«Ким пүткил нызамды сақлап, бир жерде гүна етсе, ол ҳәммесинде айыплы болады» (Яқуб 2:10)
Биз көп усылай адамлардың: «Мен қолымнан келгенин қылдым. Қудай буны әлбетте қабыл ете алады. Ҳеш биримиз кәмил емесппиз», – деген сөзлерин еситемиз. Бул улыўма адамлар ушын ақылға уғсас көринеди, бирақ биз Адам ата ҳәм Ҳаўа ана Қудай оларға берген жалғыз әмирди бузғанын, ҳәм өлим дүньяға киргенин билемиз.
Әсирлер өткеннен соң, Исраил балалары «барлық халықлар сыяқлы» болыўды қәлеп (гәрше бул Қудайдың нийетлерине қарсы болса да, себеби Ол оларды Өзи ушын айрықша халық етип таңлаған еди), Самуилге патша сорап келди, ол олардың урысларында гүресип, олардың исин ҳүким етер еди. Самуилдиң ескертиўлерине қарамастан, олар талапларында қатты турды: «Жоқ; бирақ биздиң үстимизде патша болсын» (1 Самуил 8:19).
Патша Саулдың бойсынбаўшылығы
Биз жаңадан тайынланған патшаның халыққа қалай унағанын билемиз. Ол узын бойлы ҳәм келисли, ҳәтте дәслеп жуўас ҳәм өзин төмен тутқан еди, бирақ ол сынақтан өтиўи керек еди. Самуил патшаға келип, оны тахтқа Қудайдың буйрығы қойғанын еслетти. Енди оның Ийениң Өзинен келген басқа хабары бар. Қудай Амалеклердиң Исраил балаларына Мысырдан келе жатқанда қалай пусып турғанын еследи. Енди бул айыплы халық жазаланыўы керек еди. Самуилдиң хабары анық еди:
Ийениң сөзлериниң даўысын тыңла.
Саулдың ойына ҳеш нәрсе қалдырылмады. Амалек жоқ етилиўи керек еди, ҳәм Амалектиң бар болғанын әтираптағы халықларға еслететуғын ҳеш нәрсе қалдырылмаўы керек еди. Тек ғана әскер адамлары емес, бәлки пүткил халық, ҳәтте олардың қойлары ҳәм маллары да жоқ етилиўи керек еди.
Саул шығып, Амалеклерди урды, дәслеп Кенитлерге жоқ етилиўи керек болған халықтан бөлиниўин ескертти, себеби олар, ҳеш болмағанда, Исраил балаларына Амалек тәрепинен ҳүжим етилгенде рақым еткен еди. Соған қарамастан, Саул тек жарым-жартылай бойсынды. Ол Амалек патшасы Агагты аяды, ҳәм өз излеўшилерин сол жерде тапқан қой ҳәм өгизлердиң ең жақсыларын сақлап қалыўға ынталандырды. Биз оқыймыз: «барлық жийиркенишли ҳәм жарамсыз нәрселерди олар жоқ етти», бирақ қой ҳәм өгизлердиң ең жақсыларын олар жоқ етпеди. Қудайдың Самуилге: «Мен Саулды патша етип қойғаныма өкинемен: себеби ол Мениң артымнан жүриўден қайтты, ҳәм Мениң әмирлеримди орынламады», – дегенине таң қалыўдың кереги жоқ.
