Eń úlken júk kóterildi!
Isa Másihke haqıyqıy isenim etiwshiler sıpatında, Onıń ólimi hám tiriliwi menen qutqarılǵan bizler, qutqarıw páziletlerine iye bolıw menen birge, Quday shańaraǵınıń aǵzaları hám bul dúnyada Rabbı elshileri bolıw imkaniyatına da iye bolamız (2 Korinflilerge 5:20).
Qutqarıwdan aldın biz gúna ushın húkim astında edik hám ayıplılıq, uyat hám boslıq júgi menen júklenilgen edik. Boslıqtı toldıra alatuǵın hám gúna júgin alıp tasta alatuǵın jalǵız adam, Quday menen adam arasındaǵı jalǵız dálilshi sıpatında dúnyaǵa kelgen Isa Másih edi (1 Timoteyge 2:5). Tek ǵana Ol bizdi Quday menen jarastıra aladı:
«Maǵan keliń, barlıq sharshaǵan hám júklenilgenler, hám Men sizge tınıshlıq beremen. Meniń moyınsalmamdı ózińizge alıń hám Mendegi úyreniń, sebebi Men jumsaq hám júrekten kishipeyilmen, hám siz jánlerińizge tınıshlıq tabasız. Sebebi Meniń moyınsalmam ańsat hám Meniń júgim jeńil» (Matta 11:28-30 NIV).
Gúnálarımızdıń keshirilgeni hám Quday menen tınıshlıqqa iye bolǵanımız qanday úlken pázilet!
Ómirdiń júkleri menen gúresiw
Gúna hám ayıplılıq júgi alıp taslanǵanına qaramastan, ómir jolında júrgenimizde biz kóteriwi kerek bolǵan basqa da kóp júkler bar. Belgili jaǵdaylar, shańaraq máseleleri hám túrli mútájliklerdi qanaatlandırıw juwapkershiligi sebepli payda bolǵan emotsional salmaqlar bar. Túsinbewshilikler, pikir ayrımashılıqları hám ómir qıyınshılıqları sebepli qıyınlasqan adamlar arası qatnasıqlar bar. Qáte kózqaraslar hám jaman sheshimler nátiyjesinde payda bolǵan jeke júkler bar. Kóteriwge eń qıyın júklerdiń ekewi jaqın adamnıń tosatınan ólimi yamasa ólimge alıp keletuǵın keselligi. Depressiya, úmitsizlik yamasa kóńil qalıwǵa ádette alıp keletuǵın jaǵdaylar menen qalay gúrese alamız?
Dáwitti patsha Sawl jıllar dawamında quwǵın etti, biraq ol ele de «Rabbıǵa shúkirler bolsın, Qudayımızǵa, Qutqarushımızǵa, Ol kúndelik júklerimizdi kóteredi» (Zabur 68:19) deydi. Pawıl quwǵın hám qıyınshılıqlarǵa tolı ómir súrdi (2 Korinflilerge 12:23-33; 12:7-10), biraq Isanı eń jaqsı júk kóteriwshi sıpatında usına aldı, sebebi onıń tájiriybeleri Rabbı ushın hesh nárse tım qıyın yamasa awır emesligin dálilledi. «Hesh nárse haqqında qáweterlenbeń, al hámme nársede, duwa hám ótinish arqalı, shúkirshilik penen, óz ótinishlerińizdi Qudayǵa usınıń. Hám barlıq túsinikten joqarı bolǵan Quday tınıshlıǵı, júreklerińizdi hám aqılıńızdı Isa Másihte qorǵaydı» (Filipililerge 4:6-7). Petrus ta sınaqlarda Rabbı járdemin bastan keshirdi hám «Barlıq qáweterińizdi Oǵan taslań, sebebi Ol sizge qamqorlıq etedi» (1 Petrus 5:7) dep jaza aldı.
