Biz waqıttıń sheńberinde jasaymız hám háreket etemiz, bul máńgiliktiń sheksizliginde júzip júrgen sheksiz kishkene kóbik. Quday máńgilik, baslanǵıshsız hám aqırsız – biz túsiniwge háreket etemiz, biraq hesh qashan tolıq túsine almaytuǵın túsinik. Quday Ózi «máńgilikte jasaydı» deydi (Yesaya 57:15 NKJV) hám Musa jazdı: «máńgilikten máńgilikke Sen Qudaysıń» (Zabur 90:2 NIV).
Qıyın bolıp kórinsede, Quday bizdiń kishkene waqıt-kóbikshemizdi Óziniń eń joqarı jaratılısı ushın sahna etip jarattı: «Óz súwretinde» jaratılǵan nátiyje (Jaratılıs 1:26-27) bizge Óz ómirin hám tábiyatın beriwdiń eń joqarı maqseti menen – «máńgilik ómir ... waqıt baslanıwınan aldın wáde etilgen» (Titus 1:2). Bizdiń gúnaǵa túsip qalıwımız Qudaydıń jobasındaǵı qátelik emes edi. Bul álbette Onıń qálewi emes edi, biraq bul aldınnan kórilmegen yamasa Ol oǵan tayın emes edi. Ol Óz jobasın waqıt baslanıwınan aldın belgilegende, Ol bizdiń moralıq qulawımızdı aldınnan kórdi hám dem alatuǵın qayta tiklew jobasın islep shıqtı!
Quday ne ushın bunı isledi? Sebebi Ol muhabbat (1 Yoxanna 4:8,16). Isanıń pútkil jerdegi iskerligi hám máńgilik ómiri Óz Ákesi menen sheksiz birlesiwde ótti, bul Onıń eń úlken quwanıshı edi. Onıń jerdegi missiyasınıń aqırı xochqa shekem jaqınlasqanda, Yoxanna Onıń azapları haqqındaǵıdan kóbirek Óz Ákesine qaytıwı haqqında sóyledi dedi. Úyge qaytıw «Onıń aldında turǵan quwanısh» edi (Evreylerge 12:2). Ol Óz Ákesinen Óz qutqarılǵanların da úyge alıp keliwdi jalbarǵanı qanday tańqalarlıq (Yoxanna 17:24), bizge eń úlken quwanıshtı wáde etip (Yoxanna 14:3) – Óz úyinde Áke menen birge bolıw.
Jánnet haqıyqıy
Jánnet haqqındaǵı bul túsinik Jaratılıs kitabınan baslap áyyemgi, onda 300 jıl dawamında «Yenox Quday menen júrdi; keyin ol joq boldı, sebebi Quday onı alıp ketti» (Jaratılıs 5:24) delingen. Qayerge? Bizge onıń ólmegenligi aytılǵan (Evreylerge 11:5), biraq ol endi jerde emes. Qudaydıń Óz dosları menen birge bolıw qálewin esapqa alsaq, Ol Óz júriwshi joldasın úyine alıp ketken bolıwı kerek. Zabur 23-te, Dawıt Qudaydıń jaqsılıǵın bayramlawın usı sózler menen juwmaqladı: «Men Rabbiy úyinde máńgilikke jasayman.»
Bul úzindiler Isanıń wádesi menen sáykes keledi hám bul jerde Onıń menen júrgenler ushın jánnette Quday menen ómirge isharat etedi. Isa Óz Ákesiniń úyinde kóp «saraylar,» «bólimler» yamasa «jasaw orınları» (NKJV, NIV, NASB) haqqında ayttı. Bul barlıq awdarmalar grek mánisi menen kelisedi. Búgingi kúndegi saray haqqındaǵı úlken, sánatlı úy ideyası jánnet túsinigi menen qarama-qarsı emes. Biraq Isa aytıp atırǵan nárse kóbirek: «Meniń Ákemniń úyinde Meniń barlıq doslarım ushın biz benen birge máńgilikke baxtlı jasaw ushın orın bar.» Yamasa zamanagóy qosıqta aytılǵanday: «Keliń hám men menen birge júriń, Meniń Ákemniń úyine ... úlken, úlken úy kóp, kóp bólmeler menen, úlken, úlken stol kóp, kóp awqat penen.»
