Қудай Өз Сөзинде бизге Өзине мақул болған ақыл ҳәм жүрек қалпын анық көрсетеди. Қудайдың Руўхы бизге қандай минез-қулық Қудайдың жүрегин қуўандыратуғынын ҳәм сондай қалп болған жерде Ол қандай берекетлерди ўәде еткенин айтатуғын бир неше Жазыўлар бар. Бул мақалада биздиң мақсетимиз Ески Ўәсияттағы төрт үзүнді үстинде ойланыў, олар биздиң күнлеримизде ҳәр биримиз ушын қолайлы болған қалпты көрсетеди. Сондай қалп биздиң минез-қулығымызды сипатлағанда, биз Қудайдың Өзине соншалық мақул болған бул ақыл менен байланыслы берген жети ўәдесинен баҳара аламыз.
«Ийе жүреги сынғанларға жақын; ҳәм руўхы сынғанларды қутқарады» (Забур 34:18). Қудай бизде көргиси келетуғын ҳәм биз қарастырып атырған төрт үзүндіниң ҳәр биринде айтылған ақыл ҳәм қалп төмендеги сөзлер менен сипатланады: биздиң руўхымыз ҳәм жүрегимиз сынған, сынған ҳәм кишипейил болыўы керек. Биздиң пүткил болмысымыз, пүткил жүрек қалпымыз Қудайдың алдында кишипейил болады. Биз өз еркимизди толық Қудайдың еркине бағындырамыз. Биз өз қәтемизди терең сеземиз ҳәм Қудай халқының қайғысын ҳәм жаман жағдайын жоқлаймыз. Биз тек ғана белгили күнлери жылап ҳәм жоқлап қалмаймыз (Нехемия 1:4), Нехемия сыяқлы, бәлки сол садық Ийениң хызметшиси сыяқлы дуўада даўам етемиз. «Ҳәм Исраил балаларының гүналарын мойынлаймыз, оларды биз Саған қарсы иследик: мен де, әкемниң үйи де гүна иследик. Биз Саған қарсы өте бузықлық еттик, ҳәм Сен буйырған әмирлерди, нызамларды ҳәм ҳүкимлерди сақламадық» (Нехемия 1:6–7).
Биз Қудайымызға усылай жақынласқанымызда, Оның ўәделериниң турмысымызда орынланғанын көремиз. Олардың дәслепки екеўи биздиң аятымызда айтылған:
1) Қудай бизге жақын
Егер Ийе сондай сынған жүректи көрсе, Ол сондайларға: «Мен жақынман», дейди. Эммаусқа баратырған шәкиртлер Ийеден: «Биз бенен қалың: себеби кеш болып қалды, ҳәм күн көп өтти», деп сорады (Лука 24:29). Оның жердеги гүўалығының жағдайын есапқа алғанда, биз: «кеш болып қалды» ҳәм мәрҳамәт күни «көп өтти» деп айтыўымыз керек емес пе? Биздиң жүреклеримизде: «Ийе, биз бенен қалың, бизге жақын болың» деп сораўға сол қәлеў жоқ па? Бул аят сынған жүректиң қалпы Оның жақынлығының кепиллигине ийе екенин көрсетеди.
2) Мен қутқараман
Биз сонша көп қайғыны ҳәм сонша көп машқалалар менен сынақларды көргенимизде, қалай реакция етемиз? Биз денелик жол менен «шешим» излеп атырмыз ба? Биз оны таба алмаймыз. Керсинше — биз жағдайды жаманластырыўымыз мүмкин. Бирақ бәлким, ҳаўарий Павл сыяқлы, биз «абыржыған» («ешқандай анық шешим көрмеген», 2 Коринфлилерге 4:8) жердемиз. Егер сондай жағдайда бизде Ийениң алдында шынында да сынған руўх болса, онда Ол бизди қутқарады, Ол бизге жолды көрсетеди, сонда биз ҳаўарий сыяқлы: «бирақ үмитсиз емес» («бирақ биздиң жолымыз толық жабылған емес») деп қоса аламыз. Ийе бизге жол көрсетеди. Бул аңсат жол болмаўы мүмкин — бирақ биз оның Оның жолы екенине исенемиз.
