Оның ҳүкимдарлығы
Самсон ҳүкимдарлар дәўиринде жасаған. Ҳақыйқатында да, ол Самуелден алдын Исрайылдың ақырғы ҳүкимдары еди. Самсон өлгеннен көп өтпей, Саул Самуел тәрепинен Исрайылдың биринши патшасы етип майланды. Ҳүкимдарлар дәўири Исрайыл тарийхында руўхый өсиў дәўири емес еди. Халық Муса ҳәм Ешуа дәўиринен бери төменлеп кеткен еди. Итаатсызлық себеп болған. «Өз қәлеўиңди исле» деген көзқарас ҳүкимдарлар дәўирин характеристлеген. Ҳүкимдарлар 17:6 ҳәм 21:25 айтады: «ҳәр бир адам өз көзине туўры келген нәрсени иследи». Қудай Исрайылдың душпанларына оларды қыйнаўға ҳәм жеңиўге рухсат берди, себеби олардың гүнасы ушын. Бул қараңғы күнлерде Исрайыллылар ўақты-ўақты менен жәрдем сорап жылады. Сонда Қудай мәрҳәмәт пенен оларды қутқарыў ушын бир ҳүкимдарды көтерди. Бирақ қутқарылғаннан көп өтпей, олар тағы да Раббыдан бас тартып, пүтпарастлық ҳәм әдепсизликке қайтадан батып кетти.
Бундай жағдайда Самсон сахнаға шықты – филистимлилердиң қысымы дәўиринде. Басынан-ақ оның ҳәмме нәрсеси бар еди. Егер ҳеш қашан «ең үлкен табысқа ерисиўи мүмкин» деген кандидат болған болса, ол жас Самсон еди. Ҳүкимдарлар 13-те биз оның Қудайға исенген ҳәм табынған ата-анасы бар беккем үйде туўылғанын билемиз. Буннан тысқары, ол Қудай тәрепинен Исрайылды филистимлилерден қутқарыў ушын белгиленген еди (13:5). Жеңис кепилленген еди. Буннан артық не сораса болады? Ҳәм Самсонның денеси де бар еди. Қудай оны тек ғана физикалық күш пенен емес, сондай-ақ жақсы сыртқы көринис пенен де сыйлаған еди. Жиркенишли Самсонның филистимли әйеллер менен болған «табысы» болмас еди! Бул ҳәммесинен тысқары, Қудай оны сыйлады ҳәм Раббының Руўхы оның турмысында жумыс ислеп атырған еди (13:24-25). Бул ҳәммесин есапқа алғанда, оның қайғылы ақыры ҳаққында оқыў қаншалық қайғылы:
Филистимлилер Самсонды услап, көзлерин ойып алды; ҳәм оны Ғазаға алып түсип, мыс шынжырлар менен байлады, ҳәм ол түрмеде дирменши болды (Ҳүкимдарлар 16:21 NASB).
Исрайылды қутқарыў орнына, Самсон өзин душпанға тапсырды. Ҳәмме нәрсеси бар адамға бул қалай болыўы мүмкин? Не қәте кетти?
Оның қулаўы
Самсонның қулаўының ачқышын табыў ушын көп ақыл талап етилмейди. Ол Ҳүкимдарлар 14-16-да қайта-қайта ушырасады. Самсонда өзин-өзи басқарыў жоқ еди. Ол өз қәлеўлерин басқара алмады. Ол не қәлесе, оны дәл қазір қәледи. «Сениң еркиң емес, мениң ерким болсын» Самсонның ураны еди. Мысалы, Самсонның Ҳүкимдарлар 14:1-4-теги басқарылмайтуғын қәлеўине қараң. Ол гөззал, пүтпараст, филистимли әйелди көрди ҳәм оны қәледи. Оның ата-анасының Қудайға унамлы кеңесине болған өзимниң жуўабы: «Оны маған алып кел, себеби ол маған жақсы көринеди». Тек ғана сыртқы көринис ҳәм ләззет тийкарында қабыл етилген қарарлар әдетте өзин-өзи басқарыўдың өте аз екениниң белгиси. Самсонның Ҳүкимдарлар 16-дағы Далила менен болған әззилигине де қараң. Бул Қудайсыз филистимли әйелге болған өзимниң «сүйгиси» себепли, ол оған өз күшиниң сырын ҳәм жанын да берди:
Ол оған жүрегиндеги ҳәмме нәрсени айтты (16:17).
Самсонның әззилигиниң ақылға сыймайтуғын дәрежеси тек ғана оның келетуғын нәрсе ҳаққында үлкен үш ескертиў алғаны түсинилгенде ғана көринеди (16:8-14). Самсон қаншалық соқыр болыўы мүмкин, әсиресе Далила оған неге оның сырын билгиси келгенин ашық айтқанда:
Маған айт, сениң уллы күшиң қайда ҳәм сени қалай байлап, қыйнаўға болады (16:6).
Мәсихши ушын иймансыз адамға ғашық болмаў қаншалық әҳмийетли. Сүйги соншалық соқыр болыўы мүмкин, биз ҳеш қашан ойламаған нәрселерди ислеймиз – улыўма ақылға сыймайтуғын нәрселерди. Егер биз «Далилаға» ғашық болып қалсақ, қандай қыйын жағдайға түсип қалыўымыз мүмкин. Қудайдың Сөзиниң ийманлылар ҳәм иймансызлар арасындағы некеге қарсы ескертиўи таң қалдырарлық емес (2 Коринфлилерге 6:14).
