Qudaydıń ǵázebi
Ótken hám keleshek
«Sebebi Qudaydıń ǵázebi aspanlardan barlıq qudayǵa qarsı hám adamlarǵa qarsı ádalatsızlıqqa qarsı ashıqlanadı, olar haqıyqattı ádalatsızlıqta uslap turadı» —Romalılarǵa 1:18 KJV
Bizdiń ashılıw ayetimizde kórsetilgenindey, ǵázep Qudaydıń gúnáǵa qarsı, ásirese qudayǵa qarsı, ádalatsızlıqqa qarsı hám haqıyqattı ádalatsızlıqta uslap turǵanlarǵa qarsı ashıqlanıwı. Qudayǵa qarsı bolıw — bul óz ómirin Qudayǵa hesh qanday silteme bermey, Onıń joq ekenindey jasaw. Bul ózin-ózi súyiw hám óz erkine qaray háreket etiw. Ádalatsızlıq — bul Qudayǵa hám Onıń standartına sáykes durıs islemew; Oǵan sáykes kelmew. «Haqıyqattı ádalatsızlıqta uslap turǵanlar» Quday hám Onıń haqıyqatı haqqında bir nárse biledi, bálkim basqalardı sol haqıyqat penen sudlaydı, biraq óz ómirlerinde Onıń haqıyqatın jasamaydı.
Eski Ósiyette kórsetilgen Qudaydıń ǵázebi
Eski Ósiyette Qudaydıń ǵázebiniń eń kózge kórinetuǵın mısalı Sodom hám Gomorraǵa túsgen jazalaw. Yevreylerge 29:23 bizge anıq aytadı, Rabbı Sodom, Gomorra, Adma hám Zeboiim (Óli teńizge jaqın tegisliktegi tórt qońsılas qala) «Óz ǵázebi hám Óz qaharında» joq etti. «Sodom adamları Rabbı aldında jaman hám gúnákár edi» (Jaratılıs 13:13). Ibrahım bul jaman qaladan ajıralıp júrgen waqıtta, Lut óz shatırın Sodomǵa qaray tikledi (12-ayet) hám aqır-aqıbetinde qalada jasap, onıń qaqpasında otırǵan tabıldı (19:1). Injilde, qaqpada otırıw onıń qala basshılıǵınıń bir bólegi bolǵanın bildiredi (Rut 4:1-12 qarań). Qanday qorqınıshlı nátiyjeler boldı! Onıń úyine hújim etildi, onıń oylawı buzıldı, ol óz hayalın joǵalttı, hám óz qızları onı ózleriniń qudayǵa qarsı, jaman islerine aralastırdı, bul dúnyanı qızartadı (Jaratılıs 19 oqıń). Sonlıqtan, búgingi kúni isenimlisiler sıpatında, biz Ibrahımnıń úlgisin ustazlıq etip, bul «házirgi jaman dúnyadan» (Galatiyalılarǵa 1:4) ajıralıp júriwimiz kerek.
Ibrahımnıń aralasıwı hám Rabbıdıń ullı rahm-shápááti nátiyjesinde, Lut jazalaw túsip atırǵanǵa deyin eki perishte arqalı Sodomnan qutqarılǵan edi (Jaratılıs 19:16,29). Ibrahım, burın Rabbı menen sóylesken qáwipsiz baqlaw ornınan, erte tańda oyanıp, jazalawdıń qalalarǵa túsip atırǵanın kórdi (Jaratılıs 18:22-23, 19:27-28). Mine, Jaratılıs 19-da berilgen anıq súwretleme: «Sonda Rabbı Sodom hám Gomorraǵa aspanlardan kúkirt hám ot jawdırdı; hám Ol sol qalaları, hám barlıq tegislikti, hám qalalarǵa jasawshılardıń barlıǵın, hám jerde ósken nárselerdi joq etti ... Hám [Ibrahım] Sodom hám Gomorraǵa qaray, hám barlıq tegislik jerine qaray qaradı, hám kórdi, hám, mine, mámlekettiń tútini pechtiń tútinindey kóterilip atır edi» (24-25,28-ayetler).
