Eki ul haqqında eki mısal Haqıyqıy qabıllaw hám boysınıwshı xızmet
Injilde eki ulı bar áke haqqında eki mısal bar. Birinshisi, ádette «Israfshıl ul haqqındaǵı mısal» dep ataladı, onı Isa ǵalabalıq jıyınǵa, yaǵnıy salıq jıynawshılarǵa, gúnákarlarǵa, fariseylerge hám Nızam ustazlarına ayttı. Isa gúnákarlar menen birge bolǵanı ushın sınǵa alındı. Bul mısal arqalı Ol Óz isleriniń Ákesiniń júregi menen uyqas ekenligin kórsetti. Ekinshi mısal júzimzarında eki ulı bar áke haqqında. Isa onı bas ruwxanıylar hám xalıq aqsaqalları bar aralas toparǵa ayttı. Bul mısal arqalı Isa dindarlar boysınıw haqqında sóylep atırǵanda, salıq jıynawshılar hám jeńil minezli hayallar haqıyqatında boysınıp hám táwbe etip atırǵanın kórsetti. Bul mısal evreylerge arnalǵan bolsa da, olar haqıyqıy qabıllaw processin hám boysınıwshı xızmetke bolǵan mútájlikti kórsetedi. Jaqınnan kóreyik.
Israfshıl ul haqqındaǵı mısal – Luka 15:11-32
«Israfshıl» termini israfshıl degen mánisti bildiredi. Bul mısalǵa ádettegi at kishi uldıń miyrasın israf etkenligi ushın tańlandı. Biraq bul mısalda kishi uldan basqa da zárúrli qaharmanlar bar, hám israfshıllıq onıń oraylıq teması emes. «Miyrimli Áke haqqındaǵı mısal» yamasa «Joǵalǵan ullar haqqındaǵı mısal» sıyaqlı jaqsıraq atlar usınıs etildi. Bul gúrrińdegi áke eki uldı da jaqsı kórgeni anıq, hám hár biriniń óz mashqalası bar edi.
Kishi ul: dúnyalıq gúnákar
Kishi ul úydegi ádettegi turmıstan sharshadı. Sheklewlersiz «ózimniń baslıǵım bolıw» ideyası oǵan unadı. Ol óz huqıqların talap etti hám kewilxushlıq hám qanaatlanıw izlep jolǵa shıqtı. Onıń minez-qulqı adam júreginiń qayǵılı, biraq haqıyqıy súwreti. Tábiyaatımız boyınsha biz ózimizge qaratılǵanbız. Bizge ne islew kerek ekenligin aytqanlardı unatpaymız.
Kewilxushlıqlar bizdiń úmitlerimizdi kemnen-kem qanaatlandıradı. Qızıǵıwshılıq joǵalǵanda, biz taǵı shólleymiz. Kishi ul sıyaqlı, biz basqa tájiriybe izlep júgiremiz. Geybirleri bul sayız turmıstı qabıllaydı hám ólgenge shekem jasaydı. Bul mısalda kishi ul aqır-aqıbetinde awır krizistiń ortasında oyanadı – ol bankrot, jalǵız hám ash. Taǵı da biz adam júreginiń oyanıwı ushın krizis kerek ekenliginiń haqıyqıy súwretin kóremiz. Ol ózine kelgende, былай деди: «Ákemniń jallanba jumısshılarınıń qanshasında artıqsha azıq-awqat bar, al men bolsa bul jerde ashlıqtan ólip atırman! Men jolǵa shıǵıp, ákeme qaytıp baraman hám oǵan aytaman: ‘Áke, men aspanǵa hám saǵan qarsı gúná qıldım. Men endi seniń ulıń dep atalıwǵa ılayıq emespen; meni seniń jallanba jumısshılarıńnan biri sıyaqlı et.’ Ol turıp, ákesine bardı» (Luka 15:17-20).
Rabbıńız ómirińizde qanday da bir kriziske jol qoydıma? Boslıǵıńızdı, gúnákarlıǵıńızdı sezip atırsızba? Qabıllaw «iman duwasın» qaytalawdan kóp nárse. Haqıyqıy qabıllaw úmitsizlik sezimi menen baslanadı. Biz gúnákar ekenligimizge hám Muqaddes Qudaydı renjitkenligimizge isenimiz! Bul táwbelerge alıp keledi. Kishi ul sıyaqlı, biz burılamız, ayıbımızdı moyınlaymız hám miyrim-shápáát ushın Ákeniń qushaǵına ózimizdi taslaymız. Hám sol waqıtta ǵana biz bul jas jigittiń ne tapqanın basdan keshiremiz: áke ashıwlı emes, geypara ashıwlanıwǵa tolıq huqıqı bar bolsa da. Áke shaqıradı: «‘Semirtilgen buzawdı alıp keliń hám soyiń. Toy etip, bayramlayıq. Sebebi bul meniń ulım óli edi hám qayta tirildi; ol joǵalǵan edi hám tabıldı.’ Olar bayramlawdı basladı» (15:23-24).