Антты бузыў
Басқышпа-басқыш Самсон өзин-өзи басқарыўдың жоқлығына жол берди. Ол жаслығында Назир ант еткен еди, бирақ тәртипсиз, өзимниң турмысы себепли қағыйдаларды бирин-бирин бузып атырған еди. Назир ушын сақланыўы керек болған бир неше қағыйда бар еди: шарап яки күшли ишимлик ишиўге болмайды; жүзим сабағынан өндирилген ҳеш нәрсе жеўге болмайды; шашты кесиўге болмайды; өлик денелерге тийиўге болмайды; Раббы ушын бөлиниўине тәсир ететуғын ҳеш нәрсе менен араласыўға болмайды (Санлар 6). Самсон өз басқарылмайтуғын өзимниң қәлеўлери себепли бул қағыйдалардың ҳәммесин бузды. Филистимлилердеги Тимна жүзимзарлары (14:5) Самсонның барыўы керек болған ақырғы жер еди, филистимлиге үйлениўди айтпағанда, бул ҳәр қандай ибраний ушын Қудайдың буйрығына қарсы еди (Екинши Нызам 7:1-6). Сонда Самсон өлик арысланның денесине тийип өзин нәжис етти (14:8-9). Тазалаў ушын керек болған қәдемлерди басыў орнына, Самсон өз бузыўшылығын жумбақтың бир бөлеги етип, оны жеңил санады (14:14), ҳәмме нәрседен де! Ҳәм Самсон өз жумбағын қайда усынды? Филистимлилер ушын тойда, онда күшли ишимлик әдет еди (14:10). 16-баптың басында биз Самсонның тек ғана филистимли менен емес, филистимли пахша әйел менен сүйгилесип атырғанын көремиз. Басқарылмайтуғын қәлеў оның антларынан үстинлик алды. Ҳәм ақырында Далила ҳәм филистимли устара бар еди! Самсон буны қалай ислеўи мүмкин?
Бирақ Самсонның филистимлилерге қарсы уллы күш-қуўатлары ҳаққында не айтамыз? Ҳәтте бул жерде де биз оның Қудай берген күшин өзиниң мақсетлери ушын қолланғанын көремиз. Самсонның күшли көрсеткишлериниң жазбасын бақлап шығың ҳәм сиз ҳәр бир жағдайда оның мотиви тийкарынан өзимниң болғанын ҳәм Қудайдың даңқы яки Исрайылды қутқарыў ушын емес екенин табасыз. Ҳәтте ақырында, Раббы Самсонға оның ақырғы өтинишин бергенде (16:28-30), Самсон тәрепинен тәўбе еткени ҳаққында ҳеш қандай жазба жоқ – тек ғана биршама өзимниң өтиниши, «филистимлилерден еки көзим ушын өш алайын».
Үйрениў керек сабақ
Бул ҳәммесинде мәсихшилер ушын күшли сабақ бар. Биз де Қудай берген көп потенциалға ийе болыўымыз мүмкин, бирақ өзин-өзи басқарыўдың жоқлығы себепли ҳәммесин жоғалтыўымыз мүмкин. Самсон сыяқлы, биз де Қудайдың Сөзиниң қағыйдалары ҳәм принциплери үйретилген беккем мәсихши орталықтан келиўимиз мүмкин. Бирақ Самсон сыяқлы, биз де сол анық тәлимнен бас тартыўымыз мүмкин, себеби биз өз қәлеўимизди ислеўди ҳәм өз жолымыз бенен барыўды қәлеймиз. Самсон сыяқлы, биз де физикалық жақтан ҳәмме нәрсеге ийе болыўымыз мүмкин – күш, жақсы сыртқы көринис, талант ҳ.т.б. Бирақ Самсон сыяқлы, биз де Қудай берген сыртқы көринисимизди ҳәм қәбилетлеримизди өзимниң ләззет ҳәм қәлеўлерге берилиў ушын қоллансақ болады. Ҳәтте руўхый саўғаларымыз да өзимниң мәплер ҳәм амбициялар себепли қәте қолланса болады. Өзин-өзи басқарыўсыз, уллы потенциал күшке ийе мәсихши Самсон сыяқлы әззи болады. Өзимниң қәлеўлеримизди басқарыў мәсихши турмысында өте әҳмийетли ҳәм зәрүр. Петрус бизге ийманымызға өзин-өзи басқарыўды қосыў ушын ҳәмме тырысқанлықты қолланбаўды айтады (2 Петрус 1:5-7). Ғалатиялыларға 5:16-23 бизге көбирек өзин-өзи басқарыўдың бар екенин ҳәм Қудайдың нәрселерин өзлериниң ең жоқары приоритети еткенлерге берилетуғынын кепиллейди. Сизге көбирек өзин-өзи басқарыў керек пе? Сиздиң приоритетлериңиз қалай?
Самсонның өзин-өзи басқарыўдың жоқлығына қарамастан, Қудай оны ҳәли де қолланды (Ҳүкимдарлар 14:4,19; 15:14). Ҳәм Еврейлерге 11:32 бизге Самсонда ийман болғанын кепиллейди. Бул ҳәммеси Самсон сыяқлы көп ўақыт өзимниң әрекет ететуғын бизлер ушын руўхландырыўшы болыўы керек. Қудай ҳәли де Өз мақсетлерин биз арқалы әмелге асыра алады, бирақ Оның басқарыўына берилип, толық потенциалымызды жүзеге асырыў қаншалық уллы.
