Daudtıń búgingi máńgilik ómirinen alıwǵa bolatuǵın altı sabaq

Daud Qudaydıń Sózindegi eń kózge kórinetuǵın qaharmanlardan biri. Onıń haqqında Muqaddes Kitapta kóp aytılǵan. Tórt kitap onıń tariyxına arnalǵan. Ol Qudaydıń júregine jaqın adam hám Izrail patshalarınıń keyingi áwladları bahalanatuǵın ólshem. Zábúrlerdiń yarımı onıń jemisli qálemine tiyisli. Ol Rabbimiz Isa Mesihtiń eń ataqlı áwladı bolıp tabıladı, ol kóbinese “Daudtıń Ulı” dep ataladı. Quday bizge Daud haqqında kóp nárse aytqanı ushın, kelin, onıń ómirinen alıwǵa bolatuǵın altı sabaqtı, tórt jaqsı hám eki jaman sabaqtı kórip shıǵayıq.

Jaslıqtan baslap Quday menen birge júriw

Samuel Betlehemge Yesse ulınan birin patsha etip maylaw ushın kelgende, shańaraq eń kishi ulı Daudtı qosıwdı zárúr dep esaplamadı. Rabbimiz Samuelge: “Men adamlar kórgendey kórmeymen; adam sırtqı kóriniske qaraydı, biraq Rabbimiz júrekke qaraydı” dedi. Rabbimiz Daudtıń jeti úlken aǵasınan hesh birin saylamadı, biraq Daudtı shaqırıwdı talap etti. Ol Samuelge Daudtı maylawdı buyırdı: “Tur, onı mayla; sebebi bul sol!” Usılayınsha Rabbimiz Daudtıń júreginiń durıs ekenligine gúwalıq berdi. Bul bólim bizge “Rabbimizdiń Ruwxı sol kúnden baslap Daudtıń ústine tústi” dep aytadı. 1

Bul jaqsı gúwalıq Saul xızmetshileriniń biriniń Daudqa bergen maqtawında da kórsetildi. Ol bir qatar jaqsı qásiyetlerdi aytıp ótti, sońında “hám Rabbimiz onıń menen birge” dep juwmaqladı. 2

Daudtıń Izrail er adamlarına Goliattıń shaqırıǵın esitkende, Izrailge bolǵan ayıplaw edi. Izrail áskerleri oǵan “tiri Qudaydıń áskerleri” edi. 3 Ol Saulǵa qoylarınan qozı alıp ketken arıslan menen ayıwdı qalay óltirgenin ápiwayılıq penen ayttı, bunıń barlıq húrmetin Rabbimizge berdi. Onı bul jırtqıshlardan qutqarǵan Rabbimiz, ol isenimli edi, “meni bul Filistiyalıqtıń qolınan da qutqaradı”. 4

Daudtıń ayırım zabúrlerin jazǵan jaǵdayları olardıń atlarında berilgen. Birneshewi qashıp júrgen waqıtta, Saul, Absalom yamasa basqalar tárepinen quwǵınlanǵanda jazılǵan. Olarda biz turaqlı túrde Daudtıń úlken Ulı Mesihtiń ádewir úlken azaplarına qollanılatuǵın súwretlerdi tabamız. Basqa zabúrlerdiń artındaǵı jaǵdaylar kórsetilmegen. Biraq Zábúr 23, Zábúr 8, Zábúr 19 hám basqalar sıyaqlı zabúrler Daud áli qoy kúzetshisi bolǵan jıllarda jazılǵan bolıwı múmkinligin qatań kórsetedi.

Rabbimizdiń gúwalıǵı menen bánt bolıw

Zábúr 132 sol dáslepki jıllarda Daudtıń Qudaydıń kestesin kóp oylaǵanın hám onıń nadurıs paydalanılǵannan hám uzaq waqıt itibar berilmegeninen keyin turaqlı orın beriwdi qálegenin kórsetedi. Daudtıń Izrail patshası sıpatındaǵı dáslepki rásmiy islerinen biri kestege orın tabıw haqqındaǵı bul qádirli ármandı ámelge asırıwǵa kirisiw edi. 5 Ol ózi qurıwdı qálegen ullı ibadatxananı qura almasa da, ol qurılısshını óz wazıypasına tayarladı hám kerekli materiallardı jıynadı. 6