«Қудайдың қурбанлықлары — сынған руўх: сынған ҳәм сынған жүрек, я Қудай, Сен оны жек көрмейсең» (Забур 51:17). Бул аятта және еки берекет бар:
3) Қудайға мақул қурбанлық
Жоқарыда келтирилген аяттан алдын мына сөзлер келеди: «Себеби Сен қурбанлықты қәлемейсең, әйтпесе мен оны берер едим: Сен жанып турған қурбанлықтан қуўанбайсаң» (16-аят). Ески Ўәсияттағы бир неше үзүнділер Қудайдың надурыс ақыл қалпында усынылған қурбанлықлардан қуўанбағанын көрсетеди. Бир неше дәйексөзлер буны көрсетеди. «Ийе жанып турған қурбанлықлар ҳәм қурбанлықлардан, Ийениң даўысына қулақ салыўдан қаншалық үлкен қуўаныш алады? Мине, қулақ салыў қурбанлықтан жақсы, ҳәм қошқарлардың майынан да жақсы» (1 Самуил 15:22). «Мен буқалардың етин жеймен бе, ямаса ешкилердиң қанын ишемен бе? Қудайға шүкиршилик қурбанлығын усының; ҳәм Өзиңиздиң нәзирлериңизди Ең Жоқарыға төлең» (Забур 50:13).
Малахиде, Қудай халқының төмен жағдайы өте аўыр болған жерде, Қудай анық айтты: «Мен сизден қуўанбайман, дейди Әскерлер Ийеси, ҳәм сиздиң қолыңыздан усынысты қабыл етпеймен» (Малахи 1:10). Бул фонға қарсы биз Забур 51-де Қудайдың қабыл ететуғын қурбанлық бар екенин айтқанын еслеўимиз мүмкин — сынған руўхтың сынған қалпы. Исениўшиниң денеси тек ғана «тири қурбанлық, муқаддес, Қудайға мақул» (Римлилерге 12:1) болыўы керек емес, бәлки биздиң жүрегимиздиң туўры қалпы да Оған өте қымбат.
4) Мен сизди жек көрмеймен
Биз қарастырып атырған қалп дүнья жек көретуғын қалп. Ийе Ийсаның атына ғана жыйналғанлар, бәлким бул жерде ҳәм ол жерде сөзсиз «еки ямаса үшеў», ҳәм мәсихши гүўалығының қорлаўшы жағдайын кишипейиллик пенен жоқлағанлар, диний дүньяның көзинде көп уақыт тек ғана кедей, жек көрилген гүўалық болады. Бирақ Забуршы: «сондай сынған ҳәм сынған жүрек, я Қудай, Сен оны жек көрмейсең», деп айта алды. Ҳәм Оның мақуллаўы биз шынында да қәдирлеўимиз керек болған нәрсе емес пе?
«Себеби бийик ҳәм уллы, мәңгиликте жасаўшы, аты Муқаддес болған Ол былай дейди: Мен бийик ҳәм муқаддес жерде, сондай-ақ руўхы сынған ҳәм кишипейил адам менен бирге жасайман, кишипейиллердиң руўхын жаңалаў ушын, ҳәм сынғанлардың жүрегин жаңалаў ушын» (Исая 57:15). Қудай Өзин бийик ҳәм уллы, аты Муқаддес болған Ол деп таныстырады. Ҳәм Ол бийик ҳәм муқаддес жерде, мәңгиликте жасаўшы екенин айтқанда, биз буны аңсат түсине аламыз. Ол Муқаддес, «ешким жақынласа алмайтуғын нурда жасаўшы» (1 Тиметейге 6:16). Сулайман туўры сораў берди: «Бирақ Қудай шынында да жерде жасай ма? Мине, аспан ҳәм аспанлардың аспаны Сени сыйдыра алмайды» (1 Патшалар 8:27). Биз Қудайдың басқа жасаў орны ҳаққында оқығанымызда, табыныў ҳәм мақтаў менен бас иймеймиз бе?
5) Мен сиз бенен жасайман
«Мен жасайман… сондай-ақ руўхы сынған ҳәм кишипейил адам менен». Қудай Өз қатнасын ҳәм биргелигин ўәде етеди. Ийе Ийса Өз шәкиртлерине айтты: «Егер бир адам Мени сүйсе, ол Мениң сөзлеримди сақлайды: ҳәм Мениң Әкем оны сүйеди, ҳәм Биз оған келемиз, ҳәм Өзимиздиң жасаў орнымызды оның менен бирге етемиз» (Юҳанна 14:23). Бул еки аятты байланыстырып, биз айта аламыз, биздиң Ийеге болған сүйиўимиз Оның Сөзине туўры ақыл ҳәм жүрек қалпында бойсыныўда көринсе, биз Әке ҳәм Ул менен бул жеке қатнасты бастан кеширемиз. «Ҳәм шынында да биздиң қатнасымыз Әке менен, ҳәм Оның Улы Ийса Мәсих пенен. Ҳәм бул нәрселерди биз сизлерге жазып атырмыз, сиздиң қуўанышыңыз толық болыўы ушын» (1 Юҳанна 1:3–4).
