Internet: Jaqsılıq yamasa Námártlik?
Internet siz ushın ne? Ol sizdiń erteńgi gazetańız ba, shańaraǵıńız ushın dushlıq taǵamlar tayarlaw ushın retseptler kitabı ma, yamasa doslarıńız benen jańalıqlardı bólisiw ushın sociallıq media portalı ma? Yamasa, ol sizdiń janıńızdı urlawǵa urınıp atırǵan qubılıs pa? Internet haqqında informaciya jetispewshiligi hám basqalardıń pikirleri hám tájiriybeleri arqalı payda bolǵan jeke boljawlar sebepli kóp ańızlar bar. Birinshi sorawımızdı basqa kózqarastan qaytadan sorayıq. Rabbimiz Isa Máshihtiń haqıyqıy shákirti sıpatında Internet siz ushın ne? Internet revolyuciyasın Bibliyalıq kózqarastan qalay kóresiz? Internet qáwip-qáterlerinen qalay saqlana alasız? Bul biz birge juwap beriwge háreket etetuǵın sorawlardıń geyparaları.
Internet ruwxıy jaqtan ósiwime qalay járdem bere aladı?
• Qolaylı hám qoljetimli resurslar.
Biz hámme túrli jollar menen úyrenemiz. Geyparalar oqıwdı jaqsı kóredi; basqalar lektciyanı (yamasa xızmetti) tıńlawdı yamasa kóriwdi jaqsı kóredi. Internette hámme ushın ruwxıy mazmunlar kóp. Onlayn túrde siz kitaplar oqıy alasız, audio kitaplar yamasa ruwxıy qosıqlar tıńlay alasız, yamasa Bibliyalıq jaqtan durıs lektciyalardı kóre alasız. Bul materiallardıń kópshiligi pútkilley biypul, bul sizdi ruwxıy jaqtan bekkemleytuǵın xristian materiallarına kiriw qárejetin joq etedi.
Qárejet kedergisin kemeytiw yamasa joq etiwden tısqarı, Internet bul materialdı ańsat qoljetimli etti. Kitaptı baspadan shıqqanı ushın yamasa kitap dúkanında joq bolǵanı ushın ala almaytuǵın kúshler ótti. Siz Amazonnan ózińizge unaytuǵın kitaptı tabıp, bir basıw menen buyırtpa bere alasız, hám ol bir neshe minuttan keyin planşetińizde payda boladı. Ádettegi qattı nusqalı kitaplardı jaqsı kóretuǵınlarımız ushın, Internet izlep atırǵan kitabıńızdı tabıw hám onlayn buyırtpa beriwdi ápiwayılastıradı.
Júdá paydalı bolǵan basqa bir tárep - bul barlıq materialdıń kóshirip júriw múmkinshiligi. Smartfonlar hám planşetler Internetke kirisiw menen, siz ádettegi chemodanıńızǵa sıymaytuǵın kitaplar kóleminiń hár qanday jerde qoljetimliligine iye bolasız. Bul poyızda júrgenińizde hám Injildi oqıwıńız kerek bolǵanda, yamasa doslarıńız benen belgili bir ayattı talqılap atırǵanıńızda hám ózińizdiń súyikli túsindirmeńizdi yamasa Injil sózligin qaraǵıńız kelgende júdá qolaylı bolıwı múmkin.
• Doslıq.
Siz virtual jıynalısqa qatnastıńız ba? Internet arqalı tuwrıdan-tuwrı efirge uzatılatuǵın konferenciyalar hám xızmet jıynalısları bar. Facebook, Twitter hám Vimeo sıyaqlı sociallıq media bizlerdiń hámmege Internet arqalı súwretler hám jańalıqlar bólisiwge múmkinshilik berdi. Bul bizge tásir etken oylanıwlar, Injil yamasa oyanıw jıynalıslarına shaqırıwlar hám dúwa sorawların óz ishine aladı. Kóp xristianlar bul sociallıq media quralların kontinentler aralıq bekkem doslıq ushın hám jerdiń alıs aymaqlarındaǵı áwliyelerdiń ruwxıy ósiwi ushın qollanadı.
• Injil tarqatıw.