Ómiriniń keyingi bóliminde, sırtqı kúshi hám densawlıǵı páseńlep baratırǵanda, ol qurılatuǵın ibadatxanadaǵı ibadat ushın shólkemlestiriwler menen bánt boldı. Oǵan Rabbimiz Quday ushın bul jerdegi “saraydıń” 7 tolıq joybarları isenip tapsırıldı. Ol levitlerdi, ruxaniylerdi, qosıqshılardı, qaqpa kúzetshilerin hám basqa rásmiy adamlardı óz toparlarına bólip, olardıń wazıypaların belgilegen adam edi. Daud Rabbimiz benen sóylesip, ibadatxana xızmetin shólkemlestiriw boyınsha kórsetpelerdi Odan aldı. Barlıǵı Rabbimiz qálegen muqaddeslik gózzallıǵında islenedi.

Búgingi kúnde jaslardı, hám úlkenlerdi de tabıw jaqsı, olardıń júrekleri anıq Rabbimizge tiyisli, hám olar sóylewden hám sonday háreket etiwden qorıqpaydı. Rabbimiz bunı kóredi hám húrmetleydi. Basqalar da bul qásiyetti kóbinese tán aladı. Jas múminlerdiń Rabbimiz hám Onıń jerdegi máplerine bánt bolǵanın, hám Jańa Testamentta úyretilgenindey, Onıń búgingi gúwalıǵınıń detallarına tereń qızıǵıwshılıq kórsetkenin tabıw shınında da ayrıqsha.

Ózin aqıllı tutıw

Muqaddes Kitap Daudtıń Goliattı óltirgeninen keyin Sauldıń dıqqatın tartqanda jas bolǵanın atap ótedi. Biraq sol waqıttan baslap Daudtıń ómiri jámiyetshilik kóz aldında ótti. Ol hesh qashan ákesiniń qoyların baǵıwdaǵı belgisizlikke qayta almadı. Sauldıń ulı Yonatan Daudtı jaqsı kórdi hám húrmetledi, oǵan óziniń joqarı húrmetin anıq kórsetti. 8 Dáslep bul jas qaharman “áskerlerdiń ústine qoyıldı,” biraq Saul qızǵanısh penen qorqıp, tez arada onı ápiwayı ǵana “mıń adamlıq baslıǵı” etip tómendetip jiberdi. 9

Aqıllı bolıw ádette jaslıq penen baylanıslı emes. Hár bir óspirim áskerdi yamasa áskerlerdiń bir rotasın basqara almaydı. Ol bunday pozitsiyanı basına kóteriwge beyimirek boladı. Biraq Daud Izrail áskeriniń isenimin hám qollawın aldı. Ol “óz ózin aqıllı tuttı,” bul sóz “gúllendi” dep te awdarıla aladı. Quday bul sózdi 1 Samuel 18:1 de tórt ret atap ótedi hám bezeydi. 10 Hám keyinirek biz Daudtıń ómirinde gúlleniwge alıp kelgen usı aqıllı minez-qulıqtıń kóp dálillerin tabamız.

Nasiyatlar 4:3-9 da, Daudtıń ulı Sulayman ákesiniń aqıllı bolıwǵa bergen áhmiyetine gúwalıq beredi. Daud Sulaymanǵa jeke ózi sabaq berip, “Aqıllı bolıw eń baslı nárse: sonlıqtan aqıllı bol. Hám barlıq alǵanıńda, túsiniwdi al” dep talap etti. Hám Daudtıń ulına jazılǵan sońǵı sózleri Sulaymannıń jas jigit sıpatındaǵı aqıllı bolıwın hám onnan kelip shıǵıwı kerek bolǵan minez-qulıq hám iskerliklerdi tán aladı. 11

Óziniń gúnasın moyınlawǵa tayarlıq

Daudtıń nadurıs islerge yamasa onıń tárepinen sonday dep túsindirilgen hár qanday nársege kelgende názik ar-namısı bolǵan sıyaqlı. Biz bunı ol Sauldıń ómirin saqlap qalǵanda, biraq úńgirden Sauldıń shapanınıń bir múyeshin kesip alǵanda kóremiz. 12 Biz bunı taǵı ol Abigayildi ózi niyet etkenindey kúyewi Naballdı óltiriwden qaytarǵanda kóremiz. 13 Bul onıń júregi adamlar sanın esaplaǵannan keyin onı ayıplaǵanda hám ol tek ǵana ayıptı ózine alıp qoymay, bálki jazanı da kóteriwdi qálegeninde de anıq kórinedi. 14

