Isa Másihniń Boysınıwı
Rábbi Isa Másihniń boysınıwı kóp jaǵınan tańqalarlıq. Ol, Máńgi Bar Bolǵan hám Jaratıwshı, Ózin sonshalıq tómenletip, Insan boldı, «qul túrin alıp, adamlarǵa uqsap keldi» (Filipililerge 2:7 JND). Insan bolıw basında Allaǵa boysınıw hám Oǵan boysınıw minnetlemesin óz ishine alǵan. Rábbi Isa bul pozitsiyanı aldı. Ol Alla bolıwdı toqtatpadı, biraq Insan sıpatında Óziniń suverenlik basqarıw huqıqın qollanıwdan bas tarttı hám «ólimge deyin boysınıwshı boldı, hám bul krest ólimi edi» (8-ayat).
Insan bolıwdan aldın, Allaǵa boysınıwǵa hesh qashan májbúr bolmaǵan, sebebi Ol Ózi barlıq nárselerdiń – samal, tolqınlar, haywanlar, adamlar hám perishtelerdiń Hákimi edi. Ol barlıq nárselerdiń Jaratıwshısı hám Ol «bárin Óz qudiretli sózi menen uslap turadı» (Evreylerge 1:3). Hámme nárse Oǵan boysınadı, hám barlıq jaratılıslar Oǵan boysınıwǵa minnetli, biraq Ol Ózin tómenletip, boysınıwshı Bala (Luka 2:49,51) hám boysınıwshı Insan boldı. Hákim Insan boldı hám tájiriybe arqalı boysınıwdıń ne ekenin úyrendi – ásirese Ózi azap shekken nárselerde – «Ol Ulı bolsa da» (Evreylerge 5:8). Túsiniwge bolmaytuǵın tómenlew! Álbette, Rábbi Isa biz sıyaqlı boysınıwdı úyreniwge májbúr bolmadı. Ol boysınıwdı úyrendi, sebebi Ol ushın Hákim sıpatında bul jańa nárse edi. Biz bolsa, tábiyatımız boyınsha boysınbawshı bolǵanımız ushın boysınıwdı úyrenemiz.
Boysınıw hám muhabbat Rábbi Isada ajıralmas túrde birlesken edi, bunı Yuhanna 14:31 kórsetedi: «...Dúnya Meniń Ákeni súyetuǵınım hám Áke Maǵan buyırǵanday, Men de sonday etetuǵınım bilinsin.» Onıń motivatsiyası hárdayım muhabbat edi – Óziniń aspanlıq Ákesine hám joǵalǵan insaniyatqa bolǵan muhabbat. Rábbi hesh qashan bunnan basqa motivatsiyaga mútáj bolmadı. Biz tek Alla Ákeniń Ózin pútkil júregi menen súygen hám tolıq boysınǵan Insandı bul jerde kórip qansha quwanǵanın tasawwur ete alamız.
Rábbi Isa hesh qashan Ózin Ákesine boysınıwdan alıslatıwǵa jol qoymadı. Ol Kana toyında anası bir nárse etiwge qıstaǵanda, onı jumsaq túrde urıstı. Ol oǵan sıpanalıq penen, biraq qatań túrde ayttı: «Ay, hayal, Meniń saǵan ne qatnası bar? Meniń waqıtım ele kelgen joq» (Yuhanna 2:4). Ol hárdayım Óziniń aspanlıq Ákesi menen bolǵan qatnasına muwapıq háreket etti.
Rábbi Isa hesh qashan Allaǵa boysınıwdan bas tartpadı yamasa ekilenbedi. Joq, bunı etiw Onıń kúndelikli azıǵı edi (Yuhanna 4:34). Bul erkten tısqarı, Ol, aytıwǵa boladı, jasaǵan joq. Hátte eń úlken azaplar Onıń aldında turǵan waqıtta da Ol Ákeniń erkine tolıq boysınıwǵa hám boysınıwǵa tayın edi. Rábbi Isa Getsemanide qıyınshılıq penen gúresip atırǵanda, Ol duwa etti: «Biraq Meniń erkime emes, Seniń erkine bolsın» (Mark 14:36). Basqa injilde bolsa: «Biraq Meniń erkime emes, Seniń erkime bolsın» (Matta 26:39) delingen. Usılayınsha, biz «ne» hám «qalay» degen sózlerdi Onıń Ákesi menen tolıq boysınıw hám uyǵınlıqta tabamız. Rábbi krestke barıwǵa qansha qatań niyet etken edi! Ol Óz júzin tas sıyaqlı qatań etti (Ishaya 50:7). Ol boysınıwshı edi, qansha turmasın! Oǵan tabınıw kerek!
