8 Qadaǵalawshılar jáne bılay dep aytsın: „Arańızda qorqıp, ruwxı túsken adam bar ma? Bar bolsa, úyine qaytsın. Bolmasa, tuwısqanları da oǵan uqsap qorqısıp qaladı“.
1 Izraillılar Jaratqan Iyeniń názerinde jawız bolǵan islerdi jáne isledi. Jaratqan Iye de olardı jeti jıl midyanlılarǵa táslim etti. 2 Midyanlılardıń izraillılarǵa kórsetken zulımlıǵı sonshelli awır bolǵanlıqtan, izraillılar ózleri ushın tawlarda panalaytuǵın jerler, úńgirler hám qorǵanlar islep aldı. 3 Izraillılar egin ekken waqtında, midyanlılar, amalekler hám kúnshıǵıstaǵı basqa xalıqlar elge basqınshılıq etetuǵın edi. 4 Olar Izrailda ordaların qurıp alıp, Gazaǵa deyingi eginlerin joq qılatuǵın hám tirishilik etiwge kerekli bolǵan qoy, sıyır, eshek sıyaqlı nárselerdiń hesh qaysısın qoymaytuǵın edi. 5 Sebebi olar ózleriniń malları hám shatırları menen birge shegirtke sıyaqlı kóp bolıp keletuǵın edi. Olardıń ózleriniń de, túyeleriniń de esap-sanı joq bolıp, Izraildı wayran etiw ushın, el boylap júretuǵın edi. 6 Izrail xalqı midyanlılar sebepli sonshelli jarlılanıp qalǵanlıqtan, olar Jaratqan Iyege jalbarına basladı.
7 Izraillılar midyanlılar sebepli Jaratqan Iyege jalbarınǵanda, 8 Jaratqan Iye olarǵa bir payǵambar jiberdi. Payǵambar olarǵa bılay dedi:
– Izraildıń Qudayı Jaratqan Iye bılay deydi: «Sizlerdi Mısırdan, qul bolǵan jerińizden Men alıp shıqtım. 9 Sizlerdi mısırlılardıń hám pútkil zulım etiwshilerdiń qolınan Men qutqardım. Olardı aldıńızdan quwıp, jerlerin sizlerge berdim. 10 Sonda Men sizlerge: „Men – sizlerdiń Qudayıńız Jaratqan Iye bolaman. Ózlerińiz jerlerinde jasap atırǵan amorlardıń qudaylarına tabınbańlar“, – degen edim. Biraq sizler sózime qulaq salmadıńlar».
11 Sonnan keyin, Jaratqan Iyeniń perishtesi kelip, Ofra qalasındaǵı Abiezer áwladınan bolǵan Ioashqa tiyisli terebinf aǵashınıń astında otırdı. Sol waqıtta Ioashtıń ulı Gideon midyanlılardan jasırıp, sharap iskenjesinde biyday túyeklep atırǵan edi. 12 Jaratqan Iyeniń perishtesi oǵan kórinip:
– Háy, batır jigit, Jaratqan Iye seniń menen birge, – dedi.
13 Gideon oǵan:
– O, mırzam, eger Jaratqan Iye bizler menen birge bolsa, onda bulardıń barlıǵı ne ushın basımızǵa tústi? Ata-babalarımız bizlerge: «Jaratqan Iye bizlerdi Mısırdan alıp shıqtı», – dep aytıp bergen edi. Jaratqan Iyeniń sol ájayıp isleri qayda qaldı? Jaratqan Iye bizlerdi taslap ketti hám midyanlılarǵa táslim qıldı, – dedi.
14 Jaratqan Iye Gideonǵa qarap:
– Ózińde bar bolǵan kúsh-quwatıń menen bar da, Izraildı midyanlılardıń qolınan qutqar. Seni Men jiberip atırman, – dedi.
15 Gideon:
– O, Iyem, men Izraildı qalayınsha qutqara alaman? Meniń tiyrem Menashshe urıwındaǵı eń ázzi tiyre, men de úydegi genje ulman, – dedi.
16 Jaratqan Iye oǵan:
– Men seniń menen birge bolaman. Sen midyanlılardıń hámmesin bir adamdı jeńgendey qılıp, qırıp taslaysań, – dedi.
17 Sonda Gideon:
– Eger men Seniń miyrimińe erisken bolsam, meniń menen sóylesip atırǵan Sen ekenińdi biliwim ushın, maǵan bir nıshan kórset. 18 Iltimas, Saǵan sadaqamdı ákelip, usınbaǵanımsha, bul jerden ketip qalma, – dedi.
Jaratqan Iye Gideonǵa:
– Sen qaytıp kelgenińshe, usı jerde turaman, – dep juwap berdi.
19 Gideon úyine barıp, bir ılaqtı soydı, bir efa unnan ashıtqısız nan pisirdi hám góshti sebetke saldı da, sorpasın tabaqqa quydı. Gideon bulardı terebinf aǵashınıń astına alıp barıp, perishtege usındı. 20 Qudaydıń perishtesi oǵan:
– Góshti hám ashıtqısız nanlardı alıp, olardı mına tastıń ústine qoy da, sorpanı ústine quy, – dedi. Gideon aytılǵanlardı isledi. 21 Jaratqan Iyeniń perishtesi qolındaǵı tayaǵınıń ushın gósh hám ashıtqısız nanǵa tiygizgende, tastan ot shıqtı. Ot gósh hám ashıtqısız nandı jaǵıp, joq qılıp jiberdi. Sonnan keyin Jaratqan Iyeniń perishtesi kózden ǵayıp boldı. 22 Gideon kórgen adamınıń Jaratqan Iyeniń perishtesi ekenin túsinip:
– Wah, Quday Iye! Men Seniń perishteń menen júzbe-júz kóristim, – dedi.
23 Jaratqan Iye oǵan:
– Saǵan tınıshlıq bolsın. Qorqpa, ólmeyseń, – dