Qudaydıń qoyları haqıyqıy shıbarlarǵa mútáj
Grek filosofı Aristotel, eramızǵa shekemgi 350-jıllarda jazǵan, bes tiykarǵı kún kórsetiw jolları bar edi dep aytqan: diyqanshılıq, ańshılıq, balıqshılıq, urlıq hám shıbarlıq. Bunday adamlar haqqında ol jazǵan: «eń jalqawları shıbarlar, olar bos ómir súredi hám qolǵa úyretilgen haywanlardan qıyınshılıqsız kún kóredi; olardıń qoyları jaylaw izlep bir jerden ekinshi jerge kóship júredi, olarǵa eriwge májbúr boladı, ózgeshe bir tirishilik fermasın islep shıǵaradı.»
Aristotel shıbarlardı jek kórgen jalǵız adam emes, sebebi bizge Mısır mádeniyatı olardı Aristotel dáwirinen kóp ásirler aldın Yusuf dáwirinde «jigirkenshli» dep esaplaǵanı aytılǵan (Jaratılıs 46:34 NKJV).
Biraq, Quday hárdayım shıbarlardı jaqsı kórgen. Ádem menen Hawanıń ekinshi tuwılǵan ulı Ábel shıbar edi; hám elshi Petrus, Jańa Ósiyettiń sońǵı sózleriniń geybirlerin jazǵan, xristian basshılarına Qudaydıń qoylarınıń shıbarları sıyaqlı múráját etken (1 Petrus 5:2-4). Shıbarlıq jumısı tek ǵana qızıqlı emes; ol júdá áhmiyetli.
Mesihtiń Shıbarı
Hár bir jaqsı nársede bolǵanı sıyaqlı, Rabbimiz Isa bizdiń ullı úlgimiz – hám Ol Shıbar. Ol Ózi haqqında aytqan: «Men jaqsı Shıbarman» (Yoxanna 10:11), bul ájayıp ayat jazılǵannan berli hár bir áwladtıń balaları hám úlkenleri tárepinen jattalǵan. Matta injilinde Ol úsh márte Shıbar sıyaqlı kórilgen, hám bul siltemeler Onıń minezi haqqında gózál kórsetpeler beredi.
Birinshi bólim Matta 9:36: «Ol toparlardı kórgeninde, olardıń ústinen meyirim etdi, sebebi olar sharshaǵan hám tarqalǵan edi, shıbarı joq qoylar sıyaqlı.» Bul bálkim shıbarlar haqqındaǵı eń áhmiyetli noqat. Bul jumıs qollar menen emes, júrek penen baslanadı. Birinshi biz Rabbimizdiń toparlardı kórgenin esletemiz. Onıń jeke dańqına hám Onıń transsendent minezine qaramastan, Ol ózine emes, átirapındaǵılarǵa itibar qaratqan. Keyin, biz Onıń olardıń ústinen meyirim etkenin tabamız. Geyde Rabbimiz «meyirim etdi» dep aytıladı, gúya bul sóz Onıń háreketlerin súwretleytuǵınday; biraq bul feyildiń qáte túsindirilgeni. Bul háreket feyili emes, emotsiya feyili. Tekstde Ol «meyirim menen háreketlendi» dep aytılǵan. Meyirim Onı toltırdı hám motivatsiya berdi. Ol kórgen nárseniń Onıń qalay sezgenine tásiri boldı.
Sońınan biz Onıń ne ushın sonday meyirim sezgenin úyrenemiz: Ol adamlar sharshaǵan hám tarqalǵan ekenligin túsindi. Sharshaw dem alıw jetispewshiliginen payda boladı, hám tarqalǵan jaǵday baǵıt jetispewshiliginen payda boladı. Ekewi de haqıyqıy shıbar ushın qáweter. Bul adamlar toparınıń fizikalıq jaqtan bir orında turǵanı hám solay da tarqalǵanı júdá tásirli. Olarda basshı joq edi, maqset sezimi joq edi hám hesh kim olardıń jánlerine gúman etpeytuǵının sezdi. Solay etip, olar úlken topar quraǵan bolsa da, adamlar júreklerinde tarqalǵan bolıp qaldı. Toparlar menen qorshalǵan bolıp, solay da jalǵız seziniw júdá izolyatsiyalı. Biraq Rabbimiz Isa bul mútájlikti túsindi hám olardıń ústinen meyirim menen toldı.
