esapqa alıń). Ózimizge ólgenimizde, biz Oǵan da jasaymız hám Xudaydıń jańa jaratılısında miywe beremiz.
Jol boyına túsgen tuqımdı quslar jeydi. Bul haywanlar Matta 13 ke muwapıq jaǵımsız mániske iye, jamanlıqtıń háreketin kórsetedi, ol tuqımdı urlaydı (19-ayat; Mark 4:15). Bunı gorchitsa tuqımı haqqındaǵı mısal-gúrriń menen salıstırıń, onda aspan qusları da óz rollerin oynaydı.
Soń, sırtqı hám ishki jaǵımsız tásirler bar, olar miywe beriwdiń aldın ala aladı. Birinshisin biz taslı jerge túsgen tuqım menen kóremiz, bul onıń tek waqıtsha ósiwine sebep boladı. Onıń tamırı joq hám qıyınshılıq hám quwǵın sıyaqlı jaǵımsız jaǵdaylar sebepli tez qurıp qaladı. Tikenler arasında túsgen tuqım bolsa, adam júreginde jasaytuǵın hár túrli jaman nárseler menen basıladı: qáweterler, nápsiler hám sınawlar (18-20-ayatlar).
Shıraq turǵıshınıń mısal-gúrrińi
Xudaydıń Sózi biz Qutqarushıda alǵan jańa ómirdiń buzılmaytuǵın tuqımı (21-25-ayatlar; 1 Petrus 1:23-25). Shıraq turǵıshındaǵı shıraq bizge Xudaydıń Sózi menen qarım-qatnasımız haqqında bir neshe sabaq beredi. Sóz bizdiń ayaqlarımızǵa shıraq hám jolımızǵa nur (Zabur 119:105). Ol bizdiń úylerimizde hám Xudaydıń úyinde, shıraq turǵıshında barlıqqa kóriniw ushın joqarı orınǵa iye bolıwǵa ılayıq (Mark 4:21; Matta 5:15 ke qarań).
Xudaydıń patshalıǵınıń sırlar ashılatuǵın waqtı keldi hám hár kim dıqqat etiw kerek edi. Adamnıń háreketi (sebet) yamasa jalqawlıǵı (tósek) arqalı nurdıń jarqırawına kederlik etiledi. Bul ayat Yohanna Shomıldırıwshınıń «janıp turǵan hám jarqırap turǵan shıraq» sıpatındaǵı jumısına da tiyisli bolıwı múmkin, sebebi ol «dúnyanıń Nurı» nıń xabarshısı hám aldınnan kelgeni edi (Yohanna 5:35, 8:12).
Qarańǵı dúnyada Sózdiń nurın taratıwdan tısqarı, bul mısal-gúrriń Xudaydıń Sózin esitiw hám tıńlaw haqqında da. Bizde durıs esitiw hám Xudaydıń erkini túsiniw ushın qulaqlar bar ma? Mark 4:23 tegi qaytalanatuǵın sóz – «Kimniń esitiwge qulaǵı bolsa, esitsin» – tek Injillerde ǵana emes (Matta 11:15, 13:43; Luka 14:35), al Ashıw 2 hám 3 tegi shirkewlerge jazılǵan xatlarda jeti ret, hám keyinirek Ashıw 13:9-10 da jiddiy eskertiw sıpatında da ushırasadı.
Jaqsı tıńlawshı mol bereketlenedi: ol bunnan da kóp baylıqlarǵa iye boladı. Biraq tıńlamaytuǵın adam ózinde barın da joǵaltadı (Mark 4:24-25; Matta 25:29; Luka 19:26).
Ósip atırǵan tuqım haqqındaǵı mısal-gúrriń
Endi biz ósiwshi tuqım haqqındaǵı mısal-gúrrińniń bir neshe basqa táreplerine itibar qaratamız. Bul jerde biz Xudaydıń házirgi miyrim dáwirinde qalay jumıs islep atırǵanın kóremiz, bunda Rabbı endi bul jerde kózge kórinetuǵın túrde joq. Ol óz patshalıǵın alıw ushın uzaq jerge sayaxat etti hám soń qaytıp keledi (Luka 19:12). Rabbı Xudaydıń oń qolında joqarı kóterildi hám Ol házir Xudayda jasırın; tek qaytıp kelgeninde Ol Óziniń barlıq adamları menen aspan dańqında ashıladı (Kolosiyalılar 3:1-4).
Gorchitsa tuqımı haqqındaǵı mısal-gúrriń
Xudaydıń bul waqıttaǵı jumısınıń kerisinshe Mark 4 tegi sońǵı mısal-gúrrińde, gorchitsa tuqımı haqqındaǵı mısal-gúrrińde kóriledi. Adamlardıń juwapkershiligine tapsırılǵan patshalıq tábiyiy bolmaǵan formaǵa iye boladı. Ol úlken kúshke, jaman hám nápak ruwxlar uyalay alatuǵın yamasa úy taba alatuǵın adamzat dúziliske aylanadı (30-32-ayatlar).
Tuqımnıń principleri
Biraq, Xudaydıń patshalıǵınıń keńeyiwinde qollanatuǵın dańqlı principlerge itibar qaratayıq. Bular biz Muqaddes Kitaptıń basqa jerlerinde de tabatuǵın principler: «Sizlerdiń … aspanda Ustazıńız bar» (Kolosiyalılar 4:1, 3:22-24 ke qarań). Masih ónim jıynawshınıń Rabbısı, hám ónim úlken (Matta 9:37-38). Sóz óz jumısın isleytuǵın bolsa da, sepiwshi bunı bilmeytuǵınday kórinedi (Mark 4:26-27). Ol tirishilik hám kúshli, hám dúnya júzinde hár jerde miywe beredi (Nasiyatlar 11:4,6; Ishaya 55:10-11; Acts 12:24; 1 Korinfliler 3:5-9; Kolosiyalılar 1:5-6; 1 Tesalonikalılar 2:13 ti esapqa alıń).
Tuqım Xuday oǵan jaylastırǵan ózgesheliklerge muwapıq bir neshe basqıshlarda miywe beredi: «dáslep japıraq, soń bas, hám onnan keyin bastıń ishinde tolıq dán» (Mark 4:28). Japıraq bálkim bizdiń xristianlar sıpatında beriwimiz kerek bolǵan moyınlawımızdı kórsetedi. Miywe – bastıń ishinde tolıq dán – Masihke uyqas bolǵan ómirimizdegi Ruwxıń miywesin kórsetedi (2 Korinfliler 3:18; Galatiyalılar 5:22-23). Biz injildi waǵızlawdıń miywesin de oylawımız múmkin (Rimlikler 1:13-15).
Ónim jıynaw waqtı dárhal keledi (Mark 4:29). Masih kámil Qul. Ol Óz jumısın baslaydı hám onı tamamlaydı. Ol bul dúnya ushın tún ishinde urlıqshı sıpatında keledi (1 Tesalonikalılar 5:2) hám pisken ónimge oraq salıwǵa sebep boladı hám bidaydı Óz ambarına alıp keledi. Biraq shópler, nominal moyınlawshılardıń súwreti, óshpes ot penen kúydiriledi (Matta 13:30,37-43; Ashıw 14:14-16).
Bul nárselerdi biz benen bólistirgen Ol qanday qımbatlı! «Hátte samal hám teńiz de Oǵan boysınadı!» (Mark 4:41).
