Elshi Yoxannes áskerdiń xochta asılı turǵan óli Másihke jaqınlasıp, Onıń qabırǵasın nayza menen teskenligine ózi gúwa boldı hám «dárriw qan hám suw shıqtı» (Yoxannes 19:34-35). 1 Yoxannes 5:6 da Yoxannes óziniń aldınǵı tariyxıy jazbasın sol waqıyanıń ruwxıy jaqtan ne ańlatqanlıǵı haqqındaǵı haqıyqatlıq penen tolıqtıradı. Ol bılay deydi: «Bul suw hám qan menen kelgen Isa Másih; tek suw menen emes, bálkim suw hám qan menen». Keyin 8-ayatta ol Muqaddes Ruwhtı, suwdı hám qandı Qudaydıń Ulına úsh gúwa retinde aytadı.
Solay etip, biz qan hám suwdıń Másih ólimi menen baylanıslı ekenligin kóremiz hám, baylanıslı bolsa da, olar gúwa retinde bólek qollanıw ushın jetkilikli dárejede bólek. Sonlıqtan, biz olardı óz oylarımızda ajıratıwımız kerek.
Qan hám Suw menen Tazalaw
Tazalaw Muqaddes Jazıwda qan hám suw menen baylanıslı: «Isa Másih qanı… bizdi barlıq gúnádan tazalaydı» (1 Yoxannes 1:7) hám «Ol (haqıyqıy shirkewdi) Sóz arqalı suw menen juwıp, tazalawı ushın» (Efesisliklerge 5:26).
Bul eki «tazalaw» ózin gúnádiń eki úlken nátiyjesi, onıń ayıbı hám onıń nátiyjesindegi kúsh penen baylanıstıradı. Qan bizdiń gúnálarımız ushın Másih ólimin kórsetedi, bul bizdiń ayıbımızdı joqqa shıǵaradı hám bizge keshirim beredi. Biz sol arqalı sud tárepinen (nızamlı túrde) tazalanǵan bolamız. Suw sol ólim haqqında aytadı, biraq onıń aspekti boyınsha bizdiń gúnákar jaǵdayımız húkim etilgen hám tamamlanǵan, bizdi burınǵı shárayatlardan hám ómirdegi baylanıslardan azat etiw ushın. Biz solay etip ruwxıy jaqtan tazalanǵan bolamız hám gúnádiń bizge bolǵan kúshi buzıladı. Gimn jazıwshısı Toplady bunı durıs aytqan:
Suw hám qan bolsın Senin' jarılǵan qabırǵańnan aqqan, Gúnádiń eki emi bolsın, Meni onıń ayıbı hám kúshinen tazala.
Másih Qanınıń Nátiyjeliligi
Evreylerge 9 hám 10-bablar bizge Másih qanınıń nátiyjeliligin, qásiyetin hám kúshin kórsetedi, bul:
- Gúnákar ruwxın óli islerden tazalaydı, tiri Qudayǵa xızmet etiw ushın (Evreylerge 9:14).
- Eski Ósiyet áwliyeleriniń nızam astında jıynalǵan qılmısların joq etti (Evreylerge 9:15).
- Jańa shártnamanı (kelisim yamasa ósietti) tastıyıqladı (Evreylerge 9:15-18).
- Móminniń gúnáların joq etti hám gúnádiń tolıq joq etiliwi ushın tiykar saldı (Evreylerge 9:22,26).
- Móminniń gúnáların iman ushın sonshalıq joq etti, bir ret tazalanǵannan keyin, móminniń ruwxı onıń gúnáları haqqındaǵı sud máseleleri boyınsha máńgi tazalanadı (Evreylerge 10:2).
- Solay etip, móminge Qudaydıń aldına kirisiwge batırlıq beredi (Evreylerge 10:19).
- Móminni Quday ushın máńgi muqaddes etti (Evreylerge 10:10, 29).