Бойсыныўдың Тәбияты
Саул «жарым-жартылай бойсынған» жалғыз адам емес еди, гәрше ҳақыйқатта бундай нәрсе жоқ. Жарым-жартылай бойсыныў – бойсынбаўшылық. Биз Қудайдың сөзине бойсынып атырмыз деп қаншалық көп ойлаймыз, ал биз Қудайдың анық әмириниң тек бир бөлегин орынлаған боламыз. Жазыўдың басқа бөлеклери бизге «Қудай сөйледи»; «Ол Өзин гүўасыз қалдырмады» деп еслетеди. Анығырақ айтқанда, Ол барлық адамларға тәўбе етиўди әмир етеди деп оқыймыз. Мүминге «бир-бирин сүйиң», «ҳеш кимге қәўип салмаң», «жоқарыдағы нәрселерди излең» деген әмир берилген. Павлдың ҳәр бир хатында, доктриналлық баяннан кейин, биз доктринаны әмелге асырыў ҳаққында әмелий көрсетпелерди табамыз, мысалы: «бир-бириңизге өтирик айтпаң», «аталар, балаларыңызды ашыўландырмаң». Биз көп усылай өзимизге тым жақын келген әмирди: «Бул тек Павл сөйлеп атыр», – деп бийкар етиўимиз мүмкин, Павлдың өзиниң: «Егер ким өзин пайғамбар ямаса руўхый деп ойласа, мен сизлерге жазып атырған нәрселердиң Ийениң әмирлери екенлигин мойынласын» (1 Коринфлилерге 14:37) деп жазғанын умытып.
Саулдың Ақланыўы ҳәм Самуилдиң Сөгиси
Саул өзиниң ўазыйпасын орынлай алмағанын билмегендей көринеди. Самуилге қайтып келгенинде, ол: «Мен Ийениң әмирин орынладым», – деди. Ол Самуилдиң оны бойсыныўы ушын қутлықлаўын күтти, бирақ Самуил оған: «Қулағымдағы қойлардың маңырағаны, ҳәм еситип атырған өгизлердиң мөңирегени нени аңлатады?» – деди.
Саул жуўабы менен таяр: «Халық қой ҳәм өгизлердиң ең жақсыларын Ийе Қудайға қурбанлық етиў ушын аяды; ал қалғанларын биз толық жоқ еттик». Самуилдиң жуўабы көп усылай келтириледи:
Ийеге жанып турған қурбанлықлар ҳәм қурбанлықлар унағаны сыяқлы, Ийениң даўысына бойсыныў унайма ма? Мине, бойсыныў қурбанлықтан жақсырақ, ҳәм қошқарлардың майынан тыңлаў жақсырақ (1 Самуил 15:22).
Ол даўам етип, бас көтериўдиң сиқыршылық гүнасы сыяқлы екенлигин, ҳәм қаттылықтың («өз ерки», J.N.D.) наҳақлық ҳәм путқа табыныўшылық сыяқлы екенлигин көрсетти. Усы себептен, Саул енди Исраилдиң ҳақыйқый патшасы есапланбады. Қудайдың көз алдында Дәўит атлы адам бар еди, ол Қудайдың халқы үстинен Ийеден қорқып ҳүким етер еди.
Саул, биз оқығанымыздай, гүнасын мойынлаўға таяр еди, ҳәм кеширим сорады, бирақ биз оның «халықтан қорыққанын, ҳәм олардың даўысына бойсынғанын» оқыймыз, солай етип «жеңиллететуғын жағдайларды» дәлеллеп, биз оны ҳәзир солай атар едик, ҳәм ол Самуилден ҳеш нәрсе болмағандай оны менен барыўды өтинди. Саулдың тек «напак адам» болғанынан қорқыў керек, Есаў сыяқлы, ол ҳақыйқый тәўбесиз кеширим излеген еди.
