Isa Masih'tiń tolıq insaniy hám qudaylıq tábiyatı xristian dininiń qıyın túsiniklerinen biri. Quday Ulı perzentiniń shaxsın qarastırǵanda, Onı tolıq bilgen tek ǵana Áke ekenligin eslep qalıw áhmiyetli. Bul Onıń qudaylıǵın yamasa insaniy tábiyatın qarastırǵanda da durıs. Quday tolıq, ishki, tiykarınan biledi; biz bilmeymiz. Bizde bilim tolıǵı menen Qudaydan kelgen wahiyge baylanıslı. Bunı eslep qalıw ashkaralanbaǵan nárseler haqqında boljawǵa qızıǵıwshılıqtı toqtatadı. Biraq, biz Quday Ulı perzentiniń qásiyetleri sıyaqlı ullı temalardan qorqıp, olardı itibar menen qarastırıwdan ózimizdi tiymewimiz kerek. Bul eń muqaddes temalardı Muqaddes Kitap hám duwa arqalı itibar menen izertlew, múminniń ózin súygen Qudayǵa jaqınlasıwına járdem beredi.
Basqalar Rabbimiz Isa'nıń insaniy sheklewleri haqqında kóp nárse ayttı. Geybirleri Onıń ózine alǵan insaniy denesiniń Onıń qudaylıq ekenligine qayshı keledi dep, Onıń qudaylıq Shaxs sıpatındaǵı haqıyqıy dańqın urladı. Biraq, biz Muqaddes Kitaptıń Onıń Quday ekenligin anıq aytqanın bilemiz; haqıyqatında da, Oǵan Immanuel, yaǵnıy biz benen birge Quday degen at berilgen. Isa Masih óziniń Immanuel atınıń haqıyqatına iye bolıwı ushın, ol tolıq Quday hám tolıq adam bolıwı kerek. Yuhanna 1-de biz Quday bolǵan (hám bolıp turǵan) Sózdiń et bolıp, bul jerde adamlar arasında jasaytuǵının kóremiz. Muqaddes Kitaptaǵı basqa da kóp dáliller Isa Masih'tiń tolıq Quday ekenligin kórsetedi. Kelin, Masih'tiń qudaylıǵı bul dúnyada júrgen waqıtta Onıń insaniy tábiyatı menen qalay óz-ara tásirleskenin qısqasha qarastırayıq.
Masih'tiń qudaylıǵı menen insaniy tábiyatınıń óz-ara tásiri
Adam sıpatında Isa Masih tolıq qudaylıq kúshke iye edi hám onı qollana alatuǵın edi hám qollandı. Ol sonday-aq tolıq qudaylıq bilimge iye edi: Ol hámme nárselerdi biledi hám olardı tolıq hám tiykarınan biledi. Ol qul formasın qabıl etiwge, insaniy jaǵdaylarǵa hám adamlarǵa tán sheklewlerge kirisiwge razı boldı. Ol boyı hám danalıǵı menen ósken (Luka 2:52) Quday sıpatında emes, al adam sıpatında edi. Ol bul insaniy jaǵdaylardı tolıq orınladı hám óziniń qudaylıq kúshin hám danalıǵın tek ózi ushın hesh qashan qollanbadı, biraq olardı basqalar ushın erkin qollandı. Ol bul jerde jerde adamlar júriwi kerek bolǵan joldı bastı. Adamlar Qudaydıń keńesin hám Qudaydıń danalıǵın qájet etedi. Adamnıń jolında, Quday Ulı perzenti Qudaydıń danalıǵın izledi, Quday ol ushın qayerge qoyǵanın izledi hám onı taptı. Ol bılay dep aytıwı múmkin edi,
«Maǵan keńes bergen Rabbimdi maqtaǵayman» (Zabur 16:7)
Onıń barlıq insaniy qarama-qarsılıqlarında Ol tek ǵana Quday adamlarǵa jeńislerge erisiw ushın bergen qurallardı – Qudaydıń jazba sózin qollandı. Mısalı, Ol shólde shaytan menen óziniń qudaylıq kúshi menen ushraspaǵan, al Qudaydıń adamlar ushın jazǵanına múrájat etken. «Jazılǵan» Onıń juwabı edi – Onıń kóp márte qaytalanǵan juwabı.
