Uldıń duwası haqqında oylar
Ekinshi bólim: KIRISPE
Yuhanna 17:1-3-te Rabbımız Isa Masihdıń bul dúnyadan ketip, Atasına baratuǵın saattıń kelgenin bilgenin oqıymız (Yuhanna 13:1-ge qarań). Sonlıqtan Ol Óziniń dańqlanıwın soradı, maqseti bolsa sol arqalı Atasın dańqlaw, yaǵnıy Máshixke isengenlerge máńgilik ómir beriw edi.
Shákirtleri menen Óziniń ketetuǵınlıǵı haqqındaǵı sóylesiwin juwmaqlap, Rabbımız «kózlerin aspanǵa kóterdi» (Yuhanna 17:1 ESV). Aspa, Atasınıń úyi, Onıń bul dúnyadan ketetuǵın jeri edi. Bul sonıń menen birge Onıń shákirtleri ushın wáde etilgen jasaw ornı bolıp, Ol olardı sol jerge alıp baradı (Yuhanna 14:2-3). «Kózlerin aspanǵa kóterdi» degen sóz Onıń duwada sóylesken adamı menen teń ekenligin bildiredi. Onıń duwasınıń eń birinshi sózi «Ata» edi – Uldıń ashıp bergen Qudaydıń muqaddes atı. Qudaylıqtaǵı Ul sıpatında, Rabbımız Isa Ata menen teń dárejede sóylese aladı. Sonlıqtan Ol «Ata» dep, hesh qanday sıpatlawshıǵa mútáj bolmay, durıs ayttı.
Saattıń kelgeni Ol ushın, Ul ushın (biraq endi Adam sıpatında da), Ata tárepinen dańqlanıwı ushın. Bul injilde Yuhanna bir neshe ret «Onıń saattı» túsinigin qollanǵan edi – Uldıń bul dúnyadan Atasına ketetuǵın waqtı. Onıń duwasınıń basında, Onıń hám Atanıń dańqlanıwı ushın saattıń kelgeni.
Hárdayımǵıday, Ul hár bir nársege tek Atasınıń dańqın izleydi. Ol Lazarustı ólilerden tiriltkende, Quday Ata dańqlandı, Ul da dańqlandı –
«sonlıqtan Qudaydıń Ulı sol arqalı dańqlansın» (Yuhanna 11:4).
Yuhanna 12:23-te Rabbımız ayttı,
«Adam Balasınıń dańqlanıw saattı keldi,» Óziniń ólimin kútip (Yuhanna 12:27-33). Sol waqıtta Ol ayttı, «Ata, Seniń atıńdı dańqla.» Aspannan dárhal juwap keldi, «Men onı dańqladım [Lazarus ólilerden tiriltilgende], hám men onı taǵı da dańqlayman» (Yuhanna 12:28).
«Men onı taǵı da dańqlayman» degen sóz Quday Óz Uldı ólilerden tiriltip, Oǵan dańq bergen waqıtqa tiyisli edi (1 Petrus 1:21). Rabbımız Isa Atanıń dańqı menen tiriltildi (Rimliklerge 6:4) hám dańqta kóterildi, yamasa qabıl etildi (1 Timoteyge 3:16). Ol jerde Ol aspanlardaǵı Ullıqtıń taxtınıń oń tárepinde otır (Evreylerge 8:1), hám sol jerde Qudaydıń dańqı Onıń júzinde nur shashadı (2 Korinfliklerge 4:6). Onıń Adam Balası sıpatındaǵı dańqı mıń jıllıq dawamında kórsetiledi (Zabur 8-ge qarań).
Ata juwap berdi Óz Uldıń dańqlanıw haqqındaǵı ótinishine Onı Óziniń oń tárepke otırǵızıw arqalı (Zabur 110:1; Evreylerge 8:1). Bul joqarı dárejeden Ul Atanıń húkimetligi menen isengenlerge máńgilik ómir bere aladı. Bul isti Ata ushın islew arqalı, Ul Onı jańa usıl menen dańqlaydı (Yuhanna 17:2). Maryamǵa tiriliw tańında shákirtlerge jetkeriw ushın berilgen xabar: «Men Óz Atama hám siziń Atańızǵa, Óz Qudayıma hám siziń Qudayıńızǵa kóterilip atırman» (Yuhanna 20:17). Ruw arqalı, olar sol waqıttan baslap Ata menen bolǵan haqıyqıy qatnasıqların tolıq túsinip jetti, hám olar da Ataǵa dańq keltire alatuǵın boldı.
«Sizler kóp miywe bergenińizde, Meniń Atam dańqlanadı, hám solay etip Meniń shákirtlerim ekenińizdi dálilleysizler» (Yuhanna 15:8).
Yuhanna 17:3 bizdiń dáwirimiz isengenleri ushın máńgilik ómir ne ekenin anıqlaydı. Bizdiń mútájligimizge kelsek, biz máńgilik ómirdiń ayıplaw hám joq bolıwdıń kerisi ekenin bilip jeńillik tabamız (Yuhanna 3:16-18). Yuhanna 17:3-te bul Atanı, jalǵız haqıyqıy Qudaydı, hám Isa Masihdı, Atanıń Jiberilgenin biliw. Solay etip, Óz tárepinen Quday bizdiń Óz ómirine, yaǵnıy Qudaydıń shańaraq, yamasa úy ómirine máńgilikte qatnasıwımızdı qáleydi. Ómir tek ǵana sanalı bar bolıw emes, ol sonıń menen birge tirishilik qatnasıqları haqqında, ásirese shańaraqlıq qatnasıqlar haqqında. Efesliklerge 3:15-te aytılıwınsha, Ata hár bir shańaraqtıń mánisin alatuǵın adam.
