Спорт дүньясында бәсекелесиў кейде еки толық теңсиз команда арасында болады. Егер бир команда ҳәр тәреплеме әдеўир үстин көринсе, екиншиси ойын басланыўынан алдын руўхый түсип кетиўи мүмкин. Кейбир руўхый түскен ойыншылар бул илаж ушын бар күшин бериўге арзымайды деп шешиўи мүмкин. Неге тек жеңилиўди қабыл етип, үйге барып дем алмасқа?
Бул сценарий Павелдиң Тимофейге екинши хатының атырапындағы атмосфераға уқсас. Тимофейдиң қорқыўы ҳәм руўхый түсиўи ушын көп себеплер бар еди. Бирақ, Павел Тимофейдиң сол үмитсиз спортшыларға уқсамаслығына исенгиси келди. Хожа өзгеремеген еди! Павелдиң рухландырыўшы хаты бүгинги руўхый түскен исенимлилерди қуўантырыўы керек, дәл сол оның «сүйкли улы» Тимофейди күшейтиўге арналғаны сыяқлы (2 Тимофей 1:2 NKJV).
Қыйыншылық ҳақыйқый
Павелдиң алдынғы хаты Тимофей ушын белсендилик ҳәм жуўапкершилик дәўиринде келген еди. Павел түрмеден азат етилгеннен кейин, олар анық бирге саяхат еткен. Соңынан, Тимофейди Эфесте қалдырып, Павел оған қосымша кеңес пенен хат жазған. Тимофейдиң сол ўақытта көп ислери бар еди! Хожаның исинде белсенди қатнасыў қызықлы болыўы мүмкин, ҳәтте қыйыншылықлар болса да.
Бирақ, енди Павел қайтадан түрмеде еди, жақын арада өлимге ҳүким етилиўин күтип атырған еди. Тимофейдиң Эфестеги хызмети анық қыйын еди, көп христианлар ҳақыйқатты билиўге қызығыўшылығын жоғалтып баратырған еди. Буннан тысқары, жәмийет улыўма өзин-өзи орайластырып, Мәсихке қарсы шығып баратырған еди. Тимофей қайғыға (1:4), Хожа ушын белсендилик жоқлығына (1:6) ҳәм Павелдиң түрмеге қамалыўынан уятқа қалыўға (1:8) берилиўи мүмкин еди.
Бүгинги христианлар да сол нәрселерге берилмей ме? Биз анық нәтийжелер жоқлығынан қайғырыўымыз, Хожа ушын алдынғы исимизди даўам еттириўден қорқыўымыз яки басқалар Мәсихти пайдаланбайтындай көрингенде христиан деп аталғанымыздан уялыўымыз мүмкин. Бул тосқынлықлар ҳақыйқый емес деп көрсеткен пайдасыз болар еди. Бирақ, исенимлилер қыйыншылықларға қарамастан исенимди сақлаўға шақырылады.
Павелдиң, Қудай Руўхының жетеклеўи менен, ҳәр бир жағдайдың не талап ететуғынын билгенине итибар бериң. Ол бул жолы христиан турмысы ушын көп қатты, тиккелей көрсетпелер беретуғын басқа «Биринши Тимофей» стилиндеги хат жазбады. Оның орнына, Павел бул екинши хатты Тимофейдиң өзин қайтадан күшейтиў ушын жазды (бирақ анық христиан тәлими де әлбетте бар). Қудай Сөзи бүгин де биз ушын сол дәрежеде бай. Биз өзимизге дәл не керек екенин таба аламыз. Исеним ушын гүресиў ҳаққындағы рухландырыўшы еслетпелер ушын 1 Тимофейди оқың. Биз сынған ҳәм руўхый түскен ўақытта, биз 2 Тимофейди оқыўымыз керек. Ҳәм Қудай еки хатты да рухландырғанын ҳәм биздиң болған жеримизде биз бенен ушырасыўға таяр екенин умытпаң.
