КИРИСИЎ
Таўдағы Уағызға
«Таўдағы Уағызда» Ийемиз инжилди ўағызлап атырған жоқ еди, бирақ Ол Өз патшалығының принциплерин баянлап атырған еди, олар Өзиниң шәкиртлери екенлигин мойынлағанлардың ҳәммесиниң өмирин басқарыўы керек. Басқаша айтқанда, бул патшалықтың нызамы, оны сақлаў Оның садық пуқараларының патшаның Өзи ашылатуғын күнди күтип атырғандағы минез-қулқын көрсетиўи керек.
Бүгинги күнде, Оның ҳүкимине анық қарсылықтың бар екенлигин мойынлайды, бирақ Оның ҳүкиметин мойынлағанлар жердеги қорланыў күнлеринде Онда көрилген сол жумсақ ҳәм кишипейил руўхты көрсетиўге шақырылады. Яқубтың хаты бул жерде баян етилген тәлимге өте жақын келеди. Ол оны «еркинликтиң кәмил нызамы» (Яқуб 1:25 KJV) деп атайды, себеби ол Қудайдан туўылғанда алынған жаңа тәбиятқа сай келеди. Тәбийий адам ушын бул ўағыз өмир жолы емес, ал айыплаў дереги, себеби ол сондай жоқары ҳәм мухаддес стандартты белгилейди, оған ҳеш бир қутқарылмаған адам ҳеш қандай мүмкиншилик пенен ерисе алмайды. Оны әмелге асырыўға урынған адам, егер ол ҳадал ҳәм ар-намыслы болса, тез арада өзиниң толық әлсизлигин түсинеди. Ол Мухаддес Китаптың басқа жерлеринен инжилди излеўи керек, ол «барлық исенгенлер ушын» (Римлилерге 1:16) қутқарылыўға Қудайдың динамикасы болып табылады.
Жердеги ең өткир ақыл-парасатлар Таўдағы Уағызда адамларға ең жоқары этикалық тәлимди таныды ҳәм оның мухаддес қағыйдаларын, ҳәтте оның стандартларына сай келе алмаўын билсе де, мақтады. Сонлықтан, қутқарылмағанларға келетуғын болсақ, бул жерде берилген тәлим, С. И. Скофилд жақсы айтқанындай, «Нызам Н-дәрежеге көтерилген» болып шығады.
Бирақ мүмин ушын, Нызамның әдалатлы талаплары «денеге емес, ал Руўхқа муўапық жүрген бизде орынланғаны» сыяқлы (Римлилерге 8:4), бул ўағызда баян етилген принциплер Мәсих жүргендей жүриўге умтылғанлардың ҳәммесиниң өмиринде әмелий үлгисин табады. Биз буны ақырғы күнлердеги еврей қалдығына ямаса Хоштан алдынғы шәкиртлерге қалдырыўымыз керек емес, гәрше екеўине де толық қолланылса да.
Бирақ биз бул жерде «пайдалы сөзлерди, ҳәтте Ийемиз Ийса Мәсихтиң сөзлерин» (1 Тиметейге 6:3) аңлаймыз, оларға бойсыныўдан бас тарта алмаймыз, әйтпесе кейинги аятта (1 Тиметейге 6:4) сүўретленгенлердей болып шығамыз: «Ол тәкәббир, ҳеш нәрсе билмейди, бирақ сораўлар ҳәм сөз таласлары ҳаққында қызығады, олардан қызғаныш, талас, сөгислер, жаман гүманлар келип шығады.» Биз аспан халқы болсақ та, жердеги жуўапкершиликлеримиз бар екенлигин умытпаўымыз керек, ҳәм олар адам минез-қулқына байланыслы барлық ўағызлардың ең үлкенинде биз ушын анықланған.
Таўдағы Уағызға шолыў
– NIV Изертлеў Мухаддес Китаптан
Таўдағы Уағыз (Матфей 5-7) – бул, әсиресе, Патшаның инаугурациялық мүрәжаты, Ол Өз патшалығының ағзаларынан не күтетинин түсиндиреди... Ол үш түрли материалды қамтыйды: бахытлылықлар, яғный бахытлылық ҳаққындағы жәриялаўлар (5:1-12); этикалық ескертиўлер (5:13-20; 6:1-7:23); ҳәм Ийсаның этикалық тәлими менен еврейлердиң нызамшыллық дәстүрлери арасындағы қарама-қарсылықлар (5:21-48). Уағыз жаңа ғана үйретилген нәрсени әмелге асырыўдың әҳмийетлилигин баса көрсететуғын қысқа мысал (7:24-27) ҳәм Ийсаның сөйлеген ҳүкимине халықтың таң қалыўын билдириў (7:28-29) менен тамамланады.
Уағызда талап етилген мораллық ҳәм этикалық стандарт сондай жоқары, сонлықтан айырымлар оны толық реаллыққа сай емес деп бийкар етти, ямаса оның орынланыўын келешектеги патшалыққа жобаластырды. Бирақ, Ийса (ҳәм Матфей) Уағызды барлық мәсихшилер ушын стандарт сыпатында бергенине ҳеш қандай гүман жоқ, оның талапларына өз күшимиз бенен ерисе алмайтынымызды түсинип. Сондай-ақ, Ийсаның айырым ўақытларында бир нәрсени баса көрсетиў ушын гипербола (асыра айтыў) қолланғаны да ҳақыйқат (мысалы, 5:29-30).
