MÁSIH, QUTQARÍWSHÍ, RABBÍM
Qudaydıń máńgilik Ulı «etke aylandı» (Yuhanna 1:14 NIV), ol qızdan tuwılǵan insaniy náresteniń atı Isa boldı. Onıń tuwılıwında Rabbı perishtesi: «Sizlerge Qutqarǵısh tuwıldı; Ol Masihtiń Rabbısı» (Luka 2:11) dedi.
Isa Masihtir
Aspandaǵı Áke Pyotrǵa Isanıń «Masihtiń, tiriletuǵın Qudaydıń Ulı» (Matta 16:16-17) ekenligin ashıp berdi. Ol keyinirek «Quday bul Isanı ... Rabbı hám Másih etip qoydı» hám Onı Qutqarǵısh retinde qabıl etiw kerek ekenligin waǵızladı (Hákimler 2:36-38).
Isa Qutqarǵısh
Qutqarǵısh – azat etiwshi. Isanıń shákirtleri Masihtiń patsha bolıp keliwin, Ol Izraildi Qudaydıń patshalıǵı etip qayta tikleytuǵının hám olardı Rim boyındırıǵınan [basıp alıwdan] qutqaratug'ının boljaytuǵın payǵambarlıqlardı abzal kórdi. Biraq olar dáslep ózleriniń gúnálarınan qutqarıw kerek ekenligin túsingen joq. Emmausqa baratuǵın jolda eki shákirt tirilgen Masihti (olar Onı tanıǵan joq) «Ol Izraildi qutqaratug'ın adam dep úmit etken edik» (Luka 24:21) dedi, biraq «bas ruhaniyler hám bizdiń húkimdarlarımız Onı ólim jazasına húkim etiw ushın tapsırdı, hám olar Onı krestke kerdi» (Luka 24:20). Keyinirek, Pyotr Qudaydıń krestke kerilgen Isanı ólilerden tiriltkenligin hám «qutqarıw basqa hesh kimde tabılmaydı» (Hákimler 4:10-12) dep waǵızladı. Qutqarıwǵa baylanıslı, Pawl «Isa Rabbı» (Rimliklerge 10:9) dep ashıqtan-ashıq járiyalawdıń áhmiyetin waǵızladı.
Isa Rabbı
Biz Masihti Qutqarǵıshımız retinde qabıl etkenimizde, Onıń biz ushın shekken azapları hám ólimi haqqındaǵı bilimimizge juwap retinde Oǵan bolǵan muhabbatımız rawajlanadı. Bul muhabbat bizdi Onıń buyrıqlarına hám táliymatına boysınıwǵa májbúr etedi (Yuhanna 14:15,24), Onı Rabbımız retinde qabıl etip – bizdiń ústimizde kúsh hám húkimetke iye bolǵan hám Oǵan xızmet etiw kerek bolǵan Zatı retinde. Biz Rabbımızdıń «Meniń erkime emes, al Seniń erkiń bolsın» (Luka 22:42) dep dua etken waqıttaǵı minez-qulqın qabıl etemiz; hám keyinirek Pawl atı menen tanılǵan Sawldıń Isadan: «Rabbım, ne qılıwım kerek?» (Hákimler 22:10) dep sorawın qabıl etemiz.
Bizge Oǵan xızmet etiwge múmkinshilik beriw ushın, Rabbı bizge «talantlar» beredi
Biz oqıymız: «hár birimizge Másih bólistirgenдей miyrim berildi» (Efessliklerge 4:7). «Ol sawǵalar berdi ... Ol geybirlerdi elshi, geybirlerdi payǵambar, geybirlerdi injilshi, hám geybirlerdi pastor hám oqıtıwshı etip berdi, Qudaydıń xalqın xızmet islerine tayarlaw ushın» (Efessliklerge 4:8,11-12).
Isanıń bir mısalında biz Onıń qullarına xızmet isleri ushın talantlar bergenligin kóremiz (Matta 25:14-30). Ol talantlar (jańa tuwılıwda alınǵan ruwxıy sawǵalar) «qábiletine qaray» (Matta 25:15) beriledi hám biz olardı Oǵan payda keltiriw ushın qollanıwımız kerek dep úyretti. Hár bir jaǵdayda qollanılǵan talant qollanıw menen óskenligin esletip ótemiz! Solay etip, bizdiń qábiletimiz sheklengen bolsa da, Ol bizge bergen hár qanday ruwxıy sawǵa biz onı qollanǵanımızda óse beredi.
Ol sonday-aq esap-kitap qılıw kúni bar ekenligin de úyretti (Matta 25:19). Muqaddes Kitapta «Másihdiń húkim orınında» «hár bir adamnıń jumısınıń sapası» ashılatuǵını hám oǵan sáykes sıylıq beriletuǵını aytılǵan (2 Korinfliklerge 5:10; 1 Korinfliklerge 3:13-14).