Ǵázep kúni keleshekte
Eski Ósiyette Qudaydıń gúnáǵa qarsı ǵázebiniń kózge kórinetuǵın mısalların tapsaq ta, Eski hám Jańa Ósiyetlerdiń birlesken gúwalıǵı sonda, bul dúnyadaǵı jamanlarǵa Qudaydıń ǵázebi tógiletuǵın keleshek «ǵázep kúni» bar (Ayup 21:30; Zábúr 110:5; Nasiyatlar 11:4; Yehezkiel 17:19; Zefaniya 1:15,18; Romalılarǵa 2:5; Ashıqlaw 6:17). Bul ǵázep kúni «Rabbı kúni» menen birdey, yamasa hesh bolmaǵanda onıń bir bólegi sıyaqlı (Ishaya 13:9-13). Biz kútkennen keri, Qudaydıń ǵázebiniń bul keleshek kórsetpeleri ot kóline isharat etpeydi (ǵárezsiz Qudaydıń ǵázebi ol jerde kórinedi), biraq bul dúnya xalqına olardıń gúnáları hám Onıń Ulına qarsı shıǵıwları ushın túsip atırǵan ǵázepke isharat etedi.
Bunıń menen birge, Yahya Shomıltırıwshı óz shomıltırıwın baqlawǵa kelgen, biraq ózleri qatnaspaytuǵın fariseyler hám sadukeylerge: «Ey jılanlar áwladı, kim sizlerdi keleshek ǵázepden qashıwǵa eskertti?» (Matta 3:7; Luka 3:7) dedi. Hátte sırtqı jaqtan Qudaydıń xalqı bolıwǵa wáde bergenlerge de, olardıń basshıları menen birge, ǵázep keledi, sebebi olardıń iseniminde haqıyqat joq edi. Bul óz Messiasın, Rabbı Isa Masihti, qabıl etpegenlerinde tolıq kórsetildi. Búgingi kúni ózlerin máshixshi dep esaplaytuǵın, biraq Rabbı Isa Masihtke hám Onıń Golgota krestindegi tamamlanǵan isine hesh qashan isenim qoymaǵanlar ushın qanday qorqınıshlı. Bul ǵázep kúni kelmesten burın Rabbı Isa Masihtke panalawǵa qashsınlar! Máshixshi iskerliklerge hám jıynalıslarǵa sırtqı jaqtan qatnasıw hesh kimdi bul ǵázep kúninen qutqarmaydı. Tek Rabbı Isa Masiht qutqaradı!
Bul ǵázep kúni qashan keledi? Yahudiyler Qudaydıń olardıń ústine túsgen jazalawların túrli waqıtlarda, mısalı Vavilon tutqınlıǵında hám keyinirek eramızdıń 70-jılında Rimlikler tárepinen Ierusalimniń joq etiliwinde basdan keshirdi. Biraq biz joqarıdaǵı Jazıwlarda aytılǵan «ǵázep kúni» hám Yahya Shomıltırıwshı aytqan «keleshek ǵázep» áli keleshekte, ádette «ullı azap» dep atalatuǵın waqıtqa tiyisli dep esaplaymız.
Ashıqlaw 6:16-17 bizge sol ǵázep kúniniń baslanıwın kórsetedi: «Hám jerdiń patshaları, hám ullı adamlar, hám bay adamlar, hám baslıqlar, hám kúshli adamlar, hám hár bir qul, hám hár bir erkin adam ózlerin úńgirlerge hám tawlardıń taslarına jasırıp, tawlarǵa hám taslarǵa: «Bizdiń ústimizge túsiń, hám bizdi taxtta otırǵan Onıń júzinen, hám Qozınıń ǵázebinen jasırıń: Sebebi Onıń ǵázebiniń ullı kúni keldi; hám kim turıwǵa qábiletli boladı?»» Bul jerde biz «Onıń ǵázebiniń ullı kúni keldi» dep tabamız. Yahya Shomıltırıwshı bul ǵázep keleshek dep ayttı, biraq Ashıqlawda, jaqın keleshek kúnniń kózqarasınan sóylep, bizge onıń kelgeni aytıladı. Onıń «Qozınıń ǵázebi» ekenligi qanday qorqınıshlı hám kózge kórinetuǵın!
