Ruwdıń miywesi: Toǵız pazıyletke kirisiw

Ruwdıń miywesi – Kirisiw

Pawıl óziniń birinshi missionerlik sayaxatın baslaǵannan shama menen eki jıl ótkennen keyin, Barnabas penen Galatiyaǵa barǵan waqtında (Elshiler 13–14), ekinshi missionerlik sayaxatın basladı. Endi Silas penen birge Pawıl Galatiyaǵa qaytıp keldi, ol jerde Timotiydi ózi menen birge alıp, jańa shákirtlerdi bekkemlew ushın (Elshiler 15:40, 16:1-5).

Ádewir jas Timotiy, olar basdan keshirgen qarsılıqlarǵa qaramastan, elshige sadıqlıq penen erdi. Onı xoshametlew ushın, Pawıl jas jigittiń haqıyqıy shákirt sıpatında kórsetken birneshe pazıyletlerin sanap ótti: «meniń táliymatım, turmıs tárizim, maqsetim, isenimim, sabırım, muhabbatım, shıdamlılıǵım, quwǵınlar, azaplar» (2 Timotiy 3:10-11). Bul toǵız ózgeshelik Ruwdıń toǵız túrli miywasına uqsaydı. Olar Pawıldıń ómiri hám xızmetinde kórsetilgenindey, Rabbimiz ushın islenetuǵın jumıstı esapqa alǵanda, qarsılıqlarǵa qaramastan, óte zárúr. Timotiy hám barlıq isenimliler ushın qanday úlgi (1 Korinfliler 11:1; Filipililer 3:17).

Eger biz Ruwhta jasasaq, Ruwhta júreyik te (Galatiyalılar 5:25).

Pawıldıń Galatiyadaǵı isenimlilerge shaqırıǵı, Máshihtiń olardı bergen erkinliginde bekkem turıw (Galatiyalılar 5:1), Ruwh penen júriw (Galatiyalılar 5:16) hám Ruwdıń toǵız túrli miywasın kórsetiw edi. Bul barlıq isenimlilerdiń Ruwhqa sáykes júriwi ushın Qudaydıń rejası – bul kózimizdi Isaǵa qaratıwdı ańlatadı (Evreylerge 12:1-2 qarań) – bir qatarda, qudaylıq tártipte.

Qudaydıń huqıqları

Pawıl jazdı Galatiyalılarǵa xat ol Ierusalimde qamaqqa alınǵannan segiz jıl burın. Xatta ol evrey basshıları tolıǵı menen biykarlaǵan nárselerdi ayttı: «Máshix Isa ishinde súnetlew de, súnetlenbew de hesh nársege jaramaydı, bálkim jańa jaratılıs» (Galatiyalılar 6:15). Elshi dawam etti: «Bul qaǵıydaǵa sáykes júrgenlerdiń barlıǵına tınıshlıq hám raxmet bolsın, hám Qudaydıń Izrailine de» (Galatiyalılar 6:16). Sol bir feyil taǵı qollanıldı, júriw bir qaǵıydaǵa sáykes. Kontekstke sáykes, bul qaǵıyda «Máshihtiń nızamı» (Galatiyalılar 6:2) bolıp, ol Qudaydıń jańa jaratılısına tiyisli (Galatiyalılar 6:15). Máshixtı biykarlaǵan iudaizm Qudaydıń huqıqların tán almaydı. Haqıyqıy shákirtler ózlerin bunday sistemadan azat etiwi kerek, Rabbimiz Óz mısalında túsindirgenindey (Luka 5:39 qarań), áytpese biz Ruwdıń miywasın bere almaymız.