Táwbe etken uldıń jalǵız qaytqanın esletip ótemiz. Ol óz jeńil minezli hayal dosları yamasa shoshqalardıń geybirleri menen úyge qaytpadı. Ol Ákeniń úyine qaytıw ushın kelisimge keliwge yamasa qanday da bir shártler qoyıwǵa umtılmadı. Haqıyqıy táwbe sınǵanlıqqa hám kishipeyillikke alıp keledi. Waqıt ótiwi menen ol ózgergen turmısta tábiyiy túrde kórinedi.
Úlken ul: dindar gúnákar
Isa bul mısalı aytqanda, úlken ul fariseyler hám Nızam ustazların súwretledi. Ol ákesiniń egisliginde jumıs penen bánt edi. Búgin ol dindarlardı, Quday ushın hám óz dindarları ushın isler qılıwǵa urınıp atırǵanlardı súwretlewi múmkin. Álbette, onıń ákesiniń egisliginde bánt bolǵanı jaqsı. Biraq kishi inisi sıyaqlı, onıń da awır mashqalası bar edi: onıń júregi durıs emes edi. Úlken ul nadurıs sebep penen jumıs isledi, ózin basqalar menen salıstırdı hám óziniń qanshelli jaqsı islep atırǵanı haqqında artıqsha optimistik kózqarasqa iye edi: «Men barlıq bul jıllar dawamında saǵan qul sıyaqlı xızmet ettim hám hesh qashan seniń buyrıqlarıńa boysınbadım. Biraq sen maǵan hesh qashan jas eshki bermediń, solay etip men doslarım menen bayramlay alar edim» (15:29). Bul ul ákesiniń qasında jasaǵan bolsa da, ákesiniń júregin bólispedi. Onıń ármanı ákesi menen emes, al «dosları» menen bayramlaw edi. Ákesi baxtlı hám quwanıp atırǵanda, úlken ul ashıwlı hám qaharlandı. Bul miyrimsiz xristianlıqtıń qayǵılı súwreti. Biz aspanlıq Ákemiz quwanǵanda quwanamızba? Hárdayımba?
Bizdiń dindar júregimiz aldawshı. Ákeniń egisliginde qattı jumıs islegenligimiz – erkinligimizdi sheklew hám qurbanlıqlar etiw – bizdiń ar-namısımızdı tınıshlandıradı. Biz Ákeniń bizdi qattı jumıs islemeytuǵınlardan kóbirek jaqsı kóriwi kerek dep seze baslaymız. Biz hátte kóbirek bosasqan yamasa basqasha jumıs isleytuǵınlardı biraz sınǵa alıwımız múmkin. Jıllar ótiwi menen, biz isler qalay basqarıw kerek ekenligin bilemiz dep oylay baslaymız. Áke hám egisliktiń paydası ushın, biz átirapımızdaǵılar ushın birneshe «qaǵıyda»lar dúzemiz. Biz Ákeni haqıyqatındaǵıdan qattıraq etip kórsetemiz, hám tez arada biz Áke quwanǵanda quwanbaytuǵınımızdı tabamız!
Neshinshi úlken ul úyge kiriwden hám inisi hám ákesi menen bayramlawdan bas tarttı? Sebebi ol ádalatlılıqtı, miyrimdi emes, qáledi. Kishi ul qayta qabıl etiliwden aldın jazalanıwı kerek edi. Ol táwbe etkenliginiń jemisin kórsetpeyinsha oǵan isenilmesligi kerek edi. Bayramǵa qosılıw onıń kishi inisine nadurıs xabar jiberer edi. Ol ózi nadurıs dep esaplaǵan nárse menen baylanıslı bolar edi. Hátte ákesiniń jalbarıwı da onıń oyın ózgertpedi. Qudaydıń miyrimine tez arada mútájligi joqlar ákeniń islerin nadurıs túsindiredi. Bul júdá arzan, júdá ańsat kórinip tur. Biz Qudaydıń islew usılı menen kelispegenimizde, kimdir táwbe etip, keshirim sorap hám qabıl etiliwge bolǵan qálewin bildirgende, Onıń quwanıshın bólisiw qıyın boladı.
