Úńgir, tayansh hám kapitan
Men balalıǵımda Amerika Qospa Shtatlarınıń qubla-batısında jaylasqan Karlsbad úńgirlerine barǵanım esimde. Úńgirler júdá suwıq hám ıǵallı edi. Júriw ushın jaqtı jollar bar edi, biraq úńgirdiń ishine tereńirek kirgenimizde, gíd barlıq shıraqlardı óshirdi. Jer astı kamerası qarańǵı edi! Sonsha qarańǵı edi, men qolımdı betimniń aldında kóre almadım. Olar shıraqlardı qısqa waqıtqa óshirdi, biraq bul júdá qolaysız sezim payda etiw ushın jetkilikli edi. Úńgirdi izertlew qáwipsiz bolǵanda qızıqlı bolıwı múmkin, biraq bul kóp adamlar uzaq waqıt jasawdı qálemeytuǵın orın emes dep oylayman.
1 Samuel 22-de biz Dáwıttıń patsha Sawldan qashıp júrgeninde mine usınday islegenin kóremiz. Sol jerde Rabbı Adullam úńgirin Dáwıttı qayta qurıw hám onı basqalardı bekkemlew ushın paydalanıw maqsetinde onı sınaw ushın qollandı. Rabbı Dáwıttıń ómirindegi maqsetlerin ámelge asıradı. Sol sıyaqlı, geyde ómirimizdiń eń qarańǵı úńgirlerinde Quday bizde eń tereń jumısın isleytuǵın waqıtlar boladı, solay etip Ol bizdi kóbirek paydalana aladı.
Adullam úńgirine baratuǵın jol
Dáwıt payǵambar Samuel Dáwıttıń úyine kelip, onı Izraildiń keyingi patshası etip maylaǵanda, ol belgisiz adamnan ataqlı adamǵa aylandı. Dáwıttıń dańqı Goliatttı jeńgennen keyin júdá ósti. Bul jeńis Dáwıtqa patsha Sawldıń sarayında orın berdi, ol jerde patsha onı júdá jaqınnan baqladı. Dáwıt júdá tabıslı komandir boldı hám onıń atı jaqsı belgili boldı (1 Samuel 18:30). Onıń eń jaqın dosı patshanıń ulı Jonatan edi. Ol hátte Sawldıń qızlarınıń birine úylendi. Dáwıttıń tabısı hám ataqlılıǵı Sawldı júdá qızǵanıshqa saldı – hátte Dáwıttı óltiriwge háreket etti.
Dáwıt ómirin saqlap qalıw ushın qashtı. Barlıq jerlerden ol Gatqa, Filistiyalı gigant Goliatttı óltirgeninde jeńgen adamlar qalasın baradı. Qorqınısh sebepli, Dáwıt aqıldan adasqanday boldı. Bul Dáwıttıń ómirindegi júdá tómen noqat edi, hám bul onıń ushın áhmiyetli bolǵan hámme nárseni joǵaltqan waqıt edi.
Tayanshlar alıp taslandı
Sawldan qashıp júrgeninde, Dáwıt óziniń qatnasların – hesh bolmasa bir múddetke – óziniń hayalı Mikal hám shańaraǵı menen joǵalttı. Onıń Sawldıń armiyasında komandir bolıp islegen jumısı joq boldı. Dáwıt ushın kóp áhmiyetke iye bolǵan ruwxıy másláhátshi Samuel, Dáwıt Sawldan qashıp júrgeninde qaytıs boldı. Ol sonday-aq óziniń eń jaqın dosı Jonatandı, óz-ózine húrmetin hám qáwipsizligin joǵalttı. Dáwıt ózin jalǵız, ruwxıy túsirgen hám qorqıwda taptı.
Rabbı Dáwıttıń súyengen hámme adamların hám hámme nárseni alıp tasladı, solay etip Ol óziniń qulında jumıs isley basladı. Dáwıt Adullam úńgirine kirgeninde, óziniń Qudaydıń mektebine kirgenin túsinbedi, ol jerde Ol óziniń adamların úyretedi.