Galatiyalılar Hagar (Jaratılıs 16) adamnıń denesindegi nızamshılıq sisteması menen baylanıslı ekenin úyretedi (Galatiyalılar 4:22–5:1). Ol isenimliler ushın haqıyqıy ana bola almas edi, sebebi olar Saraǵa, Qudaydıń miyrimine, haqıyqıy erkinlikke hám Ruwdıń miywasına boysınıwı kerek. Barlıq shákirtler Qudaydıń haqıyqıy Qulı (Mark 10:45) evreyler yaki basqa milletlerden bolǵan hár bir isenimli ústinen barlıq huqıqlarǵa iye ekenin úyreniwi kerek (Mark 11:1-11 qarań), sebebi isenimge kelsek, hesh qanday ayırmashılıq joq (Romalılar 10:12). Oǵan óziniń tiyisli ornın berip, olar Ruwdıń miywasın bere aladı.

Máshihtiń ullılıǵı

Hár bir haqıyqıy isenimli Ustazdıń qollanıwına jaramlı ıdısqa aylanıw ushın qıyınshılıqlarǵa dus keledi (2 Timotiy 2:21). Tez arada Izrail «Rabbimizdiń atı menen kelgenge baxtlı!» dep aytatuǵın waqıt keledi (Matta 23:39). Olar Onı ózleriniń Qutqarǵıshı hám Máshixı sıpatında moyınlaydı, Olarǵa sol waqıtqa shekem biykarlaǵanlardı (Ishaya 53:1-3; Zaxariya 12:10, 13:9). Sol waqıtta, evreyler arasındaǵı isenimlilerdiń qaldıǵı (Romalılar 11:1-5 qarań), basqa milletler menen birge, Onı Rabbimiz hám «Dene, Shirkewdiń Bası, Baslanǵıshı, ólilerden birinshi tuwılǵanı, hámme nárselerde Ol birinshi orında bolsın» (Koloseliler 1:18) dep tán aladı. Bul ayattıń Máshihtiń ullılıǵın kórsetedi. Barlıq haqıyqıy máshixshiler Máshihtiń krestte orınlaǵan jumısı, Onıń ólimi hám tiriliwi tiykarında «Súyikliniń ishinde qabıl etilgen» (Efesseliler 1:6) (1 Korinfliler 15:1-4). Barlıǵı jańa jaratılıstıń Bası bolǵan Ol menen baylanıslı.

Bir Ruwh

Bizdiń dańqlanǵan hám joqarılatılǵan Rabbimiz bul bir deneni qáliplestiriw ushın Aspannan Muqaddes Ruwdı jiberdi: «Bir Ruwh arqalı biz barlıǵımız bir denege shomdırıldıq – evreyler yaki grekler bolsın, qullar yaki erkinler bolsın – hám barlıǵımız bir Ruwhqa ishiwge berildik» (1 Korinfliler 12:13). Elshiler 11-de elshi óziniń evrey isenimli doslarına Korneliy hám onıń úy-ishine ne bolǵanın ayttı. Pyotr Elshiler 2-de evrey isenimliler menen hám Elshiler 10-da basqa milletler menen bolǵan waqıyalar arasındaǵı tıǵız baylanıstı kórsetti – barlıǵı Shirkewge kirgizildi.

Men sóyley baslaǵanımda, Muqaddes Ruwh olardıń ústine túsip, basında bizdiń ústimizge túsip edi. Sonnan keyin men Rabbimizdiń sózin esledim, Ol qalay aytqan edi: «Yoxanna suw menen shomdırdı, biraq sizler Muqaddes Ruwh penen shomdırılasızlar» (Elshiler 11:15-16).

Muqaddes Ruwh penen shomdırıw táliymatı Xatlarda úyretiledi (mısalı: Efesseliler 2:11-22; Koloseliler 2:10-13). Bul shomdırıw miyrim kúni menen xarakterlenedi. Elshiler 2 kúnlerinen baslap kóteriliwge shekem Máshixke isengen barlıq isenimliler:

• Bir dene (Yoxanna 11:52, Yoxanna 10:16 qarań);
• Birge hám dańqlanǵan Máshix penen birlesken (Yoxanna 7:39);
• Muqaddes Ruwh berilgen, Ol olar menen máńgi birge (Yoxanna 14:16);
• Dene aǵzaları sıpatında Ol tárepinen qollap-quwatlanǵan (1 Korinfliler 12:13).
• Ruwdıń miywası payda bolıwı ushın bulardıń barlıǵı kerek.

