Aspannıń Azıǵı
Izrail Mısır jerinen shıqqanda, bul millet tez arada Kanaanga kiriwi kerek edi. Biraq, Izrail balaları Kanaanlılardıń kúshin kórgenlerinde isenimsizlik húkim súrdi. Quday qáhári menen xalıqtı sol áwlad ólgenge shekem shólge májbúr etti; sebebi, Qudaydıń kelisim sandıǵı (2 Shejire 6:41) isenimsiz xalıq arasında wáde etilgen jerde qalay tınıshlıq tabar edi? Rabbıbız ayttı: «Men qáhárimde ant ishtim, olar Meniń tınıshlıǵıma kirmeydi» (Evreylerge 3:11 KJV).
Shólde Kóp Nan (Matta 15:33)
Izrailniń uzaq waqıt shólde qalıwı úlken mashqala tuwdırdı: millionlaǵan adamdı shólde qalay azıqlandırıw kerek? Shur shóline úsh kún kirgennen keyin, olar ıssı, jawınsız aspan astında suw taba almay, qattı shólledi. Hám «Marahqa kelgenlerinde, Marah suwların ishe almadı, sebebi olar ashshı edi» (Shıǵıw 15:23). Biraq, suwdı sharapqa aylandıratuǵın Ol, Musanıń buyrıǵı menen belgili bir terekti suwǵa taslaǵanda suwlardı shiyrin etti. Sonnan keyin Quday Óz xalqın «Elimge, on eki suw qudıǵı hám jetpis palma terekleri bar jerge alıp keldi; hám olar sol jerde suwlar qasında lager qurǵan edi» (Shıǵıw 15:27). Sonlıqtan xalıq Sin shóli arqalı ilgeriledi, ol jerde hesh nárse óspedi.
Quday Óz xalqın shóllew menen sınaǵannan keyin, olardı ashlıq penen sınaqtan ótkerdi. Olar taǵı da sátsiz boldı! Ashıwlanıp, pútkil jıynalıs Musa hám Harunǵa qarsı shıǵıp: «Sizler bizdi bul shólge pútkil jıynalıstı óltiriw ushın alıp keldińiz» (Shıǵıw 16:3) dedi. Rabbıbız taǵı da Musaǵa ayttı: «Mine, Men sizler ushın aspannan nan jawdıraman; hám xalıq shıǵıp, hár kúni belgili bir mólsherde jıynaydı, solay etip Men olardı sınayman, olar Meniń nızamımda júre me, yamasa joq pa» (4-ayat). Ómir Nani bolǵan Ol: «Maǵan kelgen adam hesh qashan ashıqpaydı; hám Maǵan isengen adam hesh qashan shóllemeydi» hám «eger kimde-kim shóllese, Maǵan kelsin hám ishsın» (Yuhanna 6:35, 7:37) demedi me? Biraq bul shól waqıyaları xalıq tárepinen tolıq túsinilmedi.
Ruwxıy Ómir
Evreyler Onıń bayanlamaları menen gúresip atırǵanda, Qudaydıń Ulı olardıń isenimsizlik azabına qosıp: «Haqıyqatında da, haqıyqatında da, Men sizlerge aytaman, eger sizler Adam Ulıniń etin jemeseńiz hám Onıń qanın ishmeseńiz, sizlerde ómir joq» (Yuhanna 6:53) dedi. Rabbı Isa ruwxıy qabıllawdıń bir waqıyası haqqında aytıp atır edi: «Bir qurbanlıq penen Ol máńgilikke taza etilgenlerdi kámil etti» (Evreylerge 10:14). Musa nızamı boyınsha xalıq hár kúni manna jewi kerek edi, biraq Rabbıbız Isa Masihniń miyrimi menen qutqarılǵanlar endi hesh qashan qutqarıw ushın ashıqpaydı yamasa shóllemeydi (Yuhanna 6:35). Nikodim bir ret qana «jańadan tuwılıwı» kerek bolǵanı sıyaqlı (Yuhanna 3:7), Samariyalı hayalǵa da: «Kimde-kim Men beretuǵın suwdan ishse, hesh qashan shóllemeydi, biraq Men beretuǵın suw onıń ishinde máńgilik ómirge atılıp shıǵatuǵın suw bulaǵı boladı» (Yuhanna 4:14) dep aytıldı.