Jánnet, onda, Qudaydıń úyi, Ol bul ómirde Ózi menen júrgenlerdi alıp ketetuǵın jer. Jaratıwshımızdıń turaqlı qatnasıwında bolıw, Onıń menen erkin hám tikkeley óz-ara háreketlesiw eń úlken páziylet (Zabur 16:11). Qudaydıń shańaraǵına jańadan tuwılıwımız bizdi «jánnet puqaraları» etedi (Yoxanna 1:12-13; Filipililerge 3:20), hám bul buzılǵan jerde, waqıttıń sheklengen kóbikshemizde shet ellikler etedi. Biz Ákemizge úyge qaytıwdı kútemiz, Isanıń etkenindey. Siz túsinip atırsız.
Isa adamlar menen anıq tirilgen dene menen 40 kúnnen artıq fizikalıq baylanısta bolǵannan keyin (Luka 24:13-23, 37-43; Matta 28:9; Húkimetler 1:3-4,9) Óz shákirtleri ushın orın tayarlawǵa ketti. Tiriliw kúni shasqan elshiler olar arwaqtı kórdi dep oyladı, biraq Ol balıq bólegin jew arqalı olardıń shasqanlıǵın joq etti. Keyin olar Onıń denesiniń jánnetke kóteriliwin tamashaladı. Sonlıqtan, jánnet Isa fizikalıq dene menen jasaytuǵın hám biz ushın orın tayarlaytuǵın sfera.
Pawıl jazdı: «qanday etip biz jerdegi adamnıń súwretin kórgen bolsaq, sonday etip aspanlıq Adamnıń súwretin de kóremiz» (1 Korinflilerge 15:42-49). Yoxanna jazdı: «biz Oǵan uqsaymız, sebebi biz Onı qanday bolsa, sonday kóremiz» (1 Yoxanna 3:2). Pawıl Filipililerge Isa keliwdi hám «bizdiń tómen denelerimizdi ózgertiwdi» hám olardı «Onıń dańqlı denesine uqsas etiwdi» ayttı (Filipililerge 3:21). Biz Isanıń fizikalıq tiriliwine, hám aqır-aqıbetinde ózimizdiń de tiriliwimizge isenemiz hám onı kúshli qorǵaymız.
Házir de, jánnet másihshilerdiń haqıyqıy jasaw orını. Pawıl Qudaydıń «bizdi aspanlıq álemde Másihtegi hár bir ruwxıy páziylet penen páziyletlegenin» hám «bizdi Másih penen birge kóterip, Onıń menen birge aspanlıq álemde otırǵızǵanın» jazdı (Efesselilerge 1:3; 2:6). Ol sonday-aq jazdı: «Sonlıqtan, eger sizler Másih penen birge tirilgen bolsanızlar, júreklerińizdi joqarıdaǵı nárselerge qoyıńlar, Másih Qudaydıń oń tárepinde otırǵan jerge ... jerdegi nárselerge emes. Sebebi sizler óldińiz, hám sizlerdiń ómirińiz házir Másih penen birge Qudayda jasırın» (Koloselilerge 3:1-3). Biz ele de jerde jasaymız, biraq bizdiń ómirimiz jánnette. Bul siltemeler bizdiń jánnettegi házirgi ruwxıy qatnasıwımızǵa tiyisli, biraq bizge Isanıń kelgeninde bizdiń tirilgen denelerimiz de sol jerge alıp ketiliwi wáde etilgen (1 Tesalonikalılarǵa 4:16-17).
Tamuq ta sol sıyaqlı haqıyqıy
Tamuq jánnet sıyaqlı haqıyqıy. Isa onı kúshli azap hám qıyınshılıqlar menen súwretledi. Jánnettegi sıylıqlardıń pútkilley qarama-qarsısı, tamuq Qudaydıń Ulına Qutqarıwshı sıpatında qabıl etiw hám Oǵan xızmet etiw ornına onı biykarlaw ushın jazalaw. Isa tamuqta «olardıń qurtı ólmeydi, hám ot óshpeydi» dedi (Mark 9:48), hám Ashıw 20:11-15 tamuqtı «ot kóli» dep ataydı.
Jánnet Másihte máńgilik ómir súrgenlerdiń máńgilik baxtlı tınıshlıǵı bolǵanı sıyaqlı, tamuq ta máńgilik ot (Matta 18:8; 25:41; 2 Tesalonikalılarǵa 1:9; Ashıw 20:10). Kúydiriliw eń qattı awırıw bolıwı múmkin. Ot ishinde máńgilikke batıp, biraq hesh qashan sanalı túrde joq bolmawıńızdı kóz aldına keltire alasız ba?
