Muqaddes Ruwxtıń Kórinisi Yamasa Belgileri Shirkewdegi Imitatsiyadan Ayırmashılıǵı – 6-bólim
Keremetler Xızmetinde Qudaydıń Boysınıwshı Quralları Biz shatasıq dáwirlerinde jasap atırmız hám ruwxıy ayırmashılıqqa iye bolıwımız ushın Bibliya ne úyretetuǵının itibar menen qarastırıwımız kerek. Bul bizge tómendegiler arasındaǵı ayırmashılıqtı anıqlawǵa múmkinshilik beredi:
Quday Máshiyliktiń jańa dáwirin kirgiziw hám baslaw ushın arnawlı belgiler sıpatında bergen sawǵalar, hám Ol biz jasap atırǵan dáwirler ushın beretuǵın sawǵalar.
«Solay etip, men maqtanatuǵın nárseniń bar» (Rimliklerge 15:17 JND). Pawıldıń maqtanıshı Isa Másihte edi, jerdegi elshide aspannan háreket etetuǵın ullı Jumısshı. Solay etip ol: «Meni kúsheytetuǵın Ol arqalı men barlıq nárseni isley alam» (Filipililerge 4:13 NASB) dep jazdı. Pawıl ózine kúsh bergen, Qudaydıń máplerine tiyisli barlıq nársede onı basqarǵan hám oǵan járdem bergen Shaxstı ulǵayttı (1:20). Elshi hárdayım Qudaydıń dańqın izledi. Onıń burınǵı Yahudiyliktegi júrisine qanday qarama-qarsılıq, ol adamnıń dańqına itibar bergen, geyde atı menen Qudaydıń dańqın izlep atırǵanday kórinsede. Sawl, keyinirek Pawıl dep atalǵan, Qudayǵa qaytqannan keyin, onıń dańqı yamasa maqtanıshı tek Rabbiyde – Isa Másihte – Onıń Qudaydıń mápleri menen baylanıslı kúshinde edi: «Sebebi men Másihniń men arqalı islemegen nársesi haqqında hesh nárseni sóylewge batırmayman» (Rimliklerge 15:18 JND). Pawıl Onıń saylap alǵan ıdısı edi (Húkimetler 9:15), biz de Ustazdıń qollanıwı ushın solaymız.
«Másih» «Maylanǵan Shaxs» degen mánisti bildiredi, hám biz Onıń menen baylanıslı bolǵanımızda, et yamasa óz-ózine orın joq. Sonlıqtan biz ózimizde etten ne ekenligin bahalawımız kerek, Qudaydıń bar ekenligin ańlap. Tek sol waqıtta, kishipeyil qurallar sıpatında, Rabbiy bizdi Ózi qálegenindey qollana aladı.
Pawıldıń Ustazǵa qoljetimli bolıwǵa bolǵan kúygen qálewi bar edi: «Solay etip, biz maqsetimizdi qoyamız, bar bolamızba yamasa joq bolamızba, Oǵan jaǵımlı bolıw» (2 Korinflilerge 5:9 NKJV). Bul Rabbiy biz arqalı Pawıl arqalı islegen nárseni isleytuǵınlıǵın bildirmeydi, biraq biz Ustazǵa qoljetimli bolıwımız kerek. Quday ne óndirse, sol haqıyqattan da áhmiyetli, hám bul bizdegi Quday jumısınıń dawamlı processin bildiredi. Bul biz gúnákárlar sıpatında ne bolǵanımızǵa hám ne islegenimizge keskin qarama-qarsılıq. Bul sonday-aq etten adamnıń jalǵan, imitatsiyalar yamasa basqa nárseni óndirgenine qarama-qarsılıq, olar hesh qashan Qudaydı jaǵımlı ete almaydı (Rimliklerge 8:8; Evreylerge 11:6 qarań).
Pawıl hám «Isenimge Boysınıw»
Elshi Qudaydıń milletlerdiń boysınıwına, yaǵnıy basqa milletler arasındaǵı isengen hám isenim juwabı sıpatında boysınǵan adamlarǵa jumıs isleytuǵın quralına aylandı. Bul boysınıw emes milletlerdiń anıq artikl menen, sebebi bul tek ǵana Másihniń kelesi mıń jıllıq húkimranlıǵında boladı, sol waqıtta barlıq milletler Rabbiy Isaǵa boysınadı. Biz jasap atırǵan meyirim kúni milletler arasınan alınǵanlardıń boysınıwı menen belgilenedi – isengen hám boysınǵan jeke adamlar. Bul sır «bárshe milletlerge isenimge boysınıw ushın» (Rimliklerge 16:26 JND, 1:5 qarań) málim etiledi.
Sebebi bir adamnıń boysınbawı menen kóplegenler gúnákár etilgeni sıyaqlı, Bir Shaxstıń boysınıwı menen kóplegenler ádilli etiledi (Rimliklerge 5:19 KJV).
