Qurtqa kebelek kórgeninde ne oylaydı? Biz qurtqa qanatların alıwǵa asıǵıp atırǵanın oylawımız múmkin! Bunıń ushın ájayıp ózgeris protsessi bar. Tınısh, jeke rawajlanıw dáwiri arqalı, jerge baylanıslı jıljıwshı ájayıp, ǵárezsiz, erkin ushıwshı janlıǵa aylanadı. Bul tábiyiy protsess hár bir máwsimlik adam balalıqtan, óspirimlik jıllarınan ótip, úlkenlikke óskenimizde basdan ótkeriwi kerek bolǵan rawajlanıw ushın ájayıp metafora. Jańa juwapkershiliklerdi óz moynına alıw hám dúnyanı jetik kózler menen kóriw, ómirdiń qıyınshılıqların hám dúnyanıń jamanlıqların tán alıw qıyın. Biraq qıyınshılıqlar bar jerde, múmkinshilikler de bar! Injil ómirimizdiń bul táreplerine baylanıslı óskenimizde hám jetiliskende júdá paydalı kórsetpeler beredi.
Moralıq báseke
Eń áhmiyetli printsiplerden biri ózin bizdiń máwsimlik ómirimizdiń kóp bólegine sayalı terek sıyaqlı jayadı. Evreylerge 5:14 jetik máwsimliklerdi bılay anıqlaydı: «paydalanıw sebepli jaqsılıq penen jamanlıqtı ayırıw ushın sezimlerin shınıqtırǵanlar» (NKJV). Bul túrdegi shınıǵıw qattı, arnalǵan sport shınıǵıwın bildiredi. Básekede qatnasıwshı sportshılar tabıslı básekelesiw ushın ózleriniń pútkil ómirlerin qayta dúzedi. Máwsimlikler odan da úlken qattılıqtaǵı morallıq básekedi kútiwi kerek, hám sonlıqtan bizler jaqsılıqtı anıqlaw ushın sezimlerimizdi shınıqtırıwımız kerek. Bizler anıqlamaymız ne jaqsı ekenin, óytkeni Quday bunı Óz Sózinde islegen; biraq bizler ayırıwımız kerek ne jaqsı ekenin, Onıń Sózin óz jaǵdaylarımızǵa hám ómir haqqındaǵı isenimlerimizge qollanıp. Bul bizler ushırasqan variantlardı bahalawdı úyrengenimizde Ruwx tárepinen basqarılǵan aqıl ádeti. Geybir alternativalar shınında da jaman, hám geybirleri tábiyiy jaqsı. Basqa tańlawlar tek waqıttı joǵaltıw bolıwı múmkin, óytkeni óz-ózinen qabıl etiletuǵın geybir isler de bizdiń ruwxıy ómirimizge júk bolıwı múmkin (1 Korinflilerge 6:12, 10:23).
Evreylerge 5 tegi ayattıń bul ayırıwdıń tek jiyi paydalanıw arqalı rawajlanatuǵının qalay basım etkenine itibar beriń. Ómir aǵımı menen tek aǵıp júrgen, ruwxıy analizdiń bul bulshıq etin hesh qashan shınıqtırmastan kelgen nárselerdi qabıl etken máwsimlikler hesh qashan jetiklikke erispeydi. Bul, ókinishke oray, jiyi boladı, hám kóp máwsimlikler fizikalıq jaqtan úlken jasqa jetedi, biraq ruwxıy jaqtan birdey tezlikte rawajlanbaydı. Jas máwsimliklerdiń jalqaw, biypárwa orta jaslı máwsimliklerge aylanbawǵa sheshim qabıl etiwleri, yamasa ádeyi sheshim qabıl etiwleri paydalı. Quday bunday sheshim ushın hárdayım kórsetpe beredi. Óspirim Daniyel óz júreginde Qudaydıń Sózin orınlawǵa niyet etti, hám nátiyjede Quday Daniyeldiń xızmetin onıń qartayǵanına shekem ornatqan (Daniyel 1:8,17,21). Daniyel kóp jaqtan Vavilon mádeniyatına batırılǵan bolsa da, ol gúnalı nárselerdi qalay anıqlawdı hám olardan qashıwdı bildi.