Muhabbatlı Quday bunday azaptı qalay oylap tabıwı múmkin? Adamlar ushın, Ol oylap tapqan joq. Ol bizdi Óziniń sheksiz muhabbatınıń obyekti etip hám bizdi Ózi menen máńgilikke birge bolıw ushın jarattı. Bizdiń jaratıwshımız máńgilik bolǵanı sıyaqlı, biz de máńgilik jasaw ushın jaratılǵanbız, múddeti joq. Bizdiń dáslepki ata-analarımız ómir ornına ólimdi tańlaǵanda, máńgilik ómirge bolǵan huqıq joǵaltıldı, biraq bizdiń máńgilik jasawımız dawam etti. Isa bizdiń gúnaǵa bolǵan jazanı bizdiń ornımızǵa ólip kórgeninde, Ol bizdiń keshirimimizdi qamsızlandırdı hám biz ushın máńgilik ómirge bolǵan huqıqtı qaytardı, Ol biz Oǵan isengenimizde bizge beredi, solay etip bizdiń dáslepki ata-babalarımız bir waqıtları biykarlagan ómirdi qabıl etemiz.
Biraq Quday Ózin biykarlaytuǵın hám dáslepki ata-analarımızdıń ólim tańlawın qabıl etiwdi talap etetuǵın máńgilik jasaytuǵın adamlar menen ne islesin? Másih Golgotadaǵı ólimi menen tólegen Qudaydıń biypul keshirimin biykarlawshılar ushın basqa máńgilik bar.
Isa eki tiriliw haqqında ayttı:
«Qábirlerdegi barlıq adamlar (Meniń) dawısım esitedi hám shıǵadı – jaqsılıq islegenler ómirge tiriledi, hám jamanlıq islegenler ayıplanıw ushın tiriledi» (Yoxanna 5:28-29).
Ashıw kitabında Yoxanna Isanıń shahıytlarınıń janların kórdi delingen:
«Olar tirildi hám Másih penen mıń jıl húkimranlıq etti. (Qalǵan óliler mıń jıl tamamlanbaǵansha tirilmedi.) Bul birinshi tiriliw. Birinshi tiriliwde qatnası bar bolǵanlar baxtlı hám muqaddes. Ekinshi ólim olardıń ústinen kúshke iye emes ... Mıń jıl (tamamlanǵanda) ... men úlken aq taxttı kórdim ... hám ... óliler, úlken hám kishkene, taxt aldında turǵan ... Óliler islegen islerine qaray húkim etildi ... Ólim hám Hades ot kóline taslandı (bul) ekinshi ólim. Eger kimniń atı Ómir Kitabında jazılmaǵan bolsa, ol ot kóline taslandı» (Ashıw 20:4-6, 11-12, 14-15).
Solay etip «ekinshi ólim» «shaytan hám onıń perishteleri ushın tayarlanǵan» máńgilik ot (Matta 25:41) – Qudayǵa qarsı shaytanlıq kóteriliske qosılǵan perishteler. Olar da máńgilik, sonlıqtan Ol olar ushın orın tayarlawı kerek edi. Qudaydıń jaqsılıǵın biykarlawshı adamlar, ámelde, shaytanǵa sadıqlıqqa ant ishedi hám bir waqıtları erkin bolǵan ómir ornına óz-ózine belgileniwdi tańlap, onıń kóterilisine qosıladı. Olardıń óz tańlaǵan basshısı menen birge onıń máńgilik otlı túrmesine qosılıwdan basqa baratuǵın jeri joq.
Isa jánnet hám tamuq haqqında atı atalmaytuǵın bay adam hám Lazarus atlı júdá kámbaǵal adam haqqındaǵı gúrrińde sabaq berdi (Luka 16:19-31). Bay adam óz-ózine berilgen, ayrıqshalıq hám sánatlı ómir súrdi, Quday ushın waqtı joq edi, basqalar menen bólisiwge de qálewi joq edi, óz esiginde jatqan Lazarus sıyaqlı. Kópshiligimiz sıyaqlı, ózimizge qaldırılǵanda, onıń waqıttıń qısqa aralıǵına salǵan investitsiyası onı sonday kózsiz etken edi, ol barlıǵın óz ómirin qolaylı etiwge sarpladı, janın kútip turǵan máńgilikke kózsiz edi.