Másihniń boysınıwı hámme nárseni ózgertti, sebebi tek sol tiykarda Quday baxt bere aladı. Usı sebepten isenim iyelerinde isenimge boysınıw bolıwı kerek – Másihniń orınlanǵan jumısına juwap beriw, solay etip Quday ushın jemis bolıwı múmkin. «Bilmeysizbe, kimge ózińizdi boysınıw ushın qul etip tapsırsańız, siz boysınǵan Shaxstıń qulları bolasıńız, gúnáǵa ólimge qarayma, yamasa ádillikke qaray boysınıwǵa?» (Rimliklerge 6:16 JND).
«Boysınıw» (hupako) sózi Rimliklerge 15:18 hám 16:19 da da ushırasadı – Rimliklerge de barlıǵı jeti márte – hám ózin sóz hám hárekette kórsetedi. Bul bizdiń ómirimizde haqıyqattan da solayma? Haqıyqat Quday ushın búgingi belgiler hám keremetlerden, bizge spektakllar hám sensatsiyalar sıpatında belgili bolǵanlardan áhmiyetlirek (Yoxan 2:23-25, 4:48; 1 Korinflilerge 1:21-24 qarań).
Tińkar Xızmeti Tamamlandı – Endi Belgilerge Mútájlik Joq
Pawıl aspandaǵı Rabbiy Isa Másihke hám Ózi arqalı jumıs isleytuǵın Quday Ruwxına tolıq súyendi (Rimliklerge 15:19). Antiox házirgi Siriya mámleketindegi qala, onda Pawıl hám Barnabas Muqaddes Ruwx olardı birinshi missionerlik sayaxatına jibergenge shekem (Húkimetler 11:25-26, 13:1-4) hám olar qaytıp kelgen jerde (14:26-28) áhmiyetli xızmetke iye boldı. Sol jerden, milletler arasındaǵı missiyalar orayınan, Pawıl óziniń ekinshi (15:30,40) hám úshinshi sayaxatların (18:22-23) basladı.1
Pawıl Qudusqa qısqasha sapar etken, bálkim qaladaǵı kámbaǵallar ushın járdem jıynaw júginen, óziniń úshinshi missionerlik sayaxatın baslaǵanda. Keyin ol Efeste úsh jıl jumıs isledi. Efesten ol házirgi Túrkiyanıń ayırım bólimleri arqalı Makedoniyaǵa hám onnan arqaǵa Illirikumǵa, Qudustan shama menen 1,500 mil arqadaǵı jerge, ol ekinshi sayaxatında bolǵan bolıwı múmkin. Keyin ol Axayaǵa, yamasa Gretsiyaǵa qayttı. Artqa qaytıp atırǵanda, Korinfte Rimliklerge xatın jazǵanda, Pawıl «aylanba jol» (Rimliklerge 15:19) sózin qollanǵan, sebebi ol joqarıǵa shıqqan hám endi qaytıp atırǵan edi. Bul tamamlanıw ideyası menen dóńgelek sayaxat edi: «Men Másih Injili xızmetin orınladım» (15:19 ESV). Basqasha aytqanda, Pawılǵa tapsırılǵan xızmet tolıq bolıwı kerek edi (Koloselilerge 1:25 ti qarastırıń). Ol ózine berilgen nárseniń tek bir bólimin islemegen; ol Efeste isenim iyelerine Qudaydıń tolıq másláhátin usındı (Húkimetler 20:27) hám jaqsı xabardıń – Másih Injiliniń,2 Quday Injiliniń missiyasın orınladı. Elshi dańqtaǵı Másihke xabar hám Xabarshı sıpatında kórsetti, sebebi Ol Jaqsı Xabar hám Onıń Xabarshısı (Efesseliklerge 2:17).
Tińkar Tamamlandı Qudaydıń Maqullawı
Pawıl óz maqsetin «jaqsı xabardı járiyalawdı maqset etiw» (Rimliklerge 15:20 JND) dep sıpatladı. «Maqset etiw» («umtıldı», KJV) sózi Pawıldıń Rabbiyge tolıq beriliw menen bul xızmetti Ruwx basqarǵanı sıyaqlı orınlawǵa bolǵan ambitsiyasın bildiredi. Qudaydıń kúshi oǵan belgiler hám keremetler arqalı qosıldı. Keyinirek Pawıl: «Men jaqsı gúresti gúrestim» (2 Timotiyge 4:7) dep jazdı, ol Rabbiy járdemi menen óz jumısın tamamlaǵanın tastıyıqladı (7-ayat). Bul Másih burın atalǵan jerlerde islendi, «solay etip men basqa adamnıń tińkarına qurmasam» (Rimliklerge 15:20). Injildi usınǵanda, Pawıl Qudayǵa qaray tińkardı qoyıp atırǵan edi, basqa hesh qanday tińkardı qospaǵan (1 Korinflilerge 3:10-11), biraq adamnıń sol tińkarǵa qalay qurıwı boyınsha juwapkershiligin saqladı (12-17-ayatlar).
