Zabur 25 Qudaydıń basshılıǵı haqqında kóp aytadı – bul bizdiń ómirimizde barlıǵımızǵa kerek nárse. Zaburshı Da'wıt óz ómirinde bul basshılıqtı basdan keshirdi, ol, Qudaydıń maylanǵanı, quwǵınǵa ushırap, hújimge ushıraǵanda. Da'wıt ózi hálsiz hám qáte qılsa da, Rabbı onı qorǵadı hám oǵan járdem berdi. Biz Da'wıttıń ómirindegi kóp detallar menen, ásirese onıń duwası menen ózimizdi baylanıstıra alamız: «Maǵan Ózińniń jollarıńdı kórset, ya Rabbı; maǵan Ózińniń soqpaqlarıńdı úyret. Maǵan Ózińniń haqıyqatıńda basshılıq et hám maǵan úyret, sebebi Sen meniń qutqarıwshı Qudayımsań; men Saǵan kúni boyı kútemen» (4-5-ayatlarda NKJV). Da'wıt bul Zaburdı ózin pútkilley Rabbıǵa tapsırıw menen basladı: «Saǵan, ya Rabbı, men janımdı kóteremen» (1-ayat). Bul anıq feyil forması «men kóteremen» yamasa «alıp baraman» Ibranıy tekstindegi Zaburlarda jeti ret ushırasadı (16:4; 25:1; 63:5; 86:4; 116:13; 121:1; 139:9). Bul Da'wıttıń Rabbıǵa baylanıslılıǵın kórsetedi hám bul onıń 2-ayatta aytqan sózlerine sáykes keledi: «Ya Qudayım, men Saǵan isenemen». Basqa ayatlarda da Da'wıttıń Rabbıǵa súyeniwi hám iseniwi kórsetilgen: «Rabbıǵa kútiń» (5,21-ayatlarda).
Da'wıt Qudaydıń Mektebinde
Da'wıt ákesiniń qoyların baǵıp júrip, Rabbıǵa súyeniwdi úyrengen edi. Qoylar arıslan hám ayıw tárepinen hújimge ushıraǵanda, ol Rabbıdıń kúshi menen olardı qutqara aldı (1 Samuel 17:34-35). Bul Qudaydıń Da'wıttı Filistiyalı gigant Goliyattı «jeńiwge» qalay tayarlaǵanınıń mısalı hám Onıń keyingi isleri ushın onı qalay qáliplestiriwdi dawam ettirgeniniń mısalı. Qudaydıń basshılıǵın tán alıp, Da'wıt Qudaydıń ǵamxorlıǵına minnetdarshılıǵın bildirdi, sol waqıtta ol Zabur 25-te súwretlengendey, úyreniw hám basshılıq etiliw kerek ekenligin túsinip turdı. Bul detallar búgingi kúnde biz ushın qımbatlı haqıyqatlıqlardı bildiredi, geypara biz pútkilley basqa dáwirde jasasaq ta. Bul Zaburdıń birneshe ayatı, shınında da, Da'wıttıń biz tiyisli bolǵan miyrim dáwirinen pútkilley basqa dáwirde jasaǵanın kórsetedi. Ol Másihniń kresttegi orınlaǵan jumısınan, Onıń ólimi hám tiriliwinen aldın jasaǵan. Ol Onı ele joqarı kóterilgen hám dańq hám húrmet penen táj kiygizilgen dep bilmegen edi (Evreylerge 2:9). Sonlıqtan, bul zaburdı itibar menen oqıǵanda, biz ózimizdi baylanıstıra almaytuǵın birneshe elementti tabamız, sebebi biz Musa Nızamı astında emes, al «miyrim hám haqıyqat» astındamız (Yoxan 1:17-ge qarań). Biz Da'wıttıń Izraildegi bolajaq qalǵan bólekti de súwretlegenin atap ótiwimiz múmkin – shirkewdiń kóteriliwinen keyin biz aspanda bolǵanımızda, jerde Rabbıǵa eretuǵın evrey dindarları. Másihtegi pozitsiyamız hám Rabbı Isa menen bolǵan qatnasıǵımız Da'wıt bilgen eń úlken páziyletlerden de úlken. Biraq bizdiń ámeliy ómirimizge kelsek, Da'wıttan hám onıń Qudaydıń mektebindegi tájiriybelerinen úyrenetuǵın kóp nárse bar. Ol bılay degenine itibar beriń: «Rabbıdıń barlıq jolları miyrim hám haqıyqat, Onıń kelisimin hám gúwalıqların saqlaytuǵınlar ushın» (10-ayat). Bul oy 9-ayatqa jaqsı sáykes keledi, onda Da'wıt «Onıń jolı» haqqında aytadı – bul ádalatlı jol – hám óziniń Quday menen, barlıǵınıń ádalatlı Hákimi menen birge bolıwǵa bolǵan qálewi haqqında aytadı.
