Óziniń birinshi xatında, elshi Yuxanna ózi jazǵanlardı bılay súwretledi: «Men sizlerge, súyikli balalar, jazıp atırman, sebebi sizlerdiń gúnálarıńız Onıń atı ushın keshirildi. Men sizlerge, ákeler, jazıp atırman, sebebi sizler baslanǵıshı bar bolǵan Onı bilesizler. Men sizlerge, jaslar, jazıp atırman, sebebi sizler jamanlıqtı jeńdińiz. Men sizlerge, súyikli balalar, jazıp atırman, sebebi sizler Ákeni bilesizler. Men sizlerge, ákeler, jazıp atırman, sebebi sizler baslanǵıshı bar bolǵan Onı bilesizler. Men sizlerge, jaslar, jazıp atırman, sebebi sizler kúshlisiz, hám Qudaydıń sózi sizlerde jasaydı, hám sizler jamanlıqtı jeńdińiz» (1 Yuxanna 2:12-14 TNIV).
Bul úzindi isenimlilerge jazılǵan edi. Yuxanna olarǵa metaforalıq túrde «súyikli balalar» (teknion 2:12) dep aytqanda, muhabbat sózin qollanǵan – kóbinese muǵallim óz shákirtlerine qollanatuǵın sóz. Haqıyqatında da, barlıq isenimliler Qudaydıń balaları (Yuxanna 1:12-13; 1 Yuxanna 3:1). Ol olardıń ne ushın Qudaydıń balaları dep atalıwǵa múmkinshilik alǵanlıǵın atap ótti: «sebebi sizlerdiń gúnálarıńız Onıń atı ushın keshirildi». Biz barlıǵımız Ǵaysa Máshihtiń biz ushın ne islegenin túsinemiz, bilemiz hám esimizde saqlaymız. Onıń kresttegi isine iseniw arqalı bizdiń gúnálarımız keshiriledi. Gúnálarımızdıń ayıbınan hám jazalarınan azat bolıw qanday quwanısh!
Yuxanna bul ayatlarda Máshihiy ósiwdiń úsh basqıshın atap ótti: kishi balalar, jaslar hám ákeler. Bul basqıshlar nárestelik, óspirimlik hám jetiklik sıyaqlı. Olardıń hár birine qaraylıq.
Balalıq
14-ayatta «súyikli balalar» dep awdarılǵan grek sózi (paidion) 12-ayattaǵı (teknion) sózden ózgeshe, sebebi ol eń kishi isenimlilerdi – Máshihiy isenimde jetilispegenlerdi ańlatadı. Náresteler jas waqıtlarında óz ata-anaların tanıyǵanı sıyaqlı, Máshihiy isenimdegi náresteler de «Ákeni» bildi (1 Yuxanna 2:13). Haqıyqatında da, olardaǵı Muqaddes Ruh Qudaydı óz Ákesi dep tanıdı (Galatiyalılarǵa 4:6). Olar kóp nárse bilmegen bolıwı múmkin, biraq olar Qudaydıń óz Ulıwın olar ushın óliwi ushın jiberiw arqalı olardı súygen Áke ekenligin bildi. Ruwxıy balalar retinde, olar Qudaydıń keshirimligin bastan keshirdi.
Biraq ruwxıy náresteler jaqsılıq penen jamanlıqtı ajırata almaydı, yaki basqalardı oqıta almaydı, yaki Bibliyanıń táliymatın óz ómirlerine qollana almaydı (Evreylerge 5:11-14). Onıń ornına, olar ómirde basqalardıń járdemine súyenedi. Náresteler sıyaqlı, olar ele de óz-ózine qaraǵan, zárúr hám basqalardan ǵárezli. Biraq uzayǵan balalıq paydalı emes hám máselelerge hám qıyınshılıqlarǵa alıp keledi. Balalar fizikalıq jaqtan jaslarǵa, keyin úlkenlerge ósiwi kerek bolǵanı sıyaqlı, isenimliler de isenimdegi nárestelikten jetiklikke qaray ósiwi kerek. Yuxannanıń bul xattı jazıwınıń sebepleriniń biri, biz jetilispegenliktiń gúnálı jollarınan burılıwımız múmkin (1 Yuxanna 2:1).
Úlkenlik
Ákeler «baslanǵıshı bar bolǵan Onı» bildi (1 Yuxanna 2:14). Basqa jerde Yuxanna jazdı: «Baslanǵıshında Sóz bar edi, hám Sóz Quday menen birge edi, hám Sóz Quday edi» (Yuxanna 1:1). Demek, bul silteme Máshihti biliwge tiyisli. Bul bilim nárestelik biliminen ózgeshe – bul ómir boyı toplanaǵan tájiriybe. Jetik isenimliler Rabbiydi óz ómir tájiriybeleri arqalı jaqsı biledi, hám Onı uzaq waqıt biliwden lázzet alǵan. Olar Qudaydıń buyrıqlarına boysınıwdı úyrendi (1 Yuxanna 2:3). Quday menen bolǵan qatnası, olar ushın eń joqarı áhmiyetke iye bolıp, olardıń ómirdegi qáwipsizligi bolıp tabıladı. Aqır-aqıbet basqa hámme nárseni joǵaltatuǵın dúnyada eń áhmiyetli nárse, bizdiń Quday menen bolǵan qatnasımız hám Onı biliwimiz.