6) Мен жаңартаман
Жанның Қудай менен бул жақын қатнасы қуўаныш ҳәм жаңаланыўға алып келеди. Егер Қудай жаңалаўды ўәде етсе, исеним Забуршы менен бирге исенимли түрде айта алады: «Сен, бизге көп ҳәм аўыр қыйыншылықларды көрсеткен, бизди және жаңартасаң» (Забур 71:20). «Мен қыйыншылықтың ортасында жүрсем де, Сен мени жаңартасаң» (Забур 138:7). Қудай бизди жаңалаў ушын қолланған қурал әдетте Оның Сөзи: «Мен Сениң әмирлериңди ҳеш қашан умытпайман: себеби олар менен Сен мени тирилттиң» (Забур 119:93). Қудай менен қатнастағы бул өте жеке руўхландырыў биздиң жүреклеримизде Қудайдың пүткил халқы жаңаланыўы керек деген қәлеўди алға сүреди, ҳәм соның ушын биз ҳәр дайым өз әззилигимизди ҳәм қәтемизди есапқа алып дуўа етемиз: «Я Ийе, Өзиңниң исиңди жаңала» (Хабаққуқ 3:2).
«Бирақ Мен бул адамға қарайман, яғный кедей ҳәм руўхы сынған, ҳәм Мениң сөзимнен қалтырайтуғын адамға» (Исая 66:2). Бул жерде Қудай излеп атырған ақылдың қосымша сипаты бар: «Мениң сөзимнен қалтырайтуғын» адам. Биз Сөздиң бизди жаңартатуғынын алдыннан көрдик. Ҳаўа, биз Сөзден «барлық байлықлардан да көп» қуўана аламыз; «үлкен олжа тапқан адам сыяқлы»; «себеби олар мениң жүрегимниң қуўанышы» (Забур 119:14, 162, 111). Бирақ екинши жағынан, бул Қудайдың муқаддес Сөзи, ол биздиң жүреклеримиз ҳәм ар-намысымызға ҳүкимдарлық пенен сөйлейди. Биз Оның Сөзинен «қалтырап» атырмыз ба, ҳәм турмысымызды оған муўапық тәртипке салыўға умтылып атырмыз ба? Ямаса биз Қудайдың Сөзин өз минез-қулығымызға ылайықластырыўға тырысып атырмыз ба, биз одан белгили дәрежеде аўытқыған болсақ?
7) Мен сизге қарайман
Солай етип, Ийе айтады, егер сынған жүрек ҳәм Оның Сөзиниң ҳүкимдарлығын мойынлайтуғын сынған руўх болса, онда Мен сизге илаҳий мақуллаў менен қарайман. «Ийениң көзлери садықлар үстинде, ҳәм Оның қулақлары олардың налыўына ашық» (Забур 34:15).
Келиң, және бир мәрте өз жеке жағдайымыздан Оның ушын болған жәмәәтлик гүўалыққа ҳәм Ол Өз атын қойған жерге көз қарасымызды кеңейтейик. Ҳәтте патша Сулайман да Қудайдың бул жерге қараўын қәледи: «Енди, я Қудай, илтимас етемен, Сениң көзлериң ашық болсын, ҳәм Сениң қулақларың бул жерде етилген дуўаға итибарлы болсын» (2 Шежирелер 6:40). Келиң, Қудайдың Сулайманның дуўасына берген жуўабын тыңлайық: «Енди Мениң көзлерим ашық болады, ҳәм Мениң қулақларым бул жерде етилген дуўаға итибарлы болады… ҳәм Мениң көзлерим ҳәм Мениң жүрегим сол жерде мәңги болады» (2 Шежирелер 7:15–16). Тек ғана Мениң көзлерим ҳәм Мениң қулақларым емес, дейди Ийе, бәлки Мениң жүрегим де әўлиелер Мениң атыма жыйналған бул жерде. Бул шынында да бул ақырғы күнлерде бизди жаңартатуғын ой.