Másihniń Eń Joqarı Mısalı
Qudaydıń jolın tutıwǵa eń jaqsı niyetimiz bolsa da, óz jolımız benen is qılıwǵa beyim emesbizbe? Sonıń ushın biz Rabbıǵa barıwımız, Onıń boyındagı júkti ózimizge alıwımız hám Onnan úyreniwimiz kerek. Ol basqa hesh kimge uqsamaytuǵın jumsaq edi (Matta 11:29) – jumsaq, biraq hálsiz emes! Jumsaqlıqta óz erkiniń, óz paydasın izlewdiń, qátesiz pikirlewdiń yamasa qaysarlıqtıń ornı joq. Jumsaq bolıw, adamnıń basqalarǵa qátesiz pikirlew yamasa qozǵaw bermeytuǵının bildiredi. Bul sonday-aq qátesiz pikirlewdi qabıl etpewdi – basqalardıń aytqan yamasa qılǵan islerinen qozǵalmawıńdı bildiredi. Neshige? Sebebi adam ózin qozǵawǵa jol bermese, bul onıń ishki etiniń ózin-ózi úzliksiz bahalaw arqalı sheshilgenin bildiredi. Bul dawamlı shınıǵıw, sonday emespe? Jumsaqlıq sapasın jaqsılaw ushın bizge qosımsha kórsetpe kerek. Itibarǵa alınarlıǵı, 9-ayatta jumsaqlıq haqqında eki ret aytılǵan (Injilde sonday aytılǵan jalǵız ayat). Bul Zaburlarda júdá kóp aytılatuǵın sapa hám biz ustazımızdan hám Onıń mısalınan úyreniwimiz múmkin. Jumsaqlıqtıń bunday qatnası «ruwhta kambaǵallar» – Rabbı Isa «baxtlılar» dep ataǵanlar (Matta 5:3) menen birdey pikirlewdi bildiredi. «Ol jumsaqlardı húkimde basqaradı» (Zabur 25:9); bul sońǵı sóz geyde «tuwrı jolda» dep awdarıladı hám sol ayattaǵı «Onıń jolı» menen baylanıslı. «Ol basqaradı» Ibranıy tilinde «Onıń jolı» menen tıǵız baylanıslı, sebebi eki termin de bir túbirden kelip shıqqan. «Ol úyretedi/úyretedi» degen sóz Qudaydıń Ózi Ustaz ekenligin bildiredi, tımsal Matta 11:29-daǵı Másih sıyaqlı. Qanday ájayıp! Da'wıttan hám eń áhmiyetlisi, Másihten kóbirek úyreneyik! «Maǵan Ózińniń jollarıńdı kórset, ya Rabbı; maǵan Ózińniń soqpaqlarıńdı úyret. Maǵan Ózińniń haqıyqatıńda basshılıq et hám maǵan úyret, sebebi Sen meniń qutqarıwshı Qudayımsań; men Saǵan kúni boyı kútemen» (Zabur 25:4-5). «Rabbıdıń sırrı Onnan qorqatuǵınlar menen, hám Ol olardıń kelisimin kórsetedi» (14-ayat).
