Паўыл Филиппиялықларға саўға ушын миннетдаршылық билдириў ушын жазды (4:10–19) (алған ҳәр қандай нәрсе ушын миннетдар болыў ҳәрдайым жақсы); бирақ Филиппиядағы жыйында бир машқала бар еди, ҳәм Паўыл буны да шешиў ушын жазыўдан пайдаланды — еки әўлие бир-бири менен келисе алмады (4:4).
Бирақ егер жазыўдың бул еки себеби тек ғана 4-бапта айтылса, басқа үш бап не ҳаққында? Паўыл еки «таласып атырған» әўлиеге бул машқаланы қалай жеңиўге болатуғынын көрсеткенге шекем мүрәжат етпейди. Бул биринши үлкен баптың мазмуны.
Паўылдың дәслепки қәлеўлери ҳәм жеке мысалы
Паўылдың Филиппиялықлар ушын қәлеўи
Бириншиден, Паўыл Филиппиялық әўлиелердиң берекетлениўин қәледи (1:8–11).
Паўылдың азап шегиўдеги мысалы
Сонда Паўыл оларға өзиниң ҳәзирги жағдайы ҳаққында хабар берди. Ол түрмеде еди, бирақ Ийсада қуўанып атырған еди. Оның өзиниң жағдайы оған ҳеш қандай әҳмийетке ийе емес еди. Ийса даңқланса, ол бахытлы еди (1:12–18). Оның турмыс ушын ураны 21-аятта жәмленген: «Себеби мен ушын жасаў Мәсих, ал өлиў пайда». Ол Ийса менен бирге болғысы келди, бирақ олар ушын қалыў пайдалы екенин билип, оларды өзинен алдын қойды ҳәм сол жерде қалыўды қәлейтуғынын айтты (1:22–30). Солай етип Паўылдың турмысында Мәсих биринши, басқалар екинши, ал өзи ең соңғы орында еди.
Мәсихтиң ақылы ҳәм өзин пидә етиў мысаллары
Паўылдың бирликке шақырығы
Сонда 2-бапта Паўыл олар ушын қәлеўи ҳаққында айтады (2:1–4). Бул аятлар хатты түсиниў ушын тийкарғы болыўы мүмкин, сонлықтан мен 2–4-аятларды толық келтиремин:
мениң қуўанышымды толықтырың, сонда сизлер бир нәрсени ойлайсыз, бирдей сүйиспеншиликке ийе боласыз, жанларыңыз бирлескен болады, бир нәрсени ойлайсыз; ҳеш нәрсе талас-тартыс ямаса мақтаныш руўхында болмасын, бәлки кишипейиллик пенен, ҳәр бири басқасын өзинен артық санасын; ҳәр бири тек өзиниң қәсийетлерин емес, бәлки басқалардың да қәсийетлерин есапқа алсын.
Оның сорағанларын қалай орынлай аламыз?
Ийса Мәсих: Ең уллы мысал
Паўыл сонда Ийса Мәсихтиң мысалы ҳаққында айтады. Ийса Мәсихтиң ҳәр бир хатта қалай усынылғаны хаттың не үйретип атырғанын түсиниў ушын өте әҳмийетли. Бул жерде Ол ең жоқары орынға ийе болса да (Ол Қудайдың Улы, Ата менен тең еди), адамлықта биз ушын ең төменги орынды алған Бирден-бир сыпатында усынылған (2:5–8). Қудай буны Оны 9–11-аятларда көрилгениндей көтериў арқалы мақуллайды. Бирақ әҳмийетли нәрсе сол, биз де усы ақылға ийе болыўға шақырыламыз (2:5); бул бизден тысқары нәрсе емес, бәлки бәримиз ийе бола алатуғын ҳәм ҳақыйқатында ийе болыўымыз керек болған нәрсе (2:12–16). Бул Паўылдың өзи ҳаққында қысқаша және айтқанда (2:17–18) ҳәм сонда Тиметей ҳаққында айтқанда көринеди (2:19–24). Ол Тиметейди оларға олардың жағдайын билиў ушын жибереди, ҳәм Тиметей ҳаққында айтқанда, ол оның өзиниң мәплеринен жоқары қоятуғын ҳеш кимге уқсамайтуғын адам екенин айтады.
Тиметей ҳәм Епафродит: Тири мысаллар
Епафродит те жибериледи, олардың Паўылға саўғасын алып келген өз хабаршысы. Және, Паўыл оның да басқаларды (бул жолы Филиппиялық әўлиелердиң өзин) өзинен алдын қойғанын айтыў ушын имканияттан пайдаланады (2:25–30).
Денени жеңиў ҳәм крести қабыл етиў
Паўылдың жеке саяхаты
Сонлықтан, өзиниң, Тиметейдиң ҳәм Епафродиттиң, әсиресе Ийса Мәсихтиң жақсы мысаллары ҳаққында айтқаннан кейин, Паўыл 3-бапта Филиппиядағы жыйында ислеп атырған душпан ҳаққында айтады — дене, бизде әли бар болған ески қулаған тәбият. Ол өзиниң нызам астындағы тәжирийбеси ҳаққында айтады (3:4–6) ҳәм Мәсих арқалы үйренген нәрселери ҳаққында (3:7–9) ҳәм оның жаңа қәлеўи ҳаққында (3:10–14). Сонда ол тыңлаўшыларын сол бирдей мүнәсибетти қабыл етиўге шақырады (3:15–17), соң бул сабақты үйренбейтуғынлар ҳаққында айтады ҳәм — ҳақыйқый исениўшилер болса да — Мәсихтиң крести ҳақыйқатын қабыл етпейтуғынлар ҳаққында (3:18–19).
