Isa payǵambardıń ajayıp atı: kúsh, keshirim hám dańq

Isa payǵambardıń ajayıp atı

«Atta ne bar?» Bul sorawdı 400 jıl aldın shayır William Shakespeare bergen edi. Atlar bir-birimizdi súwretlew hám anıqlaw ushın qollanıladı. Bir-birimizdiń dıqqatın tartıw ushın atlar menen shaqıramız.

Injilde atlar adamnıń tuwılıwınıń qandayda bir tárepin jazıw ushın, ata-analar balasınıń tuwılıwına bolǵan reakciyasın bildiriw ushın yamasa shańaraq baylanıslarınıń birligin bekkemlew ushın qollanılǵan. Atlar kóbinese Qudaydıń xabarın jetkeriw, Quday menen baylanıs ornatıw, basqa birewge húkimet ornatıw yamasa adamnıń ómirinde jańa baslanǵısh yamasa baǵıt kórsetiw ushın qollanılǵan.

Kóp qutqarılmaǵanlar ushın Isa payǵambardıń atı ápiwayı qárǵıs sóz, biraq isengenler ushın bul múbárek at júdá qımbat. Gimn jazıwshı Edward E. Nichols (1865–1952) bul qımbatlıqtı bılay bildirdi:

Qımbatlı at! Isa payǵambardıń atı, Eń joqarı Qudaydıń Balası, Kim ayıplı gúnákarlarǵa muhabbat penen, Óliwge keldi.

Qımbatlı at! Onıń kishipeyil tuwılıwınıń hikayasın aytıp, Onıń jalǵız jolı, basıp ótken jerde.

Qutqarushı Onıń qımbatlı atı, Joǵalǵanlardı qutqarıw ushın keldi; Onıń miyriminde, buzılǵan gúnákarlar ushın Barlıǵın berdi. Utanarlı terekte azap shekken Onıń qımbatlı atı, Ózin berdi, erikli qurban, Ol taza edi. Ol taza edi.

Qımbatlı at! Aspanda taxtqa otırǵan, Hále de sol attı tasıydı; Onıń mańlayında dańq táji Házir ol kiyip tur.

Qımbatlı, teńsiz Isa payǵambardıń atı, Hesh kim onıń qımbatlıǵın ayta almaydı; Aspandaǵı eń shirin at, Yamasa jerdegi.

Isa – Qımbatlı at

Altınshı ayda perishte Jabrayıl Quday tárepinen Jalileya qalasındaǵı Nazaretke jiberildi, Dawıttıń úyinen bolǵan Yusuf atlı er adamǵa nıqalanǵan qızǵa. Qızdıń atı Maryam edi. Kirip kelgen soń, perishte oǵan ayttı: «Quwan, júdá jaqsı kórgen, Rabbıń sen menen; sen hayallar arasında múbáreksen!» Biraq ol onı kórgeninde, onıń sózinen qıynaldı hám bul sálemlesiwdiń qanday túri ekenin oyladı. Sonnan keyin perishte oǵan ayttı: «Qorqpa, Maryam, sebebi sen Qudaydan miyrim taptıń. Hám mine, sen qarnıńda hámle bolıp, Ulıńdı tuwasan, hám Onıń atın Isa dep ataysan. Ol ullı boladı, hám Eń Joqarıdıń Balası dep ataladı; hám Rabbı Quday Oǵan ákesi Dawıttıń taxtın beredi. Hám Ol Yaquptıń úyi ústinen máńgi húkimranlıq etedi, hám Onıń patshalıǵınıń shegi bolmaydı. (Luka 1:26-33 NKJV)

