Biz oqıǵan ayatlarda, bul baplarda jazılǵan barlıq sátsizlik hám buzılıwlarǵa qaramastan, Filadelfiya shirkewinde Rabbiniń ózgeshe quwanısh tabatuǵın nárse bar ekenin hám Ol bul jıyınǵa hesh qanday húkim sózin aytpaytuǵının kóriw baxtlı.
Shirkew sátsizliginiń konteksti
Birinshi bapta Adam Ulıwınıń dańqları bizge usınıladı. Ekinshi hám úshinshi baplarda Ol húkimdar sıpatında shirkewler arasında júredi; hám Efeste Ol shirkewdiń sátsizliginiń tiykarǵı sebebine tiyedi, Ol aytqanda,
“Sen óz birinshi súyispenshilikti taslap kettiń.”
Elshi Pawel, Tesalonikalıq áwliyelerge jazǵanda, olardıń
“iman isleri, súyispenshilik miyneti hám úmit sabırı” (1 Tesalonikalıqlar 1:3) esledi,
biraq bul nárselerdiń ózi Rabbiy tárepinen Efeske qatnıslı atap ótilgen bolsa da, Tesalonikalıqlarda tabılǵan háreket derekleri: iman, súyispenshilik hám úmit haqqında hesh qanday aytılmaydı; kerisinshe, Ol súyispenshiliktiń páseyiwine itibar qaratadı. Bul baplarda jazılǵan barlıq sátsizlik birinshi súyispenshilikten waz keshiwden kelip shıǵadı, sonday-aq Máshihtiń gúwalıq shamdanınıń alıp taslanıwı da.
Dáslepki úsh shirkewde, olar shirkewdiń jámiyetlik tariyxınıń izbe-iz basqıshların payǵambarlıq etedi, jeńimpazǵa qaratılǵan sóz úgit-násiyatlardan keyin keledi,
“Qulaǵı bar adam Ruhtıń shirkewlerge ne aytqanın esitsin.”
Bul tártip aqırǵı tórt shirkewde kerisinshe, hám bul tórtewdiń hár birinde Rabbiniń keliwi haqqında aytılǵan, bul olarda súwretlengen jaǵdaylardıń aqırǵa shekem dawam etetuǵının ańlatadı. Romanizmniń buzılıwları, Protestantizmniń ólikligi, Filadelfiyanıń sadıqlıǵı hám Laodikeyanıń jılılıǵı Rabbiy kelgende professiya etiwshi shirkewde tabıladı.
Rabbiy kelgende, Ol awzınan shıǵarıp taslaytuǵın professiya etiwshi shirkew, bul kitapta keyinirek kórsetilgendey, ilahiy húkim astına túsedi. Biz búgin shirkewdiń Laodikeya jaǵdayında ekenin kórmeymiz be, jılılıq hám Máshixke biypárwalıq penen belgilengen? Máshix professiya etiwshi shirkewdiń esigi sırtında qaǵıp turǵan tabıladı, biraq Onıń jeke adamǵa sózi,
“Eger kimde-kim Meniń dawısımdı esitip, esikti ashsa, Men oǵan kirip, onıń menen birge awqatlanaman, hám ol Menen birge.”
Shirkewdiń buzılıwına qaramastan, sadıq jeke adam Rabbiy menen birlese aladı hám bul bizdiń júreklerimizge aytatuǵın barlıq baxtlılıqqa iye bola aladı.
Filadelfiyanıń xarakteri
Filadelfiyanıń mánisi aǵa-inilerge súyispenshilik, hám olardıń Rabbiniń sózine hám Atına Muqaddes hám Haqıyqıy sıpatında húrmeti tek ǵana aǵa-ini súyispenshiligin emes, al Rabbiy Isaǵa bolǵan súyispenshilikti de kórsetti. Birinshi súyispenshilikten waz keship ketken Efes penen qanday úlken qarama-qarsılıq. Bul sóz shirkewdiń perishtesine, jıyındaǵı húkimet wákiline, juwapker elementke qaratılǵan.
Rabbiniń Filadelfiyaǵa ózin-ózi ashıwı
Hár bir sózde bolǵanı sıyaqlı, Rabbiy Ózin qanday da bir ózgeshe usılda usınadı; bul jerde biz oqıymız,
“Bul nárselerdi Muqaddes bolǵan, Haqıyqıy bolǵan, Dáwıttıń giltine iye bolǵan, Ashatuǵın, hám hesh kim jabatuǵın emes: hám Jabatuǵın, hám hesh kim ashpaytuǵın Aytadı.”
Sózdiń qádiri hám onıń húkimeti sóylewshiden xarakter aladı.
"Ol Muqaddes"
Ózin “Muqaddes” sıpatında usınıw arqalı, Rabbiy Óziniń adamların dúnya aldında gúwalıqta birdey xarakterge iye bolıwın kútetuǵının ashıp beredi, hátte Petrus Qudaydıń Óz xalqınan bunı hárdayım talap etkenin kórsetkendey, Ol aytqanda,
“Muqaddes bolıńlar; sebebi Men muqaddespen.”
Qudaydıń áyyemgi xalqınan talap etken nársesi búgingi áwliyelerde qolǵa kirgiziliwi múmkin, sebebi Quday bizge Muqaddes Ruhtı muqaddeslik ushın kúsh sıpatında berdi.
"Ol Haqıyqıy"
Isa sonday-aq “Haqıyqıy.” Ol jerde bolǵanında Ol ayttı,
“Men jol, haqıyqat hám ómirmen.”
