Kámil Qulıń Ullılıǵınıń Jeti Márte Gúwalıǵı
«Álbette, Ol pútkilley súykimli. Bul meniń súyiklim, hám bul meniń dosım.» – Sulayman qosıǵı 5:16 NKJV
Marktıń injili Máshihdi Yehovanıń Qulı retinde usınadı. Onıń ómiriniń dáslepki 30 jılı haqqındaǵı esaptı beriw ushın bul kitapta tek ǵana 13 ayát jazılǵan – Onıń qorǵan tuwılıwınan baslap, Onıń jámiyetlik xızmeti baslanǵan waqıtqa shekem. Hesh kim Onıń ullılıǵın hám Onıń moralıq dańqın tán almay qalıwı ushın, Quday Ruwhı Yehovanıń kámil Qulı haqqında jeti márte gúwalıq beredi.
1. «Isa Máshihdiń, Qudaydıń Ulıń injiliniń baslanıwı» (Mark 1:1).
Marktıń injili bul qorǵan Qulı Qudaydıń Ulı ekenligin járiyalaw menen baslanadı. Onıń ullılıǵı, bunday qorǵan tuwılıwına qaramastan, Luqanıń injilinde perishte Jabrayıl tárepinen jáne de tastıyıqlanadı. Maryam menen sóyleskende, ol: «Qorqpa, Maryam, sebebi sen Qudaydan pátiyha taptıń. Hám mine, sen qarnıńda hámle bolıp, bir Ul tuwasan, hám Onıń atın Isa dep ataysan. Ol ullı boladı, hám Joqarıdaǵınıń Ulı dep ataladı» (Luqa 1:30-32) dedi. Hám taǵı da: «Tuwılatuǵın sol Muqaddes Qudaydıń Ulı dep ataladı» (35-ayát). Únsizlikte – ayaq kiyimsiz hám tań qalıw menen – biz sol Muqaddes Qudaydıń Ulı dep atalǵan, jaslıqtaǵı sol qımbatlı balanı kóremiz, hám biz tabınamız!
2. Bizde payǵambarlardıń gúwalıǵı bar (Mark 1:2-3).
2-ayatta biz «Payǵambarlarda jazılǵan» degen sózlerdi tabamız. Bul bólim Malaki 3:1 degi payǵambarlıqqa tiyisli: «Mine, Men Óz xabarshımdı jiberemen, hám ol Meniń aldımda jol tayarlaydı.» Usıǵan uqsas payǵambarlıq sózler Yesaya 40:3 te tabıladı: «Shólde qıshqırıp atırǵan dawıs: Rabbimizdiń jolın tayarlań.» Yesaya hám Malakidiń bul payǵambarlıqları arqalı Rabbimiz bul Muqaddes Qudaydıń – bul kámil Qulıń keliwi ushın jol tayarlaw haqqında ayttı. Isa tuwılǵanda Ol keliwi kerek bolǵan Máshih retinde tán alınbadı. Yesaya: «Onıń forması yamasa kórki joq; hám biz Onı kórgenimizde, biz Onı qáleytuǵın hesh qanday sulıwlıq joq» (53:2-3) deydi.
Yahudiyler ózleriniń Máshihiniń patshalıq dańq penen kelip, olardı Rim qullıǵınan hám zulımınan qutqarıwın kútti. Biraq joq, Isa mınaday keldi: «Qul formasın alıp ... Ol ózin tómenletti hám ólimge boysındı, hatto krest ólimine de» (Filipiyalılar 2:7-8). Qudaydıń bul payǵambarlıq boljawlarında kórsetilgen máńgilik maqsetlerine sáykes, bul kámil Qulıń – ózin tómenletken hám ólimge boysınǵan, hatto Isa, bizdiń qımbatlı Qutqarıwshımızdıń keliwi ushın jol tayarlanadı.
3. Bizge Yahya Shomıldırıwshınıń gúwalıǵı berilgen (Mark 1:4-8).
Keyin biz xabarshınıń atına kelemiz, Yahya Shomıldırıwshı, ol Isanıń keliwin járiyalaw ushın aldınnan kelgen. Ol tek ǵana dawıs edi, biraq onıń sananı qozǵaǵan kúshli xabarı bar edi. Bul xabardıń nátiyjesi sonda edi, Yahudiya hám Qudusda kóp adamlar ózleriniń gúnáların moyınlap, Iordan dáryasında shomıldırıldı (5-ayát). Yahya ózinen kúshlirek Bir adamnıń keliwin járiyaladı, hám ol hárdayım Rabbimiz Isaǵa isharat etti. Bul aldınnan kelgen adam shólde jasaytuǵın edi, payǵambar sıyaqlı kiyingen edi, hám shama menen 30 jıl dawamında itibarǵa alınbaǵan edi. Haqıyqatında, Izrailde shama menen 400 jıl dawamında payǵambardıń dawısı esitilmegen edi.
