INJIL BIBLIYALÍQ, BIRAQ DÁSTÚRGE SAY EMES KÓZQARAS
«Injil» sózi dárhal isenimlisiniń yadına Rabbımız Isa Mesihtiń bizge gúnálarımız ushın jazadan qutılıw hám Onıń menen aspanlarda máńgilik ómir bergen jaqsı xabardı esletedi. Shınında da jaqsı xabar! Biraq Bibliyadaǵı injil sózi bunnan da kóp nárselerdi ańlatadı. Sonlıqtan Mark óziniń pútkil kitabın «Qudaydıń Ulı Isa Másih haqqındaǵı injildiń baslanıwı» (Mark 1:1 NIV) dep ataydı, al Matfey, Mark, Luka hám Yuhannanıń kitaplar jıynaǵı eramızǵa shekemgi 5-ásirge shekem «injil» dep atalǵan.
Álbette, «injil» teması sonshalıq úlken, onıń menen shuǵıllanıw úlken shıǵarmalardı talap etedi! Sonlıqtan, bul maqala tek ǵana elshi Paweldıń «Qudaydıń injili» dep ataytuǵın belgili táreplerine itibar qaratadı.
Qudaydıń Injili
Pawel óziniń «Qudaydıń injili ushın ajıratılǵanın» ayttı, bul «Ol payǵambarlar arqalı aldınnan wáde etken injil... Óz Ulı haqqında, Ol adam tábiyatı boyınsha Dawıttıń áwladı edi, hám muqaddes Ruw arqalı ólilerden tiriliwi menen Qudaydıń Ulı dep kúsh penen járiyalandı, Rabbımız Isa Másih» (Rimliklerge 1:1-3). Bul bir uzın gápte Pawel Jaqsı Xabardı, Jańa Testamenttıń dáslepki tórt kitabındaǵı injildi qısqasha bayanladı.
Ol Isa Mesihtiń Másih, payǵambarlar tárepinen kóp waqıttan beri wáde etilgen Másih (Másih ushın evrey sózi) ekenligi haqqındaǵı Jaqsı Xabar menen basladı (Luka 24:27). Galatiyalılarǵa 3:8 de ol Musanıń birinshi kitabı bolǵan Jaratıw kitabınan úzindi keltirip, «Jazıw Qudaydıń basqa milletlerdi isenim arqalı ádalatlı etetuǵının aldınnan kórdi hám Ibrahimǵa injildi aldınnan járiyaladı: ‘Barlıq milletler sen arqalı párawan boladı’» (Jaratılıs 12:3; 18:18; 22:18) dedi. Jaqsı Xabar sonda, Isa Másih tek ǵana evrey Másihi emes, bálkim bizdiń de Másihimiz, hám Qudaydıń niyetinde hámishe biz basqa milletlerge Ol arqalı qutqarıw alıp keliw bolǵan!
Qutqarıw Injili
Barlıq isenimliler ushın Jaqsı Xabar sonda, «sizler de Másihke qosıldıńız, haqıyqat sózin, qutqarıw injilin esitkenińizde (hám) isengen soń, sizler Oǵan múhirlendińiz, wáde etilgen Muqaddes Ruw» (Efessiliklerge 1:13). Bizdiń múhirleniwimiz, qutqarılıwımız ushın Másih azap shegiwi, óliwi hám tiriliwi kerek edi (Luka 24:26). «Ol ólimdi basdan keshirdi, solay etip Qudaydıń miyrimi menen Ol hár kim ushın ólimdi tatıp kórdi» (Evreylerge 2:9), hám onı qabıl etetuǵın barlıq adamlarǵa qutqarıw usınıs etti.
Bizdiń qutqarılıwımız ushın Qudaydıń Ulı ózin tómenletip, adam bolıwı kerek edi. Ol genetik tárepten Dawıttıń, Ibrahimdıń (Matfey 1:1) hám Adamdıń (Luka 3:38) áwladı edi; solay etip Ol Hawa ananıń «urpaǵı» bolıp, jılandı «ezetuǵın» edi (Jaratılıs 3:15). «Bizdiń adamgershiligimizde qatnasqanı» menen Ol «Óz ólimi arqalı... ólim kúshine iye bolǵan shaytandı joq ete aladı» (Evreylerge 2:14).
