Jolıqtan shıqqan balalar 1-bólim: Artqa qaytqan hám qarsı shıqqan
«Men seniń balalarıńnıń geybiriniń haqıyqatlıqta júrgenin kórip, júdá quwandım». Yuxanna 2:1:4 NKJV
Balalarımızdıń geybiri
Úlken balaları bar áke sıpatında, bul ayattıń maǵan mánisi barǵan sayın artıp baradı. Kópshilik oqıwshılar shańaraqta bir, birneshe yamasa barlıq balalarınıń óz tárbiyasındaǵı Máshixshi jolınan ketkenin biledi. Hesh gúman joq, barlıq ata-analar balalarınıń jolın tańlawı ushın duwa etedi. Biraq biz, baqlawshılar sıpatında, bul jaǵdaylarǵa qalay qaraymız? Bul balalarǵa hám olardıń ata-analarına bolǵan múnásibetimiz qanday?
Elshi Yuxanna былай dep jazdı: «Men seniń balalarıńnıń geybiriniń haqıyqatlıqta júrgenin kórip, júdá quwandım» (Yuxanna 2:1:4). Saylap alınǵan hayaldıń jolıqtan shıqqan balaları bar edi me, bul Yuxannanıń «seniń balalarıńnıń» aldına «geybiriniń» sózlerin qollanǵanı menen kórsetiliwi múmkin be? Eger sonday bolsa, qartayǵan elshi jolıqtan shıqqan balalar haqqında teris pikir etpegen, kerisinshe, onıń balalarınıń geybiriniń haqıyqatlıqta júrgenine shúkirshilik bildirgen. Ol ananı da, balaların da Piter «muqaddes minez-qulıq hám taqıwalıq» dep ataytuǵın nárse menen júrmegenleri ushın sınǵa almadı (Piter 2:3:11).
Ádette, jolıqtan shıqqan balalardıń ata-anaların jek kóriw, mensinbew yamasa sınǵa alıw hesh qanday payda bermeydi. Olar balaları ushın azap shegip, qayǵırıp atırǵan joq pa, Ullı Qoydıń olardı izlep tabıwın hám Óz iyninde qoyǵa qaytarıwın jalbarıp atırǵan joq pa (Matta 18:12)? Kórinip turǵanınday, Máshixtegi ayırım aǵa-inilerimiz hám apa-sińlilerimiz (ásirese, jolıqtan shıqqan balaları joq «ruwxıy adamlar» dep atalǵanlar) artqa qaytqan hám qarsı shıqqan balalardıń ata-anaların ayıplaydı, olardıń tárbiyasında kemshilikler bar dep esaplaydı. Bul geyde durıs bolıwı múmkin bolsa da, hárdayım sonday emes. Shúkir, Yuxanna bunı túsinip, saylap alınǵan hayaldıń duwalarına óz duwaların qosqan bolıwı múmkin, «haqıyqatlıqta júrmegen» hár qanday adamdı Rabbiyge tapsırıp, Onıń húrmeti hám olardıń pátiyhası ushın olardı Ózine qaytarıwdı soradı.
«Demos meni taslap ketti, sebebi ol bul dúnyanı súydi». Timotiy 2:4:10
Bul dúnyanı súygen
Hesh gúman joq, balalar ketip qalıwǵa qarar etken yamasa ápiwayı ǵana itibar bermew nátiyjesinde bóleklenbegen joldan adasqan bir qatar jaǵdaylar bar. Dúnyanıń qızıqtırıwları júdá kúshli, al «tar» jol hárdayım sonday jıltır kórinbeydi (Matta 7:13-14). Bul ásirese, geybirleri óz shańaraǵınıń Bibliyalıq isenimine bir múddet ergen, biraq hesh qashan bul isenimdi ózlerinińki etpegen jaǵdaylarda durıs.
Geybir balalar tek ǵana qutqarılǵanı menen qanaatlanǵan bolıwı múmkin, hesh qashan Isa Máshixniń Rabbiy ekenligin túsinbegen. Basqalar Rabbiy menen turaqlı jeke qatnasıqlardıń pátiyhaların túsinbegen yamasa qádirlemegen bolıwı múmkin. Bul tek ǵana isenim, Qudaydıń Sózine boysınıw hám jeke duwa ómiri menen keledi.
Joqarı oqıw orınlarına kúshli isenimge iye bolmay kirgenler bar, hám olardıń hálsiz isenimi sınawǵa ushırap, qısılıp qaladı. Júreklerinde nájislenbewdi maqset etpegen basqalar (Daniel 1:8) azǵırıwǵa berilip, adasıp ketedi. Geybirleri «filosofiya hám bos aldamshılıq arqalı, adamlar dástúrine qaray, dúnyanıń tiykarǵı principlerine qaray, hám Máshixke qaray emes» (Kolosiy 2:8) adastırılǵan bolıwı múmkin. Bularǵa júreklerinde Rabbiyge muqaddeslik beriwdi úyrenbegen hám isenimleri haqqında olardı sınawshı hár bir adamǵa juwap beriwge tayın hám qábiletli bolmaǵan kópshilik kiredi (Piter 1:3:15). Bul balalardıń jaslıǵınan úyretilgen isenimdi taslap ketkenligi (Timotiy 2:3:15) ata-analardı tereńnen jaralaydı.