Aspannan berilgen: Isa payǵambardıń atı Oǵan Maryam yamasa Yusuf tárepinen berilmedi; bul shańaraq atı emes. Kerisinshe, Isa payǵambardıń atı qımbatlı, sebebi ol Oǵanberilgen, hám ol Oǵan aspannan! Perishte dáslep «Isa» atın Maryamǵa berdi, bunı biz Luka injilinde kóremiz. Sonnan keyin, Matta 1:21 de jazılǵanǵa qaraǵanda, Rabbıdıń perishtesi Yusufqa Maryamdıń balasına «ISA» dep atawdı ayttı. Yuhannanıń injilinde kóp ret Rabbı Isa payǵambardıń aspannan túskenin aytqanın oqıymız (Yuhanna 3:13, 4:34, 6:41,51,58). Ol aspannan Ákeden tústi, Onıń qımbatlı atı da sonday. Áke bul attıń qımbatlıǵın biledi!

Tariyxda ullı: Isa – evrey sózi Yeshua dıń grek forması hám Eski Ahıttaǵı «Joshua» menen birdey, yaǵnıy «Yahova qutqarıwshı» degen mánisti bildiredi. Eski Ahıtta Joshua atlı keminde eki adam ajıralıp turadı, sebebi olar bizge Rabbımız Isa Masihte tabılǵan miyrimdi esletedi.

Birinshiden, Nunniń balası Joshua Qudaydıń xalqın Wáde etilgen jerge baslap kirdi. Ol nızam beriwshi Musa payǵambardıń izinen erdi. Joshua kóp jaǵdayda Qudaydıń kúshindegi miyriminiń súwreti. Musa tınıshlıq jerine kire almadı. Sonday-aq, nızam tınıshlıq bere almaydı. Rabbı Isa Masih hár birimizdi shaqırıp, bılay deydi: «Maǵan keliń, barlıq miynet etkenler hám awır júk tasıǵanlar, men sizlerge tınıshlıq beremen. Meniń boyıntıǵımdı ózińizge alıń hám mennen úyreniń, sebebi men jumbaq hám júregim kishipeyil, hám sizler jánlerińiz ushın tınıshlıq tabasızlar» (Matta 11:28-29). Ol bunı isley aladı, sebebi Ol «miyrim hám haqıyqatqa tolı» (Yuhanna 1:14). «Nızam Musa arqalı berildi, biraq miyrim hám haqıyqat Isa Masih arqalı keldi» (Yuhanna 1:17).

Bizdiń qarawımızdaǵı basqa Joshua Zaxariya 3 te tabıladı. Ol ruhaniy edi. Bul Joshua ózi bolıwı kerek bolǵan nárselerden kem boldı, hám sonıń ushın ol bizge óz jaǵdayımızdı esletedi. Ol sonday-aq bizge Ullı Bas Ruhaniyımızdı esletedi, Onı biz Joqarıdaǵı Ullılıqtıń oń qolında kóremiz (Evreylerge 4:14, 10:11-12). «Biz perishtelerden bir az tómen etilgen Isanı kóremiz, ólim azabı ushın dańq hám húrmet táji menen, Ol Qudaydıń miyrimi menen hár kim ushın ólimdi tatıwı ushın» (Evreylerge 2:9).

Húrmette dańqlı: Elshi Pawıl bunı anıq túrde bayan etti, bılay dep járiyaladı: «Masih Isa, Qudaydıń formasında bolǵan halda, Quday menen teń bolıwdı urlıq dep esaplamadı, biraq ózin hesh qanday abıroyǵa iye emes etip, qul formasın aldı, hám adamlarǵa uqsas bolıp keldi. Hám adam sıpatında tabılǵan halda, Ol ózin kishipeyil etip, ólimge deyin boysındı, hátte kresttegi ólimge deyin. Sonıń ushın Quday da Onı júdá joqarı kóterdi hám Oǵan hár bir attan joqarı at berdi, sol Isa atına aspandaǵılar, jerdegi hám jer astındaǵılar hár bir tize búgiwi ushın, hám hár bir til Isa Masihti Rabbı dep moyınlawı ushın, Áke Qudaydıń dańqı ushın» (Filipililerge 2:5-11). Hátte «Isa» atı búgingi kúnde de ayırım mádeniyetlerde kem ushıraspasa da, bul Adamnıń atı Qudaydıń Ózi tárepinen hár bir attan joqarı kóterilgen.

