Búgingi kúndegi shákirtlik: Qıyınshılıqlar, Páziyletler hám Missiya

Búgingi kúndegi shákirtlik

Eger biz Jańa Ósiyette «shákirt» hám «úyreniw» (shákirt sıpatında úyreniw) sózleriniń qansha ret ushırasqanlıǵın qosatuǵan bolsaq, olardıń derlik 300 ret ushırasqanlıǵın tabamız – bul, álbette, keń tema. Keyingi betlerde biz Rabbimizdiń shákirti sıpatında júriwdiń ayırım qıyınshılıqları hám páziyletlerin kórip shıǵamız.

On eki shákirtke kórsetpeler berip atırǵanda, Rabbimiz Isa Mesiya былай dedi: «Shákirt óz ustazınan joqarı emes, qul óz xojayınnan joqarı emes. Shákirt ushın óz ustazına uqsaǵanı, al qul ushın óz xojayınna uqsaǵanı jetkilikli» (Matta 10:24-25 NKJV). Bul sózinde Mesiya Ózi menen Óziniń ergenleri arasındaǵı qatnasıqtı basım etti hám olardıń qáliplesiwinińzárúrligin kórsetti, bunıńsız olardı Óziniń wákilleri sıpatında jiberiw múmkin emes edi. Ol bunı ustaz benen onıń studentleri hám xojayın menen onıń qulları arasındaǵı baylanıs penen salıstırdı. Ol bul kórsetpelerdi bergen waqıtta Rabbimiz birneshe jas jigitti Ózi menen birge bolıwǵa hám Ózine eriwge shaqırǵan edi, sonlıqtan keyinirek olardı Óziniń wákilleri sıpatında jiberiwi múmkin edi (Mark 3:14).

Rabbimiz shaqırǵan shákirtler bir-birinen hám túrli ortalıqlardan bolǵanına qaramastan, barlıq isenimlisiler sıyaqlı, olarda ayırım ulıwma nárseler bar edi:

• Barlıǵı da Mesiya tárepinen shaqırılǵan edi hám Onıń shaqırıǵına juwap bergen edi;
• Olar bárin taslap1 Onıń menen birge bolıw hám Onıń artınan eriw ushın, hám
• Olar Onnan úyreniwdi dawam ettirdi .

Bul nárseler Rabbimiz olardı Ózi bergen belgili bir missiyaǵa jiberiwden aldın zárúr edi, bul Matta 10-da tolıq bayan etilgen (biz bunı keyinirek kóremiz). Sol sıyaqlı, házir aspanlarda Xudaydıń oń qolında otırǵan Rabbimiz, isenimlisilerdi Ózi bergen arnawlı wazıypalar ushın tayarlap atır. Rabbimiz tárepinen jiberilgende, olar turaqlı túrde Oǵan súyeniwi kerek, sol waqıtta Xojayındı Oǵan unaytuǵın túrde kórsete aladı.

Natanael Isanı ushıratadı – Shákirtler ushın úlgi

Natanael mısalında (Yuxanna 1:45-50) Xojayın menen bolǵan qatnasıqtı qısqasha kórip shıǵayıq.

Shákirt Filip oǵan былай dedi: «Biz Musa nızamda, hám payǵambarlar da jazǵan Kishini – Nazaretlik Isanı, Yusufdıń ulıń taptıq» (45-ayat); hám ol Natanaeldi Mesiyaǵa «kelip kóriwge» shaqırdı. Dáslepki qarsılıqlarına qaramastan, Natanael shaqırıqtı qabıl etti. Ol Rabbimiz Isanı ushıratqanda, júrekti biletuǵın Bul Kish (Húkimetler 1:24) былай dedi: «Mine, haqıyqıy Izraillik, onda aldaw joq!» (Yuxanna 1:47). Injir terek astında oylanıp otırǵanda (48-ayat), Natanael Mesiya máseleleri hám óz jaǵdayı menen bánt bolǵan bolıwı kerek. Rabbimiz bunıń barlıǵın bilgen hám Muqaddes Ruh arqalı onda islegen edi.