Evreylerge 9-10-bablar móminniń Másih qanı nátiyjesinde Qudayǵa jaqınlasıwı haqqındaǵı úlken tema. Mómin Másihdiń bir qurbanlıǵı arqalı Qudayǵa jaqınlasıw ushın sud tárepinen tazalanǵan hám onı qaytalawdıń keregi joq. Sonlıqtan, bul bablarda «bir» yamasa «bir ret» degen sóz jeti ret qaytalanadı, solay etip biz Másihdiń bir ret tógilgen qımbatlı qanına baylanıslı tolıq jetkiliklilikti hám úlken dańqtı itibarǵa almay qoymaymız.
Bul bablarda sud tárepinen (nızamlı) qan menen tazalaw úlken tema bolsa da, ruwxıy tazalaw umıtılmaydı. Biz Qudayǵa «júreklerimiz jaman nápsiden sepilgen hám denelerimiz taza suw menen juwılǵan» halda jaqınlasamız (Evreylerge 10:22) – bul Aharon hám onıń ulıwlarınıń ruwxanıy lawazımına arnalıwına anıq ishara (Shıǵıw 29). Olar suw menen juwıldı (4-ayat) hám qan menen sepildi (20-ayat), bulardıń bári Másih ólimin súwretleydi. Solay etip, Másih qanı bizdi sud tárepinen tazalaydı hám Quday aldında kámil orın beredi, al suw bizdi burınǵı ómirimizden ajıratıp, jańa ómirge alıp keliw arqalı ruwxıy jaqtan tazalaydı.
Dawamlı Ruwxıy Tazalawdıń Zárúrligi
Suw menen ruwxıy tazalawdı dawam ettiriw kerek. Aharon hám onıń ulıwları ózleriniń arnalıwı waqtında basınan ayaǵına shekem suw menen juwıldı hám bul juwınıw qaytalanbawı kerek edi. Biraq, ruwxanıylarǵa qolların hám ayaqların juwıw ushın bir láger (Shıǵıw 30:17-21) berildi. «Olar jıynalıs shatırına kirgende, ólmeslikleri ushın suw menen juwınıwları kerek».
Iye Isa óz keshesin ornatıwdan aldın belin buwıp, bir tazıǵa suw quyıp, shákirtleriniń ayaqların juwa basladı (Yoxannes 13). Petrusdıń Isanıń bunı islewge qálemewi Iye tárepinen, eger Iye menen Onıń aspanlıq orınında birlesiwden lázzet alıw kerek bolsa, bunday juwınıwdıń zárúr ekenligi haqqındaǵı haqıyqatlıqtı ashıw ushın qollanıldı. Ol Petrusqa: «Eger men seni juwmasam, sen menen hesh qanday úlesiń joq» (8-ayat) dedi. Petrusdıń qálemewden artıqsha ıqlasqa tez ótiwi Iyege: «Juwınǵan adamǵa tek ayaqların juwıw kerek, biraq ol tolıq taza» (10-ayat, R.V.) dep aytıwına sebep boldı.
Bul ayat bizdiń suw menen eki túrli tazalanıwımızdı anıq ajıratadı. Biz barlıq móminler Másih ólimi arqalı bir ret tolıq juwınǵanbız: bul bizdi burınǵı ómirden tazaladı. Biraq, bizge sol ólimniń janımızǵa kúnlik qollanılıwı da kerek. Biz onıńsız «Másih penen úles»ten lázzet ala almaymız.
Suw hám Qannıń Áhmiyeti
Solay etip, Qudaydıń Ulı Isa Másihdiń keliwi suw hám qan menen xarakterlenedi. 1 Yoxannes 5:6 da kórgenimizdey, Muqaddes Ruwh bul jerdi «tek suw menen emes, bálkim suw hám qan menen» dep aytıw arqalı arnawlı túrde qorǵaydı. Neshige? Bálkim bir sebebi qandı umıtıw tendentsiyası - Másihdiń adamdı tek joqarı ideallar qoyıw arqalı ruwxıy jaqtan tazalaw ushın kelgenin aytıw hám keyin sol ideallardı basqalar ushın jaqsı ómir súriwge ıqlaslandırıw ushın jasaw. Bunday adamlar Onıń solay etip «birlesiw» - adamdı hám Qudaydı jaqsı ómir súriw tiykarında birge alıp kelgenin aytadı. Bul jalǵan táliymattıń aldın alıw ushın, Muqaddes Ruwh ruwxıy tazalawdı hám gúná ushın tólemdi de basım etedi!
