Биз Қудайдың жәрдеми менен жас мәсихшилер (ҳәм кәрилер де) дуўшар болатуғын айырым айрықша қәўиплерди ямаса қыйнайтуғын гүналарды көрип шығыўды қәлеймиз, ҳәм бул ҳаққында Мухаддес Китаптың не айтатуғынын көриў пайдалы болыўы мүмкин. “Ескертилген адам қуралланып турған болады” ҳәм бул мақалалар шын жүректен үмит ҳәм дуўа менен жазылған, олар басқаша тәризде турақлы болған жолды көп уўақыт бузатуғын ҳәм Мәсихтың атына намыс келтиретуғын гүналар ҳәм кемшиликлерден айырымларды көрсетў ҳәм қорғаўда әмелий түрде қолланылыўы мүмкин.
Дүнья бизди кишкене мәселелердеги ҳәрекетлеримиз арқалы баҳалайды – Мухаддес Китап принциплери ҳаққындағы билимлеримиздиң муғдары менен емес, бәлким оларды күнделикли турмыста қолланыўымыз бенен.
Мәсихши турмыс
Ашыў
Биз бурын қарап шыққан үш темадан (өзгермеслик, тәкаббырлық ҳәм қызғаныш) айырмашылығы, бул Мухаддес Китапта еки түрли айтылады. Бири ашыўланыў дурыс болған ўақытты, ал екиншиси, бул аўыр гүна болған ўақытты көрсетеди. Бәлким, бул темаға қараўдың ең қызықлы, сондай-ақ ең пайдалы жолы ҳәр бириниң бир неше мысалын биринши қарап шығыў болады.
Биз гүна сыпатындағы ашыўдан баслап, таңлап алынған мысаллардан оған берилгенде оның нәтийжелери қандай болатуғынын бақлаймыз.
Ашыўдың биринши мысалы Қабылдың жағдайында. Ол “қатты ашыўланды, ҳәм оның жүзи түсти”, нәтийжеси Абылдың ӨЛТИРИЛИЎИ болды.
Жаратылыс 27:41 де, Исаўдың жағдайында, биз ашыўдың қалай өлимге уқсас екенлигиниң және бир мысалын табамыз, Ийе Матта 5:21-22 де көрсеткендей.
Ашыў гүнакар болғанда, ол ҳәрдайым алдынғы гүнаның нәтийжеси болады. Ол ҳақ болғанда, ол ҳақ ҳәм мухаддес сезимдиң нәтийжеси болады.
Бул мысалларды қарап шығыўда буны есимизде тутып, тек ғана нәтийжелерди емес, бәлким ашыўдың себеплерин де бақлаў қызықлы болады. Қабылдың жағдайында себеп ҚЫЗҒАНЫШ болды, Исаўдың жағдайында, КӨРЕАЛМАЎШЫЛЫҚ.
Санлар 20:10-11 де, биз жер жүзиндеги ең жумсақ адамның сабырсызлығынан ашыўға түскенлигин табамыз, оның ашыўының нәтийжеси ТЫҢЛАМАСЛЫҚ болды, алған жазасы ўәде етилген жерден шетлетилиў болды.
Көп адамлар Мусаны сол ўақытта ақлаўы мүмкин, бирақ Қудай ақламайды. Оның ашыўландырылғаны рас, бирақ Мәсихтың излеўшилери бул жерде көреди, бул
Ашыўландырыў ашыўға себеп емес. Есимизде тутыў керек, Қудайдың ашыўы ҳәрдайым ҳақ ашыў, биздики әлбетте ондай емес. Сонлықтан бизде көп уўақыт “Оны ашыўландырды” деген сөз Қудайға дурыс қолланылады; бирақ тәўелди адам ашыўға берилмеўи керек, бәлким мәселени ең жоқары болған Қудайға қалдырыўы керек.
Ийса жер жүзинде болғанда адамның орнын ийеледи; сонлықтан Ол ҳәмме нәрсени толық сабырлық ҳәм жумсақлық пенен көтерди, Өз исин ҳақ баҳалайтуғынға тапсырды.
Мусаның жағдайындағы жаза аўыр көриниўи мүмкин, бирақ биз Мусаның уллы әўлие, “Қудайдың адамы Муса” болғанын есимизде тутыўымыз керек; ҳәм уллы әўлиедеги кишкене гүна гүнакардағы уллы гүнадан да жаман.
