Húkim shıǵarıw orınları
Muqaddes Kitapta bir qatar húkimler haqqında payǵambarlıq etilgen. Biz 2 Korinflilerge 5:10 hám Rimliklerge 14:10-12 de húkim shıǵarıw orınları haqqında oqıymız. « King James » awdarmasında eki jerde de «Máshihtiń húkim shıǵarıw orını» dep jazılǵan, biraq Darby (JND) hám kópshilik zamanagóy awdarmalarda keyingisinde «Qudaydıń húkim shıǵarıw orını» dep jazılǵan. Bular haqıyqatında da bir nársege tiyisli túrli tárepler bolıwı múmkin, biraq olar Muqaddes Kitapta bólek aytılǵanı ushın, bul maqalada da sonday qaraladı.
Úlken aq taxttaǵı húkimler (Ashıqqa shıǵıw 20:11-15) hám qoylar menen eshkilerdiń ajıratılıwı (Matta 25:31-46) Máshihtiń húkim shıǵarıw orını hám Qudaydıń húkim shıǵarıw orını menen aralastırılmawı kerek. Qoylar menen eshkilerdiń ajıratılıwı Máshih Óz miń jıllıq patshalıǵın ornatqanda júz beretuǵın xalıqlardıń húkimi (32-ayat), al úlken aq taxttaǵı húkim dene jaǵınan tirilgen (Yuhanna 5:28-29), biraq ruwxıy jaǵınan ólgen imansızlarǵa tiyisli. Bul imansızlar ózleriniń gúnáları aqıbetinde ot kólinde máńgi qalıwǵa húkim etiledi (Ashıqqa shıǵıw 20:11-15). Imanlı adam bul húkimlerdiń hesh birinen qorqpawı kerek, sebebi «Máshih Isaǵa tiyisli bolǵanlar ushın endi hesh qanday ayıplaw joq» (Rimliklerge 8:1 ESV). Neshige? Ápiwayı ǵana, Máshih bizdiń ayıplawımızdı Ózi kótergen!
Qudaydıń húkim shıǵarıw orını
Rimliklerge 14:1-12 de bizge былай delingen: «Biz hámmemiz Qudaydıń húkim shıǵarıw orını aldında turamız». Bul jerde qaralatın nárselerdiń arasında, bizdiń ekinshi dárejeli máseleler boyınsha pikirleri bizdiki menen sáykes kelmeytuǵın máshihshi aǵa yamasa apaǵa qaraǵan húkimshil poziciyamız bar. Haqıyqıy áhmiyetli nárse – bizdiń túsindiriwlerimizden kelip shıqqan háreketlerimiz Rabbimizdi húrmetleydi me, yamasa joq pa (18-ayat).
Húkim kúni adamlar aytqan hárbir itiyatsız sózi ushın esap beredi (Matta 12:36).
Biz bul jerde jerde bolǵanımızda húkim etpegen hám moyınlamaǵan nárselerdi aytqanımız yamasa islegenimiz ushın gúnákar ekenimizge shúbha joq. Keyin ózgergen jaǵdayımızda (1 Korinflilerge 15:52) biz hárbir sóz hám isimizdi Qudaydıń húkimi nurında húkim ete alatuǵınımızǵa isenimlimiz.1 Biz ushın húkim etilmegen gúná qalmaydı (Rimliklerge 8:1 di qarań).
Máshihtiń húkim shıǵarıw orını
Bul húkimde (2 Korinflilerge 5:10) hárbir imanlı adamnıń Rabbimizge xızmetiniń qádiri bahalanadı hám múnásip sıylıqtıń tábiyatı anıqlanadı. Muqaddes Kitapta biz ol jerde «hárbir adam denesinde islegen jaqsı yamasa jaman isleri ushın múnásip nárse alıwı ushın» payda bolamız delingen. Bul gúná ushın jazalawǵa tiyisli emes, sebebi bul úzindidegi «jaman» sózi, eń haqıyqıy qoljazbalarǵa qaraǵanda, «minessiz» degen mánisti ańlatatuǵın phaulossózi, al «minezi jaman» degen mánisti ańlatatuǵın kakossózi emes.2
1 Korinflilerge 3:10-15 te, elshi Pawıl bizdiń islerimizdiń bahalanıwın «Qudaydıń imaratına» salǵan materiallarǵa ot tiygizgen waqıttaǵı tásiri boyınsha talqılaǵan. Bul figurativ imarattıń tiykarı Isa Máshih – Pawıl qoyǵan hám basqalar ústine qurıp atırǵan tiykar. Ol hárbirimizge былай dep eskertedi: «Hárbir adam onıń ústine qalay qurıp atırǵanın itibar etsin... Hárbir adamnıń isi... ot penen ashıqlanadı, hám ot hárbir adamnıń qanday is islegenin sınaydı».