Lazarus ólgeninde, perishteler onı Ibrahimniń kókiregine alıp ketti, bul yahudiy ushın eń joqarı tınıshlıq, quwanısh hám orınlanıwdıń simvolı. Bay adam ólgeninde ol otlı azapta oyandı. Óz jaǵdayın ele tolıq túsine almay, bay adam Ibrahimnen Lazarusdı oǵan bir az jeńillik alıp keliwdi jalbarǵan. Múmkin emes! Jánnet penen tamuq arasında «úlken jarlıq ornatılǵan» (Luka 16:26). Qızıǵı, bir waqıtları bay bolǵan adam óz shańaraǵın oyladı hám olardı bul azap orınnan saqlanıw ushın eskertiwdi soradı. Ol hesh qayerge bara almaytuǵının túsindi hám endi óz shańaraǵı hesh qanday teselli bermeytuǵının bildi. Biraq Lazarus ta óz orınnan kete almas edi; jánnet máńgilik hám isenimshiniń baxtı buzılmaydı. Ibrahim bay adamǵa óz-ózine berilgen jerdegi ómirinde barlıq baxtın kórgenin esletti. Jaqsı waqıtlar ótti! Tamuq sheksiz, úmitsiz azap – «jılaw hám tis qayraw» (Matta 8:12; 22:13; 24:51; 25:30).
Bay adam tamuqta bay bolǵanı ushın ba edi? Joq! Isa «shaytan hám onıń perishteleri ushın tayarlanǵan» máńgilik otqa, mútáj bolǵan «Meniń bul tuwısqanlarımnıń» adamlarında Oǵan xızmet etiwdi itibarǵa almaǵanlardı jiberdi (Matta 25:40-46; 2 Petrus 2:4).
Lazarus kesellikli denede azap shekti, jámiyet tárepinen jek kórilgen. Ol jaqsı isleri ushın, yamasa azap shekkeni ushın jánnette emes edi. Onıń isleri atalmaydı; ol jánnetti tabıslamaǵan. Bay adam Ibrahimdi áke dep ataǵan bolıwı múmkin, biraq Lazarus Ibrahimniń balası, isenim balası edi hám Quday isenimdi jánnet penen, isenim adamı Ibrahim menen birge sıylıqlaydı (Galatiyalılarǵa 3:6-9).
Dáslepki adam gúnası máńgilik ómir ornına óz mápin qálegen qaslı tańlaw edi – Ómir Teregi ornına jaqsılıq hám jamanlıq bilim teregin tańlaw (Jaratılıs 2:8-9; 3:4-6). Óz mápi teregi ólim qáwipi menen anıq qadaǵan etilgen edi, biraq Ómir Teregi sheklenbegen edi: «Baǵdaǵı hár qanday terekten jewge erkinsiz; biraq jaqsılıq hám jamanlıq bilim terekten jemeytuǵın bolıń, sebebi onnan jegen kúni sizler álbette ólesiz» (Jaratılıs 2:16-17). Biraq Quday olardıń (hám bizdiń) ómir súriwin qáledi! Olar qadaǵandı buzǵannan keyin ǵana Quday: «Adam ... Ómir Terekten de alıp jemewi hám máńgilik jasamawı kerek» dedi. Sonlıqtan Ol olardı Eden baǵınan quwıp shıǵardı, óliwge húkim etildi, máńgilik ómirden ajıratıldı (Jaratılıs 3:22-24).
Sol kúnnen baslap ólim bizdiń DNK-mızǵa oyıp jazılǵan; biz barlıǵımız onı genetikalıq túrde miyras etip alamız (Rimliklerge 5:12). Bizdiń jalǵız qutqarıwımız Isa Másih hám Onıń bizdiń ornımızǵa óliwi arqalı. Qudaydıń shápááti menen Ol hár bir adam ushın ólim azabın shekti (Evreylerge 2:9). Eger siz Onı óz Qutqarıwshıńız sıpatında qabıl etpegen bolsanız, iltimas, búgin bunı etiń. Jánnet hám tamuq haqıyqıy, hám olardıń biri sizdiń taǵdırıńız.
Bill Van Ryn tárepinen″ }