Даўам етиң
«Даўам етиң» сөзи 2 Тимофейди қысқаша баянлаўдың бир жолы. Павел Тимофейдиң Хожа ушын шыдамлы болыўын қәлейди. Бул мақсетте, ол дәслеп Тимофейге оның турмысында орнатылған руўхый тийкарды еслетеди: Тимофейдиң анасы ҳәм әжеси тақуа тәсирлер болған (1:5); ол жаслығынан баслап Жазыўларды билген (3:15); ол Павелдиң тәлим бериўи арқалы исенимде беккемленген (1:6, 13); ол Павелдиң тәлимин билген ҳәм оның шыдамлылығын, сондай-ақ Хожаның садықлығын көрген (3:10-11); Қудай Тимофейге оның ислеп атырған хызмети ушын руўхый саўғалар берген (1:6, 14). Бул еслетпелерге қосымша, Павел әли де садық болған басқа исенимлилерди, мысалы Онисифор ҳәм Маркты айтады (1:16; 4:11).
Биз хызметте руўхый түскен яки қорққан ўақытта, биз сол бир усылды қоллана аламыз: Қудайдың турмысымызда қалай иске асқанын көриў ушын артқа қараң; ҳәм әли де садық болған басқаларды табыў ушын әтирапқа қараң. Қудайдың не ислегенин еслеў ҳәм басқалардың хызметинен руўхланыў биздиң әлсиз қолларымызды ҳәм тизлеримизди күшейте алады, Ибранийлер 12:12 де айтылғанындай.
Павел бул бақлаўларға сүйенип, Тимофей шыдамлы болыўы керек болған анық жағдайларды сүўретлейди. Биз бул жағдайларды үйрениўимиз керек, себеби, ҳәтте биз оларға ҳәзир дус келмесек те, барлық садық исенимлилер қандайдыр бир ўақытта буларға уқсас қыйыншылықларға дус келиўи мүмкин.
Беккем услаң (1:13)
Бул биринши баптың тийкарғы аяты. Павел өзиниң түрмедеги азаптарын айтады, бирақ ол өзиниң жағдайынан уялмайды. Неге? Себеби Инжил хабары соншалық даңқлы еди! 9-10-аятлардағы Қудайдың мақсети ҳәм мәрҳаматы ҳәм Ийса Мәсихтиң жеңиси менен толып тасыған таңқаларлық сөзди оқың. Бундай даңқлы Қутқарыўшы, әлбетте, Өзиниң хызметшисин сақлап қала алады (1:12).
Дәл усы контекстте Павел Тимофейге саў сөзлердиң үлгисин, яғный жобасын услап қалыўды үйретеди. Бул одан да зәрүр еди, себеби «Азиядағылардың бәри» Павелден жүз бурған еди (1:15), бул Павел баса көрсеткен тәлимлерге қызығыўшылықтың артып баратырғанын аңлатады. (Бирақ, Тимофей дәўиринде ҳәм кейинирек те садық исенимлилер бар еди, Ашылыў 2-3-теги Азиядағы жети шіркеўге жазылған хатлар буны көрсетеди.) Тийкарғы мәселе мынада: Биз бас тартыўға дус келгенде, биз тәлимге болған беккемлигимизди босатыўға азғырылыўымыз мүмкин. Биз Мәсихтиң даңқы ҳәм Оның хабары ҳаққында ойланғанымызда, өзимиздиң миннетлемемиз ҳәм қутқарылыўымызда қайтадан жаңалана аламыз.
Қыйыншылыққа шыдаң (2:3)
Мәсихке хызмет етиў қуўаныш әкеледи, бирақ ол ҳеш қашан – бәлким ҳеш қашан – аңсат болмайды. Әскер, спортшы ҳәм дийқан сыяқлы, Тимофей де қыйыншылыққа шыдаўы ҳәм нәтийжелерди күтип атырғанда сабырлылық көрсетиўи керек еди. Павел шыдамлылық ушын еки тийкарғы мақсетти көрсетеди.
Бириншиден, шыдамлылық «сайланғанлар ушын» еди (2:10). Хожаның хызметшилери сыпатында, биз басқа исенимлилерге руўхый раўажланыўға жәрдем бериў, оларды сөз ҳәм үлги менен жетеклеў имтиязына ийемиз (2:14-15). Биз өзимиз бас тартып, солай етип басқаларды түсирип қойыўымыз керек пе?
