Yakobtıń ómiri aldaw, jalǵan, kewil qaldırıw hám qayǵıǵa tolı boldı. Jabayınıń qayını Laban menen 20 jıl ótkizgennen keyin, Ol Patqa qaytıp kiyatırǵanda, Ol ózin júdá tınıshsız sezedi. Onıń qáweteri bir neshe kún dawamında kúsheyip atır edi, sebebi ol ózin eki qáwipli dushpan arasında qalıp qoyǵanday sezedi – batısta Esaw hám shıǵısta Laban. Quday oǵan Labannan qutqarıw ushın miyrimli túrde aralastı, biraq endi onıń aǵası Esaw jaqınlap kiyatır edi. Eger Yakob Labannıń ashıwlanǵan júregin basqarıwda Qudaydıń isin tán alǵan bolsa edi, ol Esawdı para berip, onıń ósh alıwınan qutılıw ushın arnalǵan 580 haywanlıq úlken tınıshlıq sadakasınan ózin qutqarǵan bolar edi.
Ol Jobaladı, Sonnan Keyin Duwa Etti
Quday Yakobtıń sayaxatına qosılıw ushın perishte qorǵawshısın (itimal jaqsı qurallanǵan) jiberdi. Aspandaǵı bul xızmetshiler Yakobqa tek ǵana kóriniw menen sheklenbedi – olar onıń menen ushırastı! Bul ózgeshe ushırasıw Yakobtı Patqa sayaxatında alǵa súrgen bolıwı kerek. Ol Esawdı tabıw hám onıń keliwin járiyalaw ushın xabarshılar jiberdi. Xabarshılar kútilgennen ádewir erterek xabar menen qaytıp keldi, sebebi Esaw 400 adam menen jaqınlap kiyatır edi. Esawdıń jaqınlap kiyatırǵanı haqqındaǵı xabar tınıshsızlandırdı, hám Yakob “júdá qorqıp hám qáweterlendi” (Jaratılıs 32:7 KJV).
Sonlıqtan ol duwa etti yamasa Qudaydan járdem soradı ma? Dáslep joq. Kerisinshe, Yakob bul qáwipti Rabbiyge súyeniw ornına óz kúshi menen sheshiwdi tańladı. Hújúm etilgen jaǵdayda zıyanların azaytıw ushın saqlanıw ilajı retinde, ol óz adamların hám malların eki topqa bóldi. Yakob óziniń barlıq “kóp jumısın” tamamlaǵannan keyin ǵana Qudayǵa qutqarıw ushın duwa etti. Bul Yakobtıń birinshi jazılǵan duwası, hám ol ájayıp bolsa da, Jaratıwshısına tolıq isenimdi kórsetiw ushın biraz kesh boldı.
Yakob Qudaydıń shártnama wádelerine tiykarlanıp, Onıń qutqarıwın kishipeyillik penen soradı. Eger bul jalbarıw Yakobtıń “isleriniń” erterek waqtında aytılǵan bolsa edi, biz onı maqtaǵan bolar edik, biraq adamnıń tek ǵana ózine súyeniw yamasa óz islerine biraz ilahiy járdem alıw ushın qısqa duwa qosıw tendenciyası bar. Yakob mine usınday etti, hám biz barlıǵımız da usınday etiwge beyimmiz. Yakobtıń jobalaw hám duwa etiw cikli maqtawǵa ılayıq bolıwı múmkin: jobalaw (Jaratılıs 32:7-8), duwa etiw (Jaratılıs 32:9-12), jobalaw (Jaratılıs 32:13-23), duwa etiw (Jaratılıs 32:24-32) hám jobalaw (Jaratılıs 33:1-3). Biraq eger biz cikldi jobalaw ornına duwa menen baslasaq, júrektiń isenimli resursı bizdiń aqılıımız emes, al Qudaydıń kúshi bolar edi.
