NAN Ómir Nani
Rabbimiz Isa Mesihtiń 5000 adamdı toydırıwı Onıń tórt Injilde de jazılǵan jalǵız mújizesi bolǵanı, sonday-aq Onıń Ómir Nanı haqqında keń túrdegi táliymatı (Yuxanna 6) bul waqıyanı Onıń jerdegi xızmetiniń bir belgisine – Onıń kimligi, kúshi hám keliw maqsetiniń simvolı hám klassikalıq dáliline aylandıradı. Ol máńgilik ómir nanın beriw hám sol nan bolıw ushın keldi; Ol Eski Ósiyettegi mannanıń barlıq túrlerin orınlaw ushın keldi, hám onnan da kóp nárselerdi orınladı.
Yuxanna aytqanınday, bul estelikli mújizeden keyin, jaqsı toq bolǵan kópshilik adamlar Rabbimiz Isanı izlep taptı hám Onıń átirapına jıynalıp, sóylesiwge háreket etti. Biraq Ol olardıń haqıyqıy, dúnyalıq niyetlerin ashkaraladı: «Sizler Meni izlepeksizler, sebebi sizler mújizeler kórgenińiz ushın emes, bálkim toq bolǵanıńız ushın» (Yuxanna 6:26 ESV). Bizler qulap túsken jaratılıslar bolǵanımız ushın, bizler qanaatlanıwǵa bolǵan qálewlerimiz benen basqarılamız, bunıń ishine kúndelikli awqat sıyaqlı nızamlı nárseler de kiredi, al bizler tek ǵana Qudaydan keletuǵın tolıq qanaatlanıwǵa bolǵan tereńirek, tiykarǵı ashlıǵımızdı basamız yamasa itibar bermeymiz. Qutqarıwshımız Ózin hám Óziniń haqıyqıy missiyasın ashkaralawdan aldın, bul ózin-ózi aldawdı ashkaralawı kerek edi.
Eki Túrli Nan, Eki Túrli Ashlıq
Keyin Ol dawam etti: «Joq bolatuǵın azıq ushın islemey, máńgilik ómirge jeteleytuǵın azıq ushın isleńler, onı Adam Balası sizlerge beredi. Sebebi Oǵan Atası Quday Óziniń múhrin qoydı» (27-ayat).
Kópshilik, ózleriniń haqıyqıy mútájligin áli de tereńnen biykar etip turǵan bolsa da, «Qudaydıń islerin islew ushın ne islewimiz kerek?» dep soradı. Soraw jaqsı. Biraq Rabbimiz Isa juwap bergende: «Bul Qudaydıń isi, Ol jibergenge iseniwińiz kerek,» olardıń sınshıllıǵı talap etiw menen kórinis taptı: «Bizler seni kórip, saǵan iseniwimiz ushın qanday belgini kórseteseń? Qanday is isleyseń?» (28-30-ayatlar).
Keyin olar ómir nanı temasın kóterip, shólde áwladlarına berilgen aspannan túsken mannaǵa silteme etti (31-ayat). Bunıń ushın Isa juwap berdi: «Shınında da, shınında da, men sizlerge aytaman, aspannan nan bergen Musa emes edi, bálkim Meniń Atam sizlerge aspannan haqıyqıy nan beredi. Sebebi Qudaydıń nanı aspannan túsken hám dúnyaǵa ómir beretuǵın Ol. Jáne de isenbeytuǵın kópshilik juwap berdi, ózleriniń haqıyqıy mútájligin hám eń tereń ashlıqları ushın haqıyqıy támiyinlewdi áli de bilmey turıp: «Janap, bizlerge bul nandı hárdayım beriń» (32-34-ayatlar).
Ullı «Menmen» – Bizlerdiń Ómir Nanımız!