Muqaddes Ruwh «Máshihtiń Ruwhı» (Romalılar 8:9) hám «Isanıń Ruwhı» (Elshiler 16:7 JND) dep te ataladı, hámme waqıt Onı súwretleydi. Muqaddes Ruwdıń xızmetiniń maqseti Máshihtiń dańqların isenimlilerge kórsetiw, Onıń pazıyletleri hám qásiyetlerin olardıń aldına qoyıw. «Isanıń Ruwhı» dep atalǵanda, Ol isenimlilerde Nazaretlik kishipeyil Isanıń ómirinde kórsetilgen sol bir qásiyetlerdi qayta jaratıwdı qáleydi. Muqaddes Ruwdıń missiyası Máshixtı dańqlaw (Yoxanna 16:14), hám Ol bizge joqarılatılǵanlardı kórsetedi, Máshixtı qáliplestiredi. bizde , «Sizler bizdiń júreklerimizde jazılǵan xatımız» yaki «Máshihtiń xatı» (2 Korinfliler 3:2-3).

Ruwdıń bir miywesi

Deneniń kóp isleri (Galatiyalılar 5:19-21 oqıń) Ruwdıń toǵız túrli miywasına keskin qarama-qarsı. Bul bir miywe ózin toǵız túrli aspektte kórsetedi, olar bir-birine baylanıslı hám ajıralmas. Luka hám Pawıl «miywe» yaki «ónim» ushın grek sózin qollanǵan (karpos) óz jazbalarında jetiden kóp márte.1 Miywe túsinigin analizlep, biz birinshi náwbette nárseler baslanǵan jerge qaytamız, miywe keletuǵın urıqtan, aqır-aqıbetinde ullı Egishiden keledi. Bul urıq bir programmanı, process hám maqsetti ańlatadı.

Galatiyalılar kitabında biz diniy dene menen Muqaddes Ruwh arasındaǵı keskin qarama-qarsılıqlardı bayqaymız. Romalılar 7 miyrim hám qutqarıw táliymatın, hám Pawıldıń ózinde qutqarıw waqtında alǵan jańa tábiyatı menen «meniń denem» (Romalılar 7:18) dep atalǵan gúna tábiyatı arasındaǵı gúresti qalay ashqanın súwretleydi. Bizler sıyaqlı, ol da bul deneni Adamnan miyras etip aldı. Ol isenimli bolǵannan keyin, Pawıl óziniń ruwxıy jaqtan Ibrahimnan kelip shıqqanın túsindi hám «bizdiń ákemiz Ibrahimnan» (Romalılar 4:12) kóp zárúr sabaqlar aldı. Biraq, Quday bergen jańa tábiyat kúshsiz, hám ol bizge kúsh hám qutqarıw beriw ushın bizde jasaytuǵın Muqaddes Ruwdıń járdemine mútáj (Romalılar 8:1-4). Galatiyalılar isenimlidegi jasaytuǵın Muqaddes Ruwh penen Qudaydı razı etiwge umtılǵan diniy dene arasındaǵı qarama-qarsılıqtı súwretleydi.

Biz Qudaydıń Máshix hám Onıń qurbanlıǵı menen razı bolǵanın, hám Onı Óziniń oń qolına joqarılatqanın úyrenemiz. Ol jerden Ol Muqaddes Ruwdı jiberdi, Ol kóp bereketler alıp keldi hám isenimlilerdiń ómirinde kóp miywe berdi. Rabbimiz Isa miywe beriw temasın qozǵap, isenimlilerdi Ózine, haqıyqıy Júzimge, hám Óz Ákesine, Júzimshige, miywe beriw ushın kerekli nárselerdi turaqlı túrde qádirleytuǵın hám qollaytuǵınǵa baǵıttadı. Bul kontekstte Rabbimiz Qudaydıń Sózi basqarıwı astında bolıwdıń hám Oǵan súyeniwdiń yaki Oǵan boysınıwdıń áhmiyetin kórsetti.