Ádalatlı Patsha Yexoshafat jaman Patsha Axab penen Siriyaǵa qarsı urısıw ushın áskeriy awqam dúzgennen keyin, Axabqa: “Búgin Rabbiy sózinen sorap bil” (2 Shejireler 18:4) dedi. Adamnıń aqılı menen másele sheshilgennen keyin Qudaydıń keńesin hám járdemin soraw pútkilley masqara. C.H. Mackintosh jazǵan: “Biz ózimiz benen baylanıslı bolǵan hár bir nársege tolıq juwmaq jasawımız kerek; sebebi sol waqıtqa shekem Quday Ózin kórsete almaydı. Biraq biz ózimizge juwmaq jasamaǵansha, óz jobalarımızǵa hesh qashan juwmaq jasay almaymız.” Quday Laban menen bolǵan jánjeldi sheshken edi. Yakob nege Esawdıń júreginde de isleytuǵınına isene almadı? Yakobqa belgisiz, Quday mine usınday islep atır edi.
Ol Qáweterlendi, Sonnan Keyin Erdi
Esaw menen ushırasıwdan bir kún aldın, Yakob óz dilemması haqqında qáweterleniw ushın óz shańaraǵınan ajıraldı. Bul Yakobtıń ómirindegi áhmiyetli noqat edi, sebebi ol Quday menen pútkilley jalǵız edi. Quday menen jalǵız qalıw bizdiń hálsiz qurallarımızdı hám buzılǵan júreklerimizdi túsinetuǵın jalǵız haqıyqıy orın. Rabbiy, jasırın túrde, Yakobqa keldi. Rabbiy gúres baslaǵanın esletip ótemiz; Injilde: “bir adam Yakob penen gúresti” (Jaratılıs 32:24) delingen. Biraq keyingi ayatta Yakob “Onıń menen gúresti” delingen. Rabbiy de, Yakob ta bir-birinen bir nárse qálegen. Derlik 100 jaslı Yakob Áyyemgi Kúnlerden bir páta tilegen. Rabbiy Yakobtıń sınǵan hám boysunǵan bolıwın qálegen. Eger Rabbiy siz benen gúresken bolsa, bul sol maqset ushın – “sınǵanlıqtı” alıw ushın. Biz bul atı atalmaytuǵın adamdı teofaniya (Másihtiń jerge Ákeniń xabarshısı retinde inkarnatsiyadan aldınǵı keliwi) dep túsinemiz.
Yoxannıń dushpan haqqındaǵı qáwipli sózlerin esleyik, ol juwırıp júrip jútıp jiberiw menen qáwip salıp turadı: “Sizlerdegi Ol, dúnyadaǵıdan úlkenirek” (1 Yoxan 4:4). Rabbiy hám kim bolsa da kóp. Shınında da, Rabbiy jalǵız ózi kóp! Yeliseydiń xızmetshisi Quday onıń kózlerin ashıp, átiraptaǵı tawlardı toltırǵan ot atların hám arbaların kórgeninde bunı bildi (2 Patshalar 6:17). Ol Dotanda olardı qorǵap alǵan Siriya áskerinen qorqtı, sebebi olar Yeliyahtı óltiriw maqsetinde edi. Nege? Sebebi Quday Yeliyahtı dushpan haqqında taktikalıq maǵlıwmatlar menen támiyinlep atır edi, al ol bolsa Izrail patshasına Siriya basqınshılıǵın buzıw ushın bergen edi. Yeliya dushpanınan qorqpadı; ol tek Qudaydıń erkini orınlaw haqqında qáweterlendi. Mine sabaq: Onıń erkini orınlań hám qalǵanları haqqında qáweterlenbeń.
Yakob dushpan haqqında qáweterlenip atır edi, al ol Qudaydıń kórsetpelerine boysınıwǵa itibar qaratıwı kerek edi. Biraq Yakobtıń nadurıs itibar qaratıwına qaramastan, aqırında Rabbiy Yakobtıń Peniyeldegi isenimin oyattı, dáslep Ózi beriwdi qálegen nárseni bermey, keyin Yakob: “Men Seni qoyıp jibermeymen, eger Sen meni páta bermeseń” (Jaratılıs 32:26) dep járiya etkeninen keyin berdi.