Қудай Өз халқындағы тәбийғый қызыўқанлықтың жарылыўларын, ҳәтте ашыўландырылғанда да, жеңил қарап өте алмайды; себеби Ол оларға оны тыйыў ушын күш берген.
1 Самуил 20:30 да биз Саулдың Жонатанға ашыўланғанын ҳәм оны өлтириўге умтылғанын табамыз, оның ашыўы Даўытқа болған ЖЕК КӨРИЎШИЛИКтен келип шыққан. Ахабтың Наботқа қылыўсызлығында (1 Патшалар 21) биз табамыз, бул
Ашыў өлимге алып барады, себеби ҚЫЗҒАНЫШ. 2 Патшалар 5:11 де биз Нааманның ашыўы оның ТӘКАББЫРЛЫҒЫнан қозғалғанын ҳәм оны Қудайдың оған жиберген хабарын менсинбеўге алып келгенин табамыз.
Биз бул мысалларды аңсатлық пенен көбейтиўимиз мүмкин, себеби олардың үриўлери ҳәр бир инсан жүрегинде бар (Ески Ўәсият олардың ҳәрекетлериниң қандай әжайып айнасы), бирақ биз тек ғана бир-екисин таңлаймыз.
2 Шежире 16:10 да биз Асаның Хананиге қатты ашыўланғанын табамыз, себеби соңғысы оны ТЫҢЛАМАСЛЫҒЫ ушын сөгис берген еди. Бул Асаны Хананиди түрмеге таслаўға алып келеди, бул уллы ӘДИЛСИЗЛИК ҳәрекети.
Уззияның жағдайында (2 Шежире 26:19), оның ашыўы оның ҚУДАЙҒА ҚАРСЫ ГҮНА қылғаны ушын сөгис берилгенинен келип шыққан, бул гүна ушын ол Қудай тәрепинен лепра менен дереў жазаланған.
Бул соңғы еки мысал бизге ашыўдың жүреклеримизде қаншалық көп гүнамыз ушын сөгис берилгенде ямаса садықлық пенен айыпланғанда пайда болатуғынын көрсетеди. Буған қарсы сақ болайық. Гүна қылғанымыз жетерли; бирақ Қудайдың бир хызметшиси тәрепинен айыпланғанда, оған екинши, ҳәм бәлким үшинши гүнаны қосыў әлбетте жаман, Аса қылғандай.
Биз оқыўшыларымыз ашыўдың бул мысалдарын дыққатлық пенен өлшеп, оларды себеп ҳәм нәтийже бойынша өз тарийхлары менен салыстырса, Қудай Сөзиниң инсан жүрегиниң қандай әжайып дәл айнасы екенлигин табатуғынына исенемиз. Естер 3:5 те биз табамыз
Тәкаббырлықтан келип шыққан ашыў, жаман Хаманның шахсында, ҳәм пүткил халықты жоқ етиўге урыныўға алып келген.
Навуходоносордың жағдайындағы сол себеп, ТӘКАББЫРЛЫҚ, оны ашыў ҳәм қаҳарға толтырды, сонда оның жүзиниң формасы өзгерди (Қабылдыңқы сыяқлы), ҳәм оның қурбанларына қарсы ҚАТТЫ ҚЫЛЫЎСЫЗЛЫҚқа алып келди, бирақ Қудай оны мөжизалы түрде басқарды.
Юнусның жағдайында биз сабырсызлықтан келип шыққан үлкен ашыўды табамыз, бул оны Қудайға қарсы сөйлеўге алып келди. Ол оған толық берилип кеткендей көринеди, сонда 4:9 бабында ол өзиниң наҳақ ашыўын Қудайға ақлайды.
Жаңа Ўәсиятта биз Ҳиродтың ашыўы оны Бәйтлаҳим балаларын өлтириўге алып келгенин табамыз.
Биз және, Лука 4:28 де, яҳудийлердиң Қудайдың басқа халықларға болған жақсылықларына (24-27 аятлар) ҚЫЗҒАНЫШтан ашыўланып, сол жерде Мәсихты ӨЛТИРИЎге умтылғанын көремиз; ҳәм Ҳәўарийлердиң ислери 7:54 те биз яҳудийлердиң және МӘСИХҚА ҚАРСЫ ЖЕК КӨРИЎШИЛИКке толғанын, Стефанға ашыўланып тислерин қайрап, оны тасбараң қылғанын табамыз.