Bir waqıtta Dáwıt úńgirdi «túrme» dep atadı (Zabur 142:7 KJV), biraq Rabbı onı Dáwıt ushın namazxana retinde qollandı (qarańız Matta 6:6). Charlz H. Spurgeon (1834-1892), húrmetli Britaniya wáǵızshısı, былай dep jazdı: «Eger Dáwıt sarayında úńgirindegidey kóp namaz oqıǵanında edi, ol ómiriniń keyingi kúnlerine bunday qayǵı keltirgen islerge hesh qashan túspegen bolar edi.»
Namazxana maqtaw kamerası aldınan keledi
Quday Dáwıtqa ózin Ózine jaqınlastırıw ushın ruwxıy túsiriw hám úmitsizliktiń qıyın kúnlerin basdan keshiriwge múmkinshilik berdi. Dáwıt úńgirdiń tájiriybelerin basdan keshirip atırǵanda, ol kem degende eki zabur jazdı: Zabur 142 hám 57. Zabur 142 birinshi bolıp kórinedi, sebebi ol úmitsizlik sezimi menen tolı. Zabur 57 ekinshi jazılǵan bolıwı múmkin, sebebi ol kóbirek úmit hám isenimni qamtıydı.
Dáwıt aldınnan patsha etip maylanǵan edi, biraq biz nege onıń taxtqa otırıwı ushın sonsha waqıt ketkenine tań qalıwımız múmkin? Muqaddes Kitap bizge Rabbımız Isa Masihtiń ómirinde, Dáwıt súwretlegenindey, izzet-húrmetten aldın azap keletinin úyretedi (1 Petrus 1:10-12). Tájden aldın krest bolıwı kerek edi! Bizdiń ómirimizde de solay: Quday bizdi paydalanıwdan aldın, Ol bizdi tayarlawı hám Ózine súyeniwge úyretiwi kerek.
Dáwıt «ádalat», «gúwalıq» yamasa «panah» degen mánisti ańlatatuǵın Adullamǵa qashtı. Biraq Quday Dáwıtqa úńgir ornına, Óziniń onıń panahı ekenin – qorǵanıw, qáwipsizlik hám jasırın orın ekenin úyretiwi kerek edi. Biz oqıymız:
Máńgi Quday seniń panahıń, hám astında máńgi qollar bar; Ol dushpandı seniń aldınnan quwıp shıǵaradı, hám «Joq et!» deydi (Yekinshi Nızam 33:27 NKJV).
Dáwıt mine usını úyreniwi kerek edi.
Úńgirden kelgen dawıslar
Biz sıyaqlı, Dáwıt ta ruwxıy túsirildi. Dáwıt óziniń úmitsizliginde ne isledi? Ol Rabbıǵa jalbarıp shaqırdı! Zabur 142-ge qaraǵanımızda, bul úńgir onıń ushın tómendegilerden biri ekenin kóremiz:
- Shaǵım (2-ayat). Dáwıt óz júregin Rabbıǵa tógip, Odan járdem hám qutqarıw ushın jalbaradı.
- Qıyınshılıq (2-ayat). Onıń júregi qáweter hám qıyınshılıqqa tolı edi, biraq ol Rabbı menen namazda sóylesip atır edi!
- Halsızlanıw (3-ayat). Bul jerdegi «qıyınshılıqqa ushıraw» sózi «halsızlanıw» degen mánisti ańlatadı. Dáwıt bas tartıwǵa tayın edi, hám onıń basqa baratuǵın jeri joq edi.
- Qapqanlar (3-ayat). Biz bir múyeshte qamalǵanday sezgenimizde, bizdi kútip turǵan kóp qapqanlar bar. Biraq Rabbı bizge Oǵan isensek, shıǵıw jolın wáde etken (1 Korinfliler 10:13).
- Jalǵızlıq (4-ayat). Dáwıt ózin jalǵız sezdi – hesh kim onıń jaǵdayın túsinbeytuǵınday.
- Úmitsizlik (6-ayat). Dáwıt óziniń júdá tómen, ruwxıy túsirgen hám depressiyada ekenin ayttı.
- Qullıq (7-ayat). Ol óz sezimlerin túrmede bolǵanday súwretledi.
