Má́sih NURın sáwlelendiriw
Isa Má́sih былай деди: «Men dúnyanıń nurıman. Kim Maǵan erse, ol qarańǵılıqta júrmeydi, bálkim ómir nurına iye boladı» (Yuxanna 8:12 NKJV). Ol zına ústinde uslanǵan hayal menen sóylesip atırǵan edi. Onıń ayıplawshıları menen sheberlik penen isleskennen keyin, Ol hayaldı durıs baǵıtqa – Ózine kórsetti. «Endi gúna islemew» ushın (Yuxanna 8:11), ol ómirin Ózine Qutqarıwshısı hám Rabbısı sıpatında baǵıshlawı kerek edi. Bunı islew ushın ol Onıń nurında júriwi kerek edi. Tawdaǵı Nasiyatta Rabbı Isa былай dedi: «Sizler dúnyanıń nurısızlar. Tawǵa ornatılǵan qala jasırın bolıwı múmkin emes. Shıra jaǵıp, onı sebet astına qoymaydı, bálkim shıraq turǵızǵıshqa qoyadı, hám ol úydegi barlıq adamlarǵa nur beredi. Nurlarıńızdı adamlar aldında jaqtırtıń, olar jaqsı islerińizdi kórip, aspanlardaǵı Ákeńizdi dáripinlesin» (Matta 5:14-16). Eki pikir de durıs. Isa Má́sih dúnyanıń Nurı, hám biz má́sihshiler dúnyanıń nurımız. Ol nurımızdı jaqtırtıwımız kerek dedi – úylerimizde hám ómirimizdiń barlıq tarawlarında. Bul nur dúnyadaǵılarǵa jaqsı islerimizdi kóriwge múmkinshilik beredi, hám eń áhmiyetlisi, olardı aspanlardaǵı Ákemizdi dáripinlewge májbúr etedi. Rabbınıń Tawdaǵı Nasiyattan kelgen kúshli bayanatın kórip shıǵayıq.
Dúnyanıń Nurı
Rabbı Óz shákirtleriniń nur ekenligin járiyaladı (Matta 5:14). Bunnan tısqarı, Ol má́sihshilerdiń bul járiyalanıwdı qalay ómirde kórsetiwleri kerek ekenligin túsindirdi (5:14-16). Dúnya qarańǵılıqta. Shınında da, dúnyadaǵı kóplegen adamlar óz gúnaların jasırıw ushın qarańǵılıqtı jaqsı kóredi. «Hám bul ayıplaw, nur dúnyaǵa keldi, hám adamlar nurdan góre qarańǵılıqtı jaqsı kórdi, sebebi olardıń isleri jaman edi» (Yuxanna 3:19). Tábiǵıy nur menen qarańǵılıq arasında qarama-qarsılıq bolǵanı sıyaqlı, imanıylar menen imansızlar arasında da morallıq, minez-qulıq hám háreketlerde qarama-qarsılıq bolıwı kerek. Metaforalıq tilde, Isa má́sihshilerdiń nur ekenligin atap ótti, biraq Onıń metaforası ruwxıy haqıyqatlıq haqqında sóyleydi.
Hár bir imanı bul qarańǵı dúnyada nur; nur onıń minez-qulqınıń bir bólegi bolǵan. Onı biykar etiw múmkin emes, hám onıń juwapkershiligi nurın jaqtırtıw arqalı kim ekenligin kórsetiw. Imanı menen imansız arasındaǵı tiykarǵı ayırmashılıq, imanı Injilge juwap bergenliginde. Pawl былай dedi: «Qarańǵılıqtan nur shıǵarıwdı buyırǵan Quday, Má́sih Isanıń júzinde Qudaydıń dańqınıń bilim nurın beriw ushın júreklerimizge nur shıǵardı» (2 Korinflilerge 4:6). Quday Óz nurın pútkil dúnyaǵa shıǵardı hám imanı Má́sihdi Qutqarıwshı sıpatında qabıl etiw arqalı bul nurǵa juwap berdi. Pawl aldınǵı ayatlarda (4:3-4) Shaytannıń «joq bolıp atırǵanlardıń» aqıl-oyların kózlerin baylaǵanın hám olardıń Injilge «isense» almaytuǵının ayttı. Má́sihshi Má́sihke tiyisli bolıwı sebepli nur bolıp tabıladı.