Muqaddes Jazıw injir teregin ámeliy ádillik penen baylanıstıradı; hám bul terek astında oylanıp otırǵanda Natanael ózin Xudaydıń nurında sınawǵa kelgen edi. Sonlıqtan, Isa Mesiya oǵan sol arnawlı sózlerde (47-ayat) ayta alǵan edi. Haqıyqıy Izraillik sıpatında, Natanael óz ákesi Yakob sıyaqlı sabaqlar alǵan edi, onıń atın Xuday Izrailge ózgertken edi (Jaratılıs 32:28). Endi Natanael Isanı Mesiya, Xudaydıń Ulı hám Izrail Patshası ekenligin moyınladı (Yuxanna 1:49). Ol Onıń shákirti boldı hám Rabbimiz tárepinen keyinirek úyretildi (50-51-ayatlar). Sonlıqtan biz shákirttiń Rabbimiz tárepinen úyretilgen hám Onıń kórsetpelerine muwapıq Onıń artınan eretuǵın úyreniwshiekenligin kóremiz.

Shaqırıq, Qáliplesiw, Boysınıw, Muhabbat

Mesiyanıń shákirtlerdi shaqırıwı Piter hám Andrey, Yuxanna hám Yakob (Mark 1:16-20), hám Levi – Matta dep atalǵan (Matta 9:9) mısalında kórinedi. Biraq Natanael mısalında biz «tiyindiń ekinshi tárepin» kóremiz: shaqırıqqa juwap beriw ushın zárúr bolǵan ishki tayarlıq. Juwaplar hár kimniń minezine qaray hár qıylı boladı, biraq olarda ayırım ulıwma elementler bar, atap aytqanda Xojayınǵa boysınıw hám muhabbat . Ulıwma alǵanda Rabbimiz shaqırıq hám juwaptı bul sózler menen juwmaqladı: «Maǵan keliń, barlıq sharshaǵanlar hám awır júk kótergenler, men sizlerge tınıshlıq beremen. Meniń boyıntıǵımdı ózlerińizge alıń hám Mennen úyreniń, sebebi Men jumsaq hám júregim páseygen, hám sizler jánlerińiz ushın tınıshlıq tabasızlar» (Matta 11:28-29). Bunı búgingi kúnge qollanıp, biz былай deymiz:

• Biz Onıń tárepinen tartılamız,
• Biz Oǵan kelemiz,
• Biz Onıń artınan eremiz,
• Biz Onnan úyrenemiz, hám
• Biz Oǵan boysınamız hám Onı súyemiz.

Sol waqıtta Ol bizdi qáliplestiredi, biz benen birge júredi, basqaradı hám qorǵaydı, hátte qarsılıqlar hám qıyınshılıqlar ortasında da. Shákirt sonday-aq qul (sózbe-sóz qul), hám bul eki aspekt bir-birinen ajıratılmaydı.

Aqırında, Xojayınǵa xızmet etetuǵın hám Onıń artınan eretuǵın adam sıylıqlanadı hám húrmetlenedi, tek ǵana Xojayın tárepinen emes, al Áke tárepinen de (Yuxanna 12:26). Áke ushın bul dúnyada Óziniń súyikli Ulına ergen balaları bolıwı óte arnawlı – Bul Kish bul dúnyada hám bul dúnya tárepinen biykar etilgen edi hám ele de biykar etilip atır.

Shákirtler Missiyası Ushın Kórsetpeler – Búgingi Kún Ushın Kóp Úlgi Sabaqlar

Dáslepki qáliplesiwden keyin Rabbimiz tárepinen jiberilgen on eki shákirt óz missiyası ushın kóp arnawlı kórsetpeler aldı. Búgingi kúnde, tikkeley kontekst birdey emes, biraq biz bul kórsetpelerden jeti kórsetpeden úyreniw arqalı kóp sabaqlar ala alamız:2

• On eki shágirtler tek ǵana Izrail úyine, ásirese sol xalıq arasındaǵı joǵalǵan qoylarǵa jiberildi (Matta 10:5-6,38) – Rabbiy jiberilgenindey (9:13,35-36). Xalıq tek ǵana Rim tárepinen emes, bálkim Beelzebub [jınlardıń ámirshisi] tárepinen de basıp alıǵan edi (12:22-45). Búgin, miyrim dáwirinde, Qudaydıń xabarı birinshi náwbette evreylerge (Romalılarǵa 1:16), biraq ol barlıq adamlarǵa da jetedi (Matta 28:19; Mark 16:15; Luka 24:47).
• On eki shágirtler aspan patshalıǵı jaqınlasqanın járiyalawı kerek edi (Matta 10:7; salıstırıń 3:2, 4:17). Bul járiyala Izrail óz wazıypasın orınlay almaǵanlıǵı sebepli táwbe etiw kerek ekenligin bildirdi (Matta 4:17; Mark 6:12). Biraq morallıq jaqtan bul xabar barlıq adamlarǵa tiyisli, «sebebi hámme gúna islegen» (Romalılarǵa 3:23). Dáslep Yahya Shomıldıq etiwshi, Patshanı tanıstırǵanda, táwbe etiwdiń zárúrligin atap ótti. Gúna ushın ishki qayǵı menen tolıq ózgeris sol waqıtta da, búgin de kerek edi; hám shirkewdiń kóteriliwinen keyin de, kelip atırǵan Patshalıqtıń xabarı qaytadan járiyalanǵanda da kerek boladı.
• Rabbiy Óz shágirtlerine sózlerin qollap-quwatlaw ushın belgiler kórsetiwge kúsh berdi. Bul kúshli háreketler tórt túrli edi: (1) nawqaslardı emlew; (2) pıshıq kesellilerdi tazalaw; (3) ólgen adamlarǵa jan kirgiziw; hám (4) jınlardı quwıp shıǵarıw. Bul keremetler kelesi dáwirdiń hám Máshihtiń dańqta húkimranlıǵınıń belgileri edi. Patshanıń biykarlanıwı sebepli keyinge qaldırılǵan bolsa da, bul belgiler qaytadan beriledi (Evreylerge 6:5). Biraq, biz jasap atırǵan miyrim dáwirinde, geyde fizikalıq emlew júz bergen bolsa da, moral ózgeriske ayrıqsha itibar beriledi (1 Korinflilerge 6:9-11). Bunday ózgergen ómirler Patshanıń kúshin kórsetedi, ol bul jerde bolmasa da.
• Shágirtler ózleriniń sıylıqların biypul alǵan edi, sonlıqtan olar biypul beriwleri kerek edi. Olar xızmet ushın belbew taǵıwı kerek edi (belbew, geyde pul alıp júriw ushın da qollanıladı), biraq bul kommerciya yamasa tutınıwshılıq [adamlardı jeke payda ushın paydalanıwǵa baylanıslı biznes terminleri] bolmaǵan xızmet bolıwı kerek edi – Qudaydıń Sózin adamnıń baylıǵı menen aralastırǵanda júz beretuǵın eki nárse.
• Hesh qanday arnawlı sharalar kóriliwi shárt emes. Rabbiyge isenip (Luka 22:35), shágirtler qosımsha nárseler almay, bar bolǵan halında shıǵıwı kerek. Bul Izrail shólde Rabbiy olardıń barlıq mútájliklerin qamtaǵan waqıtqa uqsas, al Wáde etilgen jerge kelgennen keyin olar Rabbiydiń járdemi menen hámme nársen ózleri islewleri kerek edi. Solay etip, búgin jiberilgen shágirtler ushın da: Ustazǵa súyeniń hám, ekinshi tárepten, Oǵan qarsı bolǵan dúnyada Onıń shágirtleri sıpatında shıǵıw ushın zárúrli sharalardı kóriń (Luka 22:36). Bul eki ayet, Luka 22:35-36, shágirtliktiń eki tárepin kórsetedi.
• Rabbiy Matta 10:11-13-te bergen kórsetpeleri xabarshılardıń múnásip qabıl etiliwine baylanıslı. Jaqsı qabıl etiw úyge tınıshlıq (pátiya) alıp keledi.
• Rabbiy ulıwma biykarlawdı (10:13-15) aldınan kórdi hám onıń aqıbetlerin súwretledi. Jaqtılıq qansha úlken bolsa, juwapkershilik te sonsha úlken boladı – kóp nárse alınǵan jerde (Izrail hám Shirkew), kóp nárse talap etiledi. Stefan, miyrim xabarın biykarlagan basshılarǵa sóylep, olardıń qattı bolıwı hám biykarlawınıń awır aqıbetlerin kórsetti (Húkimetler 7). Bul nárseler bizdiń úyreniwimiz ushın súwretlengen, olarǵa dáwirdiń aqırı kelgen (1 Korinflilerge 10:11-12).

