Qudaydıń sózi bizge adamlarǵa Qudaydıń taxt xanasına kóriwge ruqsat etilgen geybir mısalardı kórsetedi, hám olar ol jerde kórgen hám esitken nárseler ápiwayı ǵana tásirsheń. Dawıt Zábúr 11-de: «Rabbiy óz Muqaddesliginiń ibadatxanasında; Rabbiy, onıń taxtı aspanlarda»,— deydi. Qudaydıń sózi Qudaydıń taxtın kóp orınlarda atap ótedi. Taxt bizge onıń húkimranlıǵın, onıń ullılıǵın hám onıń sheksiz húkimranlıǵın kórsetedi. Men sizge Qudaydıń taxt xanasındaǵı sonday kórinislerdiń birneshe mısalın beremen.
Birinshi Patshalar 22-bapta Mika: «Men Rabbiy Mesihti óz taxtında otırǵanın kórdim, hám aspanlardıń barlıq áskerleri onıń oń qolında hám shep qolında turǵan edi»,— deydi. Demek, biz bul jerde pútkil perishte dúnyasınıń Qudaydıń taxtı átirapında jıynalǵanın oqıymız. Yamasa, Ashıw 4-bapqa óteyik; bul da júdá tásirsheń. Ol jerde Quday taxtta barlıq nárselerdiń máńgilik Jaratıwshısı retinde kórsetilgen. Onıń taxtınan shaqmaq hám gúldirlew shıǵadı, hám bul bul jerge keletuǵın keleshektegi húkimler menen baylanıslı. Hám ol jerde siz: «Muqaddes, muqaddes, muqaddes, Rabbiy Quday Qudiretli, kim bar edi hám kim bar hám kim keledi»,— degen sózdi esitesiz. Hám keyin múminler onıń aldında bas iyip, oǵan tabınıp atırǵanı kórsetilgen.
Ashıw 5-bapta Yuhanna: «Hám men taxttıń ortasında sojılǵan qozıday turǵan qozını kórdim»,— deydi. Hám bul Mesihti, sojılǵan hám hár bir qáwimnen, tilden, xalıqtan hám milletten Quday ushın adamlar satıp alǵan Qozını. Bunıń ornına, oǵan máńgilikke tabınıladı. Endi, Ashıw kitabınan sońǵı bir mısal. 20-bapta Isa Mesihti, tiriler hám ólilerdiń hákimi, úlken aq taxtta otırǵanı kórsetilgen. Bul júdá tásirsheń. Hám ol jerde: «Hám men úlken aq taxttı kórdim, hám onıń ústinde otırǵan adamdı, onıń júzinen jer hám aspan qashtı, hám olar ushın orın tabılmadı»,— delingen. Qudaydıń Ulı bir kúni hár bir isenbeytuǵın adamdı óz islerine qaray húkim etedi. Keyin ol oǵan máńgilik húkimdi járiyalaydı.
Endi, ótken jılı toqtaǵan jerimizge, Ishaya 6-bapqa qaytayq. Ishaya 6-bapta biz Uziya patshanıń ólim jılında Ishayanıń Rabbiy Isa Mesihti kórgenin kórgenbiz, hám ol onı biyik hám kóterilgen taxtta kórgen. Ishaya kórinis arqalı Qudaydıń taxt xanasına kirip, ol jerde kórgen hám esitken nárseler ápiwayı ǵana tásirsheń. Ol Rabbiy Mesihti kóredi, hám keyin: «Hám onıń kiyiminiń etegi ibadatxananı toldırdı»,— delingen. Endi, bálkim biz bul kiyim onıń dańqınıń, onıń qádir-qımbatınıń, onıń ullılıǵınıń yamasa onıń ullılıǵınıń sırtqı kórinisi dep aytıwımız múmkin. Zábúr 104-te Qudaydıń ózin nurǵa kiyim sıyaqlı oraytuǵını aytılǵan. Onıń mánisi nur hám muhabbat, hám nur onıń barlıǵınıń nurı, onıń dańqınıń nurı.