Solay etip, Qudaydıń Ulına úsh gúwa (Muqaddes Ruwh, suw hám qan) qaladı. Muqaddes Ruwh tiri, háreket etiwshi hám sóylewshi Gúwa bolsa, suw hám qan eki únsiz gúwa, biraq úshewi de bul usılda kelgen Onıń Qudaydıń Ulı, máńgi ómir bulaǵı ekenligine gúwalıq beredi; hám biz móminler ushın bul máńgi ómir Onıń ishinde biziki (1 Yoxannes 5:5-13). Qudayǵa shın júrekten shúkir eteyik, sol nayza jarasınan qan hám suw da aqtı.
Másihdiń Ómiri hám Gúnálar Ushın Tólem
Isa ómiri dawamında qan hám suw aǵıp shıqpadı. Nátiyjede, geybirler isengeniniń kerisinshe, Másihdiń ómiri, qansha ájayıp bolsa da, bizdiń gúnálarımız ushın tólemde hesh qanday úlesi joq edi. Geyde Rimliklerge 5:19 basqasha úyretiw ushın qollanıladı. Ol bılay deydi: «Bir adamnıń boysınıwı arqalı kópler ádalatlı boladı». Biraq, kontekstti (12-21-ayatlardı) itibar menen oqıw kerisin kórsetedi. Bul jerde eki baslıq, Adam hám Másih, salıstırılıp atır, biriniń (Adamnıń) gúnásı hám onıń keyingi apatı, hám Ekinshisiniń (Másihdiń) ádalatlılıǵı hám boysınıwı hám onıń keyingi pátiyhesi. Bul «bir qılmıs» hám «bir ádalatlılıq» (18-ayat) máseleleri. Másihdiń bir ádalatlılıǵı «ólimge shekem hám xoch ólimine shekem» boysınıw edi (Filipiliklerge 2:8).
Neshige Suw?
Qan bizdi barlıq gúnádan tazalaytuǵın bolsa, bizge nege suw kerek? Bul sorawǵa basqa bir soraw menen jaqsı juwap beriledi: «Siz gúnádiń ayıplawınan tazalanıwǵa qansha zárúrlik sezseńiz, gúnádiń súyiwshiliginen de sonsha zárúrlik sezbeysiz be?» Másihshiler gúnádan jek kóriwi kerek. Bul «suw»dıń sebebi. Bizge láger aytıp turǵan kúnlik tazalaw da kerek. Bizge tiyisli kóp nárseler hám bul dúnyanıń kóp názik tásirleri joq etiliwi kerek.
Biz kúnlik tazalaw ushın qanǵa qaytpaymız. Mómin gúnádan máńgi qutqarıw ushın tazalaw hám ádalatlı etiw processinen úzliksiz ótiwi kerek emes, bul haqqında qan aytadı. «Bir qurbanlıq arqalı Ol muqaddes etilgenlerdi máńgi kámil etti» (Evreylerge 10:14). Biraq, geybirler 1 Yoxannes 1:7 degi «Isa Másihdiń, Onıń Ulıwınıń qanı bizdi barlıq gúnádan tazalaydı» degen sóz bizge kúnlik tazalaw ushın qanǵa barıwdı úyretedi dep oylaǵan. Bul ayattaǵı «tazalaydı» degen sóz Másihdiń qımbatlı qanınıń ózine tán qásiyetin kórsetedi - ol qutqarıw ushın Másihke iman menen kelgen hár bir gúnákardı hárdayım tazalaydı. Biz kóbinese házirgi shaqtı usılay qollanamız. Biz «ot aǵashtı kúydiredi» deymiz. Biz ot aǵashtı hár kúni az-azdan kúydiredi dep aytpaymız (aǵash tek bir ret kúydiriliwi múmkin), bálkim ottıń ózine tán, jaqsı belgili qásiyeti aǵashtı kúydiriw ekenligin aytamız. Solay etip, 1 Yoxannes 1:7 qan menen kúnlik tazalawdı qollamaydı.
