Ashıw Kitabınıń 3-bóliminiń sońında, kórinis jerden aspanǵa ótedi. Jerdegi kóriniste juldızlar yamasa shamdanlar, óz nurların taratıp turǵanı endi kórinetuǵın emes. 4-bólimniń basında, Yuxanna – aspan áwliyeleriniń wákili sıpatında – onı joqarıǵa shaqırǵan dawıstı esitedi, endi ol jerdegi jaǵdayları boyınsha ayıplaw yamasa úgit-nasiyat etilgen gúwalıq beriwshi yamasa sátsiz «shirkewler» haqqında esitpeydi, bálki aspanda ashıq esikti «kóriw» ushın – hám ol jerden onı «bul jerge kel» dep shaqırǵan dawıstı esitiw ushın.
Bul simvollıq. Bul bizge belgiler hám sózler arqalı, Rabbıdıń hawaǵa keliwinde aspan áwliyeleriniń jerden aspanǵa kóteriliwin úyretedi, bul 1 Salonikalılarǵa 4:17-19 hám 1 Korinflilerge 15:51-52-de súwretlengen. Hám bul jerde, Ashıw Kitabınıń úshinshi bólimi baslanadı, onıń baslanǵısh bóliminde, sonday-aq 4:4 R.V. bóliminde de, «bunnan keyingi nársler» dep ajıratılǵan. 2 hám 3-bólimlerde súwretlengen «bar nársler» – házirgi dáwir boyınsha shirkewdiń tariyxı, óz sońına kelgen soń, biz endi aspanda dańqlanǵan áwliyelerdiń kórinisine kiremiz, bul «bunnan keyin bolatuǵın nársler» dep atalǵan dáwirdi iyeleytuǵın kórinislerdiń birinshisi.
Hám bul tirilgen hám dańqlanǵan áwliyelerdiń kózine túsken birinshi kórinis, raptur etilgen Elshi Yuxannada simvollıq túrde kórsetilgenindey, «aspanda ornatılǵan taxt, hám sol taxtta otırǵan Birew». Sebebi ol jerde absolyut suverenitet bar. Qudaydıń erkı ol jerde kámil orınlanadı. Dańqlanǵan áwliyeler bul jerde, birinshiden, jigirma tórt táj kiygizilgen aǵsaqallar sıpatında kórsetilgen – patshalıq dáwirlerinde ruxanıylıq tártipleri tolıq sheńberin bildiretuǵın simvollıq san (1 Shejireler 24:4, 18). Bular burınǵı dáwirlerdiń áwliyelerin bildiredi (qarań Evreylerge 11:2) – yamasa geybirewler oylaǵanday, bálkim, bul dáwirdiń áwliyelerin, Jeńimpazlardıń tájleri menen táj kiygizilgen hám taxtlarda otırǵan, aq kiyimler kiygen; sebebi olar óz urısların tamamlaǵan hám bul jerde tınıshlıqta, Qudaydıń aldında tınısh otırǵan halda kórinedi. Oraylıq taxttan «shıǵıp atırǵan» «gúldirmeler» hám «dawıslar»dıń gúldirmeleri hám nayza jaqtılıqları olardı biymáza etpeydi, sebebi olar óz húkimleriniń ótkenin (Yuxanna 5:24) hám olarǵa «hesh qanday ayıplaw joq» ekenin (Rimlilerge 8:1) biledi.
Biraq Qudaydıń húkimleri tez arada «jer júzinde» baslanadı, hám olar arqalı, miyrimdi biykar etken adamlar «ádillikti úyrenedi» (Isa 25:9). Hám Kórip turǵan adamdı bul aspan sheńberinde kóriwge shaqırılǵan keyingi kórinis – tórt tirilgen jandıqlar – A.V. sıyaqlı haywanlar emes – bálki ilahiy hám ruwxıy ómir hám aqıl menen tolıq jandıqlar, olar bizge Ezekiel 1-de súwretlengen kerubimlerdi esletedi, bul dáwirdiń qutqarılǵan áwliyeleriniń Máshih penen Onıń dańqında birleskenin, Onıń tez arada baslanatuǵın Patshalıǵınıń kelesi húkimdarları hám basqarıwshıları sıpatında simvollıq túrde bildiredi. Sebebi Evreylerge 2:7 bizge aytqanday, kelesi «jasaytuǵın jer» perishtelerdiń húkimranlıǵı astında emes, bálki qutqarılǵan adamlar húkimranlıǵı astında boladı.
5-bólimde, Taxtta otırǵan – máńgi Quday – bul jerde Óziniń Ullılıǵı hám Qudiretinde simvollıq túrde kórsetilgen (Evreylerge 8:1; 12:2) Óziniń oń qolında jeńil jatqan, tolıq múhirlengen Kitapqa iye ekeni kórinedi. Hám perishteniń qattı dawısı barlıq jaratılıstı bul sózler menen shaqıradı,
«Kitaptı ashıwǵa hám onıń múhirlarin sheshiwge kim layıq?» Sebebi Adam tárepinen joǵaltılǵan abıraydıń (Jaratılıs 1:26-27 Rimlilerge 8:20-22 menen birge) isenip tapsırılǵan adam, oǵan beriletuǵın húrmetti saqlawǵa «layıq» bolıwı kerek. Bul shaqırıwǵa juwap joq. Hesh qanday jaratılǵan jandıq Perishteniń qattı shaqırıwına juwap bermeydi. Hám «kitaptı ashıwǵa» yamasa hátte oǵan «qarawǵa» qábiletli hesh kim tabılmaydı. Hám Yuxanna jılaydı. Ya, hátte sol aytıp bolmaytuǵın dańq kórinisinde de, ol «kóp» jılaydı, sebebi únsiz álem adamnıń Ádil hám Kámil Qudaydıń talapların orınlawǵa qábiletsizligin aytadı.