Quwǵın-súrgin aldında shágirtlerdiń tayarlıqları

Qarsılıq hám quwǵın-súrgin aldında, Rabbiy Óz shágirtlerin hám bizdi de payda bolatuǵın arnawlı mútájlikler ushın anıq kórsetpeler beriw arqalı tayarladı.

• Bul jaǵdayda, shágirtler qasqırlar arasındaǵı qoylar sıyaqlı – qorǵansız, biraq qáwipli jaǵdaylarda ózleri menen birge bolǵan Ustazǵa súyenedi. Bunday jaǵdaylarda shágirtler aqıllı (jılanlar sıyaqlı dana) bolıwı kerek, hám taza, shın júrekli hám ayıpsız (ziyansız kepterler sıyaqlı) bolıwı kerek.
• «Saq bolıń!», «Itibar beriń!» hám «Jaqsılap itibar beriń!» degen shaqırıqlar Matta Injilinde bes ret qaytalanadı (6:1, 7:15, 10:17, 16:6,11). Quwǵın-súrgin diniy, sonıń menen birge siyasiy yamasa puqaralıq húkimetlerden keledi, biraq Járdem Ruwxı Quday tárepinen beriledi (10:17-20). Sol sıyaqlı, elshi Pawıl shirkewdiń sırtınan hám ishinen keletuǵın qáwipler haqqında eskertti (Húkimetler 20:28).
• Quwǵın-súrgin «Meniń atım ushın» bolıwı kerek, ózimizdiń qáteliklerimiz sebepli emes. Bunday quwǵın-súrgin hattta shańaraq ishinde de júz beredi (Matta 10:21-22), kóbinese eń agressiv hám qıyın túrlerde. Biraq, shágirtler «dawam etiwleri» kerek – aqırına deyin shıdamlı bolıwları kerek. Bul degeni, máshihiy adamlar qorqınıshlı qarsılıqlarǵa qaramastan, házir hám kóteriliwge shekem dawam etiwleri kerek. Payǵambarlıq mániste, kóteriliwden keyin shıdamlılıq kerek boladı, sol kúndegi shágirtler Patshanıń húkim hám dańqta keliwine shekem qattı quwǵın-súrgin dawamında dawam etiwleri kerek boladı. Sonı da atap ótiń, biykarlawdıń awırlıǵında ósiw bar: (1) qarsılıq hám qáwipler (10:16), (2) quwǵın-súrgin (17-20-ayatlarda) hám (3) tuwısqanlar tárepinen ólimge tapsırıw (21-22-ayatlarda).
• Qarsılıq hám quwǵın-súrginge qaramastan jumıs dawam etiw kerek (23-ayat). Húkimetler kitabı hám Xatlar gúwalıqtıń qalay dawam etkenligi haqqında kóp mısallar beredi.3 Biz batırlıq alayıq!

Rabbiy shágirtler ushın jeti ruwxlandırıwshı sózi

• Shágirt Ustaz/Oqıtıwshı menen birdey, Ol Rabbiy (24-25-ayatlarda). Ol Odan úyrenedi, Oǵan xızmet etip atırǵanda Ol tárepinen qáliplestiriledi hám azıqlanadı.
• Xabar jasırın qalıwı múmkin emes. Ol qarsılıqqa qaramastan tarqalıwı kerek (26-27-ayatlarda).
• Olar deneni óltire aladı, biraq jandı emes (28-ayat). Úsh márte shaqırıq hám ruwxlandırıw bar, «Qorqpań!» hám «Qorqpań!» (26,28,31-ayatlarda).
• Ákeniń ǵamxorlıǵı wáde etilgen (29-ayat). Bul Rabbiydiń shágirtler menen bolatuǵın wádesine uqsas (28:20), Onıń qasqırlar arasındaǵı qoylar menen bolıwı (10:16), Járdem Ruwxı olarda hám olar arqalı bolıwı (20-ayat) hám Ákeniń olar ushın bolıwı (29-32-ayatlarda).
• Rabbiydiń Ózi aspanlardaǵı Áke menen úlken Qorǵawshı (1 Yahya 2:1-ge qarań), hám jerde Járdem Ruwxı olarda (Matta 10:20). Ekewi de shágirtlerge óz gúwalıqlarında járdem beredi (31-32-ayatlardı qarap kóriń).
• Tınıshlıq Ámirshisi qılısh jiberdi (ruwxıy jaqtan), dushpandı boysundırıp hám Oǵan barlıq nárselerden artıq súygenlerge jeńis beredi (morallıq jaqtan, fizikalıq jaqtan emes). Oǵan bolǵan súyispenshilik sebepli «krestti kóteriw» degeni, biz bul dúnyadan Onıń atı ushın óltiriliwdi kútip ótiwimiz kerek degen mánisti bildiriwi múmkin. Bul óz qádir-qımbatı ushın emes – ózligi ushın yamasa topar ushın emes.
• Buyrıqlar tizbegi pátiyalar tizbegin bildiredi (40-42-ayatlarda). Shágirtti qabıl etkenler Ustazdı, yaǵnıy Jiberiwshini qabıl etedi, sonlıqtan qabıl etiwshi(ler) pátiyalanadı.