Endi, Qudaydıń jerdegi ibadatxanasın esapqa alǵanda da, Zábúr 29-da: «Onıń ibadatxanasında hár kim: 'Dańq!'— deydi»,— delingen. Bul Qudaydıń aspan taxt xanasına qansha kóp qollanıladı? Endi, sol waqıtta, Qudaydıń dańqı bult arqalı xananı hám ibadatxananıń arnalıwın toldırǵanda, ruhaniyler shıǵıp ketiwge májbúr boldı. Hám bul Qudaydıń bar bolǵanı sonsha tásirsheń bolǵanı ushın edi. Hám Quday óz isinde hám óz dańqında bar bolǵanda, ol hárdayım qanday da bir jol menen kórinedi hám reaktsiyalar payda etedi.
Men ózimizge qollanıw qáleymen. Qudaydıń sózi bizdiń denemiz Muqaddes Ruhtıń ibadatxanası ekenligin aytadı. Ol sonday-aq jergilikli shirkew Muqaddes Ruhtıń ibadatxanası ekenligin aytadı. Demek, Qudaydıń dańqınıń hám onıń isiniń bir bólegi kóriniwi ápiwayı bolıwı kerek. Biraq soraw, biz Mesihtiń atı menen másehiyler retinde jıynalǵanımızda bul haqıyqattan da sonday ma? Biz shirkew jıynalısları waqtında haqıyqattan da tásirlengenbiz be, sebebi Muqaddes Ruh Mesihti biz ushın haqıyqattan da ullı ete aladı? Bul haqıyqattan da sonday ma, Birinshi Korinflikler 14-te aytılǵanınday, Qudaydıń Ruhi sonsha erkin isley aladı, isenbeytuǵın adam kirip kelgende, ol payǵambarlıq arqalı Qudaydıń nurına qoyıladı, júzine túsedi, Qudayǵa tabınadı hám Qudaydıń haqıyqattan da bizdiń aramızda ekenligin járiyalaydı? Biz búgingi kúnde ele sonday nárselerdi basdan keshiremiz be, yamasa dástúrler, liturgiya yamasa insan óz-ózine qálew Ruhtıń isine kedergi bolıwı múmkin be?
Endi, Ishaya Rabbiy Mesihtiń dańqınıń ibadatxananı toldırǵanın kórdi. Hám Quday sonsha sheksiz ullı, hátte Sulayman da Eski Ahdta: «Mine, aspanlar hám aspanlardıń aspanları seni sıyǵıza almaydı; men qurǵan bul úy qansha az sıyǵızadı?»— degen edi. Hám bul Qudaydıń aspan taxt xanasına da tiyisli; ol Qudaydıń dańqı menen tolıq toldırılǵan.
Biraq keyin Ishaya dawam etip: «Onıń ústinde serafimler turǵan edi»,— deydi. Endi, serafimler Qudaydıń jaqın qasında bolǵan hám Qudaydıń taxtın qorshap turǵan perishteler. Olar tek bul jerde anıq atap ótilgen. Tásirsheń nárse olardıń atınıń mánisi: serafimler «janıp turǵanlar» degen mánisti bildiredi. Hám Qudaydıń tutınıwshı ot ekenligi aytılǵan. Bul serafimler ózlerin qorshap turǵan Qudaydıń dańqınıń bir bólegin sáwlelendiretuǵanday tásir qaldıradı. Olar Qudaydıń qasında belsendi, olar onıń sóziniń orınlawshıları, hám olar óz Jaratıwshısın maqtaǵan.
Bul jerde dawam etip: «Hár biriniń altı qanatı bar edi: ekewi menen júzin jabdı, ekewi menen ayaqların jabdı, hám ekewi menen ushtı»,— delingen. Endi, ne ushın bul úlken, ullı máwjutlar óz júzlerin jabadi? Bálkim Qudaydıń dańqı sonsha jarqın hám sonsha tásirsheń bolǵanı ushın olar oǵan qaray almaydı. Biraq olardıń barlıq dıqqattı taxtta otırǵanǵa qaratıwı múmkin, hám sonlıqtan olar onıń qasında ózlerin jabadi yamasa jasıradi. Sonday-aq, biz olardıń ayaqların jabǵanın oqıymız. Ayaqlar bálkim jaratıw menen baylanıslı, sebebi ayaqlar menen ádette jerde turadı. Hám bul qudiretli jaratılǵan perishteler ózleriniń jaratılmaǵan, máńgilik Jaratıwshısınıń qasında ekenligin anıq kórsetedi, olar oǵan húrmet penen maqtaǵan.