Miyrimli járdem: Mark 10:47 de biz kór Bartimaydıń Onıń atın miyrimli járdem dep tapqanın oqıymız, ol: «Isa, Dawıttıń Balası, maǵan miyrim et!» dep shaqırdı. Búgin siz hám men Rabbı Isa Masihti shaqıra alamız hám zárúr waqıtta járdem taba alamız! Bartimay tapqan sol miyrim, yamasa muhabbatlılıq, biz Masihtiń miyrim taxtında tabamız. «Sebebi bizde bizdiń hálsizliklerimizge qamqorlıq ete almaytuǵın Bas Ruhaniy joq, biraq barlıq jaǵdaylarda biz sıyaqlı sınawdan ótken, biraq gúnásız. Sonıń ushın, biz miyrim taxtına batırlıq penen keleyik, miyrim tabıw hám zárúr waqıtta járdem ushın miyrim tabıw ushın» (Evreylerge 4:15-16).

Isa payǵambardıń atında keshirim

Matta 1:21 ge qaytıp, biz perishteniń Yusufqa Maryam haqqında ne aytqanın oqıymız: «Hám ol Ulıńdı tuwıp beredi, hám sen Onıń atın Isa dep ataysan, sebebi Ol óz xalqın gúnálarınan qutqaradı.» Áke Quday Óziniń jalǵız tuwılǵan Balası ushın Isa atın sayladı, sebebi Ol bizdi gúná kúshinen hám qarańǵılıq patshalıǵınan jeńimpazlıq penen qutqaradı. Bul haqqında oylaǵanımızda, bul úzindilerdi oylap kóreyik:

• «Sebebi Adam Balası adamlar ómirin joq etiw ushın emes, bálki olardı qutqarıw ushın keldi» (Luka 9:56).
• «Bul isenimli gáp hám hámme tárepinen qabıl etiwge ılayıq, Isa Má́sih dúnyag'a gúnákarlardı qutqarıw ushın keldi, olardın' ishinde men birinshimen» (1 Timotiy 1:15).
• «Biz ko'rdik hám gu'walıq beremiz, Atamız Ulıwın dúnyanın' Qutqarıwshısı etip jiberdi» (1 Yoxan 4:14).
• Pilat Iye Isa basının' u'stindegi xochqa jazıw ilip qoydı. Kimdir bul birinshi injil traktı bolg'an dep aytqan, onda «Nazaretlik Isa, Yahudiyler Patshası» (Yoxan 19:19) dep jazılg'an edi. Ol Yahudiyler ushın Evrey tilinde (diniy dúnya), Grek tilinde (biznes hám ma'deniy dúnya) hám Latin tilinde (siyasiy dúnya) jazılg'an edi. Adamlar masqara etip Isanın' atın kemsitip, masqara etip ko'terdi, biraq sol waqıttın' o'zinde Quday Onın' atın dúnyanın' Qutqarıwshısı etip ko'terdi!

Pentekost ku'ni Pyotr «Kim Iyenin' atın shaqırsa, qutqarıladı» (Elshiler 2:21) dep ja'riyaladı. Ol batırlıq penen «Sonlıqtan, Izrail u'yinin' ha'mmesi anıq bilsin, Quday sizler xochqa qadag'an bul Isanı Iye hám Má́sih etti» (Elshiler 2:36) dep da'slepki xabardı ja'riyaladı. Pawl da Pyotr sıyaqlı qutqarıw xabarın ja'riyaladı: «Kim Iyenin' atın shaqırsa, qutqarıladı» (Rimliler 10:13).