Niderlandiyadan kelgen Ájaǵa Endryu «Qudaydıń kontrabandisti» dep atalǵan, óytkeni ol Shıǵıs Evropa shegarası arqalı Injillerdi alıp ótiwde úlken xızmet kórsetken, bul waqıtta «Temir shımılıq» dep atalǵan. Ótken ásirdiń aqırına jaqın Temir shımılıq joq boldı hám Berlin diywalı wayran etildi. Biraq, dúnya júzinde, ásirese musulman dúnyasında basqa diywallar hám shımılıqlar, metaforalıq túrde aytqanda, bar. Bul diywallardıń geyparaları házir qulap atır, óytkeni Injil Internet arqalı adamlarǵa jetip atır. Húkimetler tarqatıw veb-saytlarınıń tarqalıwın sheklew ushın túrli qaǵıydalar hám qadaǵalawlar islep shıqtı, biraq texnologiya hámmege Internettegi hár qanday nársege kiriwge múmkinshilik berip atır (bul geybir jaǵdaylarda jaman bolıwı múmkin!).
• Injil úyreniw quralları.
Kompyuter texnologiyası jeke hám toparlıq Injil úyreniwlerine járdem beriw ushın kóp sanlı qurallar berdi. Bul Injil úyreniw qurallarınıń kópshiligi ańsat kiriw ushın Internette bar. Mısalı, BibleGateway.com Injil awdarmaların onlaǵan tillerde, izlew funkciyaları, audio Injiller, ruwxıy oylanıwlar hám oqıw rejesin usınadı. YouVersion.com mobil qurılmalar ushın kóbirek qamtıw menen uqsas funkciyalardı usınadı. Bul degeni siz smartfonıńızda belgili bir sóz yamasa sóz dizbegi ushın temalı sóz izlewdi ámelge asıra alasız, basqa Injil awdarmasında bir ayattı qaraǵa alasız, hám hátte Injil sózligin qollanıp evrey yamasa grek tilindegi dáslepki mánisin tabıwıńız múmkin. Bul qurallardıń kópshiligi, mısalı WordSearchBible.com, berilgen Injil tekstin onlayn túrde biypul yamasa az ǵana tólemge qoljetimli túrli Injil túsindirmelerine baylanıstıradı.
Bul qurallardıń bári waqıttı tejeydi, biraq olar háreketti joq etpeydi. 20 jıl aldın xristianlarǵa kóp saatlar kerek bolǵan Injil úyreniwleri házir bir saattan kemirek waqıtta ámelge asırılıwı múmkin. Sonı aytıw kerek, bizge ele de Jazıwlardı úyreniw hám ózimiz ushın qazıw ushın motivaciya hám qálew kerek. Waqıttı tejew bizdi kóbirek, jiyi hám tereńirek jeke Injil úyreniwlerin ózimizdiń ruwxıy ósiwimiz hám Máshihtegi ájaǵa-qarınlarımızdıń ruwxıy ósiwi ushın islewge xoshametlewi kerek.
Internet ruwxıy ómirime qalay qáwip tuwdırıwı múmkin?
• Jeke qatnasıqlar.
Sociallıq medianıń kirisiwi bizdiń sociallıq ómirimizge qaytarıp bolmaytuǵın tásir etti, bul keyingi áwladlarda dawam etedi hám ósiwde boladı. Haqıyqıy sociallıq klub sıyaqlı, bir toparǵa qosılıw yamasa basqa adamǵa dos yamasa eriwshi bolıw adam minez-qulqına óz tásirin tiygizedi. Birmingem, Edinburg hám Batıs Angliya universitetleri tárepinen ótkerilgen izertlewge qaraǵanda,
sociallıq mediada súwretlerdi artıqsha bólisiw haqıyqıy ómirdegi qatnasıqlarǵa unamsız tásir etedi. Bul bizdiń súwretlerimizdi yamasa jańalıqlarımızdı kim kóretuǵının hám olar qalay reakciya beretuǵının aldınnan bilmeytuǵınımız sebepli. Basqa bir izertlewge qaraǵanda,
sociallıq media veb-saytları házir ajırasıwlarda tásir etiwshi faktorlar bolıp tabıladı. Izertlewler kórsetedi, úylengen adamlardıń jetiden biri «ómir joldasınıń Facebook yamasa basqa onlayn saytlardaǵı jazbaları sebepli ajırasıwdı oylaǵan.»