Hám keyin bul jerde: «Hám biri ekinshisine shaqırıp: 'Muqaddes, muqaddes, muqaddes áskerlerdiń Rabbiyi; pútkil jer onıń dańqına tolı!'— dedi»,— delingen. Serafimlerdiń úsh márte «muqaddes» dep shaqırıwınıń mánisi ne? Bul Qudaydıń kim ekenliginiń júdá kúshli basımı, eń joqarı dárejesi. Bunıń artında úlken mánis bar.
«Muqaddes» birneshe mániske iye. Bul taza hám gúnásız degen mánisti bildiredi. Bul sonday-aq ajıratılǵan degen mánisti bildiredi. Jaratılısta Quday jetinshi kúndi muqaddes etken; bul onıń sol kúndi basqalardan ajıratıp, oǵan ózgeshe orın bergenin bildiredi. Endi, Ishaya 6-bap kontekstinde bul Qudaydıń sheksiz taza hám gúnásız ekenligin bildiredi. Ol pútkilley jaqsı, hám ol jamanlıqtı jek kóredi. Demek, muqaddes tek gúnádan ajıralıwdı ǵana emes, biraq sol waqıtta, ol barlıq jaqsılıq penen tolıq bolıwdı da bildiredi. Bul kontekstte Efeslikler 5-bap 9-ayatta jaqsılıq nurdıń birinshi miywesi dep atalǵanı júdá qızıqlı.
Endi, biz bunı ózimizge de qollanıwımız múmkin. Geybir másehiyler tek jamanlıqtan ajıralıwǵa itibar qaratıp jasaydı. Biraq sol waqıtta jaqsılıqtı izlemey hám oǵan itibar qaratpay, tek gúnádan qashıp jasaw durıs emes. Bul Efeslikler 4-bapta júdá anıq kórsetilgen, sebebi ol jerde bizge tek ótirik aytıwdı toqtatıw emes, biraq onıń ornına haqıyqattı sóylew aytılǵan. Biz endi awzımızdan jaman sóz shıǵarıwımız kerek emes, biraq onıń ornına qurılıs ushın jaqsı, jaǵımlı sózler sóylewimiz kerek. Biz endi urlıq etiwimiz kerek emes, biraq múhtajlar menen bólisiwimiz kerek. Demek, biz jamanlıqtan bas tartıp, jaqsılıqqa qaray burılıwımız kerek. Júdá áhmiyetli.
Endi, Ishaya 6-bapqa qaytayq. Qudaydıń Muqaddes, Muqaddes, Muqaddes ekenligi sonday-aq onıń jaratılmaǵan Jaratıwshı ekenligin, kóterilgen hám ajıratılǵan, hár qanday jaratılıstan ózgeshe ekenligin bildiredi. Ishaya 40-bap 25-ayatta: «Sonda meni kimge uqsatasız, yamasa men kimge teń bolaman?— deydi Muqaddes»,— delingen. Qudaydıń sorawı. Hám Quday sheksiz ózgeshe hám teńsiz. Ol jaratılǵan barlıq nárselerden joqarı turadı. Ol jalǵız sheksiz, máńgilik, ózgermeytuǵın, qudiretli, barlıq nárselerdi bilgen, hám hár jerde bar. Quday, tek Quday, bul sıpatlarǵa iye. Hám bul oǵan tabınıw ushın haqıyqıy sebep.