Atı atalmaytuǵın gúresker Yakobqa miyrimli túrde páta berdi (Jaratılıs 32:29) hám Yakobtıń ózi tárepinen Rabbiy ekenligi túsinildi (Xoseya 12:2-4). Jaratılıs 35:9 da Rabbiy Yakob penen gúreskenligi haqqında qosımsha dálil berilgen: “Quday Yakobqa Patqa kelgennen keyin taǵı kórindi” (Jaratılıs 35:9). Bul ilahiy xabarshınıń Yakobqa jeke kóriniwi basqa jalǵız waqıt bolǵanlıqtan, biz Yakob sıyaqlı, ol Rabbiydiń Ózi menen gúresken degen juwmaqqa kelemiz.
Rabbiy Yakobtı qálegen waqıtta “qısqıshqa alıwı” múmkin edi, biraq onı tańlamadı. Rabbiy Yakobqa sabırlı boldı, onıń menen pútkil tún gúresiwge tayın edi. Nege? Yakobtı jeńiw yamasa joq etiw ushın emes, al oǵan Óziniń aldında boysunǵan hám sınǵan bolıwdı úyretiw ushın. Yakob óz resursların Esawdı aldaw, ákesi Isaaktı aldaw hám Labannan qutılıw ushın paydalanǵan edi – biraq Yakob Rabbiyge teń kelmeytuǵının úyreniwge jaqın edi. Ilahiy sheberlik penen Yakob mayıplandı, bul keleshektegi gúresti qıyın hám awırtpalı etti: “sanıń oyıǵı ... qısqardı” (Jaratılıs 32:32). Yoxan Shomıldırıwshınıń bul waqıya menen qanday jaqsı uyqas kelgenin kóriń: “Ol (Máshih) ósiwi kerek, al men kishireyiwim kerek” (Yoxan 3:30).
Ol Sınǵan, Sonnan Keyin Páta Alǵan
Yakob, mayıplanǵan bolǵanlıqtan, qalǵan jalǵız taktikaǵa, Rabbiyge barlıq kúshi menen jabısıwǵa múráját etti. Aqırında, Rabbiy jeńimpaz boldı – Yakobtıń erkı sınǵan edi hám onıń jalǵız shıǵıs jolı Qudayǵa jabısıw edi. Mine usı ózin-ózi sınǵan hám Rabbiyge súyengen waqıtta Yakob páta aldı. Biz ushın sabaq mınaw: Biz ózimizdi boysundırıp, Rabbiyge jabısqanımızda, Qudaydıń pátaların alamız hám basqalar ushın páta bolamız. “Qudaydıń qurbanlıqları sınǵan ruwx; sınǵan hám ókinishli júrek, ey Quday, Sen onı jek kórmeysiz” (Zabur 51:17).
Luka 19:29-35 te biz óz maqsetin hám ómirdegi tolıq qanaatlanıwın Jaratıwshı onıń bolıwın qálegen nárse bolıwda tapqan qulınshaq haqqında oqıymız. Bul qulınshaq, “hesh qashan adam minbegen,” Palm Yakshanbasında Rabbiydiń aldında sınǵan boldı. Ustazǵa boysınıw arqalı bul kishkene qulınshaq ómirdegi maqsetin úyrendi. Ol tómen hám ádalatlı Máshihdi Zaytun tawınan quwanıshlı xalıq aldında alıp ótiwi kerek edi. Bul qulınshaq óz Ustazına xızmet etiw hám 600 jıllıq payǵambarlıqtı (Zaxariya 9:9) orınlaw ushın tuwılǵan edi. Biz Qudaydıń aldında sınǵanımızda, Biz Onı úyreniwimiz, Onıń qálegen nársesi bolıwımız hám ómirdiń haqıyqıy mánisin tabıwımız múmkin. Jaratıwshı menen birge bolıw hám Onı razı etiwge umtılıw turaqlı quwanıshqa alıp keledi!
Yakob óz shańaraǵın Yabbok (házirgi Zerqa) dáryası arqalı jibergen edi, al ózi basqa tárepte jalǵız qaldı. Qızıǵı, Yabbok “ol bosatadı” degen mánisti bildiredi. Yakobtıń erkı sınǵan hám ózine súyeniwi bosatılǵannan keyin, ol Qudaydıń paydalanıwı ushın jaramlı ıdısqa aylandı.