Qulaǵan adamzat sıpatında, biz ózimizdiń qádirimizdi adamlar biz haqqımızda ne oylaytuǵınnan alıwǵa umtılǵanımız. Jazılǵan súwret ushın alǵan «layklar» sanı kóbirek bolsa, biz kóp adamlar tárepinen súyikli yamasa hesh bolmaǵanda «jaqsı kórgen» ekenligimizge isenim beredi. Biraq jetkilikli «layklar» almaǵanımızda ne boladı? Bul bizdi bóleklenip hám jalǵız qalıwǵa sebep bolıwı múmkin. Xristianlar sıpatında Rabbimiz bizge «demi burınlarında bolǵan adamǵa qarawdı toqtatıń, óytkeni ol nege arjıydı?» (Isa 2:22 ESV) dep esletedi. Bizdiń haqıyqıy qádirimiz bizdi súyetuǵın adamlardan emes, al bizdi jaratqan hám bizdi qutqarıw ushın Óz Ulıwın bergen Qudaydan keledi.
Sociallıq medianıń basqa bir qáwipi - hámme onı qollanbaytuǵını. Siz sociallıq media veb-saytında sáwbet yamasa is-ilaj baslap, hámmeniń onı tekserip, xabardar bolatuǵının boljawıńız múmkin. Biraq, bunı islew arqalı siz sol veb-saytqa kiriw múmkinshiligi bolmawı múmkin bolǵan Máshihtegi kóp ájaǵa-qarınlarıńızdı qaldırıp ketken bolasıńız, hám sol sebepli olar bóleklenedi. Bul dáwirde hámmeniń Internetke hám sociallıq mediaǵa kiriw múmkinshiligi bolıwı kerek dep talasıwǵa boladı. Bul talas ushın bizde Paveldıń Efesliklerge bergen eskertpesi bar: «bárshe kishipeyillik hám jumsaqlıq penen, sabır menen, bir-birińizge súyispenshilik penen shıdamlı bolıń» (Efeslikler 4:2).
Sociallıq medianıń bólekleniw qáwip-qáterleri elektron pochta talqılawlarına yamasa blog veb-saytlarına da qollanılıwı múmkin. Biz úsh nárse esimizde tutıwımız kerek:
Bular biz qollanıwımız ushın tek ǵana qurallar,
- Bizdiń qádirimiz Rabbimizden alınǵan, hám
- Biz barlıq ájaǵa-qarınlarımızdı qamtıp alıwımız kerek.
- • Narkomaniya.
Siz IAD menen kimdir menen ushırastıńız ba? Internettiń kirisiwi menen, bizde házir Internetke qaramlılıq buzılıwı (IAD) menen diagnoz qoyılǵan adamlar bar, bul Problemalı Internet Qollanıwı yamasa Májbúriy Internet Qollanıwı (CIU) dep te ataladı. Boyınsha Illinoys Narkomaniya Qayta Tiklew Institutı, Internetke qaramlılıq patologiyalıq qumar oyınlarına uqsas emociyalıq baylanıs sebepli payda bolǵan impuls qadaǵalaw buzılıwı. Internetke qaramlılıqtıń geybir belgileri tómendegiler:
Hárdayım Internet penen bánt bolıw (ótken hám keleshek Internet tájiriybeleri haqqında oylaw; mısalı blog júrgiziw, chatlaw hám kózden keshiriw).
- Internetke sarplanǵan waqıttıń basqıshpa-basqısh artıp barıwı, hám bul ádette dáslepki rejelestirilgennen uzaǵıraq onlayn qalıwǵa alıp keledi.
- Internet qollanıwın toqtatıw yamasa kemeytiwge urınıslar nátiyjesiz boldı.
- Internetten uzaq waqıt qollanbaǵanda shıǵıp ketiw belgileri (qolaysızlıq, keypiyat buzılıwı, tınıshsızlanıw).
- Internet qollanıwı sebepli qatnasıqlarǵa, karyeraǵa yamasa bilimlendiriw múmkinshiliklerine qáwip tuwdırıwǵa tayın bolıw. Bul Internetten jeke qollanıw haqqında jalǵan sóylew yamasa faktlerdi jasırıwdı óz ishine alıwı múmkin.
- Internet stresske jeńillik beriw hám máselelerden qashıw ushın dos yamasa shıǵıs boladı.