Yahya artqı planda qaldı, bul Rabbimizdiń hár bir qulı ushın tiyisli yamasa múnásip. Yahudiyler onıń kim ekenligin soradıqlarında, Yahya mınaday sulıw, ózin tómenletetuǵın juwap berdi: «Ol ósiwi kerek, biraq men kemeyiwi kerek» (Yohanna 3:30). Quday bergen sol ruwhtı násiyat etiw qálewi hár birimizden tabılsın.
4. Aspannan kelgen dawıstıń gúwalıǵı bar (Mark 1:9-11).
Sol waqıtta Yahya kishipeyillik bildirip atırǵanda, Isa Nazaretten kelip, Iordan dáryasında onıń tárepinen shomıldırıldı. Onıń shomıldırılıwınan keyin dárhal, aspanlar ashıldı hám Ruwh, kepter sıyaqlı, Onıń ústine tústi, hám aspannan bir dawıs keldi: «Sen Meniń súyikli Ulımsan, Men Senen júdá razıman» (11-ayát). Biz bul jerde toqtap, aspan ashılıp, Quday Ruwhı sol jerden túsip, Onıń ústine qonatuǵın bul Isaǵa, bul Ullıǵa itibar beriwimiz múmkin. Keyin bizde dawıstıń, Ákeniń dawısıń gúwalıǵı bar, ol barlıq adamlar qatnasıwında Isaǵa tikkeley sóyleydi. Bul qorǵan Adam Onıń súyikli Ulı, hám Odan Áke óziniń razılıǵın tabadı.
Isenim kózleri joqarıǵa qarap Isanı kóredi, «Perishtelerden bir az tómen etilgen, ólim azabı ushın dańq hám húrmet penen táj kiygizilgen» (Evreyler 2:9). Isenimsiz dúnya Onı ele de jek kórilgen hám biykar etilgen dep kóredi, hám ol: «Biz bul adamdı ózimizge patsha etip qoymaymız» (Luqa 19:14) deydi. Biraq biz Onı Qutqarıwshı retinde bilgenler Onıń bizdiń gúnálarımızdı alıp taslaǵanlıǵına hám házir joqarıdaǵı Ullıǵınıń oń tárepinde otırǵanlıǵına quwanamız.
5. Isa shólge shaytan tárepinen sınaw ushın aydaldı (Mark 1:12-13).
Isa óziniń jámiyetlik xızmetin baslamastan aldın, «biz sıyaqlı barlıq jaǵdaylarda sınawdan ótken, biraq gúnásız» bolıwı kerek edi (Evreyler 4:15). Usı sebepli Ol, ǵárezli Adam, shaytan tárepinen sınaw ushın shólge alıp barıldı. Isa óziniń aldında ne turǵanın bildi: shaytannıń kúshi hám adamnıń hálsizligi hám gúnákárlıǵı. Biraq sol sebepli Ol mútájlerge xızmet etiw ushın kelgen edi. Ol xızmet etiw ushın kelgen, xızmet etiliw ushın emes (Mark 10:45). Onıń isetuǵın hesh nársesi joq edi hám ash edi – bul Onıń haqıyqıy adam ekenligin, ǵárezli hám awqatqa mútáj ekenligin dálilledi. Taslardan nan jasawǵa sınawdan ótkeninde, Ol bas tarttı, hám: «Jazılǵan, ‘Adam tek nan menen emes, al Qudaydıń hár bir sózi menen jasaydı’» (Luqa 4:4) dedi.
Salıstırıw ushın, Quday Eden baǵına jaylastırǵan dáslepki adam Adamdı qarap shıǵayıq – ol hám Hawanıń lázzetleniwi ushın hár bir nárse menen qorshalǵan lázzetler baǵı. Shaytan olardı sınaw ushın keldi, hám olar sınawshınıń dawısına qulaq salıp, Qudayǵa hám Ol bergen bir buyrıqqa boysınbadı: «Jaqsılıq hám jamanlıq biliminiń terekten jemeyseń» (Jaratılıs 2:17). Qudayǵa boysınbaw gúnásı sebepli, Jazıw: «Sonlıqtan, bir adam arqalı gúná dúnyaǵa kirdi, hám ólim gúná arqalı, hám solay etip ólim barlıq adamlarǵa tarqaldı, sebebi hámmesi gúná etti» (Rimlikler 5:12) deydi.