Biraq, eń kózge kórinetuǵın mısal Daudtıń Bat-Sheba hám onıń kúyewi Uriya menen bolǵan gúnasınıń bayanında tabıladı. Qayǵılı, biraq bizge uqsas, Daud dáslep óziniń nadurıs isin jasırıwǵa qattı háreket etti. Biraq Natan onı gúnası menen betlestirgende, Daud moyınladı: “Men Rabbimizge qarsı gúna qıldım.” Zábúr 51 hám 32 degi tereń shınıǵıwlar, hám bálkim basqa zabúrlerdegi sózler de, bul qayǵılı waqıyadan kelip shıqqan. Daudtıń táwbesi hám moyınlawı Sauldıń boysınbawshılıǵına hám onıń berip turǵan bahana-sebelerine keskin qarama-qarsı turadı, hám, hesh gúmansız, Qudaydıń Daudtı “Óz júregine jaqın adam” dep atawınıń úlken faktorı bolıp tabıladı. 15 Bizdiń gúnanı Quday kórgendey kóriwimiz qanshelli zárúr.

Tolıq shınshıllıqtıń joqlıǵı

Rabbimiz óz xızmetshilerine úyretkendey, “jılanlarday aqıllı hám kepterlerday ziyansız” bolıw menen, 16 hám Daudtıń ayırım jaǵdaylarda islegenindey, yarım shınlıqlar menen islew arasında úlken ayırmashılıq bar. Yarım shınlıqlar menen islew basqalarǵa hárdayım zıyan hám hátte apat alıp keldi. Daud Sauldan qashıp júrgen waqıtta, ruxaniy Ahimelekten nan hám qılısh soradı. Daudtıń ruxaniydiń sorawlarına bergen aldawshı juwapları oǵan izlegen járdemin alıp keldi, 17 biraq Doeg Edomlıq, Sauldıń bas qoy kúzetshisi, sóylesiwdi óz patsha iyesine xabarlaǵanda, Rabbimizdiń 85 ruxaniyiniń, olardıń shańaraqlarınıń hám mallarınıń ólimine de alıp keldi. 18

Sauldan jıllar boyı qashıp júrip, Qudaydıń basshılıǵın, járdemin hám qutqarıwın qayta-qayta basdan keshirgennen keyin, Daud ruwxıy túskirip, islerdi óz qolına aldı. Ol hám onıń 600 adamı hám olardıń shańaraqları Goliattıń kelgen qala Gattaǵı patsha Akish penen panaladı. Akish olardı Ziklag qalasında jasawǵa ruqsat berdi, hám Daud bunı Izrail dushpanlarına qublada reydler jasaw ushın baza sıpatında paydalandı. Soralǵanda, ol reydlerdi qayerde islegenin ayttı (jer Yosuanıń dáwirinde Yahudaǵa berilgen edi, bul durıs), biraq Akish óz xalqına qarsı gúreskenin oylaǵanday etip ayttı. Ol haqıyqıy jaǵdaydı xabarlaǵanlardıń barlıǵın qattı óltirdi. 19 Usılayınsha ol Akishtiń isenimin qazandı hám Izrailge qarsı gúresiwge birge alındı. 20 Quday onı bul qıyın jaǵdaydan qutqarǵan bolsa da, ol hám onıń adamları Ziklagtıń órtenip, olardıń hayalları hám shańaraqlarınıń Amaleklikler tárepinen tutqınǵa alınǵanınıń ashshılıǵın basdan keshirdi. Daudtıń adamları hátte Daudtı tas penen urıw haqqında ayttı, bul shınında da qayǵılı tájiriybe edi. 21

Shańaraqta hám xızmetkerlerde tártipsizlik

Qudaydıń adamnıń súyispenshilikli járdem hám joldaslıqqa bolǵan mútájligin qanaatlandırıw ushın dáslepki joybarı “Men oǵan ózine teń járdemshi jaratamın” 22 bolǵan bolsa da, Daud Eski Testament dáwirindegi kóp er adamlar sıyaqlı kóp hayal hám kúńler alǵanlardan ayrıqsha emes edi. Daudtıń balalarına bolǵan erkesi, hesh gúmansız, óziniń erkesinen kelip shıqqan. Muqaddes Kitap Daudtıń segiz hayalın hám on kúńin atap ótedi. Daudtıń shańaraq ómirindegi buzılıwshılıqtı kóriw qayǵılı. Onıń birinshi hayalı, Sauldıń qızı Mikal, kúyewin júreginde jek kórip, Qudaydıń kestesin Ierusalimge alıp kelgende onı ashıq hám masqaralı túrde sınǵa aldı, hám ol da sonday juwap berdi. 23

