Muqáddes Kitap kózqarasınan jaqsı hám jaman ashıwlanıwdı...

Ashıwlanıw – Jaqsı hám Jaman

Quday Óz Sózinde bizge aytadı: «Ashıwlanıń, biraq gúna etpeń» (Efisliler 4:26 ESV). Eger ashıwlanıw hárdayım gúna bolǵanda, Ol bizge ashıwlanıwdı aytpas edi! Biraq, biz ashıwlanǵanımızda kóbinese gúna etemiz. Sonlıqtan Quday: «Ashıwıńızdıń ústine quyash batpasın, hám shaytanǵa múmkinshilik bermeń» (26-27-ayatlar) dedi. Bizdi ashıwlandıratuǵın nárse haqqında oylanǵanımızda, kóbinese kerek emes basımlar payda boladı. Shaytan keyin olardı óz qálewleri ushın qollanadı. Quday bizge biytárep isenimlerdiń járdemi menen (Qarańız Matta 18:15-16) basqa Másihshi menen bolǵan hár qanday máselelerdi sheshiwimiz kerek ekenligin aytadı.

Jaqsı Ashıwlanıw

Qudaydıń ashıwı hárdayım jaqsı ashıwlanıw. Ol putparastlıq etilgende ashıwlanadı, bul Óz xalqına keltiretuǵın zıyanın bilip. Sonlıqtan Ol Izrailge Wáde etilgen jerge kiriw aldında eskertiw berdi. Quday, Óz meyirimi menen, eger olar putparastlıq etse, olardı dúzetiwshi qıyınshılıq penen zıyarat eter edi. Olardıń hám olardıń balalarınıń jaqsı bolıwın, Rabbı Quday olardıń berip atırǵan jerde ómirlerin uzartıwın qáledi (Yasa 4:40).

Jaqsı ashıwlanıw jaǵdaydı jaqsılawı múmkin. Doktor Jeyms Averill Jańa Angliya qalasında ashıwlanıwlar haqqında izertlew ótkizdi, hám onıń tańqalarlıǵı, bunday ańlatpalar kóbinese jaman jaǵdaylardı jamanlastırmadı. Kerisinshe, olar kóbinese «kerginliklerdi sheshti!» 1 Ne ushın? Ashıwlanǵan juwap qılmıskerlerge ózleri bilmegen qátelikti ashıp beriw múmkin edi. Ashıwlanǵan juwap keyin máselelerdi sheshiw ushın konstruktiv qádemlerge alıp keliwi múmkin.

Payǵambar Natan Dáwittiń óziniń jamanlıǵına bolǵan ashıwın jaqsı qollandı, ol gúnalı edi, biraq ele bilmeytuǵın edi. Natan Dáwittiń islegenine uqsas nárse islegen adam haqqında gúrriń ayttı, hám «Dáwittiń ashıwı ol adamǵa qarsı qattı tutandı ... sebebi oǵan rahm etpedi» (2 Samuel 12:5-6). Natan Dáwitke: «Sen sol adamsan!» (7-ayat) dedi, hám keyin bólim-bólim Dáwittiń minez-qulqı gúrrińdegi adamnıń minez-qulqına qanday uqsas ekenligin kórsetti. Dáwittiń ashıwınıń jaqsı nátiyjesi táwbe edi! Dáwit: «Men Rabbıǵa qarsı gúna ettim» (13-ayat) dep juwap berdi. Biz Dáwittiń Zábúr 51-de qanday táwbe etkenin kóremiz.

Ashıwımızdan jaqsı nátiyjeler alıw ushın ol qısqa bolıwı kerek, Qudaydıń ashıwı sıyaqlı, Onıń «ashıwı bir pálle ushın ǵana, hám Onıń meyirimi ómir boyı» (Zábúr 30:5). Biz ashıwımızdı saqlamawımız kerek, quyash onıń ústine batpasın yamasa shaytanǵa múmkinshilik bermeyik.

Shaytan kóbinese bizdiń saqlanǵan ashıwımızdı ózimizden ósh alıwǵa urınıw ushın qollanadı, Qudaydıń buyrıǵına qarsı. Quday: «Hesh qashan ózińizden ósh almań, biraq onı Qudaydıń qáharına qaldırıń» (Romalıqlar 12:19) dedi. Ol sonday-aq: «Ózińizdi qáweterlendirmeń; bul tek jamanlıqqa alıp keledi» (Zábúr 37:8) dedi.