Rabbimiz keyin Ózin sol nan sıpatında tanıstırdı: «Men Ómir Nanıman; Maǵan kelgen heshqashan ash qalmaydı, hám Maǵan isengen heshqashan shóllemeydi ... Men aspannan Óz erkimdi orınlaw ushın emes, bálkim Meni jibergenniń erkindi orınlaw ushın tústim ... Sebebi Meniń Atamnıń erkisi, Ulına qarap Oǵan isengen hár bir adam máńgilik ómirge iye bolıwı kerek, hám men onı aqırǵı kúni tiriltemen» (35-40-ayatlar). Rabbimiz Isa Mesi Ómir Nanı! Ol hámmege qoljetimli hám Ózin hámmege usınadı. Biraq sol kópshilik tez arada sınshıllıqtan dushpanlıqqa ótti. Onıń adamlıq tariyxı haqqında hámme nárselerdi bilip, olar Onıń talabın biykar etti. Olar Onı aspannan kelgen dep qalay qabıl ete aladı?
Biraq Ol sabır hám miyrimlilik penen dawam etti: «Men Ómir Nanıman. Sizlerdiń áwladlarıńız shólde manna jegen, hám olar ólgen. Bul aspannan túsken nan, sonlıqtan onı jegen adam ólmeydi. Men aspannan túsken tiri nanman. Eger kimde-kim bul nannan jese, ol máńgilik jasaydı. Hám men dúnyanıń ómiri ushın beretuǵın nan Meniń etim» (48-51-ayatlar).
Sizdiń Ashlıǵıńız Qanday?
Olar bunı «sindirip» alalmadı: «Bul qıyın sóz; kim bunı tıńlay aladı?» dedi olar (60-ayat). Hám «bunnan keyin Onıń shákirtleriniń kóbi artqa qayttı hám endi Onıń menen júrmedi» (66-ayat). Qanday kúlkili! Onıń «shákirtleriniń» kóbi, Onıń táliymatına hám Ózin aspannan túsken haqıyqıy Ómir Nanı sıpatında usınıwına narazı bolıp, olardıń «shákirtligi» ústirtin hám waqıtsha ekenligin dálilledi.
On eki menen qanday qarama-qarsılıq! Isa olardan: «Sizler de ketkisińiz kele me?» dep soraganda, Simon Pyotr topar ushın Mesihtiń haqıyqıy kimligi haqqındaǵı úsh jarqın moyınlawınıń ekinshisi menen juwap berdi: «Rabbim, bizler kimge baramız? Sizde máńgilik ómir sózleri bar, hám bizler isendik, hám bildik, Siz Qudaydıń Muqaddesisi Siz» (66-69-ayatlar). Ózgeriwshi kópshilik narazı bolǵan sózler shın júrekli, sadıq ergenler ushın tiykarǵı tartıwshılıq bolıp shıqtı. Mine, aqırında aspannan kelgen haqıyqıy nanǵa bolǵan shın ashlıq!
Eski Ósiyette mannanıń nátiyjeliligin biykar etiw ushın isenimsizlikke az orın bar edi. Adamlarda tańlaw joq edi hám az ǵana shashtırıwshılar bar edi. Olar ash edi hám manna kózge kórinetuǵın jalǵız azıq edi. Olar onı hár kúni erteń menen jıynap jeytuǵın edi. Bul olardıń ómir nanı edi, biraq bul máńgilik ómir nanı emes edi, biraq isenim ushın táliymat áli de durıs. Isa Ózi Yuxanna 6-da kópshilikke kórsetti: «Sizlerdiń áwladlarıńız shólde manna jegen, hám olar ólgen» (49-ayat). Manna fizikalıq ómirdi qollap-quwatladı, biraq ol ruwxıy ómirdi bermedi yamasa azıqlandırmadı. Evreylerde bizler bilgenimizdey, sol qarsılas Izraillikler, Qudaydı úzliksiz sınap hám qozǵap, «hárdayım júreklerinde adastı» (Evreyler 3:10). Hám bizlerge eskertilgen: «Aǵayınlar, saq bolıńlar, sizlerdiń aranızda jaman, isenbeytuǵın júrek bolmasın ... biraq hár kúni bir-birińizdi úgit-nasiyat etińler ... hesh birińiz gúnáhińizdiń aldawshılıǵı menen qattı bolmasın» (12-13-ayatlar). Olar shólde tábiyiy sebepler menen ólgen joq. Olar isenimsiz shpionlardıń esabatı (Sanlar 13-14) hám onnan keyin, keyingi 38 jıl dawamındaǵı qarsılas isenimsizlikleri sebepli ólgen. «Sonlıqtan bizler kórgenimizdey, olar isenimsizlikleri sebepli kire almadı» (Evreyler 3:19). Fizikalıq nannan paydalanıw ushın isenim kerek emes edi, biraq manna olardıń kózlerin hám júreklerin onı támiyinlegen Qudayǵa burıwı kerek bolǵan sabaq edi. «Sizlerge aspannan nan bergen Musa emes edi,» dedi Isa, «bálkim Meniń Atam» (Yuxanna 6:32). Biraq, bul sabaq hesh qashan úyrenilmedi. Musa menen «ruwxıy azıq» jegenine qaramastan, mújizeler isleytuǵın Qudayǵa hám Onıń sózine bolǵan haqıyqıy isenim yamasa isenimsizlikleri sebepli, olar aqırında joq boldı (1 Korinfliler 10:1-6 qarań). Sonlıqtan sol pútkil áwlad keyingi áwlad Wáde Etilgen Jerdi miyras etip alıwdan aldın óliwi kerek edi (Sanlar 14:32-35).