Bir Retlik Ólim
Bul mısallar shákirtler hápteniń birinshi kúni nan jew hám sharap ishkenlerinde, olar Qudaydıń Ulına isengenlerinde alǵan bir retlik qutqarıwdı eslep atırǵanın tastıyıqlaydı (Elshilerdiń isleri 2:42). Ruwhta, Piter isengenlerdiń barlıǵına: «Kimde-kim Rabbıdıń atın shaqırsa, qutqarıladi» (Elshilerdiń isleri 2:21) dep wáde etken edi. Basqa milletlerge sol elshi Masihke iseniw arqalı qutqarıw haqqında gúwalıq berip: «Oǵan barlıq payǵambarlar gúwalıq beredi, Onıń atı arqalı kimde-kim Oǵan isense, gúnálerdiń keshirimin aladı» (Elshilerdiń isleri 10:43) dedi. Masihke iseniwden basqa qutqarıw joq. Qudaydıń Ulı: «Haqıyqatında da, haqıyqatında da, Men sizlerge aytaman, eger sizler Adam Ulıniń etin jemeseńiz hám Onıń qanın ishmeseńiz, sizlerde ómir joq. Kim Meniń etimdi jese hám Meniń qanımdı ishse, máńgilik ómirge iye boladı; hám Men onı aqırǵı kúni tiriltemen» (Yuhanna 6:53-54) dep járiyaladı.
Ruwxıy Azıq (1 Korinflilerge 10:4)
Geybir adamlar bul sózlerde Masihniń denesin hám qanın sózbe-sóz jewdi túsinedi (Matta 26:26-28). Biraq Quday, evreylerge qan ishiwdi qadaǵan etken sol nızam shıǵarıwshı (Levitler 17:12,14), bul qadaǵan etiwdi basqa milletlerge de buyırdı (Elshilerdiń isleri 15:20,29). Biz sonday-aq Rabbı Isa Qudaydıń buyrıqlarına qarsı kelgen hesh nárse úyretpegenin yamasa ámelge asırmaǵanın túsinemiz. Bunı dıqqat penen eslep qalıń: táwbe etken urlıqshıǵa Qutqarushıǵa isengenligin moyınlaǵannan keyin, Rabbı: «Haqıyqatında da, Men saǵan aytaman, búgin sen Men menen jánnette bolasań» (Luka 23:43) dep járiyaladı. Sol sıyaqlı, Bibliyada «transubstansiyalangan» (kommunion nanı hám sharabı Masihniń haqıyqıy denesi hám qanı bolıp qaladı) nan hám sharaptı tatıp kórmey, gúnáleriniń dárhal, máńgilik keshirimin alǵan basqa da kóp isenimler bar (Matta 9:2; Mark 2:5; Luka 5:20, 7:47-48). Olardı qutqarǵan nárse gúnákarlar islegen isleri emes. Rabbı Ózi: «Seniń [Oǵan] iseniwiń seni qutqardı» (Luka 18:42; sonday-aq Matta 9:22, 15:28; Mark 5:34, 10:52; Luka 8:48, 17:19) dedi. Ol xochta biz ushın islegen nárse bizdiń aqlanıwımızdıń quralı. Quday «gúná bilmegen Onı biz ushın gúná etti; solay etip biz Onıń ishinde Qudaydıń ádilligi bolıwımız ushın» (2 Korinflilerge 5:21, sonday-aq Luka 22:37; Rimliklerge 4:4,9) dedi.
Bir Retlik Qutqarıw
Musa nızamı dástúriy tákirarlanıw menen xarakterlenedi, sebebi «nızam hesh nárse kámil etpedi» (Evreylerge 7:19), sonlıqtan ruhaniyler ózleriniń kúndelik wazıypalarında «kóbinese birdey qurbanlıqlar usınıp» júrgen, olar «hesh qashan gúnálardı alıp taslay almas edi» (10:11). Sol sıyaqlı, xalıq ózleriniń ashlıǵın qandırıw ushın háptesine altı kún manna jıynawı kerek edi. Biraq, «Isa Masih arqalı miyrim hám haqıyqat kelgeninde» «bir qurbanlıq penen Ol ... máńgilikke taza etilgenlerdi kámil etti» (Yuhanna 1:17; Evreylerge 10:14). «Bunı Ol bir ret, Ózin qurban etkeninde isledi» (Evreylerge 7:27). Sonlıqtan Quday isengenlerdiń barlıǵına: «Olardıń gúnáların hám nızamsızlıqların endi eslemeymen» dep wáde etken, hám «bulardıń keshirimi bar jerde, gúná ushın endi qurbanlıq joq» (10:17-18) dep aytqan. Basqasha aytqanda, Qudaydıń Nanın tatıp kórgenler isenim Isa Masihke máńgilik ómir aldı. Sonday-aq, olar joq bolmaytuǵınlıqtan, Masih ishinde máńgilik qáwipsiz. «Sebebi Quday dúnyanı sonday jaqsı kórdi, Óziniń jalǵız tuwılǵan Ulıń berdi, solay etip kimde-kim Oǵan isense, joq bolmasın, biraq máńgilik ómirge iye bolsın» (Yuhanna 3:16; sonday-aq Yuhanna 6:27, 10:28) dedi.