Isa Másihniń Erkin Erki
Rábbi Isa bul jerge Óz erkin erki menen qurbanlıq ushın Qozı bolıw ushın keldi. «Óz erkin erki menen» degen sóz Óz qálewi yamasa tańlawı menen, erkin, adamlar yamasa jaǵdaylar tárepinen májbúr etilmey bir nárse etiwdi ańlatadı. Rábbi etiwdi qálegen hám etken hár bir nárse, álbette, Onıń aspanlıq Ákesiniń erkine sáykes keldi. Biraq Ol bunı Ózi etti: «Mine, Men kelemen, Kitapta Men haqqımda jazılǵan – Seniń qálewińdi orınlaw, Ya Alla, Meniń quwanıshım» (Zabur 40:7-8).
Isanıń ómiri bizge Eski Ahdtiń kóp túrlerinde súwretlengen. Evrey qulınıń túrinde (Shıǵıw 21:1-6) biz Onıń Óz huqıqların Óz Iyesi (Alla), Óz zayıbı (Jıyın) hám Óz balaları (Onıń bolǵanlar) ushın muhabbatı sebepli biykarlawǵa tayınlıǵın tabamız. Ol adamlarga qansha ǵárezsiz xızmet etti, hátte sharshaǵanda da. Yaquptıń qudıǵındaǵı hayal bul faktı bastan keshirdi (Yuhanna 4). Ol qudıqqa keldi, solay etip Ol onıń júregine jete aladı, sebebi bul Onıń júreginiń qálewi edi. Bunı etiw ushın Ol dem alıw hám tınıǵıwdan erkin túrde bas tartadı.
Rábbimizdiń erkin erki kúydirilgen qurbanlıq ushın kórsetpelerde kórsetilgen (Levitler 1:1-3). Kúydirilgen qurbanlıq Rábbi Isanıń Ózin ólimge erkin túrde tapsırǵanın kórsetetuǵın erkin qurbanlıq edi.
Eger Rábbi Isa jerdegi ómirin «tek ǵana» boysınıwda jasaǵan bolsa, bul ájayıp úlken bolǵan bolar edi. Biraq, Onıń erkin erki súyikli Rábbimizdiń ómirine qosımsha jaqtılıq beredi. Ol aytıwı múmkin edi: «Usı sebepli Áke Meni súyedi, sebebi Men Óz ómirimdi qayta alıwım ushın beremen» (Yuhanna 10:17).
Erkin erk hárdayım muhabbat hám súyispenshilik sezimleri menen baylanıslı. Biz aldın kórip ótkenimizdey, jerde hesh kim Rábbiden úlken muhabbatqa iye bolmaǵan. Ol bizdi sonshalıq súydi, Ózin biz ushın Óz erkine qaray berdi. Bunıń ushın Oǵan tabınıw kerek!
Boysınıw hám Erkin Erk – Ájayıp Uyǵınlıq
Rábbiniń boysınıwı da, Onıń erkin erki de ózgeshe hám tabınıwǵa ılayıq. Eki qásiyet te Isanıń ómirinde teń salmaqlı túrde kórsetilgen. Ásirese Yuhanna Injilinde biz bul ózgeshe uyǵınlıqtıń bir neshe mısalların tabamız.
Usılayınsha, Rábbi Yuhanna 8:42 de ayttı: «Eger Alla sizlerdiń Ákeńiz bolǵanda, sizler Meni súygen bolar edińiz, sebebi Men Allahtan shıqtım hám Odan keldim; sebebi Men Ózimnen kelgen joqpan, biraq Ol Meni jiberdi.» Bul jerde biz ekewin de bir gápte tabamız:
Ol bul jerge kelgen erkin erk, hám
- Ulıń boysınıwı.