Бойсынбаўшылықтың Басқа Мысаллары
Аарон ҳәм Муса Қадешде
Тарийхқа қайтып, биз Аарон ҳәм Мусаны еслеймиз, олар ҳаққында Санлар 20-да оқыймыз, олар ўәде етилген жердиң көринисине жақын қалғанда. Шөл саяхатының басында, Муса таўда шатыр ҳәм Қудайға табыныў ҳаққында мағлыўмат алып атырғанда, Аарон, Саул сыяқлы, халықты тыңлады, ҳәм алтын бузаўды жасады, ҳәм Исраил балаларын путқа табыныўға ынталандырды. Муса кейин бизге «Ийе Ааронға оны жоқ етиў ушын қатты ашыўланғанын: ҳәм мен Аарон ушын дуўа еттим» (Екинши нызам 9:20) деп айтады, ҳәм Ааронның гүнасы кеширилди. Бирақ, Муса таяғын алып, Қадешде тасты урғанда, Аарон ағасын тоқтатпады, ҳәм солай оның бойсынбаўшылығына қатнасты. Усы себептен, Аарон ҳәм Мусаға ўәде етилген жерге кириўге рухсат берилмеди. Биз тастың Мәсихтиң бир түри екенлигин түсинемиз, Ол бир мәрте ҳәм мәңгиге урылыўы керек еди. Муса шөл саяхатының басында тасты урған еди. Қадешде оған тасқа сөйлеў буйрылды, бирақ ол бойсынбады. Биз Ааронның путқа табыныўшылығы оның ағасының асығыс ҳәрекетинен әдеўир гүналырақ деп ойлаўымыз керек, бирақ және де бизге «өз ерки» путқа табыныўшылық гүнасы сыяқлы екенлиги еслетиледи, себеби биз Қудайға емес, өзимизге унамлы болып атырмыз.
Дәўиттиң Аўыр Гүнасы
Бизге Самуилдиң Саулға айтқан сөзлери еслетилди: «Ийе бүгин Исраил патшалығын сеннен жулды, ҳәм оны сеннен жақсырақ болған қоңсыңа берди» (1 Самуил 15:28), бирақ биз Дәўиттиң ҳәрдайым Қудайға бойсынған деп ойламаўымыз керек. Биз оның оныншы ҳәм алтыншы әмирлерди бузып, қаншалық аўыр гүна еткенин билемиз. Биз пайғамбар Натанның оған кедей адам ҳәм оның қозысы ҳаққындағы мысал менен жиберилгенин билемиз. Дәўит бай адамның әдилетсизлигине ашыўланып турып, Натанға: «Бул ислеген адам әлбетте өлиўи керек», – дегенинде, ол салмақлы сөзлерди еситти:
Сен сол адамсаң.
Дәўиттиң ҳақыйқаттан да тәўбе еткенине ҳеш гүман жоқ, ҳәм Қудай оның аўыр гүнасын кеширди, бирақ оның ҳүкимранлығының сол ўақыттан кейинги тарийхы бул бир гүна оның жақсылыққа болған тәсирин төменлеткенин ҳәм душпанға жеңиске ерисиў ушын имканият бергенин көрсетеди. Дәўиттиң өмириниң 1 Патшалар 15-теги жуўмағында биз оқыймыз: «Дәўит Ийениң көз алдында туўры иследи ҳәм өмириниң барлық күнлеринде Ол оған әмир еткен ҳеш нәрседен бас тартпады, тек ғана Хитли Урия мәселесинде» (5-аят).
Қандай қайғылы эпитафия! Ол бизге Галатиялықларға жазылған хаттың сөзлерин еслетеди: «Сиз жақсы жүгирдиңиз; ким сизди тоқтатты, сиз ҳақыйқатқа бойсынбаўыңыз ушын?» (Галатиялықларға 5:7).
Жуўмақ: Ийеге Толық Ерисиў
Биздиң гүўалығымыз тек «жарым-жартылай бойсыныў» себепли бузылмасын! Биз Ийениң меҳрибан екенлигин дәлелледик, бирақ биз Оның меҳрибанлығына сүйенбеўимиз керек. Биз тек ғана «гүна қылмаған, ҳәм оның аўзында алдаў табылған» Бир адам бар екенлигин билемиз. Соған қарамастан, биз Оның артынан жүриўге шақырылғанбыз, ҳәм Жазыўларда бизге бойсыныўға шақырылғанымыз еслетиледи. Сонда биз ҳаққымызда, Ешуа ҳәм Калеб ҳаққында айтылғанындай, биз Ийеге толық ерисемиз деген сөзлер ҳақыйқат болсын.