Biz eń joqarı Atanı – haqıyqıy Atanı biliwge alıp kelindik. Yuhannanıń injilinde «haqıyqıy» sıpatı bir nárseńiń eń sońǵı haqıyqatlıǵın bildiredi. Mısalı, Isa aspannan kelgen haqıyqıy Nan (Yuhanna 6) hám haqıyqıy Júzim teregi (Yuhanna 15). «Haqıyqıy Quday» degen sóz Qudaydıń adamzatqa ásirler dawamında ashılıwınıń progressiv processindegi sońǵı nátiyje túsinigin jetkizedi. Qudaydıń balaları sıpatında (Yuhanna 13:33), isengenler haqıyqıy Quday – Ata menen – Óz Ulı arqalı haqıyqıy, tirishilik qatnasıǵına iye. Ata hám Ul menen bolǵan bul sanalı, máńgilik qatnasıq biz ushın eń sońǵı haqıyqatlıq – «máńgilik ómir» (Yuhanna 17:3; 1 Yuhanna 1:2 JND).
«Biz bilemiz, Qudaydıń Ulı keldi hám bizge túsinik berdi, solay etip biz Haqıyqıy Bolǵandı bilemiz; hám biz Haqıyqıy Bolǵanda, Onıń Ulı Isa Masihde turamız. Bul haqıyqıy Quday hám [bul] máńgilik ómir» (1 Yuhanna 5:20 ESV). Sonlıqtan isengenler Qudaydıń súyispenshiliginde, ilahiy shaxslardı sanalı túsinip hám ilahiy súyispenshilikke juwap bere alatuǵın bolıp jasaydı.
Rabbımız Isa dawam etti Yuhanna 17:4-te Atasına duwa etiwdi: «Men Seni jerde dańqladım, Seniń Maǵan bergen isimdi orınlap boldım.» Ol erteńgi kúndi kútip, jeńisli túrde ayttı: «Ol tamamlandı» (Yuhanna 19:30). Rabbımız bunnan aldın Yuhanna 13:31-32-de usıǵan uqsas nárse aytqan edi, Qudaydıń Ózinde Adam Balası sıpatında dańqlanǵanın járiyalap. Yaǵnıy, Onıń Atanıń erkine boysınıwı, Atasına bolǵan súyispenshiligi, Óziniń jeke muqaddesligi hám barlıq kámillikleri krestte jarqırap kórindi. Quday krestte de dańqlandı, sebebi Onıń muqaddesligi, ádilligi hám súyispenshiligi gúná ushın etilgen bir tamamlanǵan qurbanlıqta kórsetildi. Álbette, Ata Masihdıń jerdegi ómiriniń hár bir tárepinde – hám eń joqarı dárejede Onıń óliminde, tiriliwinde hám aspanǵa kóteriliwinde dańqlandı.
Yuhanna 17:6, 8 hám 14-te Rabbımız Isa Óz Atasın qanday usıllar menen dańqlaǵanın kórsetti:
- Ol shákirtlerge Ata atınıń mánisin túsindirgen edi, hám
- Ol olarǵa Atanıń sózin (sózlerin) bergen edi.
- 6-ayatta Atanıń sózi haqıyqat, sebebi Rabbımız ayttı: «Seniń sóziń haqıyqat» (Yuhanna 17:17). Atanıń sózleri sonıń menen birge «ilahiy xabarlar» hám «gúwalıqtaǵı Qudaydıń sózi» (JND esletpeleri, Yuhanna 17:8,14).
Rabbımız keńeytti 5-ayatta Óziniń Qudaydıń Ulı sıpatında dańqlanıw haqqındaǵı dáslepki ótinishin: «Hám endi, Ata, Meni Óz aldında dúnya jaratılǵanǵa shekem Sen menen birge bolǵan dańq penen dańqla.» Quday Ul sıpatında, Ol durıs túrde Óziniń Atası menen máńgilikte bolǵan, jaratılmaǵan Qudaylıq dańqı menen kiyindirilgenin soradı. Onıń adam bolıp kelgeninde, bul dańq jasırılǵan edi, biraq joq etilmedi (Filipiliklerge 2:5-8-ge qarań). Ol bul dańqtı házirgidey – tirilgen, aspanǵa kóterilgen Adam sıpatında Atanıń aldında aldı.
Itibar beriń, Isa birinshi jekelik túrde – «Meni» hám «Men» – teń dárejede sóyledi. «Óz aldında» hám «Sen menen birge» degen sózler «Óziń menen birge» yamasa «Seniń qasıńda [Seniń menen birge, JND]» teń dárejeli orında hám Ol Atası menen hárdayım bar bolǵan, yamasa jasaytuǵın, baslanǵıshsız qatnasıqta degen mánisti bildiredi. «Dúnya jaratılǵanǵa shekem» degen sóz Isa adam bolıp kelgenge shekem – ásirler baslanǵanǵa shekem de máńgilik Ul ekenin tastıyıqlaydı!
Ol Óz Atasına sóyleydi, sol ashshı keseni tereń tatıp, Biraq Ol onı aladı, bizdiń paydamız ushın onı ishiwge razı. Oh, qanday súyispenshilik! Ol meni súydi! Ózin, janımdı, men ushın berdi.
Rabbım, biz quwanamız, Seniń miynetleriń tamamlandı, Seniń azap waqtıń ótti, Seniń Atanıń taxtına kóterildiń, sol jerde Sen endi ólmey jasaysıń. Ha, janım! Ol sen ushın jasaydı, Ózin men ushın bergen Ol. —Josiah J. Hopkins (1786-1862)
