Quday barlıq keselliklerimizdi emleyme?
2-bólim
Biz hámmemiz waqıt-waqıt penen kesellikke ushıraymız! Bizdiń oǵan bolǵan múnásibetimiz qanday bolıwı kerek? Quday jaqsı densawlıqtı wáde eteme? Ol emlew ushın duwalardı hárdayım qabıl eteme?
Erte shirkewde emlew
Emlew sawǵası erte shirkewde anıq edi (1 Korinflilerge 12:9,28,30), hám adamlar Pyotr, Stefan, Filip, Pawıl hám Barnabas átirapına jıynalǵanda, keseller emlendi. Hátte olar Pyotrdıń sayası hám Pawıldıń oramalı yamasa aldılıǵı menen tiygizilgende de, olar emlendi (Elshilerdiń isleri 5:15-16; 19:11-12). Dorkas hám Evtix ólimnen qaytarıldı (Elshilerdiń isleri 9:36-42; 20:9-10). Hámmesi bul emlewler haqqında bildi hám tań qaldı (Elshilerdiń isleri 4:16; 8:13).
Bul jaǵdayda Luka jazdı: «Elshiler xalıq arasında kóp keremet belgiler hám moǵjızalar kórsetti» (Elshilerdiń isleri 5:12 NIV). Hám Pawıl bunday «belgiler, moǵjızalar hám keremetlerdiń» elshilerdi xarakterlegenin tastıyıqladı (2 Korinflilerge 12:12). Olar Injil xabarınıń iláhıy ekenin (Elshilerdiń isleri 14:3; Evreylerge 2:3-4) hám elshilerdiń Muqaddes Ruwhtıń kúshi menen islegenin tastıyıqlawǵa járdem berdi. Ásirese, evreyler moǵjıza menen baylanıslı nársege iseniwge kóbirek beyim edi (Yoxan 4:48; 1 Korinflilerge 1:22). Elshiler Mesihtiń olardı jibergenin basqa qalay dálillewi múmkin edi? Bul moǵjızalar Injil xabarın tastıyıqladı.
Qudaydıń xalqı kesellengen waqıtta
Men adamlarǵa Isa biz ushın azap shekkenligi sebepli máselemizdiń emlenbeytuǵının aytqanın esittim. Olar Ishaya 53:5 hám 1 Pyotr 2:24-ti nadurıs qollanıp atır, sebebi bul ayatlar bizge Rabbimiz bizdiń keselliklerimiz ushın emes, al gúnálarımız ushın azap shekkenin aytadı. Keling, Jańa Testament xatlarına qaytadan qaraylıq, olar búgin emlew haqqında ne aytadı.
Pawıl Galatiyadaǵılarǵa mınanı jazdı: «Ózińiz bilgenińizdey, men sizge Injildi birinshi ret kesellik sebepli waǵızladım. Keselligim sizge sınaq bolǵanına qaramastan, siz meni mensinbedińiz yamasa masqaralamadıńız» (Galatiyalılarǵa 4:13-14). Quday Jańa Testamenttiń kóp bólegin jazıw ushın qollanǵan Pawıl kesellikten azap shekti. Bul qudaylıqtıń onı keselleniwden saqlamaǵanın, hám bizdi de keselleniwden saqlamaytuǵının kórsetedi.
Ol aspan kórinisin kórgennen keyin, Pawıl jazdı: «Men ózimnen joqarı bolıp ketpewim ushın... maǵan denemde tikan berildi, shaytannıń elshisi, meni qıynaw ushın. Men úsh ret Rabbimizden onı mendan alıp taslawın ótinish ettim. Biraq Ol maǵan ayttı: ‘Meniń miyrimim saǵan jetkilikli, sebebi Meniń kúshim ázzilikte jetilisken’» (2 Korinflilerge 12:7-9). Rabbimiz Pawıldı óziniń «tikanınan» emlemedi, bul kóz keselligi bolıwı múmkin (Galatiyalılarǵa 4:15; 6:11). Quday bizdi de hárdayım emlemeydi.