Adamzatınń pútkilley sátsizligin túsingenimizde, biz bul Adamnıń, Súyiklimizdiń, ózgeshe sulıwlıǵı hám moralıq dańqları menen jańadan tań qalamız. Álbette, biz Sulayman qosıǵı 5:16 daǵı kelin menen birge: «Álbette, Ol pútkilley súykimli. Bul meniń súyiklim, hám bul meniń dosım» dep qıshqıra alamız.
6. Ol shólde jabayı haywanlar menen birge edi (Mark 1:13).
Bul qorǵan Adamda, jabayı haywanlar ózleriniń Jaratıwshısın tán aldı. Biz Mark 5 te Gadara daǵı jınlardı quwıp shıǵarǵan Isa haqqındaǵı gúrrińdi oqıymız: «Qábirlerden Oǵan nájis ruwhı bar bir adam ushıradı ... Ol oǵan: ‘Adamnan shıq, nájis ruwh!’» (2,8-ayátlar) dedi. Keyin jınlar Isadan olardı jaqın jerde jayılıp atırǵan shoshqa úyirine jiberiwdi ótinish etti. Isa olardı shoshqaǵa kiriwge ruqsat berdi, hám úyir qattı teńizge qaray juwırdı.
Jazıwda jabayı haywanlardıń óz Jaratıwshısınıń basqarıwına boysınǵanlıǵınıń basqa mısalları bar, sonıń ishinde Dáwittiń arıslanlar uyasındaǵı tájiriybesi de bar. Patsha Dariys uyqısız tún ótkergennen keyin, ol tez arıslanlar uyasına kelip, qıshqırdı: «Dáwit, tirishilik etiwshi Qudaydıń qulı, seniń hárdayım xızmet etetuǵın Qudayıń seni arıslanlardan qutqara aldıma?» (Dáwit 6:20). Keyin bul isenimli quldıń tań qaldırǵan juwabı keldi: «Meniń Qudayım óz perishtesin jiberdi, hám arıslanlardıń awızların jabtı, sonlıqtan olar maǵan zıyan keltirmedi» (22-ayát). Bir az waqıttan keyin, Dáwittiń ayıplawshıları óz shańaraqları menen uyaǵa taslanǵanda, «arıslanlar olardı ... olar túpke jetpesten aldın» (24-ayát) jeńdi.
Qudaydıń suverenitetin kóriw ájayıp, hatto jabayı haywanlardı da Óziniń isenimli qulların qorǵaw ushın yamasa dindarlarǵa húkim etiw ushın qollanadı.
7. Perishteler Isaǵa xızmet etti hám Oǵan xızmet kórsetti (Mark 1:13).
Bul jetinshi gúwalıq haqqında birinshi ret oqıǵanımızda, Isa óziniń jámiyetlik xızmetiniń basında shaytan tárepinen sınawdan ótken edi (Matta 4:1-11). Hár bir sınawda Ol óz Qudayınıń ashıqqa shıǵarılǵan erkińe boysınıw arqalı juwap berdi hám: «Jazılǵan» dedi. Isa ǵárezli Adam retinde óz ornın aldı, hám sınawlar ústinen jeńis qazanǵannan keyin Ol ózi jaratqan perishtelerdiń xızmetin qabıl etti.
Biz perishtelerdiń Isanıń isenimli xızmetiniń ómiriniń aqırına jaqın taǵı da xızmet etkenin kóremiz. Ol kresttegi ólimine qarap atırǵanda, duwa etiw ushın baqshaǵa kirdi. Sol jerde, shaytan Onı taǵı da sınadı. Onıń janınıń azabında Ol duwa etti: «Áke, eger bul Seniń erkiń bolsa, bul keseni Mendan alıp tasla; biraq Meniń erkim emes, al Seniń erkiń bolǵay. Keyin aspannan Oǵan bir perishte kórindi, Onı kúsheytti» (Luqa 22:42-43). Shaytan Odan hesh qanday buzılatuǵın nárse taba almadı.
Bul kámil Qulı hár bir dushpandı jeńdi hám basıp aldı. Ol máńgilik dáwirler boyınsha jeńimpaz bolıp húkim súredi. Onıń atı pátiyhalı bolsın!