Biz haqqımızda ne?
“Qısqan sinirde” biz ushın qanday qollanıw bar? Birinshiden, Qudaydıń barlıq xalqı waqıt-waqıt menen sátsizlikke ushıraydı. Yakob sıyaqlı, biz Quday menen gúresemiz, óz jolımız benen baramız hám durıs islewden bas tartamız. Biz barlıǵımız da adasıwǵa beyimmiz. Pravoslav evreyler qurbanlıqqa shalıwǵa tayınlawdan aldın óltirilgen haywanlardan siyatik nervti yamasa san tamırın dinge tiykarlanıp suwırıp alǵan. Bul Qudaydıń Yakob penen gúresken waqıtta onıń menen qalay múnásibette bolǵanın úzliksiz esletip turatuǵın edi. Sol sıyaqlı, Quday biz benen Óz hikmeti hám muhabbatına qaray múnásibette bolıp atır. Bálkim biz bul evrey úlgisin ustazlıq etip, basqalardıń sátsizliklerine quwanbawımız kerek. Quday Óz xalqına sabırlı hám biz de sonday bolıwımız kerek. Injilde Rabbiy Yakobtıń sátsizlikleri ushın hesh qashan ayıplamaǵanı haqqında hesh qanday jazba joq ekenligin esletip ótemiz.
Hesh kim hár waqıt durıs islemeydi; sonlıqtan, hesh birimiz basqalardıń nadurıs islerine quwanbawımız kerek. Bul tek ǵana ózin-ózi tiykarlaw ushın aqılımızdıń qızıǵıwshılıq penen qatnasıwın jaqsı kóretuǵın maqtanısh iskerligi: “Men ol sıyaqlı gúna islemeymen; sonlıqtan, men onnan jaqsıraqpan.” Pawıl bizdiń gúnaǵa bolǵan tábiyiy beyimligimizdi anıqlaydı: “Jaqsılıq isleytuǵın hesh kim joq, hesh kim de joq” (Rimliklerge 3:12). Ózińizdi basqalar menen salıstırmań – bul tek ǵana depressiya yamasa maqtanıshqa alıp keledi. Hám basqalardıń sátsizliklerine itibar qaratpań – bul tek ǵana olardıń awırıwına yamasa sizdiń maqtanıshıńızǵa alıp keledi.
Ekinshiden, “sinir qısqardı” – ol Yakobtan alınbadı; hám de “den” imanı kelgen adamnıń ómirinen joq etilmedi. Rabbiyge boysınıw ózine súyeniwdi qısqartadı, sonlıqtan biz isenim menen hám Quday Ruwxınıń kúshi menen júriwimiz múmkin. Usılayınsha, Yakobtıń tábiyiy kúshin qolı menen qısqartqan qol, onıń ornına jaqsıraq kúsh berdi. Bul Qudaydıń jolı.
Yakob sol kúni jańa at aldı – Izrail. Bul “Quday menen gúresken adam,” yamasa “Qudaydıń húkimi” yamasa “Qudaydıń ámiri” degen mánisti bildiriwi múmkin. Haqıyqıy mániste, barlıǵı da durıs – Yakob Quday menen onıń ómirin Quday basqaratınlıǵın úyreniw ushın jetkilikli waqıt gúresti. Yakob jańa júriske de iye boldı. Ómiriniń qalǵan bóleginde, ol mayıplanǵan sanı menen aqsaqlanıp júrdi. Awırıw hám háreket sheklewleri onıń Quday menen gúreskenin hám Quday jeńgenin úzliksiz esletip turatuǵın edi!
Keliń, ashıq haqıyqat nurında isenim menen júreyik, hám Quday menen gúrespeyik. Quday bizge hesh qashan zıyan keltirmeydi, biraq Ol bizdi isenimli etiw ushın bizge tiyiwi múmkin. Yakobtıń Rabbiyge aytqan sózlerin taǵı bir ret oylap kóriń: “Men Seni qoyıp jibermeymen.” Yakob óz qayǵısında jalǵız bolıwdı qálegen edi, biraq Rabbiyge qushaq ashqannan keyin, onıń jánı Onıń bar bolıwına jabıstı.