Екиншиден, қәтелерди анықлаў ҳәм оларға қарсы гүресиў ушын шыдамлылық керек еди. Кейбирлерин тек ғана ўақытты жоғалтыўшылар сыпатында қашыў керек (2:16, 23). Бирақ басқа таласлар христианлықтың тийкарғы ҳақыйқатларына, мысалы өлген исенимлилердиң келешектеги тирилиўине қарсы қатты ҳүжимлер еди.
Егер Гименей (2:17) 1 Тимофей 1:20 де айтылған адам болса, онда биз оның қосымша қәтелерди тарқатып, жаңа излеўшилерди жыйнаў менен бәнт болғанын көре аламыз. Бундай ҳүжимлерди дүзетиў керек, бирақ ҳәтте буны да кишипейиллик пенен ислеў керек (2:24-26).
Бундай шыдамлылық Тимофейден әтирапындағылардан хабардар болыўды талап етти. Ол садық адамларды излеўи керек еди (2:2), ҳәм ол болған «үлкен үйдеги» жағдайға да итибар бериўи керек еди (2:20-22). Бурын, 1 Тимофей 3:15 те, Шіркеў Қудайдың өзиниң үйи деп аталған еди, онда ҳақыйқат өзиниң тийисли орнына ийе еди. Бирақ енди араласқан жағдай бар еди, солай етип бул үлкен үйдеги кейбир адамлар ҳүрметли ыдыслар сыяқлы, ал басқалары ҳүрметсиз еди. Ҳәр қандай үйде, барлық таза кеселер, табақлар ҳәм басқа ыдыслар кир ыдыслардан бөлек сақланады. Әйтпесе, ҳәтте таза ыдыслар да кирленип, үй ийесине хызмет етиўге жарамсыз болып қалады. Сол сыяқлы, Тимофей де өзин ҳүрметсиз ыдыслардың қуршаўынан тазалаўы керек еди, соны менен бирге «Хожаға таза жүрек пенен шақыратуғынларды» излеўи керек еди. Бул өзин басқалардан үстин қойыўшылық пенен емес, бәлки Хожаның разылығына болған әпиўайы қызығыўшылық пенен ислениўи керек еди, Ол ҳәр биримизди Өзиниң пайдалы ҳәм көп қырлы хызметшилери сыпатында қолланғысы келеди.
Даўам етиң (3:14)
Тимофейге тек ғана әтирапындағы дүньяның жағдайлары себепли қосымша шыдамлылық керек еди. Қәўипли заманлар келип атырған еди. Бәлким, биз 2 Тимофей 3:2-7 деги өзгешеликлер каталогын оқығанымызда, қәўипли заманлар көп жақтан әлреке келип болған деп айтармыз. Бундай көзқарасларды алға сүретуғын адамлар ҳақыйқатында да «ҳақыйқатқа қарсы шығады» (3:8). Олар христиан тәлимине ашықтан-ашық қарсы, ҳәтте олар көбинесе руўхый деп есапланған ис-ҳәрекетлерге қатнасса да. Егер сол сөзлер Ийса Мәсих ҳаққындағы ҳақыйқатты бийкар етсе, руўхый еситилетуғын сөзлер бизди ҳәр сапар адастырады.
Егер биз үйренген ҳақыйқатымыздан бас тартыўдан бас тартсақ, биз қуўдалаўды күтиўимиз мүмкин. Бирақ, Қудай Сөзиниң күши ҳәм тәмийнаты ҳеш қашан қарсылықтан үстин келмейди (3:12-17). Онсыз, биз әлбетте жеңилиске ушыраймыз; бирақ оны менен, биз Қудай биз ушын қандай да бир ислерди ислеўге толық жабдықланғанбыз, дүньяның қараңғылығына қарамастан. Бул Библияны үйрениўдиң әҳмийетин анық көрсетиўи керек.