Barlıq qayǵılarımızdı Oǵan taslawımız kerek dep aytıw, krizis kelgende onı islewden hárdayım ańsat. Eki jasar balamızdıń mármar ústeli bar kitap shkafaǵa shıǵıp ketkeninde sezgen boslıǵımdı esleymen. Ol onıń ústine qulap, dárhal óltirdi. Hayalım hám men Kolumbiyada missionerlik xızmetine tayarlıq kórip, Kosta-Rikadaǵı til institutında ispan tili sabaqların tamamlawǵa eki háptemiz qalǵan edi. Biz oyladıq: «Quday bunı qalay bolıwına jol berdi? Ol bizdi hesh qashan taslap ketpewge yamasa tastaq ketpewge wáde bermedi me? Eger Ol tınısh Kosta-Rikada balalarımızdı qorǵay almasa, qalay biz Oǵan zorlıqshıl Kolumbiyada isene alamız?» Men Qudaydıń bizge wáde etkenindey qamqorlıq ete almaytuǵınlıǵınan shatasqan hám qorqıwlı sezdim.
Jerlewden aldın, basqa studentlerdiń kóbisi bizdiń awırıwımızda hám azabımızda juwatıwǵa tırısıstı. Biraq, olardıń aytqan geybir nárseleri – mısalı, «Ol Rabbı menen, bul ádewir jaqsı» hám «Biz sizdiń qanday sezgenińizdi túsinemiz» – hesh qanday járdem bermedi. Men oyladım, «Bul qalay jaqsı bolıwı múmkin? Siz meniń qanday sezgenimdi qalay bilesiz?» Tek ǵana bizdi qushaqlap, biz benen birge jılap hám hesh nárse aytpastan biz benen otırǵanlardan kóbirek juwanısh bar sıyaqlı edi. Olar arqalı Qutqarushınıń muhabbatı, meyirimi hám jıllıǵı bizge nur shashıp turǵan edi!
Jerlew xızmetine shekem, shirkew aynasınan tabıstıń nurı tabıttaǵı kishkene balamızdıń júzine túspegenge shekem, hayalım hám maǵan sezilerli tınıshlıq kelmedi. Bul súwretlewge bolmaytuǵın edi! Sol waqıtta, biz Qudaydıń barlıq bolǵan nárselerdi basqarıp turǵanın, Onıń barlıq bolǵan nárselerde bir maqseti bar ekenligin sezindik. Tınıshlıq sonsha tereń edi, men jıynalǵanlarǵa Isanıń wádesiniń haqıyqatlıǵın ayta aldım:
«Tınıshlıqtı sizge qaldıraman; Meniń tınıshlıǵımdı sizge beremen. Men sizge dúnya bergendey bermeymen. Júreklerińizdi mazasızlandırmayın hám qorqpań» (Yoxanna 14:27).
Bizdiń sınaqlarımız isenimimizdi bekkemleydi, hám ómir hámme waqıt tegis bolǵanda hesh qashan ala almaytuǵın Rabbıǵa ádewir tereń minnetdarshılıq beredi.
«Bul jerde siz úlken quwanıshqa bólenesiz, geybir waqıtlar hár túrli sınaqlarda qayǵı shegiwińizge qaramastan. Bular sizdiń isenimińiz – altından da qımbatlı, ol ot penen tazalanǵan bolsa da joq boladı – haqıyqıy ekenligin dálillew ushın keldi hám Isa Másih ashkaralanǵanda maqtaw, dańq hám húrmetke alıp keledi. Siz Onı kórmegen bolsańız da, Onı súyesiz; hám siz Onı házir kórmeseńiz de, Oǵan isenesiz hám aytıp bolmaytuǵın hám dańqlı quwanıshqa tolısız, sebebi siz isenimińizdiń maqsetine, jánlerińizdiń qutqarıwına erisesiz» (1 Petrus 1:6-9).
Quday ómirimizdiń barlıq sınaqlarında biz benen birge, biraq biz Oǵan kútiwimiz kerek hám Onıń Sózi arqalı hám bizdi juwatatuǵınlardıń qamqor (geyde qáte) háreketleri arqalı bergen juwanıshın qabıl etiwimiz kerek.
Kóp jıllar ótkennen keyin Kolumbiyada, ómirimiz partizan revolyutsionerler tárepinen qáwip astında bolǵanda, biz bir neshe ay dawamında hár bir kún sońǵı kúnimiz bolıwı múmkin degendey jasaytuǵın edik. Biraq, sol waqıtta biz Qudaydıń Sózi menen kúndelik ruwxlandırıldıq. Ayatlar bizdiń mútájligimizge tuwrıdan-tuwrı sóyledi, hám bul Rabbı bizge Oǵan iseniwdi aytıp atırǵan edi.
«Quday bizdiń panamız hám kúshimiz, qıyınshılıqta hárdayım bar járdem. Sonlıqtan biz qorqpaymız, jer qulasa da hám tawlar teńizdiń júregine tússe de» (Zabur 46:1-2).
«Qıyınshılıq kúni Maǵan shaqırıń; Men sizdi qutqaramen» (Zabur 50:15).
«Meniń panam bolǵan qoyam bol, men hárdayım bara alatuǵın; meni qutqarıwǵa buyrıq ber, sebebi Sen meniń qoyam hám meniń qorǵanım. Meni qutqar, ey Qudayım, zalımlardıń qolınan, jaman hám zalım adamlar qolınan. Sebebi Sen meniń úmitim boldıń, ey Húkimdar Rabbı, jaslıǵımnan beri meniń isenimim» (Zabur 70:3-5).
Usınday ayatlar biz ushın haqıyqıy boldı hám Rabbıǵa iseniw ushın jańa isenim berdi.
Injil biz ushın «tiri» Sóz boldı, sebebi Quday onı qıyınshılıqlar ortasında bizdiń júreklerimize tuwrıdan-tuwrı sóylew ushın qollanǵan. Ol bizge juwanısh, tınıshlıq, isenim hám úmit alıp keldi. Ótken waqıtta Injil qaharmanlarına yamasa jaǵdaylarına tiyisli bolǵan ayatlar biz ushın xabarlarǵa aylandı.
«Men sizge buyrıq bermedimbe? Kúshli hám batır bolıń. Qorqpań; kóńilińizdi túsirmeń, sebebi Rabbı Qudayıńız siz barǵan hár jerde siz benen birge boladı» (Yesaya 1:9).
Ol bizge dawıldıń ortasında tınıshlıq berdi. Men kóbinese Rabbıdıń shákirtlerine Ǵalileya teńizindegi dawılda tún boyı miynet etip atırǵanlarında kelgeni haqqında waǵız etetuǵın edim. Ol olardıń qayığına kirgende, tınıshlıq alıp keldi hám dawıldı tınıshlandırdı. Ol ómir dawılların hárdayım alıp taslamaydı, biraq biz dawıllardan ótkende bizge tınıshlıq beredi. Sol waqıtta men burın teoriyalıq bolǵan nárseniń haqıyqatlıǵın dálilledim.
Quday bizdiń mútájlik saatımızda bar, biraq biz Onıń dawısın esitiwge ashıq bolıwımız hám Onıń basqalar arqalı hám Sózdiń ózi arqalı bizge sóylewine ruxsat beriwimiz kerek. Qıyın waqıtlarda geybir adamlar kóńilin túsiredi, duwa etiwdi toqtatadı hám Muqaddes Jazıwlardı oqıwdı toqtatadı. Biraq qıyın waqıtlarda biz Injil oqıwda hám duwada kóbirek turaqlı bolıwımız kerek, hátte Qudaydıń bar ekenligin sezbesek te.
Basqalardıń júklerin kóteriw
Dáwit te, Pawıl da óz sınaqlarında Rabbıǵa súyeniw tájiriybelerin basqalardı ruwxlandırıw ushın qollanǵan. Olar Rabbıdıń olardı qalay qorǵaǵanın hám olardıń qıyın jaǵdayların olardıń isenimin bekkemlew hám Ol arqalı óz maqsetlerin orınlaw ushın qollanǵanın kórdi. Dáwit ásirler boyı mıńlaǵanlardı ruwxlandırǵan kóp zaburlar jazdı. Pawıl Qudaydıń bizge qalay járdem bergenin bólisiw arqalı basqalarǵa járdem beriw mútájligin atap ótti.
«Maqtawlar bolsın ... meyirimli Ákege hám barlıq juwanısh Qudayına, Ol bizdi barlıq qıyınshılıqlarımızda juwatadı, sonlıqtan biz hár qanday qıyınshılıqtaǵı adamlarǵa ózimiz Qudaydan alǵan juwanısh penen juwata alamız. Sebebi Másih azapları bizdiń ómirimizge qalay aǵıp kelse, Másih arqalı bizdiń juwanıshımız da sonday tasadı. Eger biz qıyınshılıqta bolsa, bul sizdiń juwanıshıńız hám qutqarıwıńız ushın; eger biz juwatılsaq, bul sizdiń juwanıshıńız ushın, ol sizde biz shekken sınaqlardı sabır menen kóteriwdi payda etedi» (2 Korinflilerge 1:3-6).
Isa óz shákirtlerine dedi: «Men sizge haqıyqattı aytaman, Maǵan isenim etken hár kim Men islegen islerdi isleytuǵın boladı. Ol bunnan da úlken islerdi isleytuǵın boladı, sebebi Men Ákeme barıp atırman» (Yoxanna 14:12). Ol olardı jetim qaldırmaytuǵının, al Muqaddes Ruwhtı olardıń ishinde jasawı hám Onıń wákilleri sıpatında háreket etiwleri ushın kúsh beriw ushın jiberetuǵının ayttı.
Biz Quday shańaraǵına qayta tuwılǵanımızda, Muqaddes Jazıwlar Muqaddes Ruwhtıń ómirimizge kelgenin aytadı (Rimliklerge 8:9; 1 Korinflilerge 6:19; Efesliklerge 1:13; 4:30). Ishki Ruwhtıń maqsetleriniń biri bizde Másih xarakterin qáliplestiriw. «Hám biz, ashıq júzlerimiz benen Rabbı dańqın sáwlelendiretuǵın barlıǵımız, Ruwh bolǵan Rabbıdan keletuǵın, hárdayım artıp baratırǵan dańq penen Onıń beynesine ózgertilip atırmız» (2 Korinflilerge 3:18). Galatiyalılarǵa 5:22 degi Ruwh miywesin teksergenimizde, hár bir pazilettiń mánisinde Másih xarakterin súwretleytuǵının ańsat kóremiz. Bul degeni, Ruwh miywesi bizde kórilgende, ol haqıyqattan da ómirimizde Másihti kórsetedi. Injilde Isanıń ómirin qayta kórip shıqqanımızda, ol adamlar toparın barlıq máseleleri menen kórgeninde, olardıń ashıǵınǵanın oqıymız. Biz de basqalarǵa sonday ashıǵıwımız kerek. Biz mútájlikti kórgenimizde, sol júkti kóteriw ushın qolımızdan kelgenin islewimiz kerek. «Sonlıqtan, imkaniyatımız bolǵanda, barlıq adamlarǵa jaqsılıq isleyik, ásirese isenim etiwshiler shańaraǵına tiyisli bolǵanlarǵa» (Galatiyalılarǵa 6:10). Pawıl Korinflilerge jazdı: «Meniń úlgime ergiń, men Másih úlgisine ergenim sıyaqlı» (1 Korinflilerge 11:1). Ol Efesliklerge de ayttı: «Sonlıqtan, Qudayǵa eliklewshiler bolıń, súyikli balalar sıyaqlı hám muhabbat ómirin súriń, Másih bizdi súygenindey hám ózin biz ushın xosh iyisli sadqa hám qurbanlıq sıpatında Qudayǵa bergenindey» (Efesliklerge 5:1-2).