Men júzimmen; sizler shaqalar. Kim Meniń ishinde qalsa, hám Men onıń ishinde qalsam, kóp miywe beredi; sebebi Mensiz sizler hesh nárse ete almaysızlar (Yoxanna 15:5 NKJV).

Bul oyǵa batıń!

Endi Ruwdıń miywasınıń toǵız elementin tanıstırayıq.

1. Muhabbat.

Birinshi, agapè-muhabbat (feyil hám atlıq), Pawıldıń jazbalarında 77 márte, Yoxannıń jazbalarında 86 márte ushırasadı. Sol dáwirdegi grek dúnyasında, sóz agapè-muhabbat derlik hesh qashan qollanılmaǵan, sebebi adamlar basqa terminler menen jaqsı tanıs edi: éros, jınıslıq muhabbat; phileô, doslıq-muhabbat; yaki storgè, jaqın shańaraq aǵzalarına qaraǵanda ǵamxorlıq hám muhabbat.

Jańa Testamentte, agapè-muhabbat ádette Quday menen baylanıslı qollanıladı; Ol «muhabbat» (1 Yoxanna 4:8,16). Bul Oǵan yaki Onıń shańaraǵına tiyisli bolǵanlarǵa qaraǵanda muhabbat qalay isleytuǵının kórsetedi. Quday Óz muhabbatın – biz túsine almaytuǵın dárejede ullı hám múmkin emes – «Ol Óziniń jalǵız Tuwılǵan Ulıwın berdi, Oǵan isengen hár kim joq bolmasın, bálkim máńgi ómirge iye bolsın» (Yoxanna 3:16) dep kórsetti. Sonnan keyin, Quday Óz muhabbatın bizge bergen Muqaddes Ruwh arqalı júreklerimizge quydı (Romalılar 5:5). Tańqalarlıq miyrim, túsine almaytuǵın muhabbat! Bul muhabbat Ruwdıń miywasınıń basqa segiz komponentiniń bulaǵı bolıp, Onıń muhabbatı olar arasındaǵı biriktiriwshi baylanıs.

Rabbimiz «Meniń muhabbatım» haqqında sóylep, «Áke Meni qalay súygen bolsa, Men de sizlerdi súydim; Meniń muhabbatımda qalıńlar» (Yoxanna 15:9) dedi. Onıń muhabbatı bizdiń júreklerimizge quyılǵan, hám biz Onıń bizge bergen Muqaddes Ruwh arqalı Áke hám Ul menen tıǵız qatnasta onda qalıwımız yaki jasawımız múmkin. Bul muhabbat eń ullı sawǵa, hám ol házir hám máńgi isenimliler menen birge qaladı (1 Korinfliler 13:13).

2. Quwanısh.

Rabbimiz Óz shákirtleri menen «Meniń quwanıshım» haqqında sóylep, «Bul nárselerdi men sizlerge ayttım, Meniń quwanıshım sizlerde qalsın, hám sizlerdiń quwanıshıńız tolıq bolsın» (Yoxanna 15:11) dedi. Rabbimiz Isa bizdiń isenimimizdiń Avtorı hám Tamamlawshısı, hám Ol bul quwanıshtı, bul dúnyaǵa kelmesten burın da kútken edi: «Óziniń aldına qoyılǵan quwanısh ushın krestke shıdamlılıq kórsetti, námsizlikti mensinbedi, hám Qudaydıń taxtınıń oń qolına otırdı» (Evreylerge 12:2). Rabbimizdiń quwanıshı – baxt, shadanısh – Onıń orınlaǵan jumısınıń Qudayǵa, Ózine hám Onıń qutqarılǵanlarına alıp keletuǵın qanaatlanıwın kútkenin ańlattı. Onıń quwanıshı bizdiń quwanıshımız, sebebi biz Onı dańq hám húrmet penen táj kiygizilgenin kórgenimizde Onıń menen baxtlı qatnasımız bar. Sonıń menen birge, bul quwanısh máńgi.