Súyikli isenimles dosım, siz hám men Qozını hesh qashan bunday túrde bilmeytuǵınımız qanday jaqsı! Biz Rabbı Isanı gúnálarımız ushın jaralanǵan hám ádalatsızlıqlarımız ushın ezilgen Qudaydıń Qozısı sıpatında bilemiz (Ishaya 53:6). Biz jaqında Onı aspanlarda sanawǵa bolmaytuǵın kóplegen adamlar menen qorshalǵan óltirilgen Qozi sıpatında kóremiz, barlıǵı maqtaw aytıp: «Kúsh, baylıq, danalıq, kúsh, húrmet, dańq hám bereket alıwǵa óltirilgen Qozi múnásip» (Ashıqlaw 5:12) deydi. Biraq biz Qozınıń ǵázebin hesh qashan bilmeymiz, sebebi Ol biz ushın sol ǵázepke shıdadı.
Biz Qudaydıń ǵázebine múnásip edik
Bizdiń átirapımızdaǵı jaman dúnyaǵa qarap, basqalardıń Qudaydıń ǵázebine múnásip ekenin kóriw ańsat. Biraq biz de oǵan múnásip ekenimizdi kóriwimiz kerek. Biz ata-analarımızdan Adam hám Hawadan ótip kelgen gúná tábiyatın miyras etip aldıq, sonlıqtan biz gúnákár bolıp tuwıldıq. Injil bizdiń «tábiyatımız boyınsha basqalar sıyaqlı ǵázep balaları» (Efesisliklerge 2:3) ekenimizdi aytadı, yahudiy bolsın yamasa basqa milletten bolsın. Sonıń menen birge, hámme gúná islegenligi de durıs. Biz ómirimizde kóplegen gúnálar isledik hám «bul nárseler sebepli Qudaydıń ǵázebi boysınbawshılıq balaları ústine keledi» (Efesisliklerge 5:6; Kolosalılarǵa 3:6). Biz gúnákár sıpatında kim ekenimiz ushın, Qudayǵa dushpan tábiyat penen tuwılǵanımız ushın, Oǵan jek kóriwshilik penen ǵázepke múnásipmiz. Biz sonıń menen birge Qudayǵa qarsı shıǵıw hám boysınbawshılıqta gúnálar islegenimiz ushın da ǵázepke múnásipmiz.
Masiht biz ushın krestte Qudaydıń ǵázebine shıdadı
Tek Rabbı Isa, Qudaydıń máńgilik Ulı, bul dúnyaǵa óz tábiyatında gúná menen kirleńbegen bolıp tuwıldı, hám tek Ol óz ómirinde hesh qashan gúná islemegen. Qanday tańqalarlıq! Ózimizden ayırmashılıǵı, Ol hesh qashan keyin ókinetuǵın sóz aytpaǵan, sonlıqtan hátte Onıń dushpanları da: «Hesh kim bul Adamday sóylemedi» (Yuhanna 7:46) dep aytıwǵa májbúr boldı. Gúná sıpatında moyınlanıwı kerek bolǵan hesh qanday minez-qulıq yamasa niyet bolmaǵan. Onıń oylaw ómiri pútkilley taza edi, sebebi Ol gúná bilmegen (2 Korinflilerge 5:21). Onıń sózlerinde hám iskerliklerinde Ol gúná islemegen (1 Petrus 2:22). Onıń ishinde gúná joq edi (1 Yuhanna 3:5), sebebi Ol muqaddes. Biraq, biz ushın, gúná menen buzılǵan hám jazalaw astında bolǵan, Qudaydıń ǵázebine tolıq múnásip bolǵan óz jaratılısları ushın, Rabbı Isa biz múnásip bolǵan jazalawdı alıwǵa keldi.