Men úyrendim, bizdiń Ákemiz kóp adamlarǵa, joybarlarǵa, jaǵdaylarǵa – hátte Ózi tolıq kelispeytuǵınlarǵa da Óz bereketlerin jawdırıp atır! Eger Ol bereket beriwden aldın jetiliskenlikti kútkende, Ol hesh birimizge bereket bermes edi! Bizdiń Ákemiz júregimiz durıs ekenligin biledi. Onıń miyrimi sonday, Ol tek ǵana bereket berip qoymay, al jaqsılaw ushın ele kóp orın bar bolsa da bayramlaydı! «Biz bayramlawımız hám quwanıwımız kerek edi, sebebi seniń bul inisiń óli edi hám qayta tirildi; ol joǵalǵan edi hám tabıldı» (15:32). Bul ózin-ózi qanaatlandırıw emes. Biz Injilge tiykarlanǵan, muqaddes hám boysınıwshı xristianlar bolıwdı qáleymiz. Biraq jetispeytuǵın nárse Rabbıń islep atırǵan nárselerdi bayramlawdan toqtatpań. Ákeńizge qosılıń hám kemshilikler hám múmkin bolǵan qıyınshılıqlardı kórseńiz de quwanıwdı úyreniń.
Eki ul haqqındaǵı mısal – Matta 21:28-32
Qutqarıw – bul sawǵa. Biz táwbe etip, ómirimizdi Rabbıǵa tapsırǵanımızda, biz keshirilemiz hám tez arada Qudaydıń balaları bolamız. Biz bul qutqarıwǵa óz islerimiz benen úles qosa almaymız; biz kishipeyillik penen isenemiz hám qabıl etemiz. Biraq biz qabıl etilgenimizden keyin islew kerek bolǵan jumıs bar! «Bir adamnıń eki ulı bar edi. Ol birinshisine barıp: ‘Ulım, búgin júzimzarında barıp jumıs isleshi,’ dedi» (21:28). Bul shaqırıq qatnasıqqa tiykarlanǵan edi – áke uldan sorap atır. Bul buyrıq edi, usınıs emes. Ol jumıstı óz ishine aldı hám onıń bir dárejedegi shoshqalıǵı bar edi – «búgin.» Bul mısalıń sabaqları búgingi kúndegi hár bir xristianǵa qollanıladı.
Birinshi ul: jumıs isleytuǵın xristian
Birinshi ul ákesiniń shaqırıǵına qalay juwap berdi? «‘Men islemeymen,’ dep juwap berdi, biraq keyinirek ol oyın ózgertti hám bardı» (21:29). Bul uldıń bas tartıwı ushın qanday múmkin bolǵan sebepler bolıwı múmkin? Biz ne ushın geyde Rabbıń jumısın islewden bas tartamız?
- Hákimiyat: Ol hesh kimniń oǵan ne islew kerek ekenligin aytqanın unatpadı. Onıń óz ideyaları bar edi.
- Wazıypa: Ol júzimzarlarda jumıs islewdi unatpadı. Ol kóbirek húrmetli jumıstı qáler edi.
- Qatnasıq: Bálkim ol ákesi menen jaqsı kelispegen, hám doslıqsız boysınıwǵa qálew joq.
- Kún tártibi: Ol ákesiniń júzimzarında jumıs islewge júdá bánt edi.
- Jumısshılar: Ol júzimzarda jumıs isleytuǵın basqalardı unatpadı.
- Gúmanlar: Ákesiniń sózleriniń jasırın mánisi bolıwı múmkinbe?
Sebebi ne bolsa da, ol «joq» dedi hám ketip qaldı. Ol júzimzardan ótip barıp, jumısshılarǵa bolǵan úlken mútájlikti hám ákesiniń kózlerindegi kewil qalıwshılıqtı kórgennen keyin, ol oyın ózgertti. Bizge «keyinirek» ol oyın ózgertti hám bardı dep aytılǵan.
Siz Ákemizdiń júzimzarınıń qanday da bir tárepinde islewge shaqırıqqa qarsılıq kórsetip atırsızba? Ol sizi jazǵı lagerde járdem beriwge, Injil ádebiyatın tarqatıwǵa yamasa jańa qońsıǵa barıwǵa shaqırıp atırmı? Xristian xızmeti boysınıwdı, óz qálewlerimizdi, ideyalarımızdı hám pikirlerimizdi biykar etiwdi óz ishine aladı. Biz Ákemizdiń «Ulım, bar» degenin esitkenimizde, barıwımız kerek. Ol «Jumıs isleshi ... júzimzarda» degeninde, biz «Ha, Rabbım» dewi kerek. Hám Ol «búgin» degeninde, biz keleshek haqqında árman etiwdi toqtatıp, háreket etiwi kerek!
Ekinshi ul: sóyleytuǵın xristian
Sol áke ekinshi ulına sol talap penen bardı. Uldıń dáslepki juwabı ákesine quwanısh bolıwı kerek edi: «‘Men isleyin, húrmetli,’ biraq ol barmadı» (21:30). Kún ótiwi menen ákeniń kúlimsirewi kewil qalıwshılıqqa aylanǵanın kóre alasızba?
