SORAW: Ayub 1:6 hám 2:1 ge qaraǵanda, Shaytan búgingi kúnde de isenushilerge qarsı ayıplawlar keltiriw ushın Qudayǵa jete ala ma?
JUWAP: Ashıw kitabı bul sorawǵa juwap beredi. Ashıw kitabınıń avtorı bolǵan elshi Yuhannaǵa: «Sen kórgen nárseni, házirgi nárseni hám bunnan keyin bolatuǵın nárseni jaz» (1:19) dep aytıldı. Bul bizge kitaptıń qısqasha mazmunın beredi.
Dáslepki segiz ayattaǵı kirisiwden keyin, ol «kórgen» nárseniń bári 1-bólimniń qalǵan bóleginde bayanı etilgen, onda Rabbımız Isa Patmos atawında súrginde bolǵan waqıtta, Rabbımız kúni oǵan qalay kórinetuǵını súwretlengen (9-ayat). «Házirgi nárseniń» quramına sol waqıttaǵı Aziya Rim wálayatındaǵı jeti shirkewge jazılǵan xatlar kiredi, olar házirgi Túrkiya mámleketinde bolǵan. Biraq, Muqaddes Ruh jeti xattı oqıǵan hár bir adamdı shirkewlerge aytqan sózlerin tıńlawǵa shaqıradı. Biz bunı islegenimizde, bul xatlardıń barlıǵı jazılǵan waqıttan berli ásirler dawamında máselelilik qollanılıwǵa iye ekenligin kóremiz, sonday-aq biz ushın da.
Bálkim, bunnan da áhmiyetlisi, bul «payǵambarlıq» kitabı bolǵanı ushın (1:3), bul xatlar sonday-aq «bunnan keyin bolatuǵın nárseniń» áhmiyetli payǵambarlıq qısqasha mazmunı bolıp tabıladı. Bul Ashıw 4:1 de eki márte kórsetilgen, onda «bul nárseden keyin» hám «men sizge bunnan keyin bolıwı kerek bolǵan nárseni kórsetemen» degen sózler bar. Sol ayatta Yuhannaǵa: «Bul jerge kóteril» dep aytılǵan. Oǵan aspan perspektivasınan nárseni kórsetedi, al aldınǵı bólimdegi nárseniń bári jerde bolıp atır edi. Elshi Yuhanna keyin jerdegi barlıq gúreslerden joqarıda boladı, tımsal sıpatında Shirkew jerden kóterilip, Qudaydıń jazaları bul ayıplı dúnyaǵa túsip atırǵanda, Rabbımız benen birge aspanda qáwipsiz boladı.
4-bólimniń baslanıwınan 19-bólimniń aqırına shekem, Ashıw azap dáwirinde bolatuǵın waqıyalardı súwretleydi, tiykarınan bul qorqınıshlı dáwirdiń ekinshi yarımına itibar qaratadı. Keyingi bólim (Ashıw 20:1–22:5) bul dáwirden keyin bolatuǵın waqıyalardı súwretleydi, al Ashıw 22-niń qalǵan bólegi Rabbımızdıń barlıǵımızǵa arnalǵan sońǵı xabarın beriw menen kitaptı juwmaqlaydı.
Qudaydıń danalıǵında, Ashıw tiykarınan simvollıq tilde jazılǵan, simvollar tiykarınan Eski Ahıttan alınǵan; basqa simvollar payda bolǵan sayın túsindirilgen. Solay etip, Muqaddes Jazıwlar menen tanıs isenushiler kitaptı túsine aladı, al olardı quwǵın etip atırǵan Rim húkimetleri óz imperiyasına hám onıń húkimdarlarına keletuǵın jazalardı túsine almaydı.
Efeslikler 3-ke qaraǵanda, Shirkew Qudayda pútkilley jasırın bolǵan qupıya edi hám Eski Ahıt dáwirinde ashılmaǵan yamasa tipti aytılmaǵan edi. Sonlıqtan, Eski Ahıttaǵı payǵambarlıq Qudaydıń jerdegi xalqı, Izrail hám onıń menen baylanısta bolǵan átiraptaǵı xalıqlarǵa itibar qaratadı. Ashıw jazalaw haqqında, dúnya júzilik azap haqqında sóyleydi, biraq onıń itibar orayı Izrail hám onıń qońsılaslarınan baslap, Xristianlıq arqalı Quday haqqındaǵı bilim ornaǵan jerlerge de keńeyedi. Rabbımız Isa ilahiy printsipni ayttı: «Sebebi kimge kóp berilse, onnan kóp talap etiledi; hám kimge kóp tapsırılsa, onnan kóbirek soraydı» (Luka 12:48).