Onıń adamgershiligi de Jaqsı Xabardıń bir bólegi! Bul degeni, adam bolǵanı ushın Ol «sınawǵa ushıraǵanda azap shekti, (hám sonlıqtan) sınawǵa ushıraǵanlarǵa járdem bere aladı» (Evreylerge 2:18). Nátiyjede, Ol bizge «qayǵıra aladı», sebebi Ol «hár tárepten sınawǵa ushıraǵan, biz sıyaqlı – biraq gúnásız edi», injiller gúwalıq bergenindey (Evreylerge 4:15). Jaqsı Xabar sonda, Ol arqalı biz «miyrim taxtına isenim menen jaqınlasa alamız, solay etip biz miyrim alıp, mútájlik waqtımızda járdem tabamız» (Evreylerge 4:16). Bul járdem biz gúnákar janzatlarǵa kerek bolǵan kúndelik qutqarıwdı támiyinleydi.
Bizdiń qutqarılıwımız ushın biz ádalatlı bolıwımız kerek, hám bizdiń ádalatlılıǵımız Isa Mesihtiń tiriliwin talap etedi: «Ol bizdiń gúnálarımız ushın ólimge tapsırıldı hám bizdiń ádalatlılıǵımız ushın tirildi» (Rimliklerge 4:25). Másihtiń tiriliwi, bizdiń qutqarılıwımız hám bizdiń ádalatlılıǵımız arasındaǵı baylanıs Rimliklerge 10:9-10 da Pawel jazǵanda berilgen: «Júregińizde Qudaydıń Onı ólilerden tirilgenine iseniń, (hám) siz qutqarılasız... Sebebi siz júregińiz menen isenesiz hám ádalatlı bolasıńız».
Biz Onıń tirilgenine belgisiz dálillerge iseniwimiz shárt emes, sebebi Pyotr «Quday bul Isanı tiriltti, hám biz (shákirtler) bul faktke barlıq gúwalarımız» dep gúwalıq beredi (Húkimetler 2:32). Hám Pawel olardıń aldında kóriniwden keyin «Ol bir waqıtta bes júzden artıq aǵa-inilerge kórindi» (1 Korinflilerge 15:5-8), olardıń kóbi onıń jazıw waqtında ele tiriligi haqqında jazadı. Solay etip, Másihtiń tiriliwi ásirese «injil», yamasa Jaqsı Xabar, sebebi bul Oǵan tiyisli bolǵan hám ólgenlerdiń de tiriletuǵının ańlatadı (1 Korinflilerge 15:20-23). Ólim qáweterinen qutqarıw barlıq isenimlilerge keldi!
Qudaydıń Miyrimi Injili
Bul sóz Pawel tárepinen óziniń waǵızın súwretlew ushın qollanılǵan. Ol: «Rabbımız Isa maǵan Qudaydıń miyrimi injiline gúwalıq beriw wazıypasın berdi» (Húkimetler 20:24) deydi. Ol bunnan tısqarı: «Qutqarıwshımız Quday... barlıq adamlar qutqarılsın hám haqıyqat bilimge jetsin» (1 Timotiyge 2:4) dep gúwalıq beredi. Injildiń zárúrli haqıyqatı sonda, biz óz kúshimiz benen qutqarıla almaymız: «Sebebi sizler miyrim arqalı, isenim arqalı qutqarıldıńız – hám bul ózińizden emes, bul Qudaydıń sawǵası – isler menen emes, solay etip hesh kim maqtanbaǵay» (Efessiliklerge 2:8-9).