Bul ayırıw ádeti menen baylanıslı bolǵan haqıyqatlıq, dúnyanıń hárdayım ózgerip turǵanlıǵı. Máwsimliklerdiń hár bir áwladı aldınǵı áwlad birdey tárizde basdan ótkergen tosqınlıqlarǵa ushıraydı. Kásip ózgeredi, texnologiya rawajlanadı, mádeniy normalar ózgeredi hám morallıq qayta anıqlanadı. Bul ózgerislerdiń geybirleri jaman emes, tek basqasha; biraq basqaları shınında da máwsimlik iseniminiń tiykarlarına hújim etedi. Bizler máwsimlik jetiklikti rawajlandıra otırıp, ózgerisler arasında ayırmashılıqlardı úyrenemiz.
Elshi Pawıl Timotiyge bul protsess haqqında 2 Timotiyge 3:10-17 de jazdı. Timotiy Pawıl hám basqalardan jaqsı tálim alǵan edi, bul onıń tiykarın quraǵan edi. Biraq, jamanlıq rawajlana beretuǵın bolǵanı ushın, Timotiy úyrenip alǵan nárselerinde qalay dawam etiwdi túsiniwi kerek edi (13-14-ayatlar). Hár bir isenim etiwshi Jańa jaǵdaylarǵa Jazıwlardı durıs qollaytuǵın máwsimlik kózqarasın rawajlandırıwı kerek. Bul sol bibliyalıq printsiplerdiń zamanagóy dúnyada ne mánis bildiretuǵının anıqlaytuǵın úzliksiz jańalanıw protsessi.
Ósiw tarawları
Máwsimlik ómirdiń barlıq tájiriybeleri arasında, morallıq rawajlanıwdıń bul tárepi bálkim eń áhmiyetlisi. Ol eń kishi sheshimlerden baslanadı, mısalı, halallıq hám pák adam retinde tanılıw. Wádelerińizdi orınlań; isenimli jumısshı bolıń; taza emes sáwbetlerden qashıń hám jınıslıq azǵırıqlardan qashıń. Fizikalıq shınıǵıw ádetinde ıntalı bolǵanıńızday, kúndelikli ruwxıy shınıǵıw sezimlerińizdi jaqsılıq penen jamanlıqtı ayırıw ushın shınıqtırıwdıń jalǵız jolı ekenin esleń.
Jetikliktiń basqa tárepleri bul morallıq rawajlanıwdan kelip shıǵadı. Olardıń geybirleri tómende:
- Finanslıq jaqtan rawajlanıń. Aqshanı basqarıwdı úyreniń, onı aqıllı saqlap hám jaqsı jumsap. Kerek emes nárselerdi satıp almań yamasa sán-sánatqa qızıqpań. Avtomobiller, kvartiralar hám úlkenlerdiń juwapkershilikleri úzliksiz aqsha joǵaltıw ekenin túsiniń; bul keleshek talaplarǵa tayarlanıń. Basqalardıń mútájlikleri bolǵanda joqarı mártebeli bolıwdı úyreniń. Aqshanı jıynaǵanlarǵa kóp qayǵılar keledi, óytkeni olar bay bolıw ideyasın súyedi (1 Timotiyge 6:9-10); biraq Rabbimiz Ózi bergen nárselerdiń joqarı mártebeli basqarıwshısı bolıwdı úyrenip alǵanlardı qutlaydı (Nátiyjeler 11:25).
- Qatnasıqlı jaqtan rawajlanıń. Miyrimli bolıń. Doslar hám batanıslar menen sáwbetlesiwdi úyreniń. Ózińiz haqqında sóylew ornına basqalardıń ómirleri haqqında soraw arqalı olarǵa qızıǵıwshılıq bildiriń (Filipiliklerge 2:4). Jaqsı islerdi orınlaǵanlardı maqtań hám olarǵa minnetdarshılıq bildiriń. Konfliktlerdi olardı itibar bermey, sheshiw arqalı basqarıwdı úyreniń. Bunnan tısqarı, eger Rabbimiz ómirińizge potentsial joldas kirgizse, sol qatnasıqtı tereńlestiriwge umtılıwdan aldın áhmiyetli ruwxıy qásiyetlerdi anıqlań. Eger Rabbimiz sizdi birge basqarıwdı dawam etse, nekege shıǵıwdan qashpań (Nátiyjeler 18:22).