Jerde Ol Qudaydıń barlıq oyları hám tábiyatınıń kámil kórsetkishi edi, Áke tolıq ashıp berilgen Bir. Biraq “Haqıyqıy” sıpatında Rabbiy tolıq isenimli Bir, Adam sıpatında hár bir ilahiy sınaqqa kámil juwap bergen, hám adamlar ushın kámilliktiń ilahiy standartı. Hámme jerde shatqalaslıq bolǵan búgingi kúndey kúnde, biz etke isenbeytuǵınımızdı úyrenip, biz “Haqıyqıy” bolǵanǵa tolıq isenim menen tınıshlana alamız, Onıń sadıqlıǵında turaqlı ekenin bilip hám Oǵan hár qanday waqıtta hámme nárse ushın isene alamız.
"Ol Dáwıttıń giltine iye"
“Dáwıttıń giltine” iye bolǵan Baxtlı Rabbiy ilahiy húkimet penen sóyleydi hám ilahiy ashıwlar qazınalarına jol ashıwǵa hám Ózin Muqaddes hám Haqıyqıy sıpatında gúwalıq beriw ushın esikti ashıwǵa húkimetke iye. Eger biz Shaytannıń qudayı hám ámirshisi bolǵan dúnyada jasap atırǵan bolsaq, dushpannıń barlıq kúshi Máshihtiń bul aqırǵı kúnlerde Óz áwliyeleri ushın ashqan esigin jaba almaytuǵının túsinemiz. Qudaydıń nárselerine qatnıslı hámme nárse Rabbiy Isanıń qolında qáwipsiz; eger Ol esiklerdi ashsa, hesh kim jaba almaydı; Ol jabsa, hesh kim asha almaydı. Gúwalıq biziki emes, Oliki, sonlıqtan biz Oǵan Óz quwanıshı hám Qudaydıń dańqı ushın hámme nársen tártipke salıwın kútemiz.
Filadelfiyanıń maqtawǵa ılayıq isleri
Olardıń isleri haqqındaǵı sózleri Efeske aytılǵan sózler menen birdey,
“Men seniń islerińdi bilemen”;
biraq keyingi sózler Onıń olardıń haqqındaǵı oyların kóriwge múmkinshilik beredi. Ol olardıń súyispenshiliklerinde qáte tappaydı, al olardıń aldına hesh kim jaba almaytuǵın ashıq esik qoyadı. Olardıń isleri Hámme itibar bere alatuǵın Pentekosttıń úlken isleri emes edi; olarda tek “azǵana kúsh” bar edi, biraq Ol Óz kózleri ushın, átiraptaǵı úlken diniy professiyanıń maqullawı ushın emes, al sanalı hálsizlikte islengen nársege itibar berdi.
Onıń sózin saqlaw
Máshix bizge búgingi kúndey kúnde ne maqullaytuǵının aytadı,
“Sen… Meniń sózimdi saqladıń, hám Meniń atımdı biykar etpediń.”
Olardıń jolları Máshihtiń qálewlerine ápiwayı boysınıw jolları edi; Ol aytqan nárse olar ushın jetkilikli edi. Onıń buyrıqları anıq talaplar, biraq Onıń sózi Óz adamları ushın Onıń barlıq oyları hám qálewleriniń tolıq kólemi. Onıń atın professiya etiwshi diniy dúnya Oǵan arqa burıp, Onıń sózin itibarǵa almaytuǵın kúnde, Onıń sózine gámxorlıq etetuǵın hám onı orınlawǵa umtılatuǵınlardı kóriw Máshihtiń júregine qanday quwanıshlı bolıwı kerek.
Onıń atın biykar etpew
Filadelfiyalıqlar Máshihtiń atın biykar etpedi. Bul unamsız qásiyet bolsa da, professiya etiwshi Shirkewdegi kópshiliktiń, Onıń atın biykar etkenlerdiń, qanday kúshli túrde úlken sheginiw haqqında sóyleydi. Máshihtiń atınıń abırayı menen shın mániste qızıǵatuǵınlar qansha az. Hár bir Máshixshi bolıwdı professiya etiwshi adam ózinde Máshihtiń atın tasıydı, hám olardıń hár bir háreketi Onıń atına tásir etedi. Sol dańqlı hám qımbatlı atqa biypárwa hám biypárwa bolǵanlar, onı óz júris-turısında hám jollarında biykar etetuǵınlar, Oǵan úlken húrmetsizlik etkenlikte ayıplı. Olar biypárwa bolıwı múmkin: Ol emes. Sonday-aq Ol Óz atı haqqında oylaytuǵınlar hám bul dúnyadan ótip atırǵanda kúndelik ómirdiń detallarında onı húrmetlewge umtılatuǵınlar haqqında da biypárwa emes.
Jıyınlarda Máshihti húrmetlew
Biz tek ǵana óz jeke ómirimizde emes, al jıyınlarımızda da Máshihtiń sózine hám atına gámxorlıq etiwimiz kerek. Ol ayttı,
“Bunı Meni eslew ushın etińler,”
hám Onıń sózin qádirleytuǵınlar Rabbiniń Keshki Awqatın Ózi belgilegen usılda qabıl etiw ushın birge keliwdi quwanısh etedi, solay etip Onıń sózine juwap beriw ushın. Jıyınlarımızǵa qatnıslı, biz sonday-aq Onıń sózin esleymiz,
“Eki yamasa úsh adam Meniń atımda jıynalǵan jerde, Men olardıń arasında bolaman.”
Sonday jıyınlarda, hámme nárse Onıń sózine muwapıq hám biz Onıń atı ushın jıynalǵanımızdıń sanasında ámelge asırılıwı kerek: Onıń atınıń abırayı áwliyelerdiń jıyınlardaǵı minez-qulqı menen baylanıslı."