Baslanǵıshınan beri adam Qudaydıń aldında (Jaratılıs 4:3-5), hám óziniń adamları aldında da ádalatlı bolıwǵa umtıldı. Óte dindar fariseyler, nátiyjesiz, «ózleriniń... ádalatlılıǵın ornatıwǵa umtıldı» (Rimliklerge 10:3). Olardıń Quday bergen dindi ámelge asırıwǵa bolǵan háreketleri olardı ádalatlılıqqa alıp kele almadı, sebebi adamlar isley alatuǵınnan da kóp nárse talap etiledi. Sonlıqtan Jaqsı Xabar sonda, «Quday gúnásız bolǵan Onı biz ushın gúná qurbanı etti, solay etip biz Onıń ishinde Qudaydıń ádalatlılıǵı bolamız» (2 Korinflilerge 5:21).
Qudaydıń bul ádalatlılıǵı tek ǵana «bolıw» jaǵdayı emes, bálkim «islew» jaǵdayı da. Qudaydıń miyrimi menen, biz házir «Qudaydıń isimiz, Másih Isa ishinde jaqsı isler islew ushın jaratılǵan, olardı Quday biz ushın aldınnan tayarlaǵan» (Efessiliklerge 2:10). Bul islerdi islewge umtılıw «qutqarıwıńızdı islewdi dawam ettiriw» (Filipililerge 2:12) degeni, qutqarıwıńız ushın islew emes. Bul islerdi islew de Jazıwdıń injilge boysınıw degeni, tek ǵana qaǵıydalarǵa boysınıw emes.
Injil sonda, isenimlilerge «Rabbımız Isa Másihtiń injiline boysınıw» kúshi beriledi. Biraq isenbeytuǵınlar, «Qudaydı bilmeytuǵınlar hám Rabbımız Isa Másihtiń injiline boysınbaytuǵınlar... máńgilik joq etiliw menen jazalanadı hám Rabbımızdıń aldınan quwıladı» (2 Salonikalılarǵa 1:8-9).
Injil hám Húkim
Haqıyqat sonda, «Quday adamlarǵa Isa Másih arqalı olardıń sırlı islerin húkim etedi, injil járiyalaǵanınday» (Rimliklerge 2:16). Biraq biz ushın Jaqsı Xabar sonda, «házir Másih Isa ishinde bolǵanlar ushın hesh qanday ayıplaw joq» (Rimliklerge 8:1).
Álbette, «biz barlıǵımız Qudaydıń húkim taxtı aldında turamız» (Rimliklerge 14:10), biraq isenimliler qorqıwı shárt emes, sebebi «Quday (bizdi) Másih penen tiriltti (hám) Ol bizdiń barlıq gúnálarımızdı keshirdi» (Koloselilerge 2:13). Sonlıqtan, «shıǵıs batıstan qansha uzaq bolsa, Ol bizdiń qılmıslarımızdı bizden sonsha uzaqlastırdı» (Zabur 103:12). Solay etip, bizdiń gúnálarımız bizden alıp taslanǵanı ushın, olar biz «Másih Másihtiń húkim taxtı aldında kóriniwimiz» waqtında kóterilmeydi. Onıń maqseti gúnáǵa húkim etiw emes, bálkim bizdiń islerimizge húkim etiw boladı, «solay etip hár kim denede bolǵan waqıtta islegen isleri ushın, jaqsı yamasa jaman bolsın, ózine tiyisli nárseni alsın» (2 Korinflilerge 5:10).
Isenimlini kútip turǵan jalǵız húkim – bul bizdiń Ustazımızdıń Oǵan xızmetimizdi bahalawı ekenin biliw shınında da Jaqsı Xabar. Bizdiń islerimizdiń geybirewleri qádirsiz dep, al geybirewleri sıylıqqa múnásip dep húkim etiledi. Biraq tańqalarlıǵı sonda, sıylıqqa múnásip dep húkim etilgen nárse biz tárepinen emes, bálkim biz isengenimizde bizge berilgen Muqaddes Ruwdıń kúshi menen islengen boladı.
Solay etip, injil tek ǵana bizdiń tozaqtan qutıla alatuǵınımız emes, bálkim Quday ushın maqtawǵa ılayıq miywe bere alatuǵınımız da. Kel, isleyik!