Kim óz ómirinde bunday úńgirlerdi basdan keshirmegen? Bálkim siz házir birin basdan keshirip atırǵansız. Ol jalǵız ekenin sezse de, Dáwıt jalǵız emes edi – hám siz de emessiz. Dáwıt Qudaydıń aldında óziniń mútájligin moyınlaw ushın jetkilikli dárejede awırdı, hám ol járdem soraw hám Odan úyreniw ushın shın júrekli hám kishipeyil edi. Rabbı bizdi ózgertiw ushın usınday noqatqa jetkeriwge múmkinshilik beredi, hám keyin biz Onıń jobasın ámelge asıra alamız.
Quday menen úńgirde jalǵız úyrenilgen sabaqlar
Rabbı ómirimizdiń eń qarańǵı saatlarında Oǵan isengenimizde dańqlanadı. Mine sol waqıtta biz úyrenip hám násiyatlana baslaymız:
- Rabbı menen jaqınlıq. Dáwıt ómiriniń bul qarańǵı waqıtında Rabbı menen awızeki sóylesken. Biz de Rabbıdıń aldına kirip, qayǵılarımızdı Oǵan taslay alamız (Evreyler 4:14-16; 1 Petrus 5:7).
- Onıń jetkililigi. Dáwıt hámme nárseni joǵalttı, biraq ol óz júregin Rabbıǵa tógip atırǵanda, Ol onıń úlesi ekenin úyrendi (Zabur 142:5). Payǵambarlıq penen, Rabbı Isa Zabur 16:5-te былай dedi: «Ya Rabbı, Sen meniń miyrasım hám meniń kesemniń úlesiń; Sen meniń úlesimdi saqlaysan.» Biz barlıq resurslarımız hám bizdi qollap-quwatlaytuǵın hámme nárseni Odan tapqanımızdı túsinsek, biz Rabbı Isa jerde adam bolǵanda – Quday Áke Onıń úlesi bolǵanda – islegenindey háreket ete baslaymız. Ol tek ǵana ómirimiz ushın resurs emes, Ol bizdiń ómirimiz (Koloseliler 3:4) hám bizdiń úlesimiz. Ol jetkilikli!
- Onıń minezi. Dáwıt Qudaydıń qanday ekenin hám Onıń kim ekenin úyrene basladı, hám ol Onı maqtaǵan (Zabur 142:7). Dáwıttıń dıqqatı endi kim yamasa ne joǵalǵanına emes, al Rabbıǵa qaratılǵan edi! Bul noqat Zabur 57-de bunnan da anıǵıraq kórinedi. Ol jerde biz Dáwıttı Rabbı bekkemlegen hám keyingi nárseni tayarlaǵan adam retinde kóremiz.
Rabbı Dáwıttıń júregin ruwxıy túsiriwden Onıń barlıǵı hám kúshi menen ruwxlandırılǵanǵa ózgertti. Dáwıttıń júregi haqqında kóbirek biliw ushın Zabur 57-ge qısqasha qaraylıq:
- Kishipeyil júrek (1-ayat). Rabbıdıń aldında ózin kishipeyil tutqannan keyin, Dáwıttıń kózqarası pútkilley ózgerdi. Ol Rabbıdı rahm-shápáátke tolı hám pútkilley isenimli dep bildi. Dáwıt Rabbıdıń onı óz qanatları astına alıwǵa tayın ekenin, apatlar ótkenge shekem panah bolıwın úyrendi.
- Namazxan júrek (2-ayat). Ol Óz shaxsı hám kúshinde barlıq basqalardan joqarı bolǵanǵa súyeniwge tayın edi.
- Realistlik júrek (4,6-ayatlar). Qıyınshılıqlardı biykar etpey, Dáwıt Qudaydıń barlıq máselelerinen úlken ekenin moyınladı.
- Isenimli júrek (5,7-11-ayatlar). Dáwıt Rabbıǵa barlıq maqtawdı berdi hám taǵı da óziniń Qudayınıń hámme nárseden joqarı ekenin atap ótti.
Adullam úńgirinde Qudayǵa pútkilley súyeniwdi úyrenip, Dáwıt Rabbı tárepinen paydalanıwǵa tayın edi.
