Sanlar 11-bólim haqqında Shagʻım etiwdi úyreniw
Házirgi waqıtta shagʻım etiw sonshalıq keń tarqalǵan, bul kópshilik adamlar ushın turmıs tárizi bolıp qaldı. Hámme shagʻım etedi. Nege endi? Shagʻım etiwge bolatuǵın nárseler kóp: siyasatshılar, transport, salıqlar hám hár túrli qıyınshılıqlar! Biraq onıń keń tarqalǵanlıǵı onıń durıs ekenligin bildirmeydi. Injil shagʻım etiw gúnasın qattı qaralaydı. Ol shagʻım etiwdiń másehiyler ushın nadurıs ekenligin úyretedi.
Quday bizge Sanlar 11-bólimde shagʻım etiwdi úyreniwdi usınadı. Biz Israyıl xalqınıń shagʻım etkenligin gúzetip qalmastan, olardıń shagʻım etiwleriniń sebepleri haqqında da túsinik alamız. Bunnan tısqarı, biz olardıń shagʻım etiwleri sebepli Israyılǵa kelgen qayǵılı aqıbetlerdi kóremiz. Álbette, bulardıń hámmesi búgingi kúnimiz ushın áhmiyetli. 1 Korinflilerge 10:11-de Quday xalqınıń turmısında 3000 jıldan aslam waqıt burın bolǵan nárseler «bizge eskertiw retinde jazılǵan» delingen.
Sanlar 11-bólimniń fonı Israyıldıń shólde sayaxatı. Quday Musanı paydalanıp, olardı Mısırdaǵı qullıqtan shıǵardı. Olar On buyrıq berilgen Sinay tawına barǵan edi, hám endi olar búgingi Israyıl mámleketi jaylasqan Kanaanga qaray háreket etip atırǵan edi. Biraq olar jol boyı shagʻım etti. Olardıń gúńgildewleri sebepli Quday olardı qattı jazaladı. Geybirleri ómirinen ayırıldı! Sanlar 11-bólim bizge Qudaydıń shagʻım etiwdi unatpaytuǵının ayqın kórsetedi. Hám 1 Korinflilerge 10:10-da bizge: «Olardıń geybirleri sıyaqlı gúńgildemeńler – hám joq etiwshi perishte tárepinen óltirildi» dep úgit beredi.
Kúndelik máseleler haqqında shagʻımlar
Sanlar 11-bólimde shagʻım etiwdiń bir neshe túrli tarawların kóremiz. 1-ayatta adamlar sayaxattıń «qıyınshılıqları» haqqında shagʻım etken. Bul ashlıq, epidemiya yamasa olardı quwıp júrgen jańa Faraon sıyaqlı bir másele emes edi. Bul shólde jasaw hám sayaxat etiwdiń kúndelik qıyınshılıqları haqqındaǵı ápiwayı shagʻım edi – shatırlardı tasıw, birdey kórinis, ıssı kúnler hám t.b. Eger Injil bul jerde ne úyretpese, biz bunı nızamlı shagʻım dep aytıwǵa beyim bolıwımız múmkin edi! Biraq bul ayat bizge bul «gúńgildew» Rabbimizdi qaharlandırǵanın hám Onıń otı «lagerdiń shetindegi geybir jerlerdi jalmaǵanın» aytadı.
Biz de kúndelik turmıstıń máseleleri haqqında shagʻım etemiz be? Aldımızǵa qoyılǵan awqat haqqında ne deymiz? Bizge júklengen ádalatsız jumıs júgi haqqında ne deymiz? Hawa rayı haqqında ne deymiz? Hawa, bul «qıyınshılıqlar» bizge unamaslıǵı múmkin, biraq biz olar haqqında shagʻım etpewimiz kerek. Rabbimiz bizge kelgen qıyınshılıqlar ushın hárdayım jaqsı sebepleri bar. Yestilik 8:2-3-te olardıń bir neshewi jazılǵan: «seni kishipeyil etiw ushın ... seni sınaw ushın ... seni úyretiw ushın.»
