«Dańq Rabbısı» bul jerde Ruwh tárepinen, barlıq moral, rásmiy hám máńgilik dańqlar ózleriniń barlıq jarqınlıǵında nur shashqan Oǵan berilgen ataq. Bul sózler Jańa Ósiyette eki ret ushırasadı.
Birinshiden, Rabbımızdıń dúnyanıń ullı adamları, bul dáwirdiń basshıları tárepinen biykar etiliwi menen baylanıslı, olar eger Qudaydan kelgen danalıqqa iye bolǵanlarında, «olar dańq Rabbısın krestke qaqpaǵan bolar edi» (1 Korinflilerge 2:8). Ol Qudaydıń dúnya tárepinen biykar etilgen hám aspan tárepinen qabıl etilgen Máshihi edi hám bolıp tabıladı. Hesh kim bul dúnyada onıń húrmetine sonday múnásip, onıń sadıqlıǵına sonday tolıq tiyisli bolmaǵan bolsa da, dúnya «Dańq Rabbısına»—táj hám taxt emes, bálkim jınayatshınıń krestin hám uyatın berdi.
Ol Óz qolları menen jaratqan dúnyada edi, hám Ózi kelgen milletke páta beriw hám húkimranlıq etiw ushın. Biraq Óz adamları Onı qabıl etpedi, bálkim Onı quwıp shıǵardı, Onıń talapların biykar etti. Asman Onı óziniń eń joqarı orınına qabıl etti, hám Onı «báriniń Rabbısı» dep járiyaladı, Ózi aspanǵa kóterilgen kúni Onı «dańq hám húrmet penen» (Máshihke jazılǵan Xat 2:9) táj kiygizdi. Sonlıqtan biz Golgotada krestke qaqılǵan Máshih aspanlardaǵı «Dańq Rabbısı» ekenligin bilemiz. Onı biliw, hám bilip Onı tán alıw hám bul dúnya tárepinen biykar etilgen waqıtta Onı Rabbımız dep moyınlaw baxtlı is.
Onıń moral dańqı
Rabbımızdıń bul dańqları haqqında Sóz bizge ásirese úsh dańq haqqında aytadı. Onıń Moral dańqı bar, Onıń minez-qulqınıń sulıwlıǵı hám kámillikleri, olar Óziniń barlıq sózlerinde, jumıslarında hám jollarında, dúnya boylap hár túrli adamlar arasında ótkeninde nur shashtı. Ol «jasırın qala almadı». Adamlar «Ol hámme nárselerdi jaqsı isledi» dedi. Jınlar Onı «Qudaydıń Muqaddesisi» dep tán aldı. Rim húkimdarı «Men bul Adamda hesh qanday ayıptı tappadım» dep gúwalıq berdi. Onıń janında ólip atırǵan qaraqshı «Bul Adam hesh qanday qátelik islemegen» dep gúwalıq berdi. «Ápiwayı adamlar Onı quwanısh penen tıńladı» (Mark 12:2) hám «Ol hámme nárselerdi jaqsı isledi» (Mark 7:37) dep moyınladı.
Oǵan tartılǵan shákirtler «Ustaz, qayerde jasaysız?» dep soradı. Olar Onıń artınan eriw ushın «bárin» taslap ketti. Ol úyretken barlıq nárselerge iseniwge hám Ol baslaǵan jolda dawam etiwge «aqılı kem hám júregi awır» bolsa da, olar Onıń menen endi júrmeslik ushın qaytıp ketpedi, tek ǵana Onıń menen ómir baylanısı bolmaǵan ápiwayı professorlar sıyaqlı. Olar qálegenlerinde Onı taslap ketiwi múmkin edi. Biraq Ol olardan «Sizler de ketesizbe?» dep sorasa, olar «Rabbım, kimge baramız?» dep juwap berdi. Ah! bul sol edi. Onıń teńi joq edi. Házir de joq. Óz adamları ushın «on mıńdıń eń baslısı», Ol olardıń júreklerin jawlap aldı hám olardı Ózine bayladı. «Dańq Rabbısında» úlken tartımlılıq bar edi. Ol ózine hár túrli minez-qulqqa iye, hár túrli jetiskenliklerge iye, sociallıq jaǵdayı hár túrli adamlardı tarttı hám óz átirapında uslap turdı. Ápiwayı adamlar, sawatsız balıqshılar, mádeniyatlı hám bilimli adamlar, dıyqanlar hám ruxanıylar barlıǵı Onıń Shaxsınıń tartımlılıǵı menen tartıldı.
Máshih bizdiń júreklerimizdiń úlken tartımlılıǵı ma? Bizde sonday ekenligin ayta alamız ba, súyikliler? Yamasa dúnyanıń tartımlılıqları hám onıń qızıqtırıwları bizdiń súyispenshiligimizdi jawlap alıp, bizdiń húrmetimizdi talap etip atır ma, al «Dańq Rabbısına» qaray bizdiń súyispenshiligimiz suwıp, sadıqlıǵımız yarım júrekli bolıp atır ma? Eger biz sonday ekenligin tapsaq, toqtap, júreklerimizdi hám jollarımızdı izertlew, ózimizdi tekseriw hám bizde qaysı jaman talapkerdiń orın alıp atırǵanın tabıw waqtı keldi, bul orın tek ǵana Dańq Rabbısına tiyisli.
