Titaniktiń batıwı (1912), Chernobyl yadro reaktorınıń erip ketiwi (1986), Dúnya Sawda Orayınıń qulawı (2001) hám Yaponiyadaǵı yadro reaktorınıń jer silkiniwi/cunami arqalı joq etiliwi (2011) dúnya boyınsha injenerlerdi, arxitektorlardı hám ilimpazlardı ólimge alıp keletuǵın nátiyjesizlikler dep atalǵan máselelerdi sheshiwge májbúr etti. Hár saparı húkimetler olardan qulap qalmaytuǵın qurılıslardı qayta joybarlawdı soradı.
Ómirimizge qaraǵanımızda, biz awırıw, azap hám joǵaltıwlarǵa sebep bolǵan nátiyjesizliklerdi kóremiz. Biraq biz bul nátiyjesizliklerdi keleshektegi bereket ushın qalay dúzetiwdi de kóriwimiz kerek. Biz ózgeriwi kerek ekenligimizdi bilemiz, biraq Injil standartlarına qarsı keletuǵın gúnákar ádetlerdi qalay jeńemiz? Bul soraw ásirler boyı múminlerdi qáweterge saldı. Sózdi oqıǵanımızda, basqalardı tosqan nátiyjesizliklerden qalay qashıwdı úyrenemiz. Pawıl Izrailliklerdiń shóldegi nátiyjesizlikleri haqqında bılay jazdı: «Bul nársler bizdiń júreklerimizdi olar sıyaqlı jaman nárslerge qoyıwdan saqlaw ushın mısal boldı» (1 Korinflilerge 10:6 NIV).
Elshi Yoxanna nátiyjesizlikke sebep bolatuǵın tiykarǵı xarakter kemshiliklerin bılay jazǵanda kórsetti: «Dúnyadaǵı hár bir nárseniń – gúnákar adamnıń qálewleri, onıń kózleriniń qálewleri hám onıń bar nársesi hám islegen isleri menen maqtanıwı – Ákeden emes, bálkim dúnyadan» (1 Yoxanna 2:16). Biz bul gúnákar ádetlerdiń barlıǵı Ákeniń muqaddesligin buzatuǵının bilemiz. Óz xatınıń sol bóliminde Yoxanna sonıń menen birge bılay dedi: «Dúnyanı yamasa dúnyadaǵı hesh nárseni súymeytuǵın bolıń. Eger kimde-kim dúnyanı súyse, Ákeniń súyispenshiligi onda joq.» Máseleniń tiykarǵı bólimi qatnasıqqa baylanıslı. Biz shınında da Ákeni súyemizbe? Yoxanna basqa salıstırıwǵa ótedi: «Dúnya hám onıń qálewleri ótip ketedi, biraq Qudaydıń erkini orınlaǵan adam máńgi jasaydı» (1 Yoxanna 2:15,17).
Hár birimiz bul sorawlardı beriwimiz kerek: Qudaydıń erkini meniń ómirimde baslı orında turadıma? Men tek házirgi waqıttı oylap, óz qálewlerimdi qanaatlandırıwǵa háreket etip atırmanba? Yamasa men Máshixke kóbirek uqsawǵa bolǵan rawajlanıwımdı oylap atırmanba, «Onıń súwretine barǵan sayın artıp baratırǵan dańq penen ózgeriw» (2 Korinflilerge 3:18)? Bul bizdiń qolımız jetpeytuǵın sıyaqlı kórinedime? Pawıl bul ruwhıy qıyınshılıq haqqında birdey sezimge iye boldı, ol: «Bunday wazıypaǵa kim teń?» dep soradı (2 Korinflilerge 2:16).
Sońǵı nátiyjesizlikler
Jimmy Swaggart, Jim Baker hám Ted Haggard sıyaqlı ataqlı waǵızshılardıń sońǵı nátiyjesizlikleri Rabbıǵa, ózlerine hám hámme jerdegi múminlerge namıs keltirdi. Bul adamlar 1 Yoxanna 2:15-17 de súwretlengen tarawlarda buzıldı. Olardıń orın, kúsh hám baylıqqa bolǵan qálewleri barlıq múminlerdi qayǵıǵa salǵan moralıq nátiyjesizliklerge alıp keldi. Olar óz nátiyjesizliklerinen sabaq alǵan bolıwı múmkin, biraq qanday bahada?