Rabbimizdiń jazası lagerdiń shetine jaqın jerlerde aktiv bolǵanı áhmiyetli. Kópshilik jaǵdayda bul tártipsiz bolǵan «topar» (11:4) adamlarǵa tiyisli edi. Quday Israyılǵa óte anıq tártipte lager qurıw hám júriwdi buyırǵan edi (Sanlar 2,10). Bálkim lagerdiń shetindegi adamlar óz orınlarında emes edi hám óz narazılıqların háreketleri menen de, sózleri menen de bildiretuǵın edi. Hár qanday másehiy jámiyetinde yamasa xızmetinde hárdayım artta qalǵanlar yamasa ergenler boladı. Kópshilik jaǵdayda eń qattı hám keskin shagʻımlar shetki toparlardan keledi.
Biz Rabbimizdiń xalqına qatnıslı óz orınımızdamız ba? Yamasa biz bálkim «lagerdiń shetinde» shagʻım etip, solay etip Qudaydıń qattı jazasına shaqırıp atırmız ba? Sanlar 11:2-de Qudaydıń Musanıń duwasına juwap retinde jaza otın toqtatqanın da esletip ótemiz. Qudaydıń isenimli adamlarınıń búgingi kúndegi artta qalǵanlar ushın duwaları Onıń shagʻım etiwshilerge shıdamlılıǵı menen baylanıslı bolıwı múmkin.
Qanaatlanbaw haqqında shagʻımlar
Sanlar 11:4-10-da biz Israyıl xalqınıń Quday bergen awqat haqqında da shagʻım etkenligin kóremiz. Rabbimiz kúndelik manna – aspanan biypul nan berdi! Ol dáslep berilgende, adamlar óte minnetdar edi hám onı jaqsı kórdi. Olar onıń «bal menen islengen vafli sıyaqlı dámi bar» (Shıǵıw 16:31) dep ayttı. Biraq olar mannanı ápiwayı nárse dep qabıllay basladı hám onnan zerikti (11:6). Endi onıń bal sıyaqlı shirin dámi joq edi. Endi olar onıń may menen pisirilgen tortlardıń dámi sıyaqlı dámsiz ekenligin aytıp shagʻım etti (11:8). Álbette, mannanıń ózi ózgermegen edi; olardıń Qudaydıń támiyinlewine bolǵan minnetdarlıǵı ózgergen edi.
Biraq Israyıl bul shagʻım etiw ushın álbette keshiriliwi kerek edi! Aqır-aqıbet, erteńgi asqa manna úyindileri, túski asqa manna sendvichleri hám keshki asqa manna burgerleri sonshalıq támli emes! Biraq biz «Rabbimiz óte qaharlandı» (11:10) dep oqıymız. Nege? Sebebi adamlar Onıń sawǵaları ushın minnetdar emes edi. Manna steyk yamasa lobster emes edi, biraq ol talapshań sayaxat ushın jaqsı hám toqlıq beretuǵın awqat edi. Olar Rabbimizge kúndelik támiyinlewi ushın minnetdar bolıwdıń ornına, shagʻım etti hám Mısırdıń dásli awqatların (11:5) qáledi.
Biz Quday bizge bergen nárseler menen qanaatlanamız ba? Bunı qollanıwdıń kóp ámeliy jolları bar, biraq kelin, Quday biz ushın Másehte islegen ruwxıy támiyinlew haqqında oylayıq. Yuxanna 6-bólimde Isa manna haqqında sóylep, keyin Óziniń «aspannan kelgen haqıyqıy nan» (Yuxanna 6:32) ekenligin kórsetti. Manna Israyıldıń fizikalıq ómirin saqlaw ushın Qudaydıń quralı bolǵanı sıyaqlı, Máseh de imanı bar adamnıń ruwxıy ómiriniń saqlanıw jolı. Biz Oǵan súyeniwimiz kerek. Ol tek ǵana ruwxıy ómirimizdiń deregi emes, Ol sol ómir ushın azıq.