- Álbette, Internetke qaramlılıqtıń nátiyjeleri jeke qatnasıqlarǵa, karyeraǵa, qarjıǵa hám densawlıqqa awır tásir etiwi múmkin. Injil júdá anıq: «Hámme nárse maǵan ruqsat etilgen, biraq men hesh nársege húkimranlıq etpeymen» (1 Korinflilerge 6:12). Eger men Internetke qul bolıp qalsam, onda men Máshihtegi erkinligimdi izlep, sol jańa xojayınnan erkinlik izlewi kerek. «Eger Ul sizdi azat etse, siz haqıyqattan da azat bolasız» (Yoxanna 8:36).
Internetke qaramlılıqtan saqlanıwdıń eń jaqsı jolı - Rabbimizden hám Onıń xalqı menen doslıqtan tolıq qanaatlanıw hám lázzet alıwıńızdı támiyinlew. Internet sol waqıtta tek ǵana qural boladı, qanaatlanıw ushın virtual dúnya emes. Biz balalarımız hám jaslarımızǵa shańaraqlarımızda hám shirkewlerimizde kúshli xristian qatnasıqların rawajlandırıw hám jas áwladlardı ruwxıy jaqtan azıqlantırıw ushın densawlıqlı ortalıqlar jaratıw ushın juwapkershiliklimiz.
Eger kimdir Internetke qaramlılıq tuzaǵına túsip qalsa, qayta tiklewdiń birinshi qádemi - nátiyjesizlikti moyınlaw. Keyin Rabbimizden hám, bálkim, qaramlılıq boyınsha qánigeden járdem izlewi kerek.
• Jalqawlıq.
Internettegi ruwxıy resurslardıń kóp bolıwı menen, adam jalqawlıqqa túsip qalıwı múmkin. Eger siz olardı onlayn túrde ańsat izley alsańız, nege ayatlar jattaysız? Eger onlayn túrde kóp Injil túsindirmeleri bar bolsa, nege Injildi ózińiz qazıp úyrenesiz? Hátte jamanı, eger siz onlayn túrde waǵız tıńlay alsańız, nege jıynalısqa barasız? Bular Internettiń imtiyazları menen birge keletuǵın tuzaqlar.
Aqıllı adam: «Jalqawlıq sebepli tóbeler qulaydı, hám erinshaklik sebepli úy suw ótkizedi» (Eklesiast 10:18) dedi. Bul ruwxıy ósiw ushın da durıs. Eger biz ruwxıy ósiwimizge jetkilikli kúsh hám waqıt sarplamasak, hesh qanday nátiyje almaymız. Rabbimizdiń ómirimiz ushın rejesi informaciya alıw haqqında emes. Kerisinshe, ol bizdiń júreklerimizdi hám minez-qulqımızdı Oǵan kóbirek uqsas etip ózgertiw haqqında. Bul ayatlar jattlaw arqalı boladı (Koloslıqlarǵa 3:16) – tek ǵana olardı onlayn izlew arqalı emes. Bul jeke Injil úyreniwleri arqalı boladı (1 Timoteyge 4:13), Injil haqqında tek oqıw ornına. Bul jıynalıslarǵa jeke qatnasıw hám qatnasıw arqalı boladı – tek ǵana aqılımızdı jaqsı ruwxıy oylar menen toldırıw arqalı emes. Eger ruwxıy azıq jergilikli áwliyeler menen jámáátlik ibadatqa alıp kelmese, onıń paydası ne!
Pavel Galatiyalılarga anıq ayttı: «Aldanbańlar: Quday masqaralanbaydı, óytkeni adam ne ekse, sonı oradı. Óytkeni óz etine ekken adam etten buzılıwdı oradı, al Ruwǵa ekken adam Ruwdan máńgi ómirdi oradı» (Galatiyalılarga 6:7-8). Internet ruwxıy ómirimizdi bayıtıw ushın jaqsı qural, biraq ol jeke kúsh hám waqıt penen tolıqtırılıwı kerek.
• Waqıttı joǵaltıw.
Aldın Internetke qaramlılıqtıń belgilerinen biri onlayn sarplanǵan waqıt muǵdarı hám onıń ádette dáslepki rejelestirilgennen kóbirek bolıwı aytılǵan edi. Hátte onlayn bolıw siz ushın qaramlılıq bolmasa da, elektron pochta jazıwǵa, Facebook betlerin tekseriwge yamasa jańa gadjet izlewge sarplaytuǵın waqıt muǵdarın oylań.