Hám tabınıw birinshi náwbette Qudayǵa onıń kim ekenligi ushın tabınıwdan ibarat. Hám tabınıw biz Qudaydan haqıyqattan da tásirlengenimizde, onıń ullılıǵına hám dańqına tań qalǵanımızda hám onıń tárepinen qozǵalǵanımızda payda boladı. Álbette, biz Qudayǵa onıń islegen yamasa islep atırǵan nárseleri ushın da tabına alamız; bul haqqında soraw joq. Biraq biz Qudayǵa kóbinese tek onıń isleri ushın tabınamız, al onıń ájayıp tábiyatı hám ózgeshe sıpatları ushın emes. Hám sol sebepli bizdiń waqıt-waqıtı menen Qudaydıń ullılıǵı hám dańqı haqqında oylawımız áhmiyetli, sebebi biz sonday etsek, biz onıń tárepinen tásirlenemiz, hám bul tabınıwǵa alıp keledi.
Endi, serafimler: «Muqaddes, muqaddes, muqaddes áskerlerdiń Rabbiyi»,— dep shaqıradı. Áskerlerdiń Rabbiyi Eski Ahdta kóp ushırasatuǵın Qudaydıń atı. Ol aspan áskerlerine, yaǵnıy perishte dúnyasına húkimranlıq etetuǵın. Serafimler, xeruvimler, bas perishteler Mikael, Gabriel yamasa ápiwayı perishtelerdiń hámmesi xızmet etiwshi ruwlar. Hám olar haqqında Zábúr 103-te: «Rabbiy Mesihti maqtań, siz onıń perishteleri, kúshli kúshke iye, onıń sózin orınlaytuǵın, onıń sóziniń dawısına qulaq salatuǵın! Rabbiy Mesihti maqtań, siz onıń barlıq áskerleri, siz onıń xızmetshileri, onıń qálewin orınlaytuǵın!»— delingen. Quday kórinetuǵın hám kórinetuǵın emes dúnyaǵa, baslıqlarǵa, kúshlerge hám ruwxıy kúshlerge húkimranlıq etedi. Hám ol áskerlerdiń Rabbiyi dep atalǵanda, bul onıń pútkil aspan áskerine húkimranlıq etetuǵının bildiredi. Olar onıń qolında hám aqır-aqıbet bizdiń bereketimiz ushın rol oynaydı.
Endi, Ishaya 6-bapqa qaytayq, ol jerde: «Sonda pútkil jer onıń dańqına tolı»,— delingen. Endi, keleshekte, Mesihtiń Mıń jıllıq Patshalıqta húkimranlıq etkeninde, bir kúni Habakkuk kitabındaǵıday boladı, ol jerde: «Sebebi jer Rabbiy Mesihtiń dańqınıń bilimi menen toladı»,— delingen. Biraq házir de Quday óz dańqın jaratılısta ashıp beredi, Rimlikler 1-bapta aytılǵanınday, mısalı. Menimshe, bul dańq onıń jaqsılıǵı menen de baylanıslı. Musa bir ret: «Men seniń dańqıńdı kóreyin, iltimas»,— dep duwa etken edi. Hám Qudaydıń sol waqıttaǵı juwabı: «Men barlıq jaqsılıǵımdı seniń júzińniń aldınan ótkizemen»,— boldı. Qudaydıń dańqı onıń jaqsılıǵı menen baylanıslı, biz bunı basqa bólimlerde de tabamız. Zábúr 33-te, menimshe, «Jer Rabbiy Mesihtiń jaqsılıǵına tolı»,— delingen. Endi, Quday pútkilley jaqsı, hám bul jaratılısta hám adamlar menen islegen islerinde de kórsetilgen. Bibliya bizge Qudaydıń dańqın, Ákeniń dańqın, Dańq Patshasın hám Dańq Rabbiy Mesihti kórsetedi. Hám onıń jaqsılıǵı bultlarǵa jetedi, hám ol máńgilikke dawam etedi.
Endi, keyin Ishaya esiklerdiń tiykarları qalay silkengenini basdan keshiredi. Bul serafimlerdiń shaqırǵanına reaktsiya sıyaqlı. Biz bunı ómirimizge de qollanıwımız múmkin: biz Qudaydıń aldında turǵanımızda júreklerimiz ele qozǵaladı ma? Qudaydıń ullılıǵı hám dańqı bizdi ele qozǵaydı ma? Bul haqıyqattan da ózimizge beretuǵın soraw.