Крестиң әҳмийетлилиги
Мәсихтиң хатта қалай усынылғанын көриў менен бирге, Мәсихтиң өлиминиң қалай усынылғанын да көриў әҳмийетли (мысалы, Еврейлерге хатта қан, Галатиялықларға хатта крестке қадақлаў/қарғыс). Филиппиялықларға хатта крест айрықша орынға ийе (ол 2:8 ҳәм 3:18-де айтылған), Оның өлиминиң уят ҳәм қорланыўы ҳаққында айтады (дене жек көретуғын нәрсе). Егер биз аспанлық пуқаралығымызға садық болғымыз келсе, Мәсихтиң крестин қабыл етиў әҳмийетли (3:20–21).
Турақлы шақырық ҳәм қуўанышты излеў
Жәнжелди шешиў
Тек ғана ҳәзир, бул нәрселердиң бәри ҳаққында айтқаннан кейин, Паўыл айта алды: «Мен Евдияны ҳәм Синтихени Ийсада бирдей ақылда болыўға шақыраман» (4:2). Ол бул шақырыққа әмелий мысалларға сүйенип ҳәм дене ҳаққында ҳәм оны турмысымызда Мәсихтиң крестин көтериў арқалы қалай жеңиўге болатуғыны ҳаққында айтып таярланған еди.
Қуўаныштың орайлық әҳмийетлилиги
Не қәўип астында? Қуўаныш. Филиппиялықларға хат қуўаныш хаты. Ол 16 рет бир формада ямаса басқа формада айтылған («қуўаныш», «қуўаныў» ҳ.т.б.). Дене белсенди болған ҳәм әўлиелер бирдей ақылда болмаған жерде (Ийсаның ақылы), болыўы керек болған қуўаныш болмайды. Егер бәри дурыс болса, онда биз ҳәрдайым Ийсада қуўанамыз (4:4). Еки әўлиениң бирдей ақылда болмаўы кишкене нәрсе болып көриниўи мүмкин, бирақ Сулайман бақлағанындай, жүзимди (қуўаныш символы) бузатуғын «кишкене түлкилер» (Сулайманның қосығы 2:15), ҳәм Мухаддес Руўх бизге бир-биримизге қалай мүнәсибетте болыўымыз керек екени ҳаққында толық хат бериў ушын жетерли әҳмийетли еди.
Жамаатлық жуўапкершилик
Бирақ Паўыл тек ғана Евдия ҳәм Синтихени емес, бәлки жыйындағы басқа ҳәммени де шақырды (4:3 ҳәм 1:1). Жыйындағы ҳәммениң (әсиресе ақсақаллар ҳәм дияконлардың, қараң 1:1) ҳәммениң Ийсада бирдей ақылда болыўына жәрдем беретуғын жол менен әмел етиўи жуўапкершилиги бар. Биз болған жерде әўлиелердиң бир-бири менен келисиўин тәмийинлеў сиздиң ҳәм мениң жуўапкершилигим. Көп исениўшилер басқа исениўшилер менен жеке айырмашылықлар себепли жыйынларды таслап кетти (ҳәтте бири де көп!). Бул таласта бириниң ямаса екиншисиниң тәрепин алыўды аңлатпайды — бул тек ғана Коринфте болғанындай топарлардың пайда болыўына алып келеди (1 Коринфликлерге 3:3–4) — бәлки бул Ийса, Паўыл, Тиметей ҳәм Епафродит қылғанындай мысал болып, бир-биримизге хызмет етиўди, Мәсихтиң крестине сәйкес турмыс кешириўди аңлатады, сонда биз оларды да сол бирдейди қылыўға шақыра аламыз.
Паўылдың соңғы ескертиўи
Ақылымызды Мәсих пенен толтырыў
Ақырында, бул нәрселерди ҳеш қашан басымыздан өткермеў ушын қалай сақлана аламыз? Бизде Паўылдың соңғы сөзлери бар:
Қалғанлары, аға-инилер, не ҳақыйқат болса, не асыл болса, не әдалатлы болса, не таза болса, не сүйкимли болса, не жақсы хабар болса; егер қандай да бир пазыйлет ҳәм қандай да бир мақтаў болса, соларды ойлаң. Сизлер менде үйренген, алған, еситкен ҳәм көрген нәрселерди орынлаң; сонда тынышлық Қудайы сизлер менен болады (Филиппиялықларға 4:8–9).
Биз ақылымызды (хаттағы және бир тийкарғы сөз) Мәсих пенен толтырамыз ҳәм көрген нәрселеримизди турмысымызда орынлаймыз. Сонда бизде Ийсаның ақылы болады.
Жуўмақлаўшы уқсатыў
Жуўмақлап айтқанда, Юсуфтың аға-инилерине атасын ҳәм барлық шаңарақларын ҳәм мүлкин алып, Мысырға көшип барыў ушын Қанаанға қайтарғанда берген кеңесин есимизге түсирейик, ол жерде Юсуфқа үлкен ҳүрмет көрсетілген еди:
Ҳәм ол аға-инилерин жиберди, ҳәм олар кетти. Ҳәм ол оларға айтты: «Жолда таласпаң» (Жаратылыс 45:24).
Аға-инилер, биз аспанға баратырмыз, даңққа алып баратуғын жолдамыз, жолда таласпайық.