Ашыўдың себеплери ҳәм нәтийжелери
Бул мысаллардан биз ашыўдың қызғаныш, көреалыўшылық, сабырсызлық, жек көриўшилик, тәкаббырлық, нәпсиқумлық ҳәм Қудай халқының әдил сөгислеринен келип шығатуғынын табамыз; егер ол қадағаланбаса, ол қылыўсызлық ҳәм өлимге, сондай-ақ тыңламаўшылыққа, әдилсизликке ҳәм Қудай Сөзин менсинбеўге алып келеди.
Бир минутқа Мухаддес Китапта ол ҳаққында айтылған нәрсеге қайтып, биз оның ашықтан-ашық қадаған етилгенин табамыз (Матта 5:22; Римлилерге 12:19); ол тәнниң иси (Галатиялыларға 5:20); ол ақымақларға тән (Нақыллар 12:16; 14:29; 27:3; ҳ.т.б.); ол өзиниң жазасын алып келеди (Аюб 5:2; Нақыллар 19:19); ол көп уўақыт жаман сөзлер менен қозғалады (2 Самуил 19:43, ҳ.т.б.), бирақ жумсақлық пенен тынышланады (Нақыллар 15:1); биз басқаларды оған ашыўландырмаўымыз керек (Ефеслилерге 6:4; Колосалыларға 3:21).
Енди биз айырым мысалларды қысқаша қарап шығамыз
Ҳақ ашыў.
Марк 3:5 те биз Ийениң ашыўланғанын табамыз, “олардың жүреклериниң қаттылығы ушын қайғырып”. Бул жағдайда ашыўдың өзгермеслигин қаншалық инстинктив түрде сеземиз. Бул ҳәммеси олар ушын ҳәм Қудайдың даңқы ушын. Ҳақ ашыў ҳеш қашан өзин ҳеш қандай формада себеп етпейди.
Муса Шығыў 11:8 де ашыўланды, бирақ бул Фираўн тәрепинен Ийеге ҳәм Оның халқына қылынған ҳүрметсизликлер ушын еди, Санлар 20 деги ашыўынан айырмашылығы, ол ушын жазаланған еди. Биз және Мусаның Шығыў 32:19 ҳәм Леўилер 10:16 да усыған уқсас түрде ашыўланғанын табамыз.
Нехемия 5:6 да биз Нехемияның басқалар тәрепинен ҳәм басқаларға қылынған уллы әдилсизликке қарсы қатты ашыўланғанын табамыз, өзине қарсы емес; сонлықтан ол ашыўланғаны ушын “жақсы” қылды.
Ефеслилерге 4:26 да бизге “ашыўланыў, ҳәм гүна қылмаў” деген үгит бериледи; яғный, жүреклеримизде ашыў ҳәм жаманлықты жыйнамаў.
Енди бизде ашыўдың еки түри бар: бири әдетте басқа гүнаның жемиси, ҳәрдайым өзин өзиниң соңғы себеби етип алады; екиншиси Ийе ушын ынта ямаса қаҳардан келип шығады, ҳәм Оны ямаса Оның халқын өзиниң себеби етип алады.
Биз булайша биринши ашыўдың, биз қарап шыққан басқа гүналар сыяқлы, өзгермеслик гүнасы екенлигин табамыз; ҳәм одан қутылыўдың ең анық жолы өзинен азат болыў.
Бул сөйлесиўде болыўы керек, бирақ Мәсих жүрекке өзин жетерли күш пенен ашпағанша, өзиниң бахытсыз пүтин алмастырыў ушын (2 Коринфлилерге 4:10) әмелий түрде жүз бермейди.
Мәсихши тек ғана бул жағдай болған дәрежеде бахытлы бола алады, себеби өзгермеслик мәсихши ең бахытсыз объект, ҳәм әлбетте сөзлердеги қарама-қарсылық.
Сонлықтан, ашыў гүнасын жеңиўдиң ең анық жолы тыныш минез-қулқты раўажландырыў емес, бул тек ғана сыртқы нәрселер менен шуғылланыў, бәлким тамырына, яғный өзине урыў, ҳәм оны Мәсих пенен алмастырыў.
Ҳақыйқый мәсихши Өз Устазының мәплери ушын ынталы, өзиники ушын емес, ҳәм Оның даңқына тийисли болғанда ҳақлы түрде ашыўланыўы мүмкин, бирақ өзи ушын емес.
Ийе ҳәммемизди Ол ушын көбирек ынталы етсин, ҳәм бизди өзимизге хызмет етиўден ҳәм өзимизди разы етиўден азат етсин.