Matta 9 daǵı Rabbimiz haqqındaǵı bul bayanatlardı qádirlegenimizden keyin, biz Matta 25 ke ótemiz. Ol jerde bir kúni Ol milletler arasında «shıbar óz qoyların eshkilerden bóleklegenindey» (32-ayat) ayırmashılıq jasaytuǵını aytılǵan. Tolıq bólim (31-46-ayatlar) áhmiyetli payǵambarlıq táliymattı óz ishine aladı. Bul ayatlardan biz Mesihtiń dańqında kelgeninde milletler Onıń mıń jıllıq patshalıǵı ornatılıwınan aldın jıynalatınin túsindiremiz. Adam Ulı sıyaqlı minezinde, Rabbimiz Óz tuwısqanlarınıń eń kishilerine gúman etkenlerge itibar beredi, yaǵnıy sol waqıtta «úlken qıyınshılıqtan» (24:21) ótken quwǵınǵa ushıraǵan evreylerge. Matta 25 te olarga meyirim kórsetkenler qoylar, al kórsetpegenler eshkiler.
Biz bul ayattan shıbarlıq temamız ushın ájayıp qollanıw tabamız. Sol dáwirlerde qoylar menen eshkilerdiń birge jaylawı ádettegi jaǵday edi. Biraq, Rabbimiz Isa, iláhıy Shıbar, qoyda kim bar ekenligin hesh qashan qáte túsindirmeydi yamasa qáte túsindirmeydi. Ol qoylardıń kim ekenligin biledi, hám Ol eshkilerdi biledi. Eki jániwardıń geybir ústirtin uqsaslıqları bar, biraq olar minez-qulqı hám minezi boyınsha júdá basqasha. Biz Rabbimizdiń Óz qoylarına qalay qaraytuǵınında hesh qashan qáte islemeytuǵınına isenimli bolamız. Ol qoydı eshki sıyaqlı húkim etpeydi, hám Ol eshkige qoy sıyaqlı bereket bermeydi. Yoxanna 10 da aytılǵanınday, Haqıyqıy Shıbar «Óz qoyların atı menen shaqıradı» (3-ayat). Matta 25 tegi bólim tiykarınan Rabbimizdiń búgingi kúndegi isenimlilerge shıbarlıq gúmanı haqqında bolmasa da, biz Onıń Óz qoylarınıń hár birine jeke qızıǵıwshılıq bildiretuǵınına isenimli bolamız.
Matta injilindegi úshinshi shıbar siltemesi 26-bólimde keledi, Rabbimiz Óz shákirtlerine aytqanda: «Búgin tún barlıǵıńız Meniń sebebimnen súrinip qalasızlar, sebebi jazılǵan: ‘Men Shıbardı uraman, hám qoylardıń qoyları tarqaladı’» (31-ayat). Bul Rabbimizdiń qamaqqa alınıwına, sudına hám krestke qadaqlanıwına silteme – bulardıń barlıǵı keyingi 24 saat ishinde boladı. Bul shákirtler ushın qorqınıshlı waqıt boladı!
Biraq kim, biz sorawımız múmkin, «Shıbardı uradı»? Juwap Zaxariya 13:7 degi tolıq payǵambarlıq dálilden oqıǵanımızda berilgen: «‘Oyǵan, ey qılısh, Meniń Shıbarıma qarsı, Meniń joldasım bolǵan Adamǵa qarsı,’ deydi Áskerler Rabbisi. ‘Shıbardı urıń, hám qoylar tarqaladı.’» Qudaydıń Ózi qılıshqa Shıbardı urıwdı buyırǵan! Rabbimiz Isa, sol kámil, meyirimli, túsiniwshi Shıbar, húkimde urıladı.
Bul baylanısta gimn jazıwshı Tomas Kelliniń (1769–1855) sózlerin esletiw tásirli:
Biz ólgen Shıbar haqqında qosıq aytamız, Qoylar ushın ólgen Shıbar haqqında; Onıń muhabbatı eń joqarı dárejede sınaqtan ótti, Biraq tas sıyaqlı bekkem turdı.
Qurbanlıqtan qan aǵıwı kerek bolǵanda, Bul Shıbar, meyirim menen, basqarılǵan edi Biz benen dushpan arasında turıwǵa, Hám bizdiń ornımızǵa erikli túrde óldi.
Bizdiń qosıǵımız, máńgi boladı Ózin sonday bergen Shıbar haqqında: Hesh bir tema Ol sıyaqlı dańqlı emes, Hesh bir tema bizge sonday tásirli emes.
Biz Yoxanna 10:11 degi tekstti qayta esletemiz, Rabbimiz Isa aytqanda: «Men jaqsı Shıbarman.» Bunıń ústine Ol qosqan: «Jaqsı Shıbar Óz ómirin qoylar ushın beredi.» Ol olar ushın azap shekti! Sol waqıtta, bir az waqıtqa, Onıń qoyları qayǵı hám qorqınısh arqalı haqıyqıy tarqalǵan edi. Biraq sońınan, Ózin jaqsı Shıbar sıyaqlı bergen soń, Ol tarqalǵanlardı jıynay basladı. Ol bunı hárdayım niyet etken edi. Yoxanna 11:52 de bizge Onıń ólimi «Qudaydıń shet elge tarqalǵan balaların bir jerge jıynaw» ushın qural bolǵanı aytılǵan.
Tarqalǵan qoylardı jıynaw
Óz xızmetiniń bul tárepinde Mesihtiń adasıp júrgen qoylardı izlep tabadı hám olardı Ózine qaytaradı, sebebi Ol «bizdiń jánlerimizdiń Shıbarı hám Baqlawshısı» (1 Petrus 2:25). Ol bul jumıstı Óz tiriliwiniń dáslepki kúninen basladı. Mariya Magdalina Óz qábirinde jalǵız turıp jıladı, biraq Shıbar onı qayǵısında qaldırmadı. Onıń ornına, Ol onı atı menen shaqırdı, hám onıń kóz jasları quwanıshqa aylandı. Petrus Rabbimizdi bilmegenin biykar etken edi, biraq Shıbar onı jeke qayta tiklew waqıtı ushın izlep taptı. Eki basqa shákirt Ierusalimdi taslap, qayǵı menen tolıp, Emmausqa úylerine qayta basladı; biraq Shıbar olarga kórindi hám olardıń júreklerin jılıttı, solay etip olar Ierusalimge qayta asıǵıp, basqalarǵa aytıw ushın. Hám sońınan, sol tarqalǵan shákirtler joqarı bólmede birge sóylesip atırǵanda, Isa olardıń barlıǵına kórindi. Olardıń jánleriniń Shıbarı hám Baqlawshısı jumıs islep atırǵan edi.
Mesihtiń bul jumıstı búgin de islep atır, hám Ol sol bir iláhıy meyirim hám túsiniwdi ámelge asıradı. Onı bizdiń Shıbarımız hám Baqlawshımız dep járiyalaytuǵın Jańa Ósiyet xatı, isenimlilerdi házir sol bir ruwhta háreket etiwge úgitleytuǵın xat. 1 Petrus 5 te oqıymız: «Sizlerdiń aranızdaǵı aǵalarǵa úgit-násiyat etemen … Qudaydıń aranızdaǵı qoyların shıbarlıq etiń, baqlawshılar sıyaqlı xızmet etiń, májbúrlew menen emes, biraq erikli túrde, nadurıs payda ushın emes, biraq ıqlas penen» (1-2-ayatlar).
Rabbimiz Isanıń jumısında kórgen ózgeshelikler bul shıbarlıq jumısın isleytuǵın hár bir adamda da bolıwı kerek. Birinshi, Qudaydıń qoylarına, sharshaǵan hám tarqalǵanlarǵa meyirim menen motivatsiya beriw júdá áhmiyetli. Olardıń mútájliklerin túsiniw hám olardıń kim ekenligin biliw kerek. Bunnan tısqarı, bul wazıypa qurbanlıq jumısı sıyaqlı qaralıwı kerek. Rabbimiz Isa Yahwanıń qılıshı menen urılatuǵın jalǵız Shıbar; biraq Onıń jumısı qoylar ushın qurbanlıqtı talap etkenindey, Qudaydıń qoyları arasındaǵı shıbarlardıń jumısı da qurbanlıq, ózin biykar etiwshi sadıqlıq sezimin talap etedi.
Búgingi kúndegi pastoral gúman
Jańa Ósiyetde shıbar roliniń mánisi «pastor» sózi menen de awdarıladı. Búgin bul sóz kóbinese jergilikli shirkew jıynalısındaǵı basshını ańlatıw ushın qollanıladı. Kóp jaǵdaylarda bunday adam sol jıynalıstaǵı xristianlar ushın tiykarǵı – yamasa bálkim jalǵız – basshı, oqıtıwshı, járdemshi hám jollawshı dep esaplanadı. Biraq, Bibliyalıq model pastor roliniń tek ǵana xızmet yamasa jergilikli juwapkershilik kategoriyası emes, al haqıyqatında Qudaydıń pútkil Shirkewine berilgen ruwxıy sawǵa ekenligin kórsetedi (Efisliler 4:11-12). Pastor sıyaqlı sawǵa etilgenler Qudaydıń qoyların qayerde bolsa da jemlew, gúman etiw hám baqlaw ushın arnawlı túrde úskenelengen.