Juwmaq
Juwmaq retinde aytıwımız múmkin, Da'wıt Qudaydıń geypara ájayıp qásiyetlerin hám sıpatların ashtı. Zabur 25 Da'wıttıń Qudaydıń ózi menen bolǵan islerin túsinip, Oǵan hám Onıń jaqsılıǵına súyeniwdi úyrengenligin kórsetedi. Qudaydıń mektebinde tárbiyalanǵan Da'wıt basqalardı Qudaydıń tuwrı jolı haqqında úyretedi (9-ayat). Bizdiń Qudayımız búgingi kúnde bizdi sonday qáliplestiredi, sonlıqtan biz Ustazdıń paydalanıwı ushın jaramlı qurallı bolamız (2 Timotiy 2:21) hám Ol bizdi Ózine alıp ketkenge shekem (Yoxan 14:3) usı jolda xızmet etemiz.
— Alfred Bouter
Zabur 25(NKJV)
Saǵan, ya Rabbı, men janımdı kóteremen. Ya Qudayım, men Saǵan isenemen; meni uyatqa qaldırma; dushpanlarım meni jeńmesin. Shınında da, Saǵan kútip turǵan hesh kim uyatqa qalmasın; sebepsiz aldawshılıq qılǵanlar uyatqa qalsın.
Maǵan Ózińniń jollarıńdı kórset, ya Rabbı; maǵan Ózińniń soqpaqlarıńdı úyret. Maǵan Ózińniń haqıyqatıńda basshılıq et hám maǵan úyret, sebebi Sen meniń qutqarıwshı Qudayımsań; men Saǵan kúni boyı kútemen.
Yadıńa al, ya Rabbı, Ózińniń názik miyrimlerińdi hám Ózińniń súyispenshiliklerińdi, sebebi olar ázelden bar. Jaslıǵımnıń gúnáların, yamasa qılmıslarımdı yad etpe; Ózińniń miyrimiń boyınsha meni yad et, Ózińniń jaqsılıǵıń ushın, ya Rabbı.
Jaqsı hám tuwrı Rabbı; sonlıqtan Ol gúnákarlardı jolda úyretedi. Kishi peyillerdi ádalatta basqaradı, hám kishi peyillerge Óz jolın úyretedi. Rabbıdıń barlıq jolları miyrim hám haqıyqat, Onıń kelisimin hám gúwalıqların saqlaytuǵınlar ushın. Ózińniń atıń ushın, ya Rabbı, meniń qılmısımdı keshir, sebebi ol úlken.
Rabbıdan qorqatuǵın adam kim? Onı Ol ózi tańlaǵan jolda úyretedi. Ol ózi abadanlıqta jasaydı, hám onıń áwladları jerdi miyras etedi. Rabbıdıń sırrı Onnan qorqatuǵınlar menen, hám Ol olardıń kelisimin kórsetedi. Kózlerim hámishe Rabbıǵa qaraydı, sebebi Ol meniń ayaqlarımdı torlardan shıǵaradı.
Maǵan burıl, hám maǵan miyrim et, sebebi men jalǵız hám azaplıman. Júregimniń qıyınshılıqları kóbeydi; meni qıyınshılıqlarımnan shıǵar! Meniń azabıma hám awırıwıma qara, hám barlıq gúnálarımdı keshir. Dushpanlarımdı esapqa al, sebebi olar kóp; hám olar meni qáweterli jek kóriw menen jek kóredi. Janımdı saqla, hám meni qutqar; meni uyatqa qaldırma, sebebi men Saǵan isenemen. Pákizligi hám tuwrılıǵı meni saqlasın, sebebi men Saǵan kútemen.
Izraildi qutqar, ya Quday, barlıq qıyınshılıqlarınan!