Biz Máseh menen qanaatlanamız ba, yamasa qanaatlanbaǵanlıǵımız haqqında shagʻım etemiz be? Qudaydıń Sózi bizge tolıq hám pútkil qanaatlanıw ushın kerek bolǵan hámme nárse Másehte tabılatuǵının úyretedi. Biraq kópshiliklerimizdiń máseleleri sonda, biz ele de burınǵı ómirimizdiń «piyaz, sarımsaq hám sarımsaqların» (11:5) qáleymiz. Israyıl xalqı qanaatlanbaǵanlıǵı haqqında shagʻım etti, sebebi olar qutqarılǵan Mısırdıń nárselerin qáley basladı.
Bul dúnyanıń nárselerin ele de qáleytuǵın másehiyler ruwxıy jaqtan qanaatlanbaǵan boladı. Eger bizdiń «dám sezimlerimiz» bul dúnyanıń usınıs etken nárselerin basdan keshiriwge, yamasa bul dúnyanıń materiallıq nárselerin jıynawǵa, yamasa bul dúnyada ilgerilewge bolǵan kúshli qálewler menen qozǵalsa, onda Másehtiń nárseleri dámsiz hám ápiwayı bolıp kórinedi. Bizdiń dám sezimlerimiz qay jerde?
Qudaydıń shagʻım etiwge bolǵan reakciyası
Rabbimizdiń Israyıldıń Onıń támiyinlewi haqqında shagʻım etiwine bolǵan reakciyası basqa bir áhmiyetli sabaqtı úyretedi. 11:18-20-da Quday Musaǵa xalıqqa et beretuǵının ayttı. Ol olardıń qálegen nárselerin sonshalıq kóp beretuǵın edi, «ol burınlarıńızdan shıǵıp, onı jek kóretuǵınsha.» Hám mine solay boldı, hám etti ashgózlik penen jıynawda olar Qudaydıń qattı jazasına taǵı bir ret dush keldi (11:31-35).
Janı bul dúnyanıń nárselerin qáleytuǵın másehiy óz tilegine erisiwi múmkin. Biraq Quday bul tilekti Óziniń ákelik jazası menen birge beriw múmkin. Eger bizdiń sheklenbegen qálewlerimiz jiddiy aqıbetlerge alıp kelmese, Quday qanday áke bolar edi? Quday bizge júregimizdiń qálewlerin bergenligi ushın Onıń maqullawına iye boldıq dep oylamaylıq. Bul sabaq biz ushın Zábúr 106:14-15-te qısqasha berilgen: «Shólde olar óz qálewlerine berildi; shólde olar Qudaydı sınadı. Sonlıqtan Ol olardıń soradıǵın nárselerdi berdi, biraq olardıń ústine joq etiwshi kesellik jiberdi.»
Shagʻım etiw gúnası Israyıldıń qırq jıl shólde geziniwiniń bir sebebi edi. Xalıqtı Mısırdan shıǵarıw ushın bir neshe saat kerek boldı, biraq Mısırdı xalıqtan shıǵarıw ushın qırq jıl kerek boldı. Shagʻım etiw gúnası sebepli biz másehiy turmısınıń shólinde geziniwimiz múmkin be? Biz doktrina hám minnetleme tarawlarında hámme nársege iye bolıwımız múmkin, biraq biz solay etip gúńgildewdi dawam etemiz.
Shagʻım etiw, álbette, ádewir tereńirek másele – qanaatlanbawshılıqtıń tek ǵana sırtqı belgisi. Sonıń ushın Injil shagʻım etiwdi sonshalıq qattı qaralaydı. Shagʻım etiwdiń gúńgildewleri bizdiń Qudaydıń turmıstı bizge qalay berip atırǵanlıǵınan narazı ekenligimizdiń dálili. Bul máselelerdiń sheshimi gúnahımızdı tán alıw, keyin aspanlı Ákemizdiń biz ushın hárdayım eń jaqsısın biletuǵının tán alıw – hátte Ol bizge dush kelgen kishkene máselelerge shekem.