Ashıw 12 qızıqlı. Onda biz Shaytannıń, ullı otlı qızıl ajdarha sıpatında súwretlengen, hayalǵa, Izrailge, er bala, Mәsih, temir tayaw menen barlıq xalıqlardı basqarıwǵa arnalǵanǵa qarsı nápreti hám qarsılıǵın kóremiz. Shaytan hárdayım Rabbımız Isa Mәsihke hám Onıń menen baylanıslı barlıq adamlarǵa qarsı bolǵan. Biz isenushiler Rabbımız benen dańqta bolǵanımızda, Shaytannıń ǵázebi Izrailge, ásirese sol azap dáwirinde Qudayǵa isenim menen qaytqan qaldıqqa qaratıladı. Ókinishke oray, búgingi kúnde kóp xristianlar Qudaydıń bársha sózine sadıqlıǵın túsine almaydı. Ol Ibrahımǵa, Dawıtqa hám óziniń áyyemgi xalqına bergen wádelerin tolıq orınlaydı.
Ajdarha er balanı jutıp jiberiwde tabıslı bolmaydı. Ashıw bizge aspanda urıs bolǵanın hám ajdarha menen onıń perishteleri aspannan jerge taslanǵanın aytadı. Barlıq aspan quwanadı. Ashıw 12:9-10 da Shaytan haqqında aytılǵanǵa itibar beriń. Ol tolıq túrde «ullı ajdarha ... áyyemgi jılan, Shaytan hám Iblis dep atalǵan, pútkil dúnyanı aldap júrgen ... bizdiń aǵa-inilerimizdiń ayıplawshısı, olardı Qudayımız aldında kún-tún ayıplaǵan» dep anıqlanǵan. Ol «túsirilgen». Aspandaǵılar hám onda jasawshılarǵa 12-ayatta «quwanıń» dep aytılǵan. Biraq ayat dawam etedi: «Jer hám teńiz turǵınlarına way! Sebebi Iblis sizge ullı ǵázep penen túsip keldi, sebebi ol óziniń qısqa waqıtı bar ekenligin biledi.»
Bul sorawǵa juwap beredi bul maqaladan baslap. Shaytan ele de Qudayǵa «aǵa-inilerdiń ayıplawshısı» sıpatında jete aladı (10-ayat). Biraq, biz Qudayǵa shúkir etemiz, sebebi basqa birew de bar. «Eger kimde-kim gúná qılsa, bizde Áke menen birge Qorǵawshı bar, ol ádil Isa Mәsih. Hám Ol ózi bizdiń gúnálarımız ushın qurbanlıq» (1 Yuhanna 2:1-2). Basqa awdarmalarda «Qorǵawshı» «Járdemshi», «Juwatıwshı» yamasa «Qáwender» dep kórsetilgen. Bul bizdiń Rabbımız Isa; Ol bizdi Quday Áke aldında kórsetedi. Onıń jumısı Shaytannıń bizge qarsı keltiretuǵın barlıq nársesine qarsı biz ushın paydalı. Ayıplawshı Mәsihtiń qımbatlı qanı menen qutqarılǵan hesh kimge qarsı tabıslı bolmaydı (Rimlikler 8:32-34 ti qarastırıń).
Shaytan óziniń aldaǵı sadıq qaldıqqa hám ullı azap dáwiriniń úsh yarım jılında olardıń gúwalıǵı menen Qudayǵa qosılǵanlarǵa qarsı háreketlerinde de tabıslı bolmaydı. Olar awır quwǵınǵa ushıraydı, biraq olardıń aqırı Mәsihtiń aldaǵı patshalıǵında – mıń jıllıqta – Qudaydıń Izrailge bergen wádeleriniń anıq orınlanıwına quwanıw boladı.