Figuradaǵı qımbatlı «altın, gúmis hám qımbat bahalı taslar» ottan aman qalıp, al ádewir arzan «aǵash, shóp hám saman» janıp ketedi. Imanlı adamnıń barlıq isi, barlıq múlkin otta joǵaltqan adam sıyaqlı janıp ketiwi múmkin, biraq bul adamnıń ózi «qutqarılǵan boladı» (3:15).
Figuradaǵı imarat – shirkew, jıyın, ol barlıq imanlılardan ibarat bolıp, biz «tiri taslar sıyaqlı ruwxıy úy bolıp qurılıp atırmız» (1 Petrus 2:4). «Tiri taslar» adamlar, háreketler emes. Olardıń qalay qosılatuǵını mınaday: Rabbimiz olardı tartadı (Yuhanna 12:32), Ruwx ómir beredi (6:63), hám olardıń qutqarıw ushın Máshihke keliwi Ákeniń isiniń nátiyjesi (44-ayat). Shirkewdiń ósiwi – Úshliktiń isi! Biz isleytuǵın barlıq nárse – Qudayǵa dańq keltiretuǵın altın, gúmis hám qımbat bahalı tas bezewlerin qosıw (1 Korinflilerge 10:31).
Qudayǵa dańq keltirmeytuǵın hám húkim otında janıp ketetuǵın isler qanday? Olar biz bólimler yamasa qosımshalar payda etiw ushın qollanatuǵın aǵash taxtaları, shóp túkleri yamasa saman úyindileri sıyaqlı. Bólimler – taza shirkew (Elshilerdiń isleri 2) ornatılǵannan berli adamlar saqlawǵa háreket etken ekinshi dárejeli nárselerge tiykarlanǵan ishki bólimler. Sol qádirsiz nárselerdiń hámmesi joq bolıp, qalǵanları Rabbimizge dańq keltiretuǵın kún qanday kún boladı!
Bul bilim bizge qanday tásir etiw kerek?
Rabbimiz Isa «bizdi kelesi qáhardan qutqaradı» (1 Salonikalılarǵa 1:10) dep bilgen hárbirimizdiń átirapımızdaǵılar menen bul qutqarıw haqqında sóylesiw juwapkershiligimiz bar. Rabbimiz hárbirimiz ushın bunı islewdiń túrli jolın bergen – «bizge berilgen miyrimge qaray túrli sawǵalarımız bar, olardı qollanayıq» (Rimliklerge 12:6). Sonıń menen birge, «bir-birimizdi endi húkim etpeylik, kerisinshe, aǵamızdıń jolına tosqınlıq yamasa qıyınshılıq qoymawǵa qarar eteyik» (14:13).
Biz hámmemiz aldınnan qoyılǵan tiykarǵa, Isa Máshihke qurıp atırmız, hám «hárbir adam onıń ústine qalay qurıp atırǵanın itibar etsin» (1 Korinflilerge 3:10). Biz islegen islerimiz ushın sıylıqlar alamız hám keyin olardı «taxtta otırǵanǵa» (Ashıqqa shıǵıw 4:10) taslaymız. Aqır-aqıbet, biz isleytuǵın múnásip nárseler bizde jasaytuǵın Onıń kúshi menen islenedi, sonday emes pe?
Hesh bir imanlı adam Muqaddes Kitaptaǵı hesh qanday húkim shıǵarıw orını aldında payda bolıwdan qorqpawı kerek. Rabbimiz Isa Ózi krestte bizdiń gúnálarımız ushın barlıq azap, jazalaw hám jaza aldı. Biz Ruwhtıń biz ushın shapaat etip islegen barlıq islerine (Rimliklerge 8:26) hám Qudaydıń Óz ilahiy kúshi hám danalıǵı arqalı hárbir nárseni biz ushın «jaqsılıqqa birge islewge» (28-ayat) qalay etkenine quwanamız. Biz Rabbimiz benen hawada ushırasqan bolamız hám «hámishe Rabbimiz benen birge bolamız» (1 Salonikalılarǵa 4:17). «[Onıń] aldında tolıq quwanısh... [hám] máńgi lázzet bar» (Zabur 16:11).
JUMAQÍ ESKERTPE
- Muqaddes Kitapta húkimniń naǵız qayerde bolatuǵını anıq kórsetilmagan.
- Vine, W. E., Jańa Ósiyet sózleriniń túsindirme sózligi, II tom, 50,51-betler; Oliphants, LTD.