Isa Iye, hám Onın' ishinde keshirim tabıladı. «Eger awzın' menen Iye Isanı moyınlasan' hám ju'regin' menen Quday Onı o'lilerden tiriltkenine isensen', sen qutqarılasan'. Sebebi ju'rek penen adam a'dillikke isenedi, hám awız benen qutqarıw ushın moyınlaw etiledi» (Rimliler 10:9-10). Elshiler 4:12 bunı anıq ko'rsetedi: «Basqa hesh kimde qutqarıw joq, sebebi aspan astında adamlar arasında biz qutqarılatug'ın basqa at joq». Isanın' atı keshirim beretug'ın at!

Isanın' Atındag'ı Ku'sh

Biz bul atdag'ı qutqarıwshı ku'shti ko'rdik, biraq Elshiler kitabının' dáslepki bir neshe babında, shirkewdin' dáslepki tariyxın jazıp alıwshı kitapta, biz bul ku'shtin' deregin baqlaymız. Biz ol jerde Isanın' atının' biykar etip bolmaytug'ın qudiretin, yamasa ku'shin ko'remiz.

Elshiler 3–4-te biz tuwılg'anınan beri mayıplıg'ı bar adam haqqında oqıymız. Bul adam tirishilik etiw ushın ibadatxana sırtında sadag'a sorawg'a ma'jbu'r bolg'an. Pyotr menen Yoxannın' kelip atırg'anın ko'rip, ol bir az pul soradı. Pyotr Iye Isanın' atının' ku'shine isendi hám sol aja'yıp resursqa – Isa Má́sih'tin' qudiretli atına shaqırdı! Adam to'pig'ine ku'sh aldı hám sekirip turıp, ju'rdi hám Qudaydı maqtaw etedi!

Pyotr «Nazaretlik Isanın' atı menen tur hám ju'r» degende, bul at Iye Isanın' minezin, ku'shin hám huqıqın bildiretug'ının bildi. Bul Pyotrg'a batırlıq berdi. Batırlıq, yamasa asıq hám anıq isenimge iye bolıw ideyası Elshilerdin' islerinde keminde 42 ret tilge alıng'an. Olardın' isenimi batır, isenimli hám juqpalı edi, sebebi Isanın' atında ku'sh bar!

Isanın' Atı Sebepli Qashıp Bolmaytug'ın Quwg'ın

Elshiler 4-te biz elshilerdin' Isanın' atın qorg'awın (Elshiler 4:5-14), Yahudiy ken'esinin' Isanın' atına qarsı shıg'ıwın (Elshiler 4:15-22) hám mo'minler jıyınının' Isanın' atın shaqırıwın (Elshiler 4:23-31) ko'remiz. Elshiler Isa Má́sih'tin' atın wa'gizlew missiyasında edi! Olar olardın' u'nsiz qalıwın talap etkenlerdin' quwg'ınına berilmeydi. Kerisinshe, biz olardın' toqtatıp bolmaytug'ın ja'riyasın hám ko'rinbeytug'ın dinamikalıq ku'shin ko'remiz. Isanın' atının' ku'shine baylanıslı ko'plegen basqa siltemeler bar, mısalı: Elshiler 5:40, 9:27, 15:26, 16:18 hám 19:17.

Mo'minler duwa arqalı bul ku'shke toqtawsız erise aladı:

• «Hám Menin' atım menen ne sorasan'ız da, Men onı isleyin, Atamız Ulıwda da'rip etilsin. Eger bir nárse sorasan'ız Mening atım menen, Men onı isleyin» (Yoxan 14:13-14).
• «Biraq Ja'rdemshi, Muqaddes Ruh, Atamız Onı jiberetug'ın Mening atım menen, Ol sizlerge ha'mme nárselerdi u'yretedi hám Men sizlerge aytqan ha'mme nárselerdi esin'izge tu'siredi» (Yoxan 14:26).
• «Sizler Meni saylamadın'ız, biraq Men sizlerdi sayladım hám sizler barıp jemis beriwlerin'iz ushın, hám sizlerdin' jemisin'iz qalıwı ushın belgiledim, Atamızdan ne sorasan'ız da Mening atım menen Ol sizlerge beredi» (Yoxan 15:16).
• «Hám sol ku'ni sizler Menen hesh nárse soramaysız. Ha'qıyqatında da, Men sizlerge aytaman, Atamızdan ne sorasan'ız da Mening atım menen Ol sizlerge beredi. Ha'zirge shekem sizler hesh nárse soramadın'ız Mening atım menen. Soran', hám alasız, quwanıshın'ız tolıq bolsın» (Yoxan 16:23-24).
• «Isanın' atı menen» duwa etiw tek g'ana duwalarımızdın' aqırına qosatug'ın nárse emes. Bul biz na'ziklik taxtına erise alatug'ın huqıq hám ku'sh. Bul biz Onın' ilahiy maqsetlerine muwapıq O'zine jaqınlasatug'ın minez. Biz Onın' atı menen duwa etkenimizde, biz o'zimizdin' bankrotlıg'ımızdı – tolıq sa'tsizligimizdi hám xarabalıg'ımızdı moyınlaymız – hám biz Iye'mizdin' bar bolg'an ha'mme nársesi menen o'zimizdi tanıtamız. Onın' atı menen duwa etiw, biz Onın' erkinligine boysınıwg'a, Onı ko'rsetiwge hám Onın' o'z waqtında juwap beriwine umıtıp ku'tiwge tayın ekenligimizdi bildiredi.

Duwa etiwden tısqarı, biz Muqaddes Jazıwda Onın' atı menen tuwrıdan-tuwrı baylanıslı basqa ma'selelerdi tabamız.

Olarg'a kiredi:

• Biz shomıltırılamız Atamızdın', Ulıwın' hám Muqaddes Ruhtın' atına (Matta 28:19).
• Biz isenim menen a'dillendirilemiz Iye Isanın' atına (1 Korinfliler 6:11).
• Biz isleytug'ın ha'mme nárse Iye Isanın' atına isleniwi kerek (Koloseliler 3:17).
• Biz birge jıynalamız sol mu'ba'rek atqa (Matta 18:20; 1 Korinfliler 5:4).
• Biz birlik ko'rinisin jaqtıramız sol jaqsı atında Isa (1 Korinfliler 1:10).
• Júreklerimiz sol qımbatlı atqa iye bolǵanǵa tartılsın, hám biz gimn jazıwshısı menen birge qosıq ayta alayıq:

Iye Isa, biz Seni súyemiz, hám quwanısh penen tógemiz Seniń ayaqlarıńa tabınıwshı júreklerdiń maqtawların; Iye Isa, biz Seni súyemiz; biz súyemiz hám tabınamız Qudayǵa hám bizge sonday shıraylı atqa.

Seniń atıń, múbárek Iye, tógilgen may sıyaqlı; Hám, biz onı aytqanımızda da, xoshboy is shıǵadı Tek ǵana onıń joqarı bahasına iye bolǵan Ákege, Onıń teńsiz kámiligi, tolıq bahalay aladı.

Oh, shıraylı isli at, tınıshlıq isli at, Qurbanlıqtıń atı, sońǵan Qozı! Oh, Qudaydıń súyiklisi atı, biz onıń ishinde múbáreklenemiz! Oh, hárdayım barlıq húrmetke iye bolıwǵa ılayıqlı at!

Múbárek Iye, Seniń atıń menen biz kúni boyı maqtanamız, Hám aspanıń jarqın jaǵasına jetkenshe maqtaw aytamız; Sen máńgi bizdiń quwanıshımız hám qosıǵımız bolasań; Iye Isa, biz Seni súyemiz, biz súyemiz hám tabınamız. —Miss Ketrin Xelen fon Posek (1859–1953)