- Ol keldi, sebebi Áke Onı jibergen edi.
Biz Yuhanna 10:17-18 de basqa bir mısal kóremiz, onda Rábbi ayttı: «Usı sebepli Áke Meni súyedi, sebebi Men Óz ómirimdi qayta alıwım ushın beremen. Hesh kim onı Mennen almaydı, biraq Men onı Ózim beremen. Meniń onı beriwge hám onı qayta alıwǵa huqıqım bar, bul buyrıqtı Men Óz Ákemnen aldım.» Bul jerde de biz bir málimlemede erkin erk hám boysınıwdı kóremiz.
Bizdiń Rábbimiz qanday ájayıp insan, Ol hárdayım tolıq boysınıwshı edi hám sol waqıtta barlıq nárselerdi Óz erkin erki menen etti! Biz bul uyǵınlıqtı durıs túsine almaymız, hám bizde kóbinese ekewi de jetispeydi.
Biz haqqımızda ne deymiz?
Rábbi Isaǵa uqsaw biz ushın hárdayım qol jetpes bolsa da, Ol ele de bizdiń úlgimiz. Biz Onıń tómenlewin kórip, ishki jaqtan tásirlengenimizde, bizde Oǵan kóbirek uqsawǵa degen qálew payda boladı. Biz adamlar tábiyatımız boyınsha «boysınbawshılıq balaları» bolǵanımız ushın, bizge haqıyqıy boysınıwǵa qábiletli jańa tábiyat kerek. Tábiyiy adam ushın ózinen joqarı hákimiyetti tán alıw qıyın. Biz kóbirek erkin hám ǵárezsiz bolǵımız keledi. Biraq, Isanıń qanı menen tazalanǵan hár bir adam tek ǵana boysınıwǵa minnetli emes, al onıń jańa tábiyatı da boysınıwdı qáleytuǵın boladı (1 Petrus 1:2,14; 1 Yuhanna 5:3). Usılayınsha, bul biz ushın qul sıyaqlı boysınıw emes, al muhabbattan kelip shıqqan boysınıw – erkin boysınıw. Yuhanna 14:15,21 di esleyik: «Eger Meni súyseńizler, Meniń buyrıqlarımdı saqlańlar» hám «Meniń buyrıqlarıma iye bolǵan hám olardı saqlaǵan adam, Ol Meni súyedi.» Bul jerde boysınıw hám muhabbat tikkeley birlesken.
Bizdiń boysınıwımız erkin, tayın, quwanıshlı boysınıw ma? Bul Rábbimizge quwanısh keltiretuǵın boysınıw ma? Imanlı adam Oǵan ne jaǵatuǵının biledi. Biraq, biz kóbinese boysınbawshılıqtı ańlatatuǵın nárselerdi etemiz.
Rábbi Isa menen aldın kórip ótkenimizdey, bizdiń iman ómirimiz júrek pozitsiyasına baylanıslı. Aqırǵı analizde bul muhabbat máselesi. Bálkim biz aytıwımız múmkin: «Biz Rábbi Isaǵa bolǵan muhabbatımız qansha úlken bolsa, sonsha kóbirek boysınıw hám erkin qálewshilik kórsetemiz.»
Eger bir nárse erkin erk menen etilse, ol tek ǵana minnet seziminen háreket etilgennen basqasha etiledi. Bunı kúndelikli turmıstıń kishkene nárselerinde kóriwge boladı. Sonlıqtan, biz hárdayım ózimizge shın júrekten sorayıq, Rábbi ushın ne etip atırǵanımız boysınıw hám muhabbattan erkin hám qálewli túrde me. Rábbi Ózi bizdi Ózimizdi Oǵan erkin beriwge qıstırsın. Bul biz ushın bay pátiya boladı – hám Rábbimiz bunıń menen qansha úlken húrmetke iye boladı!
Manuel Dietermann tárepinen; nemis baspası Folge Mir Nach, Iyun 2018