Sonnan keyin «aǵsaqallardan» biri – sol dańqlanǵan áwliyeler, olar Ilahiy keńeste turadı hám Qudaydıń resursların tolıq biledi, Yuxannaǵa kóz jasların súrtiwdi buyıradı, sebebi áyyemgi waqıtlarda Qudaydıń Ilahiy miyrimi Ózi ushın qurbanlıq sıpatında «bir qozı» (Jaratılıs 22:8) hám keyinirek Óz patshalıǵın basqarıw ushın patsha (1 Samuel 16:1) bergenindey, házir Ol jerdiń hújjetlerin talap etiw hám Óz patshalıǵında Qudaydıń húkimranlıǵın basqarıw, miyrasdı barlıq basqınshılardıń kúshinen qutqarıw ushın joqarı hám muqaddes wazıypaǵa layıq Birewge iye. Hám Kórip turǵan adam keyin bul layıqlı Birewdi «kóriwge» shaqırıladı (5-ayat), Ol endi kórinedi. Ol aǵsaqal tárepinen «Yahuda qáwiminiń Arslanı» dep ajıratılǵan, hám Ol iyelewi aytılǵan orın – «taxttıń ortası», taxtta otırǵan aǵsaqallar hám tirilgenler menen qorshalǵan. Biraq Yuxanna kózlerin bul qudiretli Birew, bul Yahuda Arslanı kelgen baǵıtqa burǵanda, ol bir Qozıdı kóredi – haqıyqıy sóz «jas Qozı» – ullılıq simvolı emes, bálki náziklik simvolı, kúsh emes, bálki boysınıw simvolı (Isa 53:7), hám bul jerde «óltirilgen» sıyaqlı kórinedi – Golgatanıń estelikleri ele de, Quday aldında jańa sıyaqlı: «jańadan óltirilgen» (Evreylerge 10:20, Newberry).
Sebebi Ol Óziniń bir ret usınılǵan hám máńgi Óz Qudayı tárepinen qabıl etilgen Qurbanlıǵı tiykarında, Óziniń tiriliwi hám dańqlanıwında múhirlengen halda, taxttı iyelewi hám húkimranlıq etiwı kerek. «Ol keldi,» Óziniń taxttıń ortasındaǵı dańqlanıw orınnan keldi, hám Óziniń háreketinde alıw Kitaptı Taxtta otırǵannan, Qudaydıń deregi barlıq húkimetlerdiń, hám Ol jalǵız sol húkimetlerdi beriwge bolatuǵının – hám Ol onı tikkeley Onıń qolınan alatuǵının moyınlaydı (Daniel 7:13-14). Sebebi Ol bul kúshdi «bul dúnyanıń qudayınan» (Matta 4:9) alǵısı kelmedi hám almadı, Ol oǵan usınılǵanda, yamasa jerdegi kúnlerde Onı ózleriniń «patshası» etiwdi qálegen adamzatdıń ózgeriwshi kópshiliginen (Yuxanna 6:15). Hám Taxtta otırǵannıń Kitaptı Óz qolınan Qozınıń qolına beriw háreketi, tek ǵana «barlıq húkimet» (Matta 28:18) Máshihke tiyisli emes, bálki onı durıs qollanıw qábiletine bolǵan barlıq isenim Qudaydıń júreginde Oǵan qaray ekenin kórsetedi.
Hám bul jeti múhirlengen Kitap ne, bálki jerge tiyisli Ilahiy keńeslerdiń Kitabı, hám onıń múhirlarin ashıw – onı húkim arqalı iyelew, yamasa onı shaytannıń basqınshı kúshinen qutqarıw, Máshihdiń Patshalıǵı bolıw ushın (Ashıw 11:15). Sebebi Máshihdiń qanı arqalı jerge Onıń miyrası sıpatında huqıqı qamtaması etilse de, onı Máshihdiń kúshi arqalı iyelew kerek, Ol tárepinen basqarıw ushın. Hám Onıń taxttaǵı Qozı sıpatındaǵı huqıqınıń moyınlanıwı bizge, Onıń húkimranlıǵı ádil bolıwı menen birge paydalı da bolatuǵının isentiredi. Miyrasqa bolǵan huqıq hújjeti Qudaydıń qolınan Qozınıń qolına ótken waqıtta, aspan áskerleri – birinshi dańqlanǵan áwliyeler, keyin pútkil jaratılıs óz shegaralarına shekem, taxttaǵı Qozı aldında bas iyip tabınǵanına tań qalıwımız kerek pe?
Hám Onıń layıqlıǵı hámme tárepinen moyınlanǵanı hám hámme Onı maqtaǵanı menen, qutqarılǵanlardıń qosıǵı basqalardan góre tikkeley hám jeke ekenin atap ótiwge arjıydı, sebebi olar tek ǵana aytadı,
«Sen layıqsań» (9-ayat). Hám tek ǵana qutqarılǵanlar «qosıq aytadı» ekenin atap ótiwge arjıydı. Pútkil xorǵa qosılǵan basqa jaratılǵan jandıqlar qattı dawıs penen aytadı,
«Óltirilgen Qozı layıq,» al pútkil jaratılıs
«Baxt, húrmet, dańq hám kúsh»ti Oǵan beredi; qutqarılǵan hám dańqlanǵan áwliyeler qosıq aytadı
«Sen layıqsań.»