Sózi menen Juwıw
Muqaddes Jazıw bizdiń kúnlik suw menen juwınıwımız yamasa tazalanıwımız haqqında aytqanlıqtan, biz qalay juwınamız? Bul Qudaydıń Sózi, bizdiń Bibliyalarımız arqalı. Suw hám Qudaydıń Sózi Efesisliklerge 5:25 te anıq baylanıslı: «Ol (Shirkewdi) Sóz arqalı suw menen juwıp, tazalawı ushın». Tek Sóz ǵana bizge Másihdiń ájayıp ólimin kórsetedi. Gúná da sol arqalı anıq ashıladı. Bizdiń sezimlerimiz solay etip tazalanadı. Zábúr 119:9 da jas jigit óz jolların qalay tazalaydı degen soraw beriledi. Juwabı: «Senin' Sózińe muwapıq oǵan itibar beriw arqalı».
Biz Qudaydıń Sóziniń bul tazalawshı tásirin kóbinese itibarǵa almaymız, hátte Bibliyalarımızdı úyreniwge ıqlaslı bolǵanımızda da. Bir jas mómin bir ret ózi esitken táliymattı eslep qalıwdaǵı másele haqqında ayttı. Bir úlken mómin oǵan barıp, suwǵa tolǵan eldi alıp keliwdi ayttı, biraq ol hár ret urınǵanda, barlıq suw elden aǵıp ketti. Ol aqırında oǵan múmkin emes nárse súraganın aytqanda, ol bir tamshı suw da qalmasa da, eldiń burınǵıdan ádewir taza bolǵanın kórsetti. Biz Qudaydıń Sózi haqqında kóbinese oylana beremiz. Hátte úlken Bibliya alımları bolmasaq da, ómirimiz sol arqalı tazalanadı.
Suwdan Tuwılǵan
Yoxannes 3:5 te biz suwdan tuwılıw haqqında oqıymız. Muqaddes Ruwhtıń kúshinde qollanılǵan Sózdiń suwı arqalı biz qayta tuwılamız - jańa ómir hám jańa tábiyatqa iye bolamız, bul burınǵı ómir hám tábiyattıń ayıplawın óz ishine aladı. Kórgenimizdey, bul ruwxanıylardıń basınan ayaǵına shekem juwınıwı menen súwretlenedi (Shıǵıw 29:4, Yoxannes 13:10). Yoxannes 3:5 shomılıw haqqında aytpaydı! Iye tek bir jańa tuwılıw haqqında aytadı, bul suw hám Muqaddes Ruwh arqalı - suw qurallı, al Muqaddes Ruwh kúsh. Bul jańa tuwılıw Iye tárepinen anıqlanbas hám adam tárepinen basqarılmaytuǵın dep járiyalanadı (Yoxannes 3:8). Suw menen shomılıw anıqlanatuǵın hám adam tárepinen tolıq basqarılatuǵın, solay etip Yoxannes 3:5 anıq onıń haqqında aytpaydı.
Juwmaq
Juwmaqlap aytqanda, bizge suw gúná etkenimizde de hám (haqıyqıy gúnálardan tısqarı) bul nátiyjesindegi dúnyada bolǵanımızda da kerek, eger biz Qudayǵa tabınıw, Onıń menen birlesiw (doslıq) yamasa Oǵan xızmet etiwdi qálesek. Sanlar 19 da suw gúnádan tazalaytuǵın nárse retinde súwretlenedi. Shıǵıw 30:17-21 de suw hár qanday jerdegi nátiyjesindegi nárselerdi (hesh qanday haqıyqıy gúnálarǵa silteme bermey) joq etiwshi retinde súwretlenedi, solay etip biz Qudayǵa jaqınlasa alamız. Biz bul sońǵı aspektke Yoxannes 13 tegi ayaq juwıwda da qaradıq. Bizge bir ret máńgi berilgen qan da kerek.