Sawǵalarımızdıń ne ekenligin qalay bilemiz?
Muqaddes Kitap bul sorawǵa anıq juwap bermeydi, biraq ol bizge ulıwma kórsetpeler beredi: «Barlıq ... shákirtlerdi tayarlań [hám] olardı oqıtıw menen shuǵıllanıń» (Matta 28:19). Keń mániste, bul Rabbıdıń barlıq jumısların orınlawdı óz ishine aladı. Mısalı, Shirkewdiń dáslepki kúnlerinde Rabbı, elshilerden tısqarı, «Ruwx hám danalıqqa tolı» adamlardı talap etti – basshı bolıw yamasa joqarı lawazımlarda xızmet etiw ushın emes, al tómen «[dasturxanǵa] xızmet etiwshiler» bolıw ushın (Hákimler 6:3-6).
Geybir adamlar ózleriniń qabıl etken waqıtınan baslap Rabbıdıń olardan ne qılıwın qáleytuǵının biliwi múmkin. Pawl dárhal derlik waǵız etiw kerek ekenligin bildi (Hákimler 9:19-20). Biraq, biz basqalarǵa Másih haqqında aytıwımız kerek bolsa da, hár bir jańa qabıl etken adam waǵız etiwge shaqırılǵan emes (Mark 5:18-19 qarań). Kóbimiz ómirimiz boyı basqıshpa-basqısh Rabbıdan keyingi qılıwımız kerek bolǵan nárselerdi kórsetiwdi sorap ótiwimiz kerek.
Pawl, ol jiberilgen adam (elshi) bolsa da, Rabbıdıń onıń qayerge barıwın qáleytuǵının anıqlaw ushın juwapkershilikke iye edi. Onıń sayaxatları dawamında biz onıń waǵız etiw ushın qayerge barıwdı sheshkenligin kóremiz, Rabbı bir «esikti» jabıp, basqasın ashıw arqalı onıń jolın basqarıp turǵanın kóremiz. Hákimler 13:4 te biz Pawl hám Barnabastıń Antioxiyadan «Muqaddes Ruwx tárepinen jiberilgen» halda shıqqanın oqıymız. Olar Aziyada waǵız etiw kerek dep oylaǵanlarında, olarǵa «Muqaddes Ruwx tárepinen» tosqınlıq etildi (Hákimler 16:6), hám keyinirek olar «Bitiniyaǵa kiriwge urınǵanlarında ... Isanıń Ruwxı olardıń kiriwine ruqsat bermedi» (Hákimler 16:7). Bul esiklerdi jabıp, Rabbı óz perishtesin Pawl «Quday [olardı] Makedoniyada injildi waǵız etiwge shaqırǵan» (Hákimler 16:10) dep túsindirgen kórinis penen jiberdi. Olar esikler jabılǵanda ruwxıy túskenlikke túsken joq, sebebi Rabbı basqa esiklerdi ashtı. Solay etip, biz xızmet etiw múmkinshiliginiń jabılǵanın kórgenimizde, Rabbı bizge ne ashıp atırǵanın izlewi kerek!
Hámme de Rabbı ushın jemisli bolmaydı
Ol basqa bir mısal, urıwshınıń mısalın (Matta 13:3-8,18-23) ayttı, bul Sózdi waǵız etiwge kútiwimiz múmkin bolǵan túrli juwaplardı súwretleydi. Geybirleri onı biykarlaydı, geybirleri bir múddet isenedi hám keyin túsip qaladı, basqaları isenedi hám túrli dárejede jemisli boladı, hám bul ómirdiń nárseleri Rabbıdıń nárselerinen ústem bolatuǵın isenimler boladı. Bundaylarǵa Rabbı basqa jerde: «Ne ushın Meni Rabbım, Rabbım dep ataysız hám Meniń aytqanlarımdı orınlamaysız?» (Luka 6:49) deydi. Ol «Onıń sózlerin esitip, olardı ámelge asırmaytuǵın» adamdı «tiykarsız jerge» úy salǵan hám aqır-aqıbet joq bolǵan aqılsız adamǵa uqsattı (Luka 6:46). Rabbımız, ámelde, bunday adamlardı ómirlerin ózgertiwge hám Onı shın mániste ózleriniń Rabbısı etiwge shaqıradı.
Ol Ózin Rabbım dep ataytuǵınlardıń hámmesiniń Rabbısı emes
Ol bunı on qızdıń mısalında úyretti. Besewi anıq qutqarılmaǵan qızlar, olar aspanǵa kiriwdi izlegenlerinde «aqılsız» dep atalǵan, sırtqa shıǵarıldı. Olar: «Rabbım, Rabbım, bizge ashıń» (Matta 25:11 NASB) dep jıladı. Biraq Ol juwap berdi: «Men sizlerge shınlıqtı aytaman, Men sizlerdi bilmeymen» (Matta 25:12 NIV). Solay etip Isanı «Rabbım» dep ataw qutqarıwdıń belgisi emes!