Pawıl óziniń jumıs kórsetiwshisi Trofimdi Milette keselli qaldırdı (2 Timoteyge 4:20). Hám ol basqa jumıs kórsetiwshisi Epafrodit haqqında mınanı jazdı: «Ol keselli edi, hám ólimge jaqın edi. Biraq Quday oǵan miyrim etti, hám tek oǵan emes, al maǵan da, meni qayǵı ústine qayǵıdan saqlaw ushın» (Filipililerge 2:27). Bul jerde biz emlewdıń miyrim ekenin kóremiz, biz kútiwimiz yamasa talap etiwimiz kerek bolǵan wáde emes.
Pawıl hám Epafrodittıń jaǵdayında, olardıń ruwxıy jaǵdayı jaqsı bolǵanı menen, fizikalıq jaǵdayı onsha jaqsı emes edi. Bul emlewdıń bizdiń isenimimizdiń kúshine yamasa onıń joqlıǵına baylanıslı emesligin kórsetedi. Pawıl óziniń «tikanı» haqqında úsh ret duwa etti, keyin onı qabıl etti. Quday barlıq awırıwlarımızdı alıp taslamaydı, hám Ol hámme nárseni dúzetpeydi. Haqıyqatında da Injil isenim etiwshiler ushın azap wáde etedi (Yoxan 16:33). Biz Mesihtey duwa etiwimiz kerek: «Áke, Eger Sen qáleseń, bul keseni Mendan alıp tasla; biraq Meniń erkime emes, al Seniń erkiń bolǵay» (Luka 22:42).
Pawıl Timoteyge «tek suw ishiwdi toqtatıp, asqazanıń hám tez-tez keselleniwleriń sebepli az ǵana sharap ishiwdi» ayttı (1 Timoteyge 5:23). Timotey kóbinese keselli edi, bálkim kúshsiz asqazan sebepli, sonlıqtan Pawıldıń máslaháti az ǵana sharap ishiw edi. Oǵan tek duwa etiw emes, al bir nárse islew aytıldı. Hám sharap asqazan keselliklerin emlew ushın keń tarqalǵan medicina emlewi edi.
Pawıl Gayusqa jazdı: «Men seniń jaqsı densawlıqqa iye bolıwıńdı hám hámme nárse seniń menen jaqsı bolıwın duwa etemen, seniń janıń jaqsı bolǵanı sıyaqlı» (3 Yoxan 2). Gayus fizikalıq jaqtan jaqsı emes sıyaqlı edi. Pawıl onıń fizikalıq densawlıǵı ruwxıy densawlıǵına sáykes keliwin duwa etti.
Biz bul mısalardan tómendegi tórt nárseni kóre alamız: kesellik adamnıń gúnasınıń nátiyjesi emes; biz adamnıń ruwxıy jaǵdayın onıń fizikalıq jaǵdayınan ólshey almaymız; eger adam emlenbese, bul isenimniń joqlıǵı sebepli emes; hám shirkewge fizikalıq emlew wádesi berilmegen. Emlew ushın duwa etiwimiz kerek bolsa da, emlewdıń bolatuǵınına kepillik joq. Aqır-aqıbet, eger Rabbimiz bizdi alıp ketpew ushın qaytıp kelmese, biz hámmemiz aqır-aqıbet ólemiz.
Gúnáńdı moyınlaw
Jaqıp kesellik hám gúná haqqında mınanı jazdı: «Sizlerden birewi keselli me? Ol shirkewdiń aǵalarını shaqırıp, onıń ushın duwa etsin hám Rabbimizdiń atı menen may menen maylasın. Hám isenim menen etilgen duwa keselli adamdı jaqsı etedi; Rabbimiz onı kóteredi. Eger ol gúná etken bolsa, keshiriledi. Sonlıqtan gúnálarıńızdı bir-birińizge moyınlań hám bir-birińiz ushın duwa etiń, sonlıqtan siz emleniwińiz múmkin» (Jaqıp 5:14-16).