- Fizikalıq jaqtan rawajlanıń. Denińizge qarań. Jaqsı tamaqlanıń hám jaqsı fizikalıq jaǵdayda bolıń. Quday bergen deneni qabıl etiń, biraq jaman fizikalıq ádetlerge alıp keletuǵın sıltawlar izlemey. Deneniń Muqaddes Ruwhtıń ibadatxanası ekenin túsiniń, hám sonlıqtan ishimlikten hám sol turar jayǵa zıyan keltiretuǵın basqa tásirlerden qashıń (Efesliklerge 5:18). Fizikalıq jaqtan belsendi bolıń; jalqawlıq ózin-ózi azıqlantıratuǵın hám tek joqarıǵa alıp keletuǵın ádet (Nátiyjeler 24:30-34).
- Ruwxıy jaqtan rawajlanıń. Bul jetik rawajlanıwdıń shıńı. Injildiń tiykarǵı doktrinaların hám olardıń kúndelikli ómirge qatnasın úyreniń. Jazıwlardıń ruwh ushın sútti hám azıqtıń dene ushın áhmiyetli ekenin tán alıń. Isenim menen jasaw hám kóriw menen jasaw arasında ayırmashılıq etip, sırtqı tásirlerge qaramastan Qudaydıń kórsetpelerine boysınıń. Ruwxıy sawǵańızdı biliwge umtılıń; sonnan keyin onı oyatıń, solay etip siz Masih denesinde tek alıwshı emes, al beriwshi bolasańız. Er adam bolasańız ba, hayal bolasańız ba, ruwxıy ruhaniy bolıwdıń ne mánis bildiretuǵının úyreniń, Rabbimiz bergen barlıq rollerdi orınlaǵanıńızda ibadat ruwhın rawajlandıra otırıp (1 Piter 2:5-9).
Ómirińizdiń barlıq bul táreplerinde rawajlanǵanıńızda, kóp máwsimlik doslarıńızdıń siz benen birge sol jolǵa shıǵıwdı qálemeytuǵını sizdi tań qaldırıwı múmkin. Hátte olar sizdiń itibar hám sheshimińizdi maqullamawı múmkin. Shınında da, hárdayım solay bolǵan. Mısalı, elshi Pawıl Timotiy menen xızmettegi joldaslıǵın tereń qádirledi, biraq ol júdá az adamnıń bul jas isenim etiwshiniń dárejesine jetilgenin qostı. Pawıldıń Filipiliklerge 2:19-21 degi sózlerin basqasha aytqanda: «Timotiy Rabbimizdiń adamlarına shın júrekten ǵamxorlıq etedi, biraq basqa hesh kim etpeytin sıyaqlı. Basqa hár bir adam Masih Isanıń máplerine qaraǵanda óz máplerine kóbirek itibar beredi!» Geyde sizge Rabbimizge sadıq qalıw jalgız ómir sıyaqlı kórinse de, ruwxlanıń! Sizdiń ápiwayı ómirińiz Oǵan tapsırılǵanda, Ol siz arqalı basqalardıń ómirlerinde máńgi nátiyjelerge erisedi.
Oqıtıwshılar ushın esletpe
Bul jerde úlken máwsimlikler ushın da birneshe ruwxlandırıwshı sózlerdi qosıw jaqsı bolar edi. Úlkenler kóbinese jas isenim etiwshilerge járdem beriwge shın júrekten umtılsa da, bizler kóbinese olardı ekinshi dárejeli máwsimlikler dep esaplaytuǵınday háreket etemiz. Mısalı, siz hesh qashan «Jaslar ushın aytqım kelgen bir pikir bar» degen gápti esittińiz be? Jaqsı niyetli bolsa da, bunday bayanlamalar óspirimler hám kolledj studentleri birqansha jetik emes hám sonlıqtan aldınǵı pikirlerdi túsine almaǵan bolıwı múmkin – biraq endi, aqırında, olar ushın jetkilikli ápiwayı bir pikir bar ekenin bildiredi. Bul shınında da birqansha tómenletiwshi, sonday emes pe? Ekinshi jaqtan, eger aldınǵı pikirler shınında da túsiniksiz hám túsiniw qıyın bolǵan bolsa, sóylewshiniń jaslardıń tek ǵana anıǵıraq tálim kútip otırǵanlar emes ekenin biliwi tań qaldırıwı múmkin!