Jalǵız Nan Ómirdi Qollap-Quwatlamaydı
Keyinirek, Musanıń 40 jıllıq sayaxatın qayta kórip shıǵıwında, ol bul túsindiriwshi esletpeni jazdı: «Ol seni páseytirdi hám seni ash qaldırdı hám seni manna menen azıqlandırdı, sen onı bilmediń, áwladlarıń da bilmedi, adam tek nan menen jasamaydı, bálkim adam Rabbimizdiń awzınan shıqqan hár bir sóz benen jasaydı» (Ekinshi Nızam 8:3). Olardı sol 40 jıl dawamında shın mániste qollap-quwatlaǵan manna emes, bálkim Rabbimizdiń sózi edi.
Rabbimiz Isa Mesi joqarıdaǵı úzindini shaytan Onı ótkir fizikalıq ashlıq hám joqshılıq jaǵdayında sınap atırǵanda keltirdi, Onıń eń tereń ashlıǵı Óz Qudayı hám Atasınıń sózi ushın ekenligin ayttı. Ol tiykarınan fizikalıq azıqqa emes, bálkim Óz kúshi, densawlıǵı, qollap-quwatlawı hám buyrıqları ushın sol sózge súyendi. «Jalǵız nan» hám Ómir Nanı arasındaǵı ayırmashılıq derekte. Materiallıq nan, bizler shúkir etetuǵın «kúndelikli nan», jerden kelip shıqqan hám bizlerdiń fizikalıq denelerimizdi azıqlandırıp, qollap-quwatlaydı. Ómir Nanı aspanlıq sapalı, minezli hám kelip shıǵıwlı Bir Adam: «Aspannan túsken hám dúnyaǵa ómir beretuǵın Ol» (Yuxanna 6:33).
«Sizlerdiń áwladlarıńız shólde manna jegen, hám olar ólgen,» dedi Isa Óz qarsılaslarına (Yuxanna 6:49). Aldın Ol olardı bul ullı ayırmashılıq haqqında esletip, «Joq bolatuǵın azıq ushın islemey, bálkim máńgilik ómirge jeteleytuǵın azıq ushın isleńler» (Yuxanna 6:27) dedi. Adamzatıń eń tereń mútájligi máńgilik ómir hám onı qollap-quwatlaytuǵın azıq. Eki de aspannan, yamasa «joqarıdan» keledi. Rabbimiz Isa Ózi haqqında «joqarıdan keledi» (Yuxanna 3:31) dedi. Ol bizlerge «joqarıdan tuwılǵan» ómirdi beredi – sol bir grek sózi (Yuxanna 3:3,7). Quday, Onıń Atası hám bizlerdiń Atamız, bizlerge «hár bir jaqsı sawǵa hám hár bir kámil sawǵa ... joqarıdan» hám «joqarıdan» danalıqtı beredi (Yaqıp 1:17; 3:17). Bizlerdiń jańa tábiyatımızdıń hám onı qollap-quwatlaytuǵın barlıq nárselerdiń deregi «joqarıdan» keledi.