Bul bólim fizikalıq kesellikti, duwanı, gúnánı, keshirimdi hám emlewdı baylanıstıradı. Bul adam bir gúnanıń tuwrı nátiyjesi sıpatında keselli me edi? Aǵalar onıń ústinen duwa etiw ushın shaqırıldı, onı Rabbimizdiń atı menen may menen maylap. May dástúriy túrde adamlardı hám nárselerdi Qudaydıń xızmetine arnalıw ushın qollanılǵanı sıyaqlı (Shıǵıw 30:30; 40:9), ol keselli adamdı Rabbimizdiń qamqorlıǵına arnalıwdıń belgisi bolıwı múmkin. Búgingi kúnde adamlar bul jaǵdaylarda Quday emlew wáde etkenligi sebepli qayta tikleniw ushın duwa ete aladı.
Korinfte, ózgeris gúnası – olardıń muhabbat toyında «Rabbimizdiń denesin tán almaslıq» – kesellik hám geyde ólimge alıp keldi (1 Korinflilerge 11:30). Bul mısal bizdiń fizikalıq hám ruwxıy densawlıǵımızdı baylanıstıradı. Densawlıǵımız ushın, biz gúnálardı – ózgeris, qáweter, ashıw, qızǵanısh, maqtanısh hám ashqózlilik sıyaqlı – moyınlawımız hám ómirimizdiń bul tarawlarında ózin-ózi basqarıwdı rawajlandırıwımız kerek. Ózin-ózi basqarıw Ruwhtıń jemisi (Galatiyalılarǵa 5:22-23) hám jaqsı densawlıqqa úlken járdem.
Quday kesellikti qalay qollanadı
Injil kesellikten qalay payda alıwımız múmkinliginiń bes mısalın beredi.
1. Ol Qudaydıń kúshin ashıp beredi.
Pawıl óziniń «tikanın» alıp taslaw ushın duwa etkeninen keyin, Rabbimiz ayttı: «Meniń miyrimim saǵan jetkilikli, sebebi Meniń kúshim ázzilikte jetilisken.» Hám Pawıl jazdı: «Sonlıqtan men óz ázziliklerim haqqında quwanısh penen maqtanaman, sonlıqtan Mesihtiń kúshi meniń ústimde tursın» (2 Korinflilerge 12:9). Quday azap shegiw ushın kúsh beredi, sebebi biz ázzilengenimizde Onıń kúshi anıǵıraq kórinedi.
2. Ol bizge Qudayǵa kóbirek súyeniwge járdem beredi.
Pawıl óziniń qıyınshılıqları «biz ózimizge emes, al ólgenlerdi tiriltetuǵın Qudayǵa súyeniwimiz ushın júz berdi» dep ayttı (2 Korinflilerge 1:9). Bul jerde biz qudiretli Qudaydıń bizge azap arqalı shıdaw ushın kúsh beretuǵının kóremiz.
3. Ol bizge shúkir etiw ushın sebep beredi.
Pawılǵa kóre, «Ol bizdi bunday ólim qáwipinen qutqardı, hám Ol bizdi qaytadan qutqaradı. Biz Oǵan úmit etemiz, Ol bizdi qutqarıwdı dawam etedi, siz bizge duwalarıńız benen járdem bergenińiz sıyaqlı. Sonnan keyin kóp adamlar kóp duwalardıń juwabında bizge berilgen miyrimli jaqsılıq ushın bizdiń atımızdan shúkir etedi» (2 Korinflilerge 1:10-11). Korinfliler Pawıl qıyınshılıqta bolǵanda onıń ushın duwa etti, hám olardıń duwaları qabıl etildi.
4. Ol bizge basqalarga járdem bere alatuǵın tájiriybeler beredi.
Pawıl Qudaydıń «bizdi barlıq qıyınshılıqlarımızda juwatatuǵının, sonlıqtan biz Qudaydan alǵan juwanıw menen hár qanday qıyınshılıqtaǵılardı juwata alatuǵınımızdı» ayttı (2 Korinflilerge 1:4). Adamlar biz olardıń jaǵdayına empatiya bildirgenimizde ruwxlanadı. Olar birewdiń túsinetuǵının kóredi. Biz keselliklerdi qalay azap shegiwimiz basqalar ushın úlgi bola aladı.