3. Tınıshlıq.

Rabbimiz bunı «Meniń tınıshlıǵım» (Yoxanna 14:27) dep atadı, «Meniń quwanıshım» hám «Meniń muhabbatım» sıyaqlı. Bul tınıshlıq tek ǵana urıstıń joqlıǵı emes, biz tınıshlıq alǵanımızda Quday menen , bálkim ol tınıshlıq jaǵdayın ańlatadı: «Qudaydıń tınıshlıǵı» (Filipililer 4:7; Koloseliler 3:15). Basqasha aytqanda, ol Ruwdıń miywasınıń basqa aspektleri isleytuǵın, rawajlanatuǵın hám lázzetlenetuǵın tiyisli konteksti beredi. Qalay agapè-muhabbat Ruwdıń miywasınıń basqa bólimleriniń baslanǵısh noqatı bolsa, olardı óz potencialına jetkiziwge járdem beredi, sol sıyaqlı bul tınıshlıqtı da qaldırıp bolmaydı. Ol dańqta turǵanda, Rabbimiz bizdi Ózin súwretlew ushın bul jerde qaldırdı. Biz Ruwdıń miywası isenimlilerde, olardıń júris-turısında hám háreketlerinde kórsetilgen Máshix dep aytıwımız múmkin. Bul «Ruwdıń birligin tınıshlıq baylanısında saqlawǵa umtılıwdı» ańlatadı (Efesseliler 4:3).

4. Sabır.

3 Bul sóz kóbinese «sabır» 4 dep awdarıladı, biraq sózbe-sóz «keypiyattıń yaki aqıldıń uzaq bolıwı» degen mánisti bildiredi. Bul Qudaydaǵı pazıylet, Ol óziniń jaqsılıǵı menen gúnákardıń táwbe etiwine erisiw maqsetinde onı keshiredi. Ruwdıń toǵız túrli miywası isenimlidegi Qudaydan alǵan pazıyletlerdi súwretleydi, sonlıqtan ol óz háreketleri hám islerinde Máshixtı kórsetip, sol ózgesheliklerdi kún sayın qayta jaratıwı múmkin. Álbette, Ruwdıń miywasınıń bir aspektin kórsetiw de Rabbimiz Isaǵa tolıq hám ómir boyı berilgenlikti hám ómirimizde Ruwdıń basshılıǵına tolıq boysınıwdı ańlatadı.

5. Meyrimlilik.

Bul, Rabbimiz Isada kórsetilgen, Onıń «jeńil» boyıntırıǵınıń zárúrli ózgesheligi (Matta 11:30). Bul termin «jaqsı» yaki «miyrimli» (1 Pyotr 2:3) dep awdarılatuǵın sol bir grek sózinen 5 kelip shıqqan.

6. Jaqsılıq.

Meyrimlilik penen tıǵız baylanıslı, «jaqsılıq» (grek túbiri agathós) Bibliyada 144 márte ózi yaki túrli qospalardıń bólegi sıpatında ushırasadı.

7. Sadıqlıq.

Bul, álbette, isenim menen baylanıslı. Ol bizdi barlıq isenimlilerdiń ákesi Ibrahimǵa, biraq onnan da kóbirek Rabbimiz Isaǵa, máńgi sadıqqa alıp keledi. Bul pazıylet keyingi menen ajıralmas.

8. Kishi peyillik.

Basqasha «kishipeyillik» yaki «jumsaqlıq» 6 dep te ataladı, kishipeyillik bul miywanıń toǵız pazıyletin payda etiw ushın ajıralmas.

9. Ózin-ózi basqarıw.