Injilde Qudaydıń danalıǵı Onıń ásirler boyı óz qulları menen qalay isleskeninde kórinedi. Ol olardıń jeńislerin tolıq súwretlep qoymastan, olardıń nátiyjesizliklerin de qostı. Ol bizge artqa qarap, olardıń qalay hám ne ushın nátiyjesiz bolǵanın – hám keyin qalay qayta tiklengenin kóriwge múmkinshilik beredi. Geybir mısalǵa qaraǵanımızda, adam tábiyatı waqıtlar keskin ózgergen bolsa da, ózgermegenin anıq kóremiz. Olardıń gúrrińleri bizge olardıń qátelerinen sabaq alıwǵa hám Rabbı menen jaqınlawǵa járdem beredi. Olardıń geybirlerine qaraylıq.
Ibrahimniń nátiyjesizligi
Ibrahim Qudayǵa ayrıqsha isenim kórsetti: «Isenim menen Ibrahim, keyinirek óz miyrasın alatuǵın jerge barıwǵa shaqırılǵanda, boysındı hám ketti, qayda barıp atırǵanın bilmese de» (Evreylerge 11:8). Biraq ashlıq bolǵanda, ol islerdi óz qolına aldı hám Mısırda panaladı. Hayalın qorǵaw ornına, ol qorqınıshlarına berildi hám Faraonnıń adamlarına onıń óz sińlisi ekenligin ayttı. Eger Quday aralaspasa, ol hayalın joǵaltqan bolar edi (Jaratılıs 12:10-20).
Quday Ibrahim hám Saraǵa bir milletti óstiretuǵının wáde etti. Biraq Quday wáde etken uldıń tuwılıwın sabır menen kútiw ornına, Ibrahim Saranıń óz qızmetkerin alıp, wáde etilgen uldı tuwıw ushın usınısına berildi. Hagarǵa Ishmaeldiń tuwılıwı Sara ushın úlken qayǵıǵa sebep boldı hám sonnan berli Izrail ushın tikenek bolıp kelmekte (Jaratılıs 16).
Aqır-aqıbet Quday Ibrahimge wádesin tastıyıqladı hám júdá qartayǵan waqıtta Saraǵa Isaak tuwıldı. Taǵı da Ibrahimniń Qudayǵa bolǵan isenimi kórindi: «Óz iseniminde ázzilemey, ol óz denesiniń óli sıyaqlı ekenligin ... hám Saranıń qursagınıń da óli ekenligin moyınladı. Biraq ol Qudaydıń wádesi haqqında isenimsizlik arqalı qaltıramadı, bálkim óz iseniminde kúsheydi hám Qudayǵa dańq berdi, Qudaydıń wáde etken nársesin islewge kúshi bar ekenligine tolıq isendi. Mine sonıń ushın ‘ol oǵan ádillik dep esaplandı’» (Rimliklerge 4:19-22; Jaratılıs 15:6).
Siz isenimińizdiń sınaqtan ótiwi shıdamlılıqtı rawajlandıratuǵının bilesiz. Shıdamlılıq óz jumısın tamamlawı kerek, sonıń menen siz jetik hám tolıq bolıwıńız múmkin. (Yakob 1:3-4)
Biz Máshixlik jolımızda kóbinese nátiyjesiz bolamız, sebebi biz sabırsızlanıp islerdi óz qolımızǵa alamız. Bul men kóbinese nátiyjesiz bolatuǵın taraw. Impulsiv bolıw hám islerdi házir islewdi qálew meniń qáteler islewime hám basqalardı jaralawıma sebep boldı. Qudaydıń waqtı eń jaqsı, hám biz «kúshli bolıwımız hám júrek alıwımız hám Rabbıdı kútiwimiz» kerek bolatuǵın waqıtlar boladı (Zabur 27:14). Bizdiń sabırsızlıǵımız kóbinese nátiyjesizligimizge sebep boladı; biraq nátiyjesizlik bizdi táwbe etiwge, Rabbıǵa boysınıwǵa hám Qudaydıń ullı súyispenshiligi, miyrimi hám ǵamxorlıǵına tereńirek túsiniwge alıp keliwi kerek.
Iliyanıń nátiyjesizligi
Iliya payǵambar patsha Ahabqa kúshli sóyledi hám Baalǵa sıyınatuǵın 450 payǵambardı hám Asherahǵa sıyınatuǵın 400 payǵambardı ot penen duelde shaqırdı (1 Patshalar 18:19). Iliya qurǵaqshılıq ushın (úsh yarım jıl dawam etken) duwa etti hám jalǵan payǵambarlar qurbanlıqqa ot túsiriwde áwmetsiz bolǵannan keyin, Iliya duwa etti hám aspannan kelgen ot qurbanlıqtı hám onıń ústine qoyılǵan tas qurbanlıq orınınıń barlıǵın jandırıp jiberdi. Jalǵan payǵambarlar óltirilgennen keyin ol jawın ushın duwa etti, hám qısqa waqıt ishinde bult payda boldı hám qattı jawın jawdı. Iliya hám Izrail ushın qanday ruwhıy jeńisler!