Onıń rásmiy dańqı
Onıń Rásmiy dańqı Qutqarıwshı, Shoban, Bas Ruxanıy hám Bas sıpatında, biz onı «oylanıwǵa» (Máshihke jazılǵan Xat 3:1) hám tán alıwǵa shaqırılǵanbız. Onıń bizden Qutqarıwshı sıpatındaǵı talapları, Onıń bizge Shoban sıpatındaǵı ǵamxorlıǵı, Onıń bizge Bas Ruxanıy sıpatındaǵı xızmeti, hám Onıń bizge Bas hám barlıq páta deregi sıpatındaǵı támiyinlewi, bizge álbette kerek, hám Onı sonday paydalanıwǵa shaqırılǵanbız. Hám biz Onı qansha kóp sonday paydalansaq, Oǵan sonsha jaqın bolamız. Onıń atı qutlı bolsın, Ol bárimizdiki, bárimiz ushın, hámme waqıt biz benen, hesh qashan bizdi umıtpaydı, joq, bir saatqa da emes. Bizdiń dańqımız sonday Máshihke iye bolıw, Onı júrekten, quwanısh penen hám hámme waqıt moyınlay alıwımız kerek:
«Ol on mıńdıń eń baslısı» «Ol pútkilley súykimli» «Men barlıq nárselerdi zıyan dep esaplayman, Rabbım Isa Máshih haqqındaǵı bilimniń ústinligi ushın» «Biz Isanı dańq penen táj kiygizilgenin kóremiz» (Máshihke jazılǵan Xat 2:9).
Onıń máńgilik dańqı
Onıń Máńgilik dańqı,—«dúnya jaratılǵanǵa shekem Áke menen birge bolǵan dańq», tek Oǵan tiyisli bolǵan, basqalarǵa berilmeytuǵın, perishte de, adam da bólespeytuǵın zárúrli dańq. Biz onı «kóremiz» (Yuxanna 17:24) hám taǵzım etip tán alamız (Ashıw 5:11). Biraq Áke tárepinen Oǵan berilgen dańqqa biz bólesemiz (Yuxanna 17:22; 1 Petrus 5:1). Shirkew «dańqqa oramalǵan» (Efislilerge 5:27) óziniki emes, bálkim Onıńkisi, Onıń keliw kúni ayıpsız kórsetiledi. Hám Ol dúnyaǵa kórsetilgen kúsh hám dańq penen qaytıp kelgende (Koloselilerge 3:4), Onıń áwliyeleri Onıń artınan eriwshiler sıpatında sol dańqta «Onıń menen birge payda boladı» (Ashıw 19:14). Bul dańqtı Onıń áwliyeleri kóteredi, hám máńgilik dáwirler boyı barlıq dúnyalar aldında kórsetedi (2 Tesalonikalılarǵa 1:10; Ashıw 21:11).
Júrektiń Máshih penen dańq Rabbısı sıpatında hám jannıń Súygeni sıpatında shınıǵıwı jerdegi nárselerden jeńedi hám ajıratadı. Jerdiń jalǵan dańqı Quday Ulıniń ústinlikleri aldında óship qaladı. Házir Máshihniń súyispenshiligi hám súykimliligi menen jawlap alınǵan júrek hesh qashan óz tınıshlıǵın yamasa úlesin «quyash astındaǵı» nárselerden tappaydı. Olarda dańq joq, Onıń ústin dańqı sebepli. Eger Ol joq bolsa, hámme nárse joq boladı. Ol menen birge, shól gúlleydi, hám úyge qaytıw jolı «jerdegi aspan kúnleri sıyaqlı» boladı.
Bul máńgilik dańqqa bólesiwge (1 Petrus 5:9) miyrim-shápáát barlıq isenimlerdi shaqırǵan, hám úyirdiń eń ázzisi de ol jerde joq bolmaydı. Sebebi bizge máńgilik Sózde «kimdi Ol aqlasa, olardı da dańqladı» (Romalılarǵa 8:30) dep aytılmaǵan ba? Bul Iláhıy maqsette sonday. Hám haqıyqattan da, hám barlıq áwliyelerdiń tájiriybesinde tiyisli waqıtta sonday boladı. Házirgi miyrim-shápáát hám kelesi dańq ózgermeytuǵın túrde baylanıslı, hám hesh qanday jaman adam Qudaydıń Ózi jaratqan baylanıstı úze almaydı, yamasa Ol quraǵan úlken maqsetti—Máshih hám Onıń xalqı «birge dańqlanıwı» kerek—toqtata almaydı.