Jaslıq
Óspirimlik – balalıq hám úlkenlik aralıǵındaǵı dáwir. Yuxanna ruwxıy jaslar haqqında úsh nárse atap ótti: olar kúshli edi, Qudaydıń sózi olarda jasaytuǵın edi, hám olar jamanlıqtı jeńgen edi (1 Yuxanna 2:14).
Olar kúshli edi.
Jaslıq – energiya hám ıqlas dáwiri. Pawıl jazdı: «Rabbiyde hám Onıń qudiretli kúshinde kúshli bolıńlar. Qudaydıń tolıq sawıtın kiyińler, sonlıqtan sizler shaytannıń ayyorlıqlarına qarsı tura alasızlar» (Efislilerge 6:10-11). Ruwxıy urıs ushın qural-jaraqlarǵa Bibliya kiredi (Efislilerge 6:14-18). Bul jaslar ruwxıy jaqtan kúshli edi, sebebi olar bul qural-jaraqlardı kún sayın qollanatuǵın edi.
Qudaydıń Sózi olarda jasaytuǵın edi.
Mine, sonıń ushın jaslar kúshli edi hám shaytandı jeńgen edi. Qudaydıń Sózi bizde jasaǵanda, biz Qudaydıń isi ushın tayarlanǵan bolamız: «Barlıq Jazıw Quday tárepinen ilhamlanǵan hám táliymat beriw, ayıplaw, dúzetiw hám ádillikte tárbiyalaw ushın paydalı, sonlıqtan Qudaydıń barlıq adamları hár bir jaqsı is ushın tolıq tayarlanǵan bolıwı múmkin» (2 Timotiyge 3:16-17). Sonıń menen birge, bizdiń niyetlerimiz húkim etiledi: «Sebebi Qudaydıń Sózi tiri hám belsendi. Hár qanday eki qırlı qılıshtan ótkirirek, ol jan hám ruwxtı, buwınlar hám súyek mayın ajıratıp, kirip baradı; ol júrektiń oyların hám múnásibetlerin húkim etedi» (Evreylerge 4:12). Bunnan tısqarı, bizdiń ómirlerimiz taza bolıwı múmkin: «Jaslar óz jolların qalay taza saqlay aladı? Seniń sózińe sáykes jasaw arqalı» (Zabur 119:9). Bunnan tısqarı, ruwxıy ósiw bolıwı múmkin. Pawıl Efes shirkewiniń aqsaqalları menen qoslasqanda, ol bılay dedi: «Endi men sizlerdi Qudayǵa hám Onıń miyrim sózine tapsıraman, ol sizlerdi qurıp, barlıq muqaddes etilgenler arasında miyras beriwge qábiletli» (Elshilerdiń isleri 20:32).
Bibliya úyrenilip, ómirimizge qollanılǵanda, bizdi keyingi jetiklikke qurıwı múmkin. Bul Máshihiy isenimdegi nárestelerden jas úlkenlerge, keyin jetik úlkenlerge shekem ruwxıy ósiwdiń quralı. Eger biz ruwxıy jetiklikke ósiwdi hám ruwxıy jaqtan kúshli bolıwdı qálesek, Jazıwlar bizde de jasawı kerek. Mine, sonıń ushın Qudaydıń Sózi ómirimizde eń joqarı orında turıwı kerek. Ol ómirdiń hár bir tarawı ushın máńgilik principlerdi usınadı, hám Muqaddes Ruhtıń járdemi menen Bibliya jasaw hám shaytan hám gúnálı qálewlerdi jeńiw ushın kúsh beredi.
Olar jamanlıqtı jeńgen edi.
Jaslıq – qarama-qarsılıq hám shaytan menen gúres dáwiri. Shaytannıń maqseti bizdi Qudaydan ajıratıw hám bul ajıratıwdı ámelge asırıw ushın gúnádan qural retinde paydalanıw. Biraq Ǵaysa isenimlilerdiń gúnálı dúnyanı jeńe alatuǵının wáde etti (Yuxanna 16:33; 1 Yuxanna 5:4-5). Gúná hám jamanlıqtıń bar bolıwı biz bul dúnyada jasaǵansha turaqlı haqıyqat boladı, biraq Rabbiy bizge Máshihte olardı jeńiw ushın kúsh hám qudiret bar ekenligine isenim berdi. Bul jerde ruwxıy jaslar jeńistiń sırrın úyrendi – bul Máshih arqalı. Rabbiy shaytandı shólde Jazıwlardan sitata keltiriw arqalı jeńdi. Bul Bibliyanı turaqlı túrde oqıw hám onı shaytannıń hújimlerin qaytarıw ushın tayın tutıw áhmiyetin atap ótedi.
Qudaydıń Sózi – Gilt
Jetilispegenlikten ótip, ómirimizde ruwxıy jetiklikke umtılıq. Ruwxıy jetiklikke qaray jol boylap ósiwdiń sırrı – Qudaydıń Sózin ózlestiriw, bul bizdi shaytannıń azǵırıwların jeńiw ushın ruwxıy jaqtan qábiletli etedi.
