«Ey Yeshurun, saǵan járdem beriw ushın aspan arqalı shabıwshı, ullılıǵı menen aspan arqalı shabıwshı Qudayǵa uqsas hesh kim joq». (Musa Nızamı 33:26)
Gesenius hám James Strong Yeshurunnıń Izrail ushın «tuwrı» degen simvollıq at ekenligine kelisedi. Bul millettiń Quday aldındaǵı ornınıń kórsetkishi bolıwı kerek, olardıń minez-qulqınıń súwretlemesi emes, sebebi Yeshurunnıń minez-qulqı turaqsız edi (Musa Nızamı 32:15). Yeshurun Balaamnıń «Ol Yaqupta nızamsızlıqtı kórmedi, Izrailda buzaqılıqtı kórmedi» degen sóziniń esletpesi (Sanlar 23:21). Bul haqıyqat juda qımbatlı, biraq, ideal jaǵdayda, adamnıń miyrim-shápáát penen ne ekenligi onıń minez-qulqında kórsetiliwi kerek, sebebi «ádillikti isleytuǵın adam ádil, ol ádil bolǵanı sıyaqlı» (1 Yoxan 3:7).
Yeshurun Qudayınıń jalgızlıǵı búgingi oqıwdaǵı tiykarǵı tema. Musa Nızamı 15:11-den baslap, Izrail xalqı bunı túsingen edi, sebebi olar qutqarılǵannan keyin ózleriniń maqtaw qosıǵın aytqan edi: «Saǵan uqsas kim bar?». Onıń muqaddesligi basqa hesh bir janzat penen teńlespeydi. Hanna Onıń isenimliliginiń jalgızlıǵın bayramladı (1 Samuel 2:2). Dawıt Onıń ullılıǵınıń jalgızlıǵına quwanǵan (2 Samuel 7:22). Sulayman Onıń sadıqlıǵınıń jalgızlıǵı ushın Oǵan sıyınǵan (1 Patshalar 8:23). Zábúrshini Onıń ádilliginiń jalgızlıǵı tań qaldırǵan (Zábúr 71:19). Hátte aspanda da hesh kim «Rabbiy menen salıstırılmaydı» (Zábúr 89:6). Haqıyqatında da, «Yeshurun Qudayına uqsas hesh kim joq».
Izrail Qudayı haqqındaǵı haqıyqat Izrail Másihi haqqında da haqıyqat edi. Biz Onı teńdessiz Másih, «adam balalarınan gózzellirek» Bolǵan dep ataymız (Zábúr 45:2). Adam balalarınıń geybirleri jaǵımlı moralıq qásiyetlerdi kórsetken. Ibrahimniń imanı, Yusufnıń tazaǵerligi, Musanıń jumsaqlıǵı hám Ayubtıń sabırlılıǵı jaqsı dálillengen, biraq bul adamlarda basım qásiyetlerdiń bolıwı basqa moralıq qásiyetlerde kemshilikti bildiredi. Hár bir moralıq jetiklik jalgız bir adamda aralasıp turǵan edi: Ol ǵana «miyrim-shápáát hám haqıyqatqa tolı» edi (Yoxan 1:14). Geybir tiykarǵı dushpalardıń aralasıwı jalgız muqaddes maydı jarattı, hám tatlı dushpalardıń teń salmaqlılıǵı tútetin zattıń qurbanlıq ústeli ushın jalgız atır jarattı (Musa Nızamı 30:22-38). Sol sıyaqlı, Rabbiy Isa ómirindegi moralıq qásiyetlerdiń aralasıwı Onıń jalgız turǵanlıǵın kórsetedi. Biz sıyınamız hám járiyalaymız: «Ey Rabbiy, saǵan uqsas hesh kim joq» (Zábúr 86:8).