Ruwxıy azıqlanıwdıń basqa bir tárepi haqqında Isa: «Meniń azıǵım Meni jibergenniń erkindi orınlaw hám Onıń isin tamamlaw» (Yuxanna 4:34) dedi. Onıń Atasınıń erkine xızmet etiwdegi háreketi hám energiyası da Oǵan azıqlanıw deregi boldı. Bul búgin bizler ushın da isley me? Álbette!
Bizler Qudaydıń Nanına Shın Ashpız Ba?
Zabur 81-degi mannaǵa silteme de ruwxıy azıqqa qatnıslı bizler ushın sabaqqa iye: «Men Rabbimiz, seni Mısır jerinen shıǵarǵan Qudayıńman. Awzıńdı keń ash, men onı toltıraman. Biraq Meniń xalqım Meniń dawısımdı tıńlamadı ... Áh, Meniń xalqım Meni tıńlasa edi, Izrail Meniń jollarımda júrse edi! ... Ol seni eń jaqsı biyday menen azıqlandırar edi, hám qıyadan bal menen seni qanaatlandırar edi» (10-11,13,16-ayatlar). Bizlerdiń ruwxıy ómirimizdi azıqlandıratuǵın azıq bizlerge Quday tárepinen erkin berilgen. Bizler ruwxıy kúshimizdi qollap-quwatlaytuǵın hám bizlerdi Quday ushın jasawǵa hám Oǵan xızmet etiwge kúsh beretuǵın bul mújizelerge tolıq támiyinlewge qansha ashlıqmız? Bul ruwxıy azıq, álbette, Rabbimiz hám Qutqarıwshımız Isa Mesi – «aspannan kelgen haqıyqıy nan» (Yuxanna 6:32). Bizler Oǵan hárdayım shın ashlıqmız ba, Onı jep, janımızdı Onıń menen azıqlandırıp, kúshli bolıp, Oǵan kóbirek uqsap hám Onıń tábiyatı menen minezin kóbirek kórsetip atırmız ba? Yamasa bizler jerdegi átirapımız benen júdá shashtırılıp, Qudayımızdı tıńlamay, ruwxıy ashlıǵımızdı biykar etip hám Ol usınatuǵın kámil azıqlanıwǵa itibar bermey atırmız ba?
Shıǵıw kitabında, Sinay shólinde, aspannan nan birinshi ret payda bolǵanda, Izraillikler: «Bul ne?» (Shıǵıw 16:15) dep soradı. Bul soraw shınında «manna» sózi. Olardıń dáslepki qızıqlı sorawı shólde olardı qollap-quwatlaǵan azıqtıń atı boldı. Biraq sol waqıttıń aqırında, olar aspannan kelgen azıqtı kúndelikli 40 jıl dawamında jıynap jegenlerinde, olar áli de onı «Bul ne?» dep atap atır edi. Bul bizlerdiń «aspannan kelgen haqıyqıy nan», Rabbimiz Isa Mesi haqqında sonsha ádetlenip hám biybaha bolıwımız múmkin be, sonlıqtan bizler Onıń qálegenindey jaqınnan bilmeymiz be?
Manna inkarnatsiyanıń simvolı sıpatında qaralıwı múmkin. Qudaydı aspannan adamlıq, ruwxıy «sińiriwge bolatuǵın» formada kelgen Rabbimiz Isa Mesihtiń shaxsı arqalı Óziniń jeke ashkaralanıwınan basqa Quday sıpatında biliw múmkin emes. Bizler Onıń menen úzliksiz, jaqın baylanısta hám óz-ara tásirde bolıwımız kerek. Bizler Onı kúndelikli ózimizge ruwxıy jaqtan bizlerdi qollap-quwatlaytuǵın hám úzliksiz kúsh beretuǵın manna sıpatında qabıl etiwimiz kerek, sonlıqtan bizler Onı biykar etetuǵın dúnya ortasında Qudaydıń ómirin shın mániste jasaymız.
5000 nanǵa ash adam ushın kóbeytilgen, kishkene kóringen nan jetkizip beriwdiń artıqshılıǵı aspannan kelgen haqıyqıy nanımızdıń sheksiz jetkilikliligine isharat etedi. Bizlerdiń ashlıǵımız Oǵan bolǵan mútájligimizden artıq nársege hesh qashan umtılmaydı. Bizlerdiń máselimiz, bizler jetkilikli ash emesligimiz!