Jalǵızlıqtan izolyatorǵa
Ruwxıy túsirgen Dáwıt úńgirde jasırınıw ushın jalǵız barǵan edi. Rabbı Dáwıtta jumıs isledi, hám Dáwıt Oǵan tolıq iseniwdi úyrendi. Rabbı tárepinen tayarlanǵannan keyin, Ol oǵan ruwxlandırıwǵa mútáj bolǵan adamlardı jiberdi. Dáwıttıń shańaraǵı birinshi keldi, hátte onı bir waqıtları maqtanıshlı dep ataytuǵın aǵa-inileri de (1 Samuel 17:28).
Bizge Dáwıtqa úńgirde kelgen adamlar sanı hám túri aytılǵan: 400 adam qıyınshılıqta, qarzda hám narazı edi. Bul «qıyınshılıq» sózi «basım astındaǵılar» degen mánisti ańlatadı. Bul bizge Masihtiń aldına kelmegenimizden aldın gúna júgi astında bolǵanımızdı esletedi, biraq bizdiń «Dáwıtımızǵa,» Rabbı Isa Masihtke kelgenimizde, júk kóterildi. «Hár bir qarzda bolǵan adam» «kóp kreditorları bar» degen oydı ańlatadı. Biz bankrot bolǵan edik hám tóley almaytuǵınnan kóbirek qarzımız bar edi, biraq biz onı tolıq tólengen Birge keldik. «Hár bir narazı adam» «janı ashshılıqta bolıw» degen mánisti ańlatadı. Bul bizge Masihtke kelmegenimizden aldın hár bir ómirimizde bolǵan Quday formasındaǵı boslıqtı hesh nárseniń toltıra almaytuǵının esletedi.
Úńgirdiń kapitanı
Bul 400 adam etten keyingi adam Sawldan narazı edi, hám Qudaydıń óz júregine jaqın adamı Dáwıttı izledi (Húkimetler 13:22). Olar Sawldı hám qalanı taslap, Dáwıtqa baradı. Bul jerde bizde Masiht hám Shirkewdiń ájayıp súwreti bar. Bizge «lagerdiń sırtına Oǵan barıń» hám Ol «bizdiń qutqarıwshımızdıń kapitanı» ekeni aytılǵan (Evreyler 13:13, 2:10). Hesh qanday et qanaatlandıra almaydı, gúnalı et bolsın yamasa diniy et bolsın. Tek ǵana Masiht adam júreginiń mútájliklerin qanaatlandıra aladı!
Biz 2 Samuel 23-ten bul adamlar Izraildiń hámme jerinen kelgenin úyrenemiz. Geybirleri Sawldıń qáwimi bolǵan Benjaminnan edi. Basqaları Dáwıtqa Yahuda, Dan hám Efrem qáwimlerinen keldi – hám geybirleri hátte basqa milletlerden edi. Bul bizge Rabbı Isa Masihtiń «hár bir qáwimnen, tilden, xalıqtan hám milletten» bolǵanlardı óz átirapında jıynaytuǵının esletedi (Ashıw 5:9).
Bul adamlar Dáwıtqa qanday bolsa, solay keldi, hám Rabbı olardı Óz júregine jaqın adam arqalı qanaatlandırdı. Olar Dáwıtqa ol biykar etilgen hám súrginde bolǵanda keldi, biraq ol olardıń júreklerin jawlap alǵan edi. Keyinirek, olardıń ómirindegi maqseti óz kapitanın qanaatlandırıw hám onıń hár bir qálewin orınlaw boladı, biz 2 Samuel 23:8-23-te kóremiz. Bul búgingi kúndegi bizdiń maqsetimiz bolıwı kerek. Hawariylar Pawıl bunı 2 Korinfliler 5:9-da былай dep ayttı: «Sonlıqtan biz óz maqsetimizdi ... Oǵan jaǵımlı bolıw etip qoyamız.»
Adullam úńgiri Dáwıt hám onıń kúshli adamları ushın tálim orını boldı. Hár bir adam ómirde úńgir sıyaqlı jaǵdaylardı basdan keshiredi. Sizdiń úńgirińiz qarańǵı, suwıq hám jalǵız orın bolıwı múmkin – yamasa ol Qudaydıń mektebindegi sabaqxana bolıwı múmkin, ol jerde siz Onıń sizdiń panahıńız hám sizge kerek bolǵan hámme nárseniń Ózi ekenin úyrenesiz!