Barlıq bul jeńislerden keyin Iliya hesh nárseden qorqpaydı dep oylawǵa boladı. Biraq Izebel onı óltiriw menen qorqıtqanda, ol qorqıp, qaladan qashtı hám óliwin tilep duwa etti (1 Patshalar 19:1-9). Quday oǵan perishte jiberdi, ol onı ruwxlandırdı hám oǵan Horeb tawına sayaxatqa jiberiwden aldın azıq hám dem berdi. Ol jerde Rabbı onnan: «Sen bul jerde ne islep atırsan?» dep soradı. Iliya, ele de ózine qayǵırıp, Qudayǵa óziniń jalǵız qalǵan payǵambar ekenligin hám endi basqalar onı óltiriwge háreket etip atırǵanın ayttı. Sol jerdiń tınıshlıǵında Iliya Quday menen jańa ushırasıwǵa iye boldı, Ol oǵan tek ǵana sóylep qoymastan, bálkim keleshektegi xızmet ushın tapsırma berdi.
Geyde Rabbıǵa xızmet etip atırǵanımızda isler biz oylaǵanday bolmaydı hám biz ruwhımız túsip, taslap ketkımız keledi. Ruwhıylıqtıń túsip ketiwi Shaytannıń Qudaydıń jumısın tosqınlıq etiw ushın tiykarǵı qurallarınıń biri. Ol bizdi basıp alǵanda, biz Qudaydı islerdi bizdiń qálegenimizshe islemegenligi ushın ayıplaymız, hám Onıń xalqın bizdiń joybarlarımızǵa qollaw kórsetpegenligi ushın ayıplaymız. Biraq bas tartıw ornına, biz tınıshlana alatuǵın, Sózdi oqıy alatuǵın hám duwa ete alatuǵın sol «Qudaydıń tawın» tabıwımız kerek. Ol jerde biz Qudaydıń «jımıs juwabıń» esitemiz, ol bizge Onıń joybarlarına qayta fokuslanıwǵa hám jańalanǵan kúsh penen dawam etiwge járdem beredi (1 Patshalar 19:8-12).
Dáwittiń nátiyjesizligi
Dáwud Quday «Óz júregine jaqın adam» dep atalǵan kúshli basshı edi (1 Samuel 13:14). Ol Qudaydan qorqtı, Oǵan boysındı hám úlken kúsh hám jeke dańq penen Izrail patshası etip tayınlandı. Biraq, ol da biz sıyaqlı adam edi. Ol urısta basshılıq etiw kerek bolǵan waqıtta, Dáwud úyinde balkonında sulıw hayaldıń shomılıp atırǵanın tamashalap otırdı (2 Samuel 11). Burılıp ketiw ornına, ol qızmetshige onı ózine alıp keliwdi buyırdı hám zına etti. Onıń tákabbırlıǵı, zerigiwi hám jaman sheshimleri gúnaǵa alıp keldi. Batshiba Dáwudqa óziniń júkli ekenligin aytqanda, ol óz gúnasın jasırıw ushın onıń kúyewi Uriyanı urıstan úyge alıp keliwge háreket etti. Biraq bul joybar áwmetsiz bolǵanda, ol onı óltiriwdi shólkemlestirdi. Bir nárseden keyin ekinshi nárseniń kelip shıǵıwı menen Dáwud tez arada Quday menen qatnasıqtan shıǵıp, pútkilley baqıtsız boldı (Zabur 32:3-6).
Tek ol táwbe etkennen keyin ǵana qayta tiklew procesi baslandı. Biz Dáwittiń táwbe etiw hám qayta tiklew basqıshların Zabur 51 de kóremiz: ol óz gúnasın moyınladı (1-4); ol tazalawdı soradı (7-9); ol Qudaydan ózinde jańa júrek jaratıwdı soradı (10); ol Qudaydan óz qutqarıw quwanıshın qayta tiklewdi jalbarıp soradı (12). Sınǵan júrek hám táwbekar ruwh penen ol qayta tiklendi hám taǵı da qurbanlıqlar hám janǵan qurbanlıqlar usına aldı (17-19). Biz táwbe etip, Quday menen jańalanǵan qatnasıqtı izlegende, bul birdey basqıshlardı ustana alamız: «Eger biz gúnalarımızdı moyınlasaq, Ol sadıq hám ádil hám bizdiń gúnalarımızdı keshiret hám bizdi barlıq ádilsizlikten tazalaydı» (1 Yoxanna 1:9).