Sadaqat: Isenimniń Dálili
Yakob bizge máńgilik ómirdiń dálili isenim menen aqlanǵanın dáw etetuǵınlardıń boysınıwı ekenin aytadı. Sonlıqtan ol: «Men saǵan óz isenimimdi islerim menen kórsetemen» (Yakob 2:18) dep jazadı. Sonday-aq Evreylerge 11-de, Quday Ruwxı áyyemgi dáwirde isenim menen aqlanǵanlardıń iseniminiń úlgili islerin sanap ótedi. Biz geybir waqıtta qátelikke jol qoyǵanlar haqqında oqıymız, biraq olar aqırına shekem sadaqat penen xızmetin dawam ettiriw ushın qayta tiklendi.
Shóldegi Ólikler
Ókinishke oray, shóldegi Izrailliklerdiń kópshiligi isenim balaları emes edi. Nátiyjede, kóp kúnlerden keyin olar mannanı jek kórip: «Bizdiń janımız bul jeńil nanı jek kóredi» dedi. Bul gúná ushın «Rabbı xalıq arasında otlı jılanlar jiberdi, hám olar xalıqtı shaqtı; hám Izrail xalqınıń kópshiligi óldi» (Sanlar 21:5-6). Bunı eske túsirip, Rabbı: «Musa shólde jılandı kótergeni sıyaqlı, Adam Ulı da kóteriliwi kerek; solay etip kimde-kim Oǵan isense, joq bolmasın, biraq máńgilik ómirge iye bolsın» (Yuhanna 3:14-15) dedi. Siz isenesiz be?
Shóldegi Manna (Eski Ahd)
Buzılıwǵa beyim (Shıǵıw 16:20) Háptesine altı kún aspannan berilgen sawǵa (Shıǵıw 16:21-22) Birinshi aspannan berilgen sawǵa (Zabur 78:23-24) Waqıtsha ómirdi qollap-quwatlaǵan nan (Yuhanna 6:49) Fizikalıq tábiyattı qandırdı (Yuhanna 6:31) Qudaydan alınǵan biypul sawǵa (Shıǵıw 16:4) Fizikalıq ólimniń aldın aldı (Shıǵıw 16:3) Azıq mashqalasınıń sheshimi (Ekinshi nızam 32:10) Qudaydıń aqılınan kelgen sheshim (Shıǵıw 16:8) Shól mannasın tatıp kórgen kóplegen adamlar óz gúnálarında óldi (Sanlar 27:3; Evreylerge 3:17).
Isa Tirilik Nani (Jańa Ahd)
Máńgilikke buzılmas (Elshilerdiń isleri 2:27,31; 13:35) Qudaydan bir retlik hám máńgilik sawǵa (Yuhanna 6:27) Úshinshi aspannan Qudaydıń Sawǵası (Yuhanna 6:32) Máńgilik ómir beretuǵın Nan (Yuhanna 6:27) Sáǵınıshlı jandı qandıradı (Zabur 107:9) Máńgilik ómirdiń biypul sawǵası (Yuhanna 6:32; Efesliklerge 2:8) Bizdi ekinshi ólimnen qutqaradı (Ashıqlaw 20:6) Gúná mashqalasınıń sheshimi (Elshilerdiń isleri 4:12) Qudaydıń aldınan qutqarıw (Yuhanna 6:33) Qudaydıń tirilik Nanın tatıp kórgenlerge bir retlik qutqarıw beriledi (Yuhanna 6:35)