Jaman Ashıwlanıw

Jaqsı ashıwlanıw degen nárse bar bolsa da, ashıwlanıw ádette jaqsı nárse emes. Quday: «Ashıwlanıwdan saqlanıń, hám qáhardan bas tartıń» (8-ayat) dedi. Ol sonday-aq: «Jamanlıqtı jaqsılıq penen jeńiń» (Romalıqlar 12:21) dedi. Biz Qudaydıń izlewshileri bolıwımız kerek, Ol, geyde renjitilse de, «ashıwın kóbinese basqardı hám barlıq qáharın qozǵamadı» (Zábúr 78:38). Ashıwlanıw ósh alıwǵa umtılǵanda – jaman ashıwlanıw kóbinese sonday etedi – ol ádette basqa adamǵa zıyan jetkiziw yamasa esaplasıw maqsetin gózleydi. Ashıwlanıw menen islesiwdiń eń nátiyjeli jolı ósh alıwdı Rabbıǵa qaldırıw, sebebi Ol: «Men qaytaraman» (Romalıqlar 12:19) dep wáde etti. Muqáddes Kitap bizge esletedi: «Tiri Qudaydıń qolına túsip qalıw qorqınıshlı nárse» (Evreyler 10:31).

Átirapqa óte sezgir bolıwdan saqlanayıq, sebebi biz jánjelsiz hám daw-janjalsız baxtlıraq bolamız. Quday bizge eskertti: «Ashıwlı adam jánjel qozǵaydı, biraq ashıwlanıwǵa asıqpaytuǵın adam daw-janjaldı tınıshlandıradı» (Nátiyjeler 15:18). Sonday-aq, bizdiń sóylewimiz ne aytqanımızday áhmiyetli, sebebi «jumsaq juwap qáhardı qaytaradı, biraq qatal sóz ashıwlanıwdı qozǵaydı» (1-ayat). Dana «adamdı ashıwlanıwǵa asıqpaytuǵın etedi, hám bul ... qátelikti kózden jasırıw dańqı» (19:11). Ashıwlanǵanımızda qollanılatuǵın jaman gáp: «Sizdiń máseleńiz ...!»

Bizde adamzat tariyxınıń basında jaman ashıwlanıwdıń jaqsı úlgisi bar (Qarańız Jaratılıs 4:1-13). Qabıl óz inisi Abelge «qattı ashıwlandı» hám «onı óltirdi» (5,8-ayatlar). Quday Qabılǵa: «Ne ushın ashıwlısań?» (6-ayat) dep juwap berdi. Biz aǵa-inilerdiń bir-biri menen qanday qatnasta bolǵanın bilmeymiz. Biz Abeldiń qozı qurbanlıǵı Qudaydıń qálewi ekenligin bilgenin bilemiz, hám bunı islew menen Quday Abeldiń ádil ekenligine gúwalıq berdi. Qabıl ushın másele, qozı bar bolsa da, óz jolı menen islewdi qálegenligi edi. Quday Qabılǵa esletken edi: «gúna qurbanlıǵı esikte jatır» (7-ayat ushın JND esletpesi).

Jaman ashıwlanıwdıń basqa bir Muqáddes Kitap úlgisi Simeon hám Leviydiń ashıwı, olar Xivaytlardı súnetlew arqalı ózlerin háreketsizlendiriwge aldap, keyin olardı óltirdi (Qarańız Jaratılıs 34:1-29). Biz jaman ashıwlanıw bar ekenligin bilemiz, sebebi Yaqub payǵambarlıq etti: «Simeon hám Levi aǵa-iniler ... olardıń ashıwı qárǵıslandı» (49:5,7).

Ya, jaqsı hám jaman ashıwlanıwlar bar, biraq biz ashıwımızdı «ádil qáhar» dep atap, tez aqlawımız kerek emes. Biz jaman keypiyatta bolıwımız yamasa tek ózimizdiń jek kóretuǵın nárselerimizge reaktsiya beriwimiz múmkin. Bir adam aytqanday: «Jánjeldi baslaw ańsat – onı paydalı maqsetlerge baǵdarlaw ... qıyınıraq.» 2

ESLETPELLER