Piterdiń nátiyjesizligi
Elshi Piter Qudaydı súygen hám Isanı Onıń jerdegi xızmeti dawamında ergen adam edi. Ol kóbinese óz pikirin ózine tán bolǵan quwanısh penen ayttı. Biraq ol da adam edi. Rabbı óz shákirtlerin óziniń jaqın ólimine tayarlap atırǵanda, Piter kerek bolsa ólimge shekem Oǵan eretuǵının ayttı. Rabbı Piterdi jımıs dúzetti hám tańda áteń shaqırmastan burın onıń Ózin úsh ret biykar etetuǵının eskertti. Piter bul ideyanı basqa shákirtler sıyaqlı biykar etti (Matta 26:33-35). Piter Rabbıǵa uzaqtan bas ruhaniydiń sarayına shekem erdi hám tez arada Onıń menen bolǵan qatnasıǵı haqqında úsh ret sınaqtan ótti. Rabbı boljaǵanday, ol Onı úsh ret biykar etti. Áteń shaqırǵanda hám Isa Piterge qaraǵanda, ol «ashshı jıladı» (Matta 26:75; Luka 22:61-62).
Piter óziniń sonsha áwmetsiz bolǵanı ushın, ásirese óziniń Rabbısın hesh qashan biykar etpeytuǵının sonsha kúshli aytqannan keyin, qorqınıshlı namıs sezdi. Tek Tiriliwden keyin Rabbı menen jeke waqıt ótkergennen keyin hám teńiz jaǵasındaǵı ushırasıwda (Yoxanna 20:19-23; 21:15-19) Piter qayta tiklendi hám Rabbıdıń keshiwligin aldı. Piter shirkewdiń basında basshı boldı hám mıńlaǵanlardıń qutqarıwına alıp keletuǵın xabarlar waǵızladı (Húkimetler 2:41). Táwbe hám moyınlaw bolǵanda, Quday bizdi qayta tikleydi hám bizdiń nátiyjesizliklerimizdi Óz dańqı hám bizdiń táliymatımız ushın qollanadı.
Yoxanna Marktıń nátiyjesizligi
Yoxanna Mark biz sıyaqlı nátiyjesizlikleri bolǵan shákirt edi. Onıń Pawıl hám Barnabashtı birinshi missionerlik sayaxatı waqtında ne ushın taslap ketkeniniń sebepleri bizge belgisiz bolsa da, ol taslap ketti; hám Pawıl onı ekinshi sayaxatına alıp ketiwdi qálemedi. Bul eki basshı arasında kelispewshilikke sebep boldı; Barnabash Yoxanna Marktı ózi menen alıp ketti, al Pawıl ózine Silashtı joldas etip sayladı (Húkimetler 15:36-40). Bul nátiyjesizlikke qaramastan, Yoxanna Mark keyinirek elshi Piterge járdemshi boldı hám Quday tárepinen óz atın alıp júrgen Injildi jazıw ushın da saylandı. Onıń aldınǵı nátiyjesizlikleri qanday bolmasın, jıllar ótkennen keyin Pawıl túrmede bolǵanda Timotiyge bılay kórsetpeler berdi: «Marktı alıp kel, sebebi ol meniń xızmetimde paydalı» (2 Timotiyge 4:11).
Biz ne úyrene alamız
Bul birneshe Injil mısalı bizdi Rabbıǵa unaytuǵın jolda júriwge umtılǵanımızda ruwxlandırıwı kerek. Biz bir yamasa basqa jol menen nátiyjesiz bolıwdı dawam etemiz, biraq biz ózimizden aldın ótken sol «ullı gúwalıq bultınan» (Evreylerge 12:1-2) úyreniwimiz kerek. Biz ruwhıy urıs bolıp atırǵanın hám bizdiń birden-bir shıǵıs jolımız bizde jasaytuǵın Muqaddes Ruwhtıń kúshi ekenligin túsiniwge kelemiz.
Eger siz házir nátiyjesizlikten azap shegip atırǵan bolsańız, bas tartpań. Siz «Rabbıǵa layıq ómir súriw hám ... Onı hár qanday jaǵdayda qanaatlandırıw» ushın qabıl ete alatuǵın qádemler bar ekenligin túsiniń (Koloselilerge 1:10). Hár kúni Qudaydıń Sózin oqıwǵa, Onıń dawısın tıńlawǵa hám Oǵan duwada sóylesiwge waqıt ajıratıń. Aqır-aqıbet siz Yoxannıń bul sózlerin óz ómirińizge qollana alasız: «Men sizlerge, jas jigitler, jazaman, sebebi sizler kúshlisiz, hám Qudaydıń Sózi sizlerde jasaydı, hám sizler jamanlıqtı jeńdińiz» (1 Yoxanna 2:14). Hám siz Pawıl menen birge: «Men meni kúshlendiretuǵın Ol arqalı hámme nárseni isley alam» dep ayta alasız (Filipililerge 4:13).
Tabısqa eń úlken tosqınlıq – nátiyjesizlikten qorqıw!