Tawdaǵı Qala
Matta 5:14-tegi Rabbınıń ekinshi bayanatı kúshli: «Tawǵa ornatılǵan qala jasırın bolıwı múmkin emes.» Biz barlıǵımız tawdaǵı qalanıń nurların yamasa ayrıqsha úlken qalanıń nurların kóre alamız. Dúnyanıń hár jerinen adamlar men jasaytuǵın qalaǵa Nyu-York qalasınıń kókjiyegin kóriw ushın sayaxat etedi. Túngi Manxettendiń tómengi bólegindegi jaqsı jaqtırtılǵan biyik imaratlardıń sozılıwın kóriw tańqalarlıq. Bul jaqtırtılǵan imaratlardı jasırıw múmkin emes. Rabbı imanıdıń ómirinen shıǵıp turǵan nur ushın birdey analogiyanı qollandı. Ol nurın jasırıwǵa urınsa da, ol báribir kórinedi. Ol kúńgirt bolsa da, onı jasırıw múmkin emes. Bizdiń jaqtı nurımız Qudaydı dáripinleydi. Isa bul nurlardıń bizdiń jaqsı islerimiz ekenligin ayttı.
Rabbı adam shıraqtı sebet astına qoymaydı dedi – bul hesh qanday mániske iye emes! Nurdıń maqseti aymaqtı jaqtırtıw. Jáne de, Rabbı nurdıń jaqtırtıwı kerek ekenligin atap ótti. Bunnan tısqarı, Ol nurdıń átiraptaǵı ortalıqtı jaqtırtıw ushın shıraq turǵızǵıshqa qoyılıwı kerek ekenligin ayttı. Imanıdıń nurı úyde kóriniwi kerek! Eger barlıq shańaraq aǵzaları imanı bolsa, olar bir-birine nurın jaqtırtıwı kerek, bul úylesimli, súyispenshilikke tolı shańaraq bolıwı ushın hám Má́sih ushın ájayıp gúwa bolıwı ushın (Shıǵıw 10:23). Imansızlar shańaraǵındaǵı imanıylar da ózleriniń saqlanbaǵan tuwısqanlarına gúwalıq sıpatında nurın jaqtırtıwı kerek. Qıyın bolıwı múmkin bolsa da, Quday zárúrli «meyirim hám ... múrájat waqtında járdem beriw ushın miyrim» beriwge qábiletli (Evreylerge 4:16). Quday sonday-aq nurımızdıń jámiyetlerimizge de jaqtırtıwın qáleydi.
Men waqtımnıń kópshilik bólegin mámleketlik joqarı mektepte sabaq beriw menen ótkergenim ushın, bir waqıyanı aytıp beriwdi qáleymen. Mektep jılı aqırı edi; studentler mámleketlik imtixanların tapsırıp atırǵan edi. Matematika hám tábiyatshılıq pánlerinde dárinli bir student, inglis tilinde onsha sheber emes edi. Ol injenerlik boyınsha tolıq universitet stipendiyasına iye bolǵan edi, biraq inglis tili imtixanın bir neshe ball menen óte almadı. Men onıń mámleketlik imtixanın bahalaǵan oqıtıwshılar toparınıń basshısı edim.
Biz onıń testiniń subyektiv bóleginde bir neshe qosımsha ball tabıwǵa urındıq, biraq taba almadıq. Kimdir onıń imtixanınıń obektiv bólegindegi bir neshe juwaptı ózgertiwdi usındı, solay etip ol óte aladı. Topar basshısı sıpatında men bunıńǵa ruqsat bermedim. Student ushın jaman sezimde bolsam da, má́sihshi sıpatında men toparǵa ádep-ikramlıqqa qarsı háreket etiwge ruqsat bere almadım. Men bul waqıyanı aytıp atırman, sebebi nur aldawdıń qarańǵılıǵına qarsı turıwı kerek edi. Men qıyınshılıqlardı kórdim, biraq Rabbı járdem berdi. Aqırında, tolıq stipendiya usınǵan mektep sol student ushın inglis tili imtixanı talabın biykar etti. Quday nurımızdıń jaqtırtıwın qáleydi; Ol jaqsı islerimizdiń kóriniwin qáleydi.