Hám keyin bul jerde: «Hám úy tútin menen toldırıldı»,— delingen. Endi, birinshi, Rabbiy Mesihtiń kiyimi taxt xanasın toldırdı, onıń dańqınıń kórinisi. Házir ibadatxananı tútin toldıradı. Tútin bar jerde ot ta bar. Hám bálkim bul Qudaydıń Muqaddesliginiń kórinisi, onıń qasında jamanlıq tura almaydı, Habakkukta aytılǵanınday: «Sen jamanlıqtı kóriwge kózleriń taza». Hám Evreylerge xat: «Sebebi bizdiń Qudayımız da tutınıwshı ot»,— deydi.
Endi, aqırǵı, Qudaydıń sózinde úyrenip atırǵanımda meni qozǵalǵan bir oy bar. Ishaya 6-bap penen Ishaya 53-bap arasında sonsha úlken qarama-qarsılıq bar. Bul jerde taxtta otırǵan, biyik hám kóterilgen, serafimler menen qorshalǵan muqaddes, húkimran Rabbiy Ishaya 53-te bul jerde jerde adam retinde súwretlengen. Men sol bólimdi, Ishaya 53-ti oqıw qáleymen, ol jerde 2-ayatta: «Onıń túri de, kórki de joq; hám biz onı kórgenimizde, biz onı qálewimiz ushın hesh qanday sulıwlıq joq»,— delingen.
Kórip turǵanıńızday, onı bir adam jınǵa iye dep ayıpladı. Onı ashqabaq hám sharap ishiwshi dep atadı, hám ishimlikler onı óz qosıqlarınıń teması etken. Ol gúnákarlar qolına tapsırıldı hám jerdiń qárǵısı menen táj kiygizildi. Ol, Dańq Rabbiyi hám Áskerler Rabbiyi, ózi haqqında Zábúr 22-de jazılǵan nárselerdi xochta haqıyqattan da tereń sezdi, ol jerde: «Biraq men qurtpan, adam emespen; adamlar tárepinen ayıplanǵan, hám xalıq tárepinen jek kórilgen»,— delingen. Ol biz ushın óliwi hám seni hám meni qutqarıwı ushın qansha tómen ózin kishireytti.
Biraq kórip turǵanıńızday, Mesihtiń jeńisi boldı. Endi biz onıń tirilgen hám dańqlanǵan adam retinde aspanǵa, Ákesiniń taxtına, joqarıdaǵı Ullılıqtıń oń qolına otırǵanın biliwimiz múmkin. Biz onı ol jerde isenim kózleri menen kóremiz, sebebi Evreylerge 2-bap 9-ayat: «Biraq biz perishtelerden bir az tómen etilgen Isa Mesihti kóremiz, ólim azabı ushın, dańq hám húrmet penen táj kiygizilgen»,— deydi. Hám onıń xochtaǵı qurbanlıǵı arqalı Qudaydıń taxtı biz ushın miyrim-shápáát taxtına aylandı. Biz oǵan duwada erkin kire alamız, hám ol jerde biz óz ótinishlerimizdi Qudaydıń aldında batırlıq penen usına alamız. Qansha ájayıp, qanday miyrim-shápáát, hám qanday túsindirilmes imkaniyat!
Endi, men Ishaya 57-bap penen juwmaqlayman, ol jerde 15-ayatta: «Sebebi biyik hám joqarı, máńgilikte jasaytuǵın, atı Muqaddes bolǵan Rabbiy Mesihtiń sózi mınaday: Men biyik hám muqaddes orında jasayman, sonday-aq sınǵan hám kishipeyil ruwǵa iye bolǵan adam menen, kishipeyil ruwdı tiriltiw ushın, hám sınǵan júreklerdi tiriltiw ushın»,— delingen. Bul bizdiń Qudayımız.
[Muzıka] Rahmet. [Muzıka]