Shágirtler ushın kerekli qásiyetler hám funkciyalar haqqında qısqasha juwmaq

Hár túrli ortalıqlardan shaqırılǵan shágirtler, Rabbiy tárepinen jiberilgen bolsa da, Ol biykarlangan waqıtta, Matta 10-da kórsetilgen hár túrli rollerde islew ushın kóp qásiyetler hám qábiletlerge iye bolıwı kerek. Bul barlıq isenim etiwshilerge tiyisli, sebebi Máshihiy olardı ómiriniń hár túrli tarawlarınan shaqırıp, tómendegiler sıpatında islewge shaqıradı:

• Elshiler yamasa jiberilgenler4 (1,5-ayatlarda), yamasa xabarshılar – Rabbiydiń Ózi de jiberilgen edi (40-ayat);
• Jumısshılar yamasa miynetkeshler (10-ayat) – Quday maqullay alatuǵın jumısshılar (2 Timotiyge 2:15);
• Qoylar, qasqırlar arasındaǵı joǵalǵan qoylarǵa jetip barıw (6-ayat), aqıllı (jılanlar sıyaqlı) hám taza (kepterler sıyaqlı) bolıw kerek (16-ayat);
• Shágirtler, úyreniwshiler hám eriwshiler (24-ayat);
• Qullar, qul-xızmetshiler yamasa qullar (24-ayat);
• Máshihtiń úy-xojalıǵınıń aǵzaları (25-ayat), dushpan basıp alǵan Izrail úyine tiyisli bolǵanlarǵa qarsı (Beelzebul, úydiń iyesi (NASB), Matta 12:43-45);
• Payǵambarlar, Ustazdıń sóylewshileri (41-ayat) Onıń dańqtaǵı húkimranlıǵın kútip;
• Ádilli adamlar ádilli Patshanı kórsetiwshi (41-ayat) hám ámeliy ádillikte júriwshi;
• Kishkene adamlar Ózin kishireytken Birawdı (42-ayat) kishkene Bala retinde kórsetedi (18:2-4).

Juwmaqlap aytqanda, biz eski gimn jazıwshısı Samuel Tomkins (1841-1926) dóretken gimnnen bir ayattı eske túsiriwimiz múmkin:

Biz Seniń Muqaddes ayaqlarıńda tabınamız, hám Saǵan xızmet etiwdi qáleymiz; Júregimizdi, erinlerimizdi, ómirimizdi al, hám olardı Ózińniń erkine qaray qáliplestir.

Juwmaqlar

1. Bul olardıń hayalların hám shańaraqların itibarǵa almaǵanın ańlatpaydı, bálkim olar Óz ómirlerinde Ustazǵa tiyisli orın beriwdi úyrengen.
2. Shákirtler ushın kerekli ruwxıy qásiyetler ushın Matta 5:2-13-ti qarań.
3. (1) sol waqıtta hám keyinirek shirkew tariyxında bóleklengen ádebiy mánis, (2) Rabbimizdiń dańq penen qaytıp keliwinen aldınǵı payǵambarlıq yamasa keleshektegi orınlanıwı; (3) Shirkew dáwiri ushın ruwxıy hám ámeliy qollanıw; hám (4) búgingi kúnde jeke yamasa jámáátlik ámeliy sabaqlar arasındaǵı ayırmashılıqlardı túsin.
4. Tómendegiler arasındaǵı ayırmashılıqtı túsin: resmiy olar alǵan húkimet, sol waqıtta, Quday bergen belgiler hám keremetler menen birge, hám ruwxıy búgingi kúnde isenim etiwshilerge tiyisli bolǵan Sózdi orınlawshılar bolıw arqalı húkimet.