Jaqtı Jaqsı Isler
Pawl былай dedi: «Biz Onıń isimiz, Má́sih Isada jaqsı isler ushın jaratılǵanbız, aldınnan tayarlanǵanmız, solay etip biz olarda júriwimiz kerek» (Efislilerge 2:10). «Aldınnan tayarlanǵan» degen sóz dizbegi Qudaydıń hár bir imanıdıń ómiri ushın tayarlanǵan jaqsı isler dizimine iye ekenligin aytadı. Olardı islew arqalı biz Onıń nurın ózimiz arqalı jaqtırtamız. Biz Qudaydıń ilahiy dizimindegi jaqsı islerdi orınlaw ushın hesh qanday múmkinshilikti jiberip almawımız kerek. Bul jumıs «úlken» jumıs bolıwı shárt emes – jetimxana qurıw, dúnyanıń uzaq bóleginde missioner bolıw yamasa ashlarǵa tamaq beriw ushın million dollar beriw sıyaqlı. Biraq bul «jaqsı» jumıs bolıwı kerek, mısalı, shóllegen adamǵa Rabbınıń atınan bir stakan suw beriw sıyaqlı (Matta 10:42; Mark 9:41). Biz kishi yamasa úlken bolıwına qaramastan hár bir jaqsı jumıstı islew ushın hár bir múmkinshilikti izlewimiz kerek. Eger biz Rabbıǵa boysınsaq, Qudaydı dáripinleymiz. Bul jaqsı islerdegi Injil adamdı Má́sihke tanıstıra aladı.
Imanıylardıń Isa ózleriniń úlgisi hám kámil modeli. Luka былай dep jazdı: «Isa ... jaqsılıq islep júrdi» (Húwiller 10:38). Ol soqırlardıń kózlerin ashtı. Ol sańırawlardıń qulaqların ashtı. Ol nawqaslardı emledi. Ol ólgenlerdi tiriltti. Ol kópshilikti tamaqlantırdı. Ol kópshilikke meyirimlik kórsetti. Biz Má́sih islegen islerdi isley almaymız, biraq biz Quday bizdi islewge shaqırǵan islerdi isley alamız. Siz Quday sizge bergen jaqsı islerdi islewge umtılıp atırsızba? Siz olardı quwanısh penen islep atırsızba?
Quday dúnya má́sihshilerdiń «jaqsı islerine» tańqalǵanda dáripinlenedi. Hám olardıń júreklerinde imansızlar sol jaqsı isler nátiyjesinde Qudaydı tán aladı! Bul Qudaydıń maqseti – ómirlerimiz arqalı imansızlarǵa jetisiw. Ol qádemlerdi kórsetti; olar anıq. Má́sih hár bir adamdı jaqtırtatuǵın haqıyqıy nur (Yuxanna 1:9). Quday bizdiń jaqsı islerimiz arqalı dúnyanı jaqtırtıwımızdı qáleydi. Bizdiń jaqtı nurımız Qudaydı dáripinleydi hám imansızlardı Oǵan jaqınlastıradı.
Nurlar Bolıwǵa Shaqırılǵan
Isa, dúnyanıń haqıyqıy Nurı, aspanǵa qaytıp ketti. Ay quyash nurın sáwlelendirgeni sıyaqlı, Quday bizdi Má́sih nurın bul qarańǵı dúnyaǵa sáwlelendiriwge shaqırdı. Eger hár bir imanı óz nurın múmkin bolǵanınsha jaqtırtıwǵa ruqsat berse, biz (Shirkew) birgelikte bul dúnyanı jaqtırtamız hám kóplegen adamlar Má́sihke alıp kelemiz. Quday bunı ájayıp ápiwayı etip qoydı: «Nurlarıńızdı adamlar aldında jaqtırtıń, olar jaqsı islerińizdi kórip, aspanlardaǵı Ákeńizdi dáripinlesin» (Matta 5:16).