Geyde «salmaqlılıq» dep awdarılatuǵın ózin-ózi basqarıw ruwxıy miywe beriw ushın talap etiledi. Bul pazıyletlerdiń barlıǵın biz Rabbimiz Isadan úyrenemiz, Ol: «Meniń boyıntırıǵımdı ózińizge alıń hám Menen úyreniń, sebebi Men kishipeyil hám júregim jumsaq, hám sizler jánlerińizge tınıshlıq tabasızlar» (Matta 11:29) dedi. Onıń atı ushın solay bolsın.

ESKERTPELER

1. Luka, 14 márte (Luka 1:42, 3:8-9, 6:43-44, 8:8,15, 12:17, 13:6-7,9, 20:10; Elshiler 2:30, 14:17). Pawıl, 21 márte, eger Pawıl Evreylerge jazǵan bolsa (Romalılar 1:13, 6:21-22, 7:4-5, 15:28; 1 Korinfliler 9:7, 14:14; Galatiyalılar 5:22; Efesseliler 5:9,11; Filipililer 1:11,22, 4:17; Koloseliler 1:6,10; 2 Timotiy 2:6, 4:13; Titus 3:14; Evreylerge 12:11, 13:15). «Miywesiz,» 7 márte (Matta 13:22; Mark 4:19; 1 Korinfliler 14:14; Efesseliler 5:11; Titus 3:14; 2 Pyotr 1:8; Yuda 1:12).
2. Ibrahim biz sıyaqlı házirgi kúndegi Ruwdıń jasaw imkaniyatına iye emes edi, sebebi Muqaddes Ruwh dańqlanǵan Máshix Aspannan keldi, Onıń jerdegi jumısı tamamlanǵannan keyin. Onıń tirilgeninen qırq kún ótkennen keyin, Quday Isanı Óziniń oń qolına dańqladı hám on kún ótkennen keyin Ol Muqaddes Ruwdı jerdegi isenimlilerge jiberdi (Elshiler 2:1-36; Yoxanna 7:39).
3. «Qolaysız jaǵdaylarǵa qaramastan emociyalıq tınıshlıq jaǵdayı, sabır, uzaq shıdamlılıq; (1) sınaq astındaǵı sabır sıpatında, shıdamlılıq, bekkemlik (Evreylerge 6:12); (2) basqalarǵa qaraǵanda kórsetilgen sheklew sıpatında, keshirimli bolıw, sabır (2 Korinfliler 6.6); (3) Qudaydıń ǵázebin sheklewi sıpatında, uzaq shıdamlılıq, keshirimli bolıw (Romalılar 2.4)» (Friberg Leksikonınan alınǵan).
4. Grek sózi macrothumía Jańa Testamentte on tórt (2x7) márte ushırasadı (Romalılar 2:4, 9:22; 2 Korinfliler 6:6; Galatiyalılar 5:22; Efesseliler 4:2; Koloseliler 1:11, 3:12; 1 Timotiy 1:16; 2 Timotiy 3:10, 4:2; Evreylerge 6:12; Yakob 5:10; 1 Pyotr 3:20; 2 Pyotr 3:15).
5. Onıń túbiri, chrêstos, Jańa Testamentte sıpatlarda yaki qospa atlıqlarda 19 márte ushırasadı (Matta 11:30; Luka 5:39, 6:35; Romalılar 2:4 eki márte, 3:12, 11:22 úsh márte, 16:18; 1 Korinfliler 13:4, 15:33; 2 Korinfliler 6:6; Galatiyalılar 5:22; Efesseliler 2:7, 4:32; Koloseliler 3:12; Titus 3:4; 1 Pyotr 2:3).
6. Jumsaqlıq: (1 Korinfliler 4:21; 2 Korinfliler 10:1; Galatiyalılar 5:23, 6:1; Efesseliler 4:2; Koloseliler 3:12; 2 Timotiy 2:25; Titus 3:2; Yakob 1:21, 3:13; 1 Pyotr 3:16).