Ózin Rabbı ushın ajıratıw
Injilde bul process «muqaddeslew» dep ataladı. Muqaddeslew tek ǵana jaman nárselerden hám jollardan ajıratıw emes, al ol sonday-aq Qudayǵa ajıratıw da. Rabbımız Isa Ózin muqaddeslegeninde (Yuhanna 17:19) Onıń ishinde ajıratıw ushın jaman hesh nárse joq edi, biraq bul Ózin Ákeniń erkini orınlaw ushın ajıratıw edi. Ol ǵana shın mániste: «Men hárdayım Oǵan unaytuǵın nárselerdi qılaman» (Yuhanna 8:29) dewi múmkin edi.
Bizdiń muqaddesleniwi Rabbımızdıń shın júrekten qálewi (Yuhanna 17:17) – hám Ol bizdiń ómirimizdiń shın mániste Rabbısı bolǵanda biz muqaddeslenemiz! Biz «shınlıq arqalı» muqaddeslenemiz (Yuhanna 17:7). Shınlıq – Qudaydıń oyları, túsinikleri hám ideyaları («logos»). Onıń «oyları bizdiń oylarımız emes» hám bizdiń «jollarımız Onıń jolları emes» (Ishaya 55:8). Biz Onıń oyların hám jolların sanalı túrde izlewi kerek. Muqaddesleniwi ushın, biz Onı shın mániste Rabbımız etiw ushın háreket etiwimiz kerek.
Qutqarıwımızdı ámelge asırıw
Bizge aytılǵan: «Qutqarıwıńızdı ámelge asırıń» (Filipiliklerge 2:12). Biz bunı Onı shın mániste ómirimizdiń Rabbısı etiw arqalı qılamız. Bul bizge unaytuǵın nárselerden «bas tartıwǵa» kóp basım jasawdı emes, al Oǵan unaytuǵın nárselerge basım jasawdı talap etedi! Biz ózimizden: «Men ómir súriw ushın ne qılıwdı qáleymentin?» dep soramaymız, al: «Ol ne qáleymentin menen qılıwımdı?» dep soraymız. «Ol maǵan jaqsı kórinedi» (Hákimler 14:3 NASB) dep hayal saylaǵan Samson sıyaqlı háreket etpey, biz Rabbı ózi ushın saylaytuǵın joldastı izleytuǵın adam sıyaqlı bolǵımız keledi. Biz: «Men qayerde jasawdı qáleymentin?» dep soramaymız, al: «Rabbı meni qayerge xızmet etiwge basshılıq etedi Oǵan?» Bunday sorawlar ómirimizdiń hár bir tárepine tásir etedi.
Geybirlerimiz Isanı Qutqarǵısh hám Rabbı retinde bir waqıtta qabıl ettik. Mısalı, Timotiy jas edi, biraq oǵan «[bársha] isenimlerge sózde, ómirde, muhabbatta hám taza bolıwda úlgi bolıw» (1 Timotiyge 4:12) aytıldı. Basqalar Rabbıdı Qutqarǵısh retinde qabıl etiwi múmkin, biraq keyin ózlerine unaytuǵın ómir súriwdi dawam ettiredi. Biraq, Ol bizge sheksiz múddetke qarsılıqsız dawam etiwge ruqsat bermeydi. Ol bizdiń ómirimizge aralasqanda biz aqır-aqıbet: «Rabbım, Sen menen ne qılıwımdı qáleysen?» dep sorawımız múmkin. Oǵan xızmet etiwdi izlew ushın keshiw emes, sebebi Rabbı Ózin Rabbı dep tán alǵısı keletuǵın óziniń hesh birin hesh qashan qaytarmaydı.
Aqır-aqıbet!
Aqır-aqıbet hár bir jaratılǵan zat Isanı Rabbı dep tán aladı! Biz oqıymız: «Isanıń atına hár bir tize [iyiledi], aspanlıq hám jerlik hám tamuqiy [jınlı] zatlardıń hám hár bir til Isa Másih Rabbı dep moyınlaydı» (Filipiliklerge 2:9-11 JND). Aqır-aqıbet hámme Onı Rabbı dep ataydı. Biraq házir «qáleytuǵınlar» alatuǵın pátiya menen keyinirek tek ǵana «májbúr bolǵanlar» alatuǵın qayǵı arasında úlken ayırmashılıq bar. Hámme aqır-aqıbet Onı Rabbı etip qabıl etedi – ne ushın házir emes?