Tińkar Másih, Ol Quday hám Adam, sebebi Sóz etke aylandı, máńgi Máńgi Ullı bolıp qalıp, baxtlı sır (1 Timotiyge 3:16). Másih – Pawıl tárepinen usınılǵan Shaxs hesh qashan Óz jumısınan ajıratılmawı kerek edi. Solay etip, Pawıl qoyǵan tińkar Másih hám Onıń tamamlanǵan jumısı, onıńsız hesh kim qutqarılıwı yamasa haqıyqıy tińkar qoya almaydı. Másihniń jumısına Onıń jerdegi xızmeti, ólimi, tiriliwi, aspanǵa kóteriliwi, joqarılatılıwı hám dańqtaǵı házirgi otırıwı, sonday-aq Onıń házirgi aspan xızmeti kiredi. Bul tińkar (Efesseliklerge 2:20) elshiler Matta, Petrus, Yoxan hám Pawıl tárepinen, olar menen birge jumıs islegen Jańa Wásiyat payǵambarları Mark hám Luka menen birge qoyıldı. Basqalarǵa Jaqıp hám Yahuda kiredi, jazbaǵan elshiler hám payǵambarlar menen tolıq kelisimde.
Tińkar Tamamlandı Belgiler hám Keremetler Endi Kerek Emes
Pawıl On Eki menen birge boldı, olar onıń xızmetiniń dańqlanǵan Másih hám Onıń tiriliwi menen baylanıslı ekenligin, al olardıńkiniń jerdegi Rabbiy menen ekenligin moyınladı (Galatiyalıklarǵa 1–2 qarań). Olardan ayrıqsha bolsa da, Pawıl olar menen birge jumıs isledi, ózin elshilerdiń eń kishisi dep atadı, hám olar Pawıl menen birge jumıs isledi. Solay etip, tińkar qoyıldı hám Shirkewdiń hálsizlikleri dáwirinde de qala beredi (2 Timotiyge 2:19), sebebi ol hesh qashan ózgere almaydı.
«Tińkar», «tiykarlanǵan» yamasa «tiykarlanǵan» sózleri isenim iyeleri ushın da qollanıladı, sebebi hámmesi haqıyqatta, jeke hám jámáátlik túrde ornatılıwı hám tiykarlanǵan bolıwı kerek (Pawıldıń Efesseliklerge 3:14-21 degi duasına qarań). Tińkar túsinigi barlıq Jazıw boyınsha áhmiyetli: jaratılısta, qutqarıwda hám kelesi dúnyada. Quday Óz rejesin orınlaw ushın tińkarlar menen solay jumıs isleydi.
Pawıl Quday menen birge edi, ol basqa hesh kim basqa tińkar qoya almaydı dep aytqanda. Bul wazıypa barlıq elshilerge tapsırılǵan edi, biz jańa kórgenimizdey, biraq Pawıl bul tapsırmanı tamamladı (Efesseliklerge 3; Koloselilerge 1; Húkimetler 20:27 qarań), elshiler hám payǵambarlar menen tolıq sheriklikte jumıs islep (Galatiyalıklarǵa 1–2; 1 Korinflilerge 15:10-11). Pawıl «jazılǵanı sıyaqlı» dep qostı hám óz xızmetiniń maqsetin kórsetiw ushın Eski Wásiyattı keltirdi: «Oǵan hesh nárseni aytılmaǵanlar, olar kóredi» (Rimliklerge 15:21 JND, Yesaya 52:15 ten keltirilgen). Yesaya 65:1 de usıǵan uqsas oy bar. Quday bul tińkar xızmetin maqulladı hám onı ornatıw yamasa tastıyıqlaw ushın basqa jámiyetlik belgiler hám keremetler kerek emes edi. Quday búgin sawǵalar bergende, olardıń basqa funkciyası bar, belgiler sıpatında emes, biraq járdem sıpatında.
ESLETPELEr
- Pawıl Qudustan barǵanın aytadı (Rimliklerge 15:19), bul qarama-qarsılıq emes. Úshinshi sayaxatın baslaǵanǵa shekem (Húkimetler 18:22-23), ol Qudusqa qısqasha sapar etken – «ol joqarıǵa shıqtı» Qudusqa barıwdı bildiredi – onnan keyin ol Antioxqa barǵan.
- Bul arnawlı termin segiz márte ushırasadı (Rimliklerge 15:19; 1 Korinflilerge 9:12; 2 Korinflilerge 2:12, 9:13, 10:14; Galatiyalıklarǵa 1:7; Filipililerge 1:27; 1 Tesalonikalılarǵa 3:2).