Amnon, Daudtıń úlken ulı, óziniń ógey qız qardası Tamardı zorladı hám qorladı, hám Daud, “qattı ashıwlanǵan” bolsa da, bul haqqında hesh nárse islemadı. Absalom, onıń tuwǵan inisi, Amnondı óltirip, óziniń babası, Geshur patshasınıń sarayına qashtı. Daud taǵı hesh nárse islemadı, biraq ulı ushın qayǵırdı hám onı úyine jazalanbaǵan halda qaytıwǵa ruqsat berdi. Absalom aqır-aqıbet “Izrail adamlarınıń júreklerin urladı,” ákesine qarsı kóterilis kóterip, onı óltiriwge háreket etti, keyingi gúreste ómirin joǵalttı. 24

Daudtıń shańaraǵındaǵı sátsizliginiń sırrı Daudtıń tórtinshi ulı Adoniyaja haqqındaǵı esletpede ashıqlanadı, ol Qudaydıń Sulayman Daudtıń taxtın miyras etip alıwı kerek degen erkine qaramastan, patshalıqtı ózi ushın iyelewge háreket etti. “Onıń ákesi hesh qashan onı ‘Neshige bunday is qıldıń?’ dep ayıplamaǵan edi. Ol da júdá kelbetli edi.” 25 Daudtıń erkesi derlik ólimge alıp keldi.

Qayta-qayta Joabtı – onıń jiyeni hám bas áskeriy baslıǵı, múmkinshilikshi hám aqıllı siyasatshı – Daudtıń qatańlıǵınıń joqlıǵınan paydalanǵanın kóremiz. Bir waqıtta Daud óziniń hálsizliginen shaǵım etip, “bul adamlar, Zeruyanıń ulı, men ushın júdá qatań” dep qostı. 26

Biraq shúkirler bolsın, biz kórgenimizdey, keyingi jıllarında Daud Sulaymandı tárbiyalawǵa hám Quday oǵan tapsırǵan úlken wazıypanı orınlawǵa tayarlawǵa itibar berdi.

Ulıwma alǵanda, Quday Daudtıń ómirinen biz ushın jaman sabaqlardan góre kóbirek jaqsı sabaqlar beredi. Biz olardan payda alayıq!

JUWMAQLAWSHI ESLETPE

1. 1 Samuel 16:1-13 NKJV
2. 1 Samuel 16:18
3. 1 Samuel 17:26,36
4. 1 Samuel 17:34-37
5. 1 Shejire 13:1-6
6. 1 Shejire 22:6-19, 28-29
7. 1 Shejire 28:11-19; 29:1 shet
8. 1 Samuel 18:1-4
9. 1 Samuel 18:5,12-13
10. 1 Samuel 18:5,14-15,30
11. 1 Patshalar 2:6,9
12. 1 Samuel 24:5-7
13. 1 Samuel 25:32-35
14. 2 Samuel 24:10,17
15. 1 Samuel 13:14
16. Matta 10:16
17. 1 Samuel 21:1-9
18. 1 Samuel 22:6-19
19. 1 Samuel 27
20. 1 Samuel 28:1-2; 29:1-11
21. 1 Samuel 30:1-6
22. Jaratılıs 2:18
23. 2 Samuel 6:12-23
24. 2 Samuel 13-18
25. 1 Patshalar 1:6
26. 2 Samuel 3:39
    
    “Mende qalıń”
    Yuxanna 15:4
    Másihshi, sen jemisli bolǵıń kele me?
    Isa: “Mende qalıń,” deydi.
    Odan barlıq jemisiń tabıladı,
    Qudaydıń maqtawına mol bolsın.
    
    Másihshi, sen baxtlı bolǵıń kele me?
    Isa: “Mende qalıń,” deydi.
    Ol seniń sheksiz quwanıshıń,
    Qospasız ilahiy baxt.
    
    Másihshi, sen muqaddes bolǵıń kele me?
    Isa: “Mende qalıń,” deydi.
    Sen Oǵan muqaddes etilgenseń,
    Onı júregińde muqaddes et.
    
    Tez arada sen Óz Iyesińdi kóreseń,
    Onıń: “Men menen qalıń,” degenin esiteseń,
    Ákemniń joqarıdaǵı úyinde,
    Onıń súyispenshilik qushaǵında.”
    — J. G. Deck