Bul ekinshi uldıń minez-qulqı óz-ózinen, impulsiv xristianlar haqqında sóyleydi; kóbirek realistik bolıw ushın, ol biz xızmet etiwge shaqırıqqa tez arada «ha» degenimizde, biraq haqıyqatında onı islewge hesh qashan jetispegenimizde biz haqqımızda sóyleydi. Bálkim siz sol emotsional túrde kúshli sáwlelerdi esleńiz, siz oǵan boysınıwǵa hám onıń artınan barıwǵa shın júrekten wáde bergenińizde, qanday bahada bolsa da, ómirińizdiń aqırına shekem! Ekinshi ul ne ushın «ha» dedi, biraq keyin kelmedi? Geybir múmkinshiliklerdi qarap kóriń:
- Shın júreklilik: Ol ákesin baxtlı etiw ushın ha dedi, biraq ol haqıyqatında onı názerde tutpadı.
- Súwret: Ol ha dedi, solay etip tıńlap turǵanlar onı boysınıwshı hám birge islesiwshi ul dep oylar edi.
- Qurbanlıq: Ol dáslep onı ańsat jumıs dep oyladı, biraq wazıypanıń qıyın ekenligin kórgennen keyin, ol oyın ózgertti.
- Sociallıq: Ol keyinirek basqa inisiniń barmaytuǵının esitti. Onsız jumıs júdá qızıqlı bolmas edi. Solay etip ol barmaslıqqa qarar etti.
- Ádalatlılıq: Onıń inisi islemeytuǵın bolsa, onıń islewı ádalatlı bolmas edi.
Bul sebeplerdiń qaysı biri menen ózińizdi baylanıstıra alasız? Birinshi uldan ayrıqsha, ekinshi uldıń ókingenligi, táwbe etkenligi yamasa oyın ózgertkenligi haqqında aytılmaǵanlıǵın atap ótiw kerek (21:29). Bizge tek ǵana onıń barmadı dep aytılǵan (21:30). Eger bul qaldırıp ketilgenlik zárúrli bolsa, onda júzimzarǵa barmaslıq ushın geybir sebepler tómendegiler bolıwı múmkin edi:
- Basım baǵdarlar: Ol bánt adam edi. Ol júzimzarǵa baratuǵın jolda basqa jaqsı jumıslar islewge urındı, keyin waqıtı yamasa energiyası jetpey qaldı.
- Waqıt: Bálkim ol jawın qáwipiniń ótiwin kútti. Ideal sáne hesh qashan kelmedi, biraq ol ele de keyinirek járdem beriwdi jiddiy qarastırdı.
- Umıtshaqlıq: Ol aljastı hám ákesi hám júzimzar haqqında umıttı.
- Turaqlılıq: Kópimiz sıyaqlı, ol aytqan nársesin islewdi shın júrekten názerde tuttı. Sóylew hárdayım islewden ańsat.
Bálkim bular bizdi Ákemizdiń júzimzarında islewge shaqırıǵına boysınıwdan toqtatatuǵın sol sebepler. Bas ruwxanıylarǵa hám xalıq aqsaqallarına qarap, Isa olardan soradı: «‘Eki uldıń qaysı biri ákesiniń qálegenin isledi?’ ‘Birinshisi,’ dep juwap berdiler. Isa olardıńǵa: ‘Men sizlerge haqıyqattı aytaman, salıq jıynawshılar hám jeńil minezli hayallar Qudaydıń patshalıǵına sizlerden aldın kirip atır,’ dedi» (21:31). Másih tárepininen húkim etiw orınında hár birimiz «denede bolǵanımızda islegen islerimiz ushın tiyisli nárselerdi alamız» (2 Korinflilerge 5:10). Eger siz ele tirisiz, Onıń júzimzarında ele de islew kerek bolǵan jumıs bar. Búgin ne isley alasız?
Ózińizdi tanıysızba?
Bul eki mısal eki ul haqqında, olar uqsas múmkinshiliklerge hár qıylı juwap beredi. Biri, kishipeyil júrek penen, ákesiniń keshirimin hám jaqsılıǵın jaqsı kóredi. Ekinshisi, ózin-ózi ádalatlı dep esaplaytuǵın júrek penen, ákesiniń miyrim kórsetiwine qarsı shıǵadı. Biri, biraz oylanǵannan keyin, ákesiniń júzimzarında jumıs isley baslaydı. Ekinshisi bolsa ele de durıs sáwleni kútip atır!
Bul tórtewdiń qaysı biri menen ózińizdi tanıysız? Eger siz Qudaydıń balası bolsańız, Onıń shaqırıǵı siz ushın da: «Ulım, búgin júzimzarında barıp jumıs isleshi.»