Bul jumıs kóp tıńlawshılar ushın jámiyetlik túrde isleniwi múmkin ekenligi ras. Shıbarlıq gúmanı hárdayım Quday Sózin isenimlilerdiń júreklerine qollanıw arqalı beriledi, hám bul jámáátlik iskerlik bolıwı múmkin. Pastoral jumıs Muqaddes Kitapta kóbinese aǵalar – Qudaydıń xalqı arasındaǵı jetik, tán alınǵan basshılar menen baylanıslı, olar Bibliyalıq táliymattı bere alatuǵınlar (Háwaretler 20:17,28; 1 Timotiy 3:2).
Biraq, kóbinese, pastoral jumıs jım-jırt, saqna artında, úlken toparlar ornına jeke adamlar menen islenedi. Rabbimiz Mariyaǵa qábirde Ózin ashqanda, basqa hesh kim bar edi me? Rabbimiz Petrustı qayta tiklegende, basqa hesh kim aytılǵan sózlerdi esitti me? Ol Emmausqa eki qayǵılı shákirt penen barǵanda, basqa hesh kim Olardıń Muqaddes Kitaptı ashqanın tıńladı me? Barlıq jaǵdaylarda juwap «Joq.» Solay etip, pastoral jumıs kóbinese jeke hám jeke boladı.
Bunnan tısqarı, biz bul gúmannıń ásirese sharshaǵan hám awırǵan xristianlarǵa kerek ekenligin kórdik. Bunday jaǵdaydaǵı hár bir adamǵa kóp qollaw hám jollaw kerek boladı, sonlıqtan pastoral jumıstıń júdá talapshań bolatuǵının kútiń! Qosımsha, sharshaǵan qoylar kóbinese pastoral jumıs isleytuǵın adamǵa ruwxlandırıwshı sózlerdi aytıwǵa qábiletsiz boladı. Sonlıqtan, pastorlar – Rabbimizdiń barlıq xızmetshileri sıyaqlı – óz xızmetlerinde emes, al Mesihte, ózleriniń ullı úlgisinde kúsh yamasa identlik tabıwdı kútiwleri kerek.
Joqarıda aytılǵanınday, pastoral sawǵa Mesihtiń denesin, yaǵnıy pútkil Shirkewdi úskenelewge arnalǵan. Bizdiń ruwxıy sawǵalarımız biz barǵan hár bir jerde biz benen birge. Aǵalar hám baqlawshılar rolları jergilikli juwapkershilikler, biz Efesdegi shirkew aǵalarına yamasa Filippidegi baqlawshılarǵa siltemelerden túsindiremiz (Háwaretler 20:17; Filippililer 1:1). Kerisinshe, pastor sıyaqlı sawǵa etilgen xristianlar tek úyde emes, al hár bir jerdegi sharshaǵan, tarqalǵan xristianlar arasında pastor boladı.
Bizge shıbarlar kerek!
Juwmaqlaytuǵın bolsaq, biz Qudaydıń shıbarları sawǵa hám shaqırıw arqalı úskenelengenligin kóremiz. Olar óz sawǵaların keń kólemli sferada ámelge asıradı. Olar az itibar menen saqna artında xızmet etiwge tayın bolıwları kerek, hám olar óz isenimlerinde kúshli bolıwları kerek, sebebi olar kóbinese sharshaǵan, júklenip qalǵan isenimlilerdi qollawǵa májbúr boladı.
Hesh shúbhesiz, jergilikli jıynalıstıń jalǵız pastorı sıyaqlı xızmet etetuǵın adam bunday jumıs ushın sawǵa etilgen bolıwı múmkin, biraq bir tayınlanǵan basshı Bibliyalıq úlgi bolıp kóriniwdi. Ekinshi jaǵınan, Ruwxıy Áwliyeniń kóp sawǵalar hám basshılar arqalı jumısına boysınıwǵa umtılatuǵın jıynalıslarda geyde «Oh, bizde pastor joq» dep aytıladı. Bul bálkim «Bizde pútkil jıynalıstı hár bir iskerlikte basqaratın bir adam joq» degen mánisti ańlatıwı múmkin. Eger bizde pastorlar bolmasa, Quday bizge járdem bersin! Biz kórgenimizdey, bul haqıyqatında áhmiyetli jumıs.
Shıbarlıq gúmanı hárdayım Qudaydıń xalqı arasında Onıń jolı bolǵan. Ábel, Rahil, Musa, Dawıt, Petrus hám basqa kóplegen adamlar Bibliyalıq shıbarlar sıyaqlı atalıwı múmkin, Rabbimizdiń óz kámil jumısın aytpaǵanda. Mesihtiń búgin Óz xalqın Qudaylıq shıbarlar menen bereketlesin, olar tarqalǵan, sharshaǵan isenimlilerdi jıynawǵa umtıladı, olardıń jánleriniń Shıbarı hám Baqlawshısına qaytıwına járdem beredi.