Geybir statistikaǵa qaraǵanda, óspirimler háptesine bir kúnden kóbirek waqıt onlayn sarplaydı – anıǵı 27 saat. Olar sol waqıtta qansha shirkew jıynalıslarına qatnasa alar edi yamasa qansha Injil bólimlerin hám ruwxıy kitaplardı oqıy alar edi, oylań. Bul qaytarıp bolmaytuǵın waqıt.
Sonı aytıw kerek, biz «sarplanǵan» hám «joǵaltılǵan» arasında ayırmashılıq qılıwda abaylı bolıwımız kerek. Eger bizdiń basımız durıs bolsa hám waqıtımızdı Internette aqıllı qollansaq, kóp saatlar onlayn sarplasak ta, joǵaltılǵan waqıtımız bolmawı kerek. Ámelge asırıw kerek bolǵan nárse - Paveldıń «nárselerdi,» sonday-aq Internetti bahalawdaǵı kórsetpelerin qollanıw. Birinshiden, ol paydalı ma? «‘Hámme nárse ruqsat etilgen,’ biraq hámme nárse paydalı emes. ‘Hámme nárse ruqsat etilgen,’ biraq hámme nárse qurmaydı» (1 Korinflilerge 10:23). Biz onlayn túrde ózimizge hám Qudaydıń áwliyelerine paydalı bolatuǵın kóp is-háreketlerdi isley alamız. Bul joǵaltılǵan waqıt emes, óytkeni ol qurıw ushın qollanılǵan. Ekinshiden, ol qaramlılıqqa alıp kele me? «‘Hámme nárse maǵan ruqsat etilgen,’ biraq men hesh nársege húkimranlıq etpeymen» (6:12). Eger onlayn bolıw meniń minez-qulqıma húkimranlıq etip, oylarımdı iyeley baslasa, men qaramlılıqqa túsip atırman hám bul waqıttı joǵaltıwshı is-háreketti toqtatıwım kerek.
• Kúnáǵa ańsatıraq ushıraw.
Bul Internettiń eń kóp túsinilgen qáwipi. Kóp ruwxıy resurslardıń biypul hám qoljetimli bolıwınıń paydaları menen birge, qáwipli materiallardıń da biypul hám qoljetimli bolıw qáwipi keledi. Barlıǵınan da qáwiplisi - Internet pornografiyası, bul jılına 3 milliard dollar sanaatı. Onıń anıq qáwipine qaramastan, xristianlar arasındaǵı statistika júdá qáweterli. Boyınsha CovenantEyes, xristian erkekleriniń 64% ayına bir ret pornografiya kóretuǵının kórsetti. Jaslarımızǵa qáwip burın-soń bolmaǵan. On balanıń toǵızı hám on qızdıń altısı 18 jasqa tolmas burın oǵan ushıraydı. Biz balalarımızdı hám jaslarımızdı qorǵaw ushın qapqanlar qurıwǵa urınıwımız múmkin, biraq bul tek ǵana islemeydi, óytkeni olardıń 70% onlayn minez-qulqın ata-analarınan aladı! Qáwip bar hám ol haqıyqıy; ózimizdi hám balalarımızdı qorǵaw ushın ne isley alamız?
Birinshiden, biz pornografiya kóriwdiń kúná ekenligin túsinemiz. Bul zına is-háreketi (Matta 5:28) hám jınıslıq qozǵalıwǵa erisiwdiń tábiyiy emes jolı (2 Timoteyge 3:4). Sonlıqtan, Injil bizge onnan uzaq turıwdı úyretedi (Efesliklerge 5:3). Pornografiya kóriw nadurıs qozǵalıwǵa sebep boladı hám bul bizdiń denemizdi buzadı (1 Korinflilerge 6:19-20; 1 Salonikalılarǵa 4:4). Kúná sıpatında, ol Muqaddes Ruwdı qayǵıǵa saladı (Efesliklerge 4:30) hám Qudayǵa dańq keltirmeydi (Koloslıqlarǵa 3:17).