Biz jınayatshıǵa húkim shıǵarıp, keyin óz orınbasarınan túsip, jınayatshınıń ornına húkimge shıdaytuǵın sudyaǵa haqlı túrde tań qalamız. Qudaydıń Ulına, bizdiń Jaratıwshımızǵa, hám Áke tárepinen barlıǵınıń sudyası etip tayınlanǵanǵa (Yuhanna 5:22,27), aspanlardan túsip, aqır-aqıbetinde Golgota tawındaǵı sol krestke barıp, bizdiń ornımızǵa Qudaydıń ǵázebine shıdawına qanday kóbirek tań qalıwımız múmkin. Ol biz ushın nege shıdaǵanı haqqında sóyleytuǵın tómendegi Jazıwlardı tınıshlıq penen oylań:
«Seniń ǵázebi meniń ústimde awır, hám Sen meni barlıq tolqınlarıń menen azapladıń. Selah» (Zábúr 88:7).«Seniń qaharman ǵázebi meniń ústimnen ótedi» (Zábúr 88:16).«Men Onıń ǵázebiniń tayagı menen azap kórgen Adamman» (Jılaǵanlar 3:1).
Eger bul maqalanı oqıp atırǵan kimde-kim áli keleshek ǵázepnen panalaw ushın Rabbı Isaǵa qashpaǵan bolsa, biz sizden «Quday menen jarasıń» dep jalbaramız, áli «qabıl etilgen waqıt» hám «qutqarıw kúni» (2 Korinflilerge 5:20, 6:2) bolǵan waqıtta. Qudaydıń Sózi bizge «Ulına isengen adamda máńgilik ómir bar: hám Ulına isenbeytuǵın adam ómirdi kórmeydi; biraq Qudaydıń ǵázebi onıń ústinde qaladı» (Yuhanna 3:36) dep kepillik beredi. Eger siz Qudaydıń Ulına hám Quday Onıń arqalı usınıs etken tolıq hám biypul qutqarıwǵa itibar bermegen yamasa qabıl etpegen bolsańız, Qudaydıń ǵázebi sizdiń ústińizde turıptı. Qanday qorqınıshlı oy! Eger siz baǵdarıńızdı ózgertpeseńiz, bul dúnyaǵa jaqında túsip atırǵan Qudaydıń ǵázebine, hám keyin máńgilikke Qudaydan ajıralıp ot kólinde shıdaysız (Ashıqlaw 20:11-15). Áli múmkinshilik barında Masihtke qashıń!
Masihtiń tamamlanǵan isinde tınıshlanıp atırǵanlarımız ushın, biz gimn jazıwshınıń sózlerine qosılıwımız múmkin: «Halleluya, Qanday Qutqarushı!» Ol biz múnásip bolǵan Qudaydıń ǵázebin krestte bizdiń ornımızdı alıw menen tolıq sarıpladı. Ol jaqında «keleshek ǵázepnen bizdiń Qutqarushımız» (1 Tesalonikalılarǵa 1:10 JND) sıpatında keledi. Onıń hám Onıń isi sebepli biz hár bir ruwxıy bereket penen sıylıqlandıq (Efesisliklerge 1:3). Biz máńgilik ómirdiń bereketin házir de, hám jaqında Onıń óz bereketli qatnasıwında ádewir ullıraq túrde ráhátlenemiz. «Hátte solay, kel Rabbı Isa!» (Ashıqlaw 22:20 KJV).
Qayǵı adamı! Qanday at Qudaydıń Ulı ushın, kelgen Buzılǵan gúnákárlardı qaytarıw ushın! Halleluya! Qanday Qutqarushı!
Utanıs hám qabaq shıtırıwshılıqtı kóterip, Meniń ornımda Ol ayıplanıp turdı, Keshirimimdi Onıń qanı menen bekitip. Halleluya! Qanday Qutqarushı!
Ayıplı, jaman hám ájiz, biz; Qudaydıń taza Qozısı Ol edi: Tolıq keshirim – bul múmkin be? Halleluya! Qanday Qutqarushı!
Ol óliwi ushın kóterildi, «Ol tamamlandı» Onıń shıńǵırıǵı edi; Házir aspanda, joqarı kóterilgen: Halleluya! Qanday Qutqarushı!
Ol Rabbı hám Patsha sıpatında kelgende, Barlıq qutqarılǵanlardı úyine alıp keliw ushın, Sonda biz bul qosıqtı jańadan aytamız – Halleluya! Qanday Qutqarushı! —Philip Paul Bliss (1838-1876)