Másih muhabbatın qalay ámeliy kórsete alamız? Galatiyalılarǵa 6:2 buyrıǵın «bir-birińizdiń júklerińizdi kóteriń, hám usılay ... Másih nızamın orınlań» dep qalay haqıyqattan da orınlay alamız? Álbette, bul tek ǵana Rabbı alıp tasta alatuǵın gúna júgine tiyisli emes. «Júk» dep awdarılǵan túrli grek sózleri bar. Olar mánisi boyınsha ózgeredi, biraq tiykarınan qıyınshılıq, salmaq, kóterilgen nárse, miynet, qıyınshılıq, awırıw, azap yamasa qıyınshılıq ideyasın jetkizedi. Basqasha aytqanda, ómir júkleri.
Biz hámmeniń júgin kótere almaymız, biraq ámeliy mútájligi bar, depressiyadaǵı, dosqa mútáj, shańaraq máseleleri bar yamasa nawqas adamdı kóriw ushın átirapımızǵa qaray alamızba? Adamlardıń átirapımızda azaplanıp atırǵanın kóriw ushın uzaqqa qarawımız shárt emes. Eger biz Rabbı kózleri menen hám Onıń meyirimi menen kóre alsaq, biz járdem beriwdi qáleytuǵın edik. Biz ózimizdi jetkiliksiz seziniwimiz múmkin, biraq ómir júkleriniń kóbisi barlıǵımız ushın ulıwma ekenligin túsiniwimiz kerek. Rabbı bizge júkti kóteriw hám onıń astında qulap qalmaw ushın hárdayım bir jol bolatuǵının wáde etti.
«Hesh qanday sınaq («qıyınshılıq» amp) sizdi adamǵa ulıwma bolǵannan basqa basıp almadı. Hám Quday isenimli; Ol sizdi kótere alatuǵınnan artıq sınaqqa ushıratpaydı. Biraq siz sınaqqa ushıraǵanıńızda, Ol onıń astında tura alıwıńız ushın shıǵıw jolın da beredi» (1 Korinflilerge 10:13).
Bul jerde bizdiń óz tájiriybelerimiz járdemge keledi. Biz ózimiz de basıp ótken belgili bir sınaqtı tán alǵanımızda, uqsas sınaqtan ótip atırǵan adamnıń mútájligine jaqsıraq baylanısa alamız. Men házir rak penen gúresip atırǵan adamǵa ádewir jaqsıraq baylanısa alatuǵınımdı anıqladım. Tórt jıl dawamında hayalım rak penen gúresti – emlew, remissiya hám qayta payda bolıw menen birge keletuǵın barlıq úmitler hám qorqıwlar menen – aqırında sol qorqınıshlı kesellikke berilip, óz aspandaǵı úyine kóshti. Rabbı meni uqsas júgi bar bir adamǵa qansha ret alıp kelgeni tańqalarlıq, empatiya, duwa hám ruwxlandırıw ushın.
Siz de óz tájiriybelerińizdi basqalarǵa Rabbıdıń olar menen birge ekenligin túsiniwge járdem beriw ushın qollana alasız, hátte oypatlıq qarańǵı hám qorqınıshlı bolsa da. Eger ne aytıwdı bilmeseńiz, hesh nárse aytpań. Úlken qushaqlaw hám bólisilgen kóz jasları kerek bolǵan nárse bolıwı múmkin. Júkti kóterip atırǵan adam menen tınısh otırıw olardı juwatıwı hám Rabbıdıń bar ekenligin sezdiriw múmkin. Biraq ruwxıy klishelerden saqlanıń, olar kerisinshe nátiyje berip, azaplanıp atırǵan adamǵa jetisiw háreketińizdi buzıwı múmkin. Jalǵız sezgen yamasa kesellik sebepli tósekke qamalǵan bir adamǵa tek ǵana barıw yamasa ruwxlandırıw sózi kerek bolıwı múmkin. Biraq biz muhabbat hám meyirim menen qalay jetissek te, júkti bóliskenimizde Másih xarakterin kórsetetuǵın bolamız. Ol bizdiń háreketimizdi basqalardı ruwxlandırıw hám páziletlew ushın qollanadı.