Ekinshiden, biz onıń qáwip-qáterlerin túsinemiz. Ol arnawlı qaramlılıq payda etkenligi sebepli, onıń awır nátiyjeleri bar, olarǵa úzliksiz ayıplılıq sezimi, óz-ózine húrmetti joǵaltıw, qarsı jınıs penen densawlıqlı qatnasıq ornata almaw hám adamnıń neke buzılıwı kiredi. Sonıń menen birge, qaramlılıq kúsheyiwge alıp keledi, bul zorlıq hám jınayatlı minez-qulqqa alıp keliwi múmkin.
Úshinshiden hám eń áhmiyetlisi, biz Rabbimiz benen bánt bolıwımız kerek. Biz hámme bilemiz: «tolıq adam baldı jek kóredi, biraq ash adamǵa hár bir ashshı nárse shiyrin» (Násiyatlar 27:7). Eger biz Rabbimiz benen qanaatlanǵan hám bánt bolsaq, dushpannan arzan lázzetler izlemeymiz.
Balalarımız ushın, Internette ata-ana qadaǵalawın támiyinleytuǵın kóp qurallar bar. Biraq olar tek ǵana járdem bere alatuǵın qurallar. Biz olarǵa bere alatuǵın eń jaqsı járdem - Qudaydıń Sózin olardıń júreklerine bay túrde egiw, sonlıqtan olar Paveldıń Salonikalılarǵa bergen eskertpesin basdan keshire aladı: «Hámme nárseni sınap kóriń; jaqsını bekkem tutıń. Hár bir jamanlıq túrinen saqlanıń» (1 Salonikalılarǵa 5:21-22).
• Siz sanlıq jaqtan muqaddeslengenbe?
Internet bizdiń ómirimizge kirip keldi hám bizde bul kirisiwge qalay reakciya beriw boyınsha úsh variant bar. Birinshi variant - «onı itibarǵa almaw.» Biz elektron pochta hám sociallıq medianı qollanıwdan qashıwımız múmkin, Internetti pútkilley jaman nárse dep kórsetip. Bul usıl qısqa múddetke islew beriw múmkin, biraq ol jas áwladlar menen úlken boslıq payda etedi. Ekinshi variant - onı pútkilley qabıllaw. Bul degeni biz hár bir jańa qosımshaǵa sekiremiz, hár bir jańa veb-sayttı tekseremiz hám ómirimizdiń hár bir detalın sociallıq mediada pútkil dúnyaǵa bildiriw ushın jazamız. Bul usıl bizdiń waqıtımızǵa, qáwipsizligimizge hám ruwxıy ómirimizge unamsız tásir etedi. Úshinshi, hám meniń usınıs etken usılım - «onı basqarıw.» Bul degeni biz Internetten qadaǵalanǵan túrde qollanamız. Internet bizdiń waqıtımızdı hám júregimizdi basqarıwına jol qoyıw ornına, biz onıń qáwip-qáterlerinen saqlanıp, eń jaqsı payda alıw ushın basqarıwımız kerek.
Aytılǵanınday, Internet biz jaqsı yamasa jaman ushın qollana alatuǵın qural. Biz ómirimizdiń barlıq táreplerin, sonday-aq Internetten qollanıwdı da, Qudaydı húrmetlew hám dańqlaw jolları sıpatında qarawımız kerek: «Jeysiz be, ishesiz be, yamasa ne isleseńiz de, hámme nárseni Qudaydıń dańqı ushın etiń» (1 Korinflilerge 10:31). GT
JUWMAQLAWSHI ESKERTPEler
- Qarań British Telegraph 2013 jıl 12 avgust, silteme: http://www.telegraph.co.uk/technology/news/10238047/Facebook-over-sharers-alienate-real-life-friends.html
- Qarań British MailOnline, 2015 jıl 29 aprel, silteme: http://www.dailymail.co.uk/news/article-3061616/Facebook-Twitter-factor-one-seven-divorces.html
- Kóbirek informaciya ushın, tekseriń: http://www.addictionrecov.org/Addictions/index.aspx?AID=43
- The Telegraph. Kóbirek maǵlıwmat ushın, qarań: http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/mediatechnologyandtelecoms/digital-media/11597743/Teenagers-spend-27-hours-a-week-online-how-Internet-use-has-ballooned-in-the-last-decade.html
- Kóbirek statistika ushın, olardıń veb-saytına kire alasız: http://www.covenanteyes.com/pornstats/