5. Ol bizdiń ruwxıy xarakterimizdi rawajlandıradı.
Pawıl jazdı: «Biz de azaplarımızda quwanamız, sebebi biz azaptıń shıdamlılıqtı payda etetuǵının bilemiz; shıdamlılıq, xarakterdi; hám xarakter, úmitti» (Rimliklerge 5:3-4). Kesellikke shıdaw shıdamlılıqtı rawajlandıra aladı (2 Korinflilerge 1:6), fizikalıq shınıǵıw fizikalıq kúsh rawajlandıratuǵını sıyaqlı. Quday azaptı xarakterdi qáliplestiriw hám bizge Onıń bizde islep atırǵanın túsiniwge járdem beriw ushın qollanadı.
Pawıl Mesihtiń azaplarına qatnasıwdı qáledi (Filipililerge 3:10-11). Ol Mesihtey jasawdı qáledi. Mesih ushın azap shegiw iláhıy kúsh talap etedi. Quday kesellikti bizdi Oǵan jaqınlastırıw ushın, biz basqa hesh qanday jol menen úyrenbeytuǵın sabaqlardı úyretiw ushın, tańlawǵa iye bolıw ushın hám basqalarga járdem beriw ushın jańa múmkinshilikler menen támiyinlew ushın qollanadı.
Biz kesellik hám jaraqat awırıwın qashan basdan keshiretuǵınımız haqqında tańlawǵa iye emesbiz, biraq biz qalay juwap beriwimiz haqqında tańlawǵa iye. Qıyın waqıtlarda bas tartıw, shaǵım etiw yamasa ózin-ózi ayawshılıqqa batıw, bizdi baqlap turǵan ázzilengen isenim etiwshilerdi súrindiredi (Evreylerge 12:12-13). Onıń ornına, biz sharshaǵanlardı (Ishaya 50:4) awırıw hám kesellikti Qudaydıń biz ushın erki sıpatında qabıl etip, shıdamlılıq, sabır hám shıdamlılıq ómirin jasaw arqalı ruwxlandırıwımız kerek (2 Salonikalılarǵa 1:4; Evreylerge 12:7-11; Jaqıp 1:2-4,12; 5:7-11). Injil Qudaydıń qıyın waqıtlardı bizdiń ósiwimiz ushın qollanatuǵının úyretedi.
Biz ushın sabaqlar
Erte shirkewde kóp keremet emlewler bolǵanına qaramastan, búgin emlew miyrim, wáde emes. Esleń, Pawıl denesindegi tikanınan emlenbedi. Quday emlemegen waqıtta, bul bizdiń isenimimizdiń joqlıǵı sebepli emes. Onıń ornına, Ol bizdi kesellik hám awırıwda shıdamlı bolıwımızdı qáleydi, sonlıqtan Onıń kúshi ashılıwı múmkin, biz Oǵan kóbirek súyeniwimiz múmkin, duwa hám shúkirshilik boladı, biz tájiriybemizdi basqalarga járdem beriw ushın qollana alamız, hám biz ózimizdiń xristian xarakterimizdi rawajlandıra alamız.
Quday bizdiń fizikalıq densawlıǵımızdan góre ruwxıy densawlıǵımız haqqında kóbirek qáweterlenedi (1 Timoteyge 4:8). Bul bizdiń fizikalıq densawlıǵımızdı itibarǵa almaslıǵımız kerek degen mánisti ańlatpaydı, biraq denelerimiz eskirgen sayın, olar Oǵan xızmet etip eskirsin. Keling, baslılıqlarımızdı durıs qoyayıq. Quday bizdi ruwxıy jaqtan densawlıqlı bolıwımızdı hám kesellik hám azap joq bolatuǵın waqıttı kútiwimizdi qáleydi.