Хызметиңизди толық орынлаң (4:5)
Шыдамлылық өзи ушын унамлы мақсет емес. Қудай бизден тек ғана қыйыншылығымыздан узағырақ өмир сүриўди сорамайды; Ол бизди Өзи ушын белсенди болыўымызды қәлейди. «Сөзди ўағызлаң!» деп Павел жар салады (4:2). Бул шыдамлылыққа шақырыў Хожа Ийса Мәсихтиң Өзиниң патшалығында келешектеги ҳүкимранлығы контекстинде берилгенине итибар бериң.
Буннан тысқары, биз Оның хызметинде шыдамлы болыўымыз керек, себеби улыўма христиан дүньясы бара-бара пассив болып барады. «Олар саў тәлимге шыдамайды» ҳәм ҳақыйқатты айтқаннан гөре, жайлы сөйлейтуғын муғаллимлерди излейди (4:3-4). Бирақ Тимофей сол исенимсизлик ағымына қарсы тура алады; ол «сергек бол ... шыда ... иске ас ... орынла» алады (4:5).
Тимофейдиң хызметин орынлаўы ушын үшинши себеп Павелдиң хызметиниң жақын арада тамамланыўының ашық ҳақыйқаты еди. Оның өлим ўақыты жақын еди. Павел исенимди сақлаған еди, ҳәм жақын арада хызмет ете алмай қалар еди – бирақ Тимофей ислей алады.
Биздиң алдымызда да усы бирдей мотивациялар бар. Павелдиң Хожаның патшалығы ҳаққындағы көзқарасы әли иске аспады, бирақ ол иске асады. Бүгин ол қаншалық жақын болыўы керек! Павелдиң христиан гүўалықлары ушын қараңғы күнлерди күтиўи ҳақыйқатында да иске асты. Ол әли қаншалық қараңғы болыўы мүмкин! Павел дәўиринен бери, Хожаның көп сүйкли хызметшилери оның артынан өлимге ерди. Олардың хызметтеги исенимине ерисиў ушын қаншалық имканият бар! Барлық усы себеплерге байланыслы, биз де Хожа бизге берген хызметлерди орынлаўға умтылыўымыз керек.
Бул хаттың жуўмақлаўшы аятлары ащы-татлы. Павел жалғыз қалыўдың қыйын тәжирийбесин басынан өткеретуғын еди. Кейбир хызметшилер садықсыз болып қалған еди; кейбирлери басқа жерлерде бәнт еди; кейбирлери наўқас еди. Павелдиң Тимофейден Римге саяхатты тырысып режелестириўин қайта-қайта сорағанын еситиў жүректи елжиретеди (4:9,13,21). Бундай хатты оқығаннан кейин, биз Тимофейдиң әли де Павелдиң шынжырларынан уялғанын елестете алмаймыз.
Алға қараң
Егер Хожаның иси толықтай бизге байланыслы болса, биздиң руўхый түсиўимиз ушын барлық себеплер болар еди. Биз жердеги қысқа өмиримиз даўамында ҳеш қашан жетерли ислей алмас едик. Бирақ, Қудай Өзиниң исине узақ мүддетли көзқарас пенен қарайды. Егер кейбирлери исенимнен жүз бурса, Тимофей әли де бир неше садық адамларды таба алады, олар ҳақыйқатты бир әўладтан екинши әўладқа өткереди. Егер ҳәзирги ўақытта шыдаў керек болған қыйыншылықлар болса, Тимофей Мәсихтиң патшалығы әли де әдалатлылықта орнатылатуғынын билиўи мүмкин еди. Қудайдың ҳәрдайым режеси бар, ҳәм Оның режеси ҳәрдайым ең жақсы, сонлықтан биз, Оның хызметшилери, даўам етиўимиз керек.
ЖУЎМАҚЛАЎШЫ ЕСЛЕТПЕ
- Биз бул хат жазылған ўақытта Тимофейдиң әли де Эфесте болғанын болжаймыз, себеби Павел оған Эфесте жасаған Онисифорға сәлем айтыўды буйырған (4:19; 1:18).
