Filemonǵa jazılǵan xat haqqında oylar
Bul xat tutqın tárepinen jazılǵan. Avtor ózin eki márte «Isa Mesihtiń tutqını» (Filemon 1,9 KJV) dep atadı. Ol óz imanı hám Rabbimiz Isa Mesihti súygenligi ushın zınjırda edi.
Ol túrmede bolǵanında Onesimus atlı bir adam menen ushırasqan, ol qashqın qul edi. Ol óz xojayınını aldaǵan hám Rimge qashqan edi. Rimde ol kekse tutqın Pawl menen baylanısqa shıqqan, ol onı Rabbimiz Isa Mesihtiń qasına alıp kelgen.
Onesimus tańqalǵan bolıwı kerek edi Pawldıń óz xojayınını jaqsı bilgenin hám onı, sonıń menen birge onıń úy-ishin júdá joqarı bahalaǵanın esitip. Ol Pawldıń islesi hám áskeri edi. Masihiyler retinde, biz de isleslerbiz: «biz Qudaydıń isleslerimiz» (1 Korinflilerge 3:9 NKJV). Biz «turaqlı, qozǵalmas, Rabbimizdiń jumısında hárdayım mol bolıp, [bizdiń] miynetimiz Rabbimizde bosqa emes ekenin bilip» (1 Korinflilerge 15:58) bolayıq.
Miynet et, sarpla hám sarplan Ata erkin orınlaw seniń quwanıshıń; Bul Ustaz barǵan jol edi; Qul onı basıp ótiwi kerek emes pe? — Horatius Bonar (1808–1889)
Masihiyler retinde, biz áskerlerbiz olar «imanıń jaqsı gúresin gúresiwleri» kerek (1 Timotiy 6:12). Hár birimiz «Isa Mesihtiń jaqsı áskeri sıyaqlı qıyınshılıqlardı basıp ótiwimiz kerek. Urısta qatnasqan hesh kim ózin bul ómirdiń isleri menen shatastırmaydı, ol ózin ásker etip jazǵan adamdı qanaatlandırıwı ushın» (2 Timotiy 2:3-4). Sonıń menen birge, Quday biz ushın sawıt bergen: «Qudaydıń barlıq sawıtın kiyiń, shaytannıń ayyorlıqlarına qarsı turıwıńız ushın» (Efislilerge 6:11).
Masihtiń áskerleri, turıń hám sawıtıńızdı kiyiń, Quday Onıń máńgi Ulı arqalı bergen kúsh penen kúshli bolıń; Áskerlerdiń Rabbisinde hám Onıń qudiretli kúshinde kúshli bolıń; Isa kúshine isengen adam jeńimpazdan da artıq. — Charles Wesley (1707–1788)
Onesimus xojayınınıń atı Filemon edi, bul «óbetlesken adam» degen mánisti bildiredi. Onıń atı onıń miyrimli, dos hám súyiwshi ekenin kórsetedi. Bular Rabbimiz Isa Mesihtiń ómirinde jarqın kórinetuǵın hám Oǵan tiyisli barlıq adamlarda kórinisi kerek bolǵan moralıq qásiyetler. Pawl Filemonnıń barlıq áwliyelerge bolǵan súyiwshiligi haqqında jazdı (Filemon 5) hám: «Biz seniń súyiwshiligińde úlken quwanısh hám jupatıw taptıq» (Filemon 7) dedi.
Pawl Onesimustı óz xojayınınıń qasına qaytardı, onı óz «júregi» sıyaqlı qabıl etiwdi soradı (Filemon 12). Onesimus Filemonnıń qulı retinde ketken edi; ol Filemonnıń tuwısqanı retinde qaytıp keldi, «súyikli tuwısqan» (Filemon 16). Ol qarzda ketken edi; ol óz qarzın Pawldıń esabına qoyıp qaytıp keldi (Filemon 18). Ol qorqıwda ketken edi; ol tınıshlıqta qaytıp keldi. Filemonnıń Rabbimiz Isa Mesihti hám Onıń xalqın súygenin bilip, Onesimus Pawldıń isengenindey, qaytıp kelgeninde barlıq nárse jaqsı bolatuǵınına isene alatuǵın edi. Pawl Filemonnıń hawariy soragannan da «kóbirek isleytuǵının» bildi (Filemon 21).
Súyiwshilikte qorqıw joq; biraq kámil súyiwshilik qorqıwdı quwıp shıǵaradı, sebebi qorqıw azap penen baylanıslı. Biraq qorqatuǵın adam súyiwshilikte kámil etilmedi. Biz Onı súyemiz, sebebi Ol birinshi bizdi súydi (1 Yuhanna 4:18-19).
Filemonnıń Rabbimiz Isa Mesihtke hám barlıq áwliyelerge bolǵan súyiwshiligi oǵan Onesimustı qushaqlawǵa hám onı óz úyindegi shirkewge qabıl etiwge múmkinshilik berdi.
Onesimus «paydalı» degen mánisti bildiredi. Pawl onı «sadıq hám súyikli tuwısqan» (Kolosalıqlarǵa 4:9) dep ataydı. Biz barlıǵımız Rabbimiz Isa Mesihtiń xızmetshileri retinde paydalı hám sadıq bolıwǵa umtılǵaymız.
Onesimus haqqındaǵı bul gúrriń, bir mániste, bizdiń gúrrińimiz. Qarsılas qullar sıyaqlı, biz óz erkimizdiń jolında tabıldıq hám Xojayınımızǵa qaytarıldıq, endi qullıq astında emes, al Ol óz súyikli tuwısqanları dep ataytuǵınlar sıyaqlı (Filemon 16; Yuhanna 15:15 qarań). Pawl bul jerde Rabbimizdiń súwreti, bizdiń qarzımızdı tólep hám biz ushın shapaat etip (Filemon 17-19). Bul xat bizge kúndelikli ómirimizge ámeliy Masihiy ómirin alıp keliwdi úyretkey: ózimizdi umıtıw, taktikalıq bolıw, kishipeyillik, miyrim. Bir sóz benen aytqanda, súyiwshiliktiń kóp kórsetpeleri. —Jean Koechlin, Day