Masih'tiń Qudaydıń wahiyine baylanıslılıǵı
Solay etip, Onıń insaniy jolı boyınsha Ol hárdayım Qudaydıń sol jolda bolǵanlar ushın tayarlaǵan nársesine baylanıslı boldı. Quday sóylemegen máseleler haqqında, Ol óziniń qudaylıq bilimine múrájat etpegen. Tómendegi mısalǵa itibar beriń. Mark 13:32-de, Rabbimiz Óziniń ekinshi keliwinde adam Ulı perzentiniń bultta kúsh hám dańq penen keliwi haqqında sóyleydi. Quday bul ullı waqıyanıń kúni haqqında ashkaralamaǵan hám sonday-aq bul waqıyanıń saati haqqında adamlarǵa bir sóz de aytpaǵan. Sonlıqtan Rabbimiz Isa Ákeniń kámil qulı sıpatında óziniń qudaylıq bilimin qollanbaydı. Adam sıpatında, Qudaydıń adamlarǵa hám adamlar ushın ashkaralaǵanına baylanıslı bolǵan adamnıń ornında, Ol bılay deydi,
«Biraq sol kún hám saat haqqında hesh kim bilmeydi, samandaǵı perishteler de, Ulı perzent de emes, tek Áke ǵana biledi»
Biz qanshelli tez-tez sorawǵa asıǵıs hám geyde aqılsız juwap beriwge umtılamız, al bizdiń Qutqarımız bunday kishipeyillik penen juwap beredi? Kelin, eslep qalıwǵa shaqırılayıq,
«Kóp sózlerde gúna bolmay qalmaydı: biraq erinlerin tiygen adam dana» (Nátiyjeler 10:19)
Masih'tiń insaniy jolınıń húrmeti
Bul nárselerdi qarastırıw ushın Masih'tiń qudaylıǵın biykar etiwge hesh qanday zárúrlik joq. Eger Qudaydıń Ulı perzentiniń ózi bizdiń insaniy baylanıslılıq jolımızǵa túsip, sol joldıń insaniy shártlerin kámil orınlay alǵan bolsa, Ol sol jolǵa qanday húrmet qoydı? Eger Ol óziniń sheksiz kúshin qollanıwdı sheklep, bul jerde ápiwayı adam sıpatında júre alǵan bolsa da, Ol bunnan da kóp nárse edi, Ol bizge óziniń júrgen jolın júriwdiń baxtın úyretpeyme: Qudaydıń erki boyınsha hám Ruhtıń kúshi menen? Biz Rabbimizdiń keliwin ómirimizdegı qátelikler dúzetiliwi ushın úmit etemizbe? Yamasa biz Qudayǵa boysınıwda, qanday jaǵdayda bolsaq ta razı bolıp júriwge tayınbızba? (Filipiyalılarǵa 4:11)
Onıń shaxsınıń haqıyqatında turıw
Rabbimiz bizge haqıyqatta, hám eń áhmiyetlisi, Onıń shaxsınıń haqıyqatında turıwǵa járdem bersin. Biz Onıń insaniy jolın izlegenimizde, Onıń qanshelli kámil insan bolǵanın, Qudayǵa arnalǵan taza hám tolıq azıq sadakasın túsiniwimiz kerek. Biraq, Ol hár jerde Onıń insaniy formanı miyrimlilik penen qabıl etkenin kórsetip turǵan qudaylıq dańqın hesh qashan joǵaltpaǵan. Ol Adam Ulı perzenti, Aqırǵı Adam, ekinshi adam edi. Qudaydıń adam qanday bolıwı kerek degen niyetlerin kámil orınlaǵan jalǵız adam. Biz Masih ushın elshi sıpatında, bul sharshaǵan, hálsiz dúnyanıń duzı sıpatında jasawǵa kúsh berilgen bolayıq. Barlıq dańq hám húrmet Rabbimiz Isa Masih'ke bolsın.