Sol sıyaqlı, jaslarǵa paydalı bolǵan printsipler barlıq máwsimlikler ushın áhmiyetli ekenin tán alıw paydalı. Túrli jaslardaǵı isenim etiwshiler Qudaydıń Sózin esitiw ushın jıynalǵanda, Jazıwlardı úyretetuǵınlar jaslarǵa arnayı wáziyz etiwden qashıwı kerek. Eger bir pikir óspirimler hám olardıń sheshimleri kontekstinde usınılsa, ol basqa jaslarǵa hám ómir basqıshlarına da arnayı qollanılıwı kerek. Geybir Injil úzindileri shınında da jas isenim etiwshilerdi basım etedi, biraq kóp jaǵdayda barlıq máwsimlikler birdey ruwxıy kórsetpelerge mútáj. Qozılarǵa tiykarınan azıq kerek ekenin, al jetik qoylarǵa bolsa shoban tárepinen baqlaw hám kórsetpe kerek ekenin esleń (Yuhanna 21:15-16). Úlkenlerdiń adasıw ushın kóbirek múmkinshilikleri bar! Bizler tálimimizdi jaslarǵa ruwxıy sheshimler qabıl etiwge ádewir isenim etpeytindey etip baǵıtlamaylıq. Shınında da, úlken aǵa-apa-qarındaslarǵa bul dúnya ushın emes, al keleshek dúnya ushın jasawdı esletiw kerek bolıwı múmkin.
Bunnan tısqarı, jaslarǵa sóyleytuǵınlar kóbinese ózleriniń sol jaslardaǵı tájiriybelerin eske aladı. Bul paydalı bolıwı múmkin bolsa da, hár bir áwladtıń ózine tán jaǵdaylarǵa ushıraytuǵının eslew áhmiyetli. Azǵırıq hám gúna kategoriyaları hárdayım birdey; biraq óspirimler, universitet studentleri hám jas úlkenler jasaytuǵın dúnya 50 jıl yamasa hátte 15 jıl aldınǵı dúnya emes. Sonlıqtan, dáwirdiń ruwhı ózgergenin tán alıw áhmiyetli; aldın uyatlı dep esaplaǵan nárseler búgin bayramlanadı, hám kerisinshe. Jaslardıń Jazıwlardı óz dúnyasında qollanıwı kerek ekenin tán alıń, bizdiń dúnyamızda emes. Biraq, hár bir áwlad ushın ózgermes tiykar retinde Qudaydıń máńgi Sózin usınıw ájayıp! Studentlerdi hám jigirma jaslılardı óz isenimlerinde hám hár bir dáwirde áhmiyetli bolǵan «házirgi haqıyqatta» ornatıw qanday imtiyaz (2 Piter 1:12).
Injil dúnya kózqarası
Studentler hám jas úlkenler ushın ruwxlandırıwımızǵa qaytıp, Qudaydıń ómirińizde hár bir jasta islep atırǵanın tán alıw kúshli nárse. Morallıq, fizikalıq hám ruwxıy rawajlanıwdıń táreplerin qayta kórip shıǵıp, bizler olardıń hesh biriniń arnayı shaqırıwdı talap etpeytinin anıq kóremiz. Bunıń ornına, olardıń barlıǵı tek ǵana Masihdiń húkimranlıǵı astına alıp kelingen ómirdiń ápiwayı tárepleri – hám bul hár bir isenim etiwshi umtıla alatuǵın ómir tárizi.
Hesh bir qurtqa kebelek qanatları ushın bir demde tayın bolmaydı. Metamorfoz talap etiledi, hám bul itibar, ádet hám ómir tárizinde tolıq ózgeristi baslaytuǵın transformatsiyalıq protsess. Biraq bul transformatsiya Qudaydıń islep atırǵanlıǵınıń anıq dáliyi! Kebelek payda bolǵanda, ol endi jerde jıljıwshı emes, al aspan janlıǵı. Sol sıyaqlı, Rabbimizdiń járdemi menen, dúnyanıń bibliyalıq kózqarasın rawajlandıratuǵın hár bir máwsimlik kúndelikli ómirde Quday ushın nátiyjeli hám kúshli jasaydı. Rabbimiz sizdiń kúndelikli islerińizdi basqarsın, siz Oǵan umtılǵanıńızda.