Kóplegen jaslar úlken bolǵannan keyin Bibliyalıq principlerge qarsı shıǵadı hám ózleri qarar qabıl ete alatuǵının sezedi. Dúnyalıq filosofiyalarǵa ilesken basqalar moralıq absolyutler joq dep aytadı, hám nekege deyin birge jasaw sıyaqlı nárseler qabıl etiletuǵın dep esaplanadı. Olar ata-analarınıń tásirinen tıs bolıwı múmkin, sonlıqtan ata-analar duwa etedi. Bul joǵalǵan uldıń ákesi etken is emes pe (Luka 15:12,20)? Hár bir ata-ana bul jaǵdaylarda óz aǵa-inileri hám apa-sińlileriniń túsinigin, qollap-quwatlawın hám duwaların shın júrekten qádirleydi.
Biz ne isley alamız?
Dúnyanıń turaqlı qızıqtırıwı, Bibliya tálimatınıń jetispewshiligi hám Rabbiy menen hálsiz jeke qatnasıq sebepli, geybir balalar dúnyaǵa kirip, Máshixshi iseniminen uzaqlasıp ketken. Biz bul artqa qaytqan hám qarsı shıqqan balalar hám olardıń ata-anaları ushın ne isley alamız? Mısalı, birneshe usınıslar:
- Biz «úzilissiz duwa etiwimiz kerek» (Tesalonikalılar 1:5:17) ata-analardıń ózleri hám olardıń jolıqtan shıqqan balaları ushın duwa etip atırǵanımızdı kishipeyillik penen bildiriwden aldın. «Ádilli adamnıń nátiyjeli, ıqlaslı duwası kóp nársege erisedi» (Yakob 5:16).
- Biz jaralanǵanlardı shın júrekten qollap-quwatlawımız kerek, olardı sınǵa alıwdıń ornına olardı túsinip. «Bir-birimizdiń júklerimizi kóteriń, hám Máshix nızamın orınlań» (Galatiy 6:2).
- Biz ata-analardıń ayıplı ekenligin dárhal boljawımız kerek emes, kerisinshe olardıń qıyınshılıǵın Rabbiyge alıp barıwımız kerek. «Onıń shákirtleri Oǵan soradı: ‘Rabbi, kim gúna etti, bul adam ba yamasa onıń ata-anaları ma?’» (Yuxanna 9:2).
- Eger bizde jolıqtan shıqqan balalar bolsa, biz bul faktı bóliwimiz hám usıǵan uqsas jaǵdaylardaǵı basqalar menen birge duwa etiwimiz kerek, sonlıqtan biz/olar jalgız sezbesin. Usılayınsha, «biz hár qanday qıyınshılıqtaǵılarǵa, ózimiz Quday tárepinen teselli tapqan teselli menen teselli bere alamız» (Korinfliler 2:1:4).
- Geyde biz «bóliw» dep ataytuǵın nárse shınında da ǵıybat boladı. Biz jolıqtan shıǵıw jaǵdayları haqqında ǵıybat etip, kelispewshilik tuwdırmawımız kerek. Pawl sonday etkenlerdiń «ǵıybatchılar hám bos jumıs penen bánt bolǵanlar, aytpawı kerek bolǵan nárselerdi aytatuǵınlar» (Timotiy 1:5:13) ekenligin aytadı.
- Biz jolıqtan shıqqan balalardıń ata-analarına salıstırǵanda ózimizdi joqarı dep oylawdan saqlanıwımız kerek. «Farizey turıp, óz-ózine былай dep duwa etti: ‘Quday, men Saǵan shúkir etemen, men basqa adamlarday emespen’» (Luka 18:11). Rabbiyge erip atırǵan balalar ushın Rabbiyge kúndelikli kishipeyillik penen shúkir et.
- Eger bizde balalar joq bolsa, artqa qaytqan yamasa qarsı shıqqan balalardıń ata-analarına jaqınlasqanda abaylı bolıwımız kerek, sebebi olardıń jaǵdayın túsinip, olardıń ornına ózimizdi qoyıw qıyın. Esleń, Isa, bizdiń «bas ruhaniyimiz» ǵana «bizdiń hálsizliklerimizdiń sezimi menen tásirlengen», sebebi Ol «biziń sıyaqlı hár tárepten sınawǵa ushıraǵan, biraq gúnásiz» (Evreyler 4:15). Eger biz ayıptı ata-analarda dep esaplasaq, olardı «jumsaqlıq ruwxında» (Galatiy 6:1) júdá abaylılıq penen jaqınlasıwımız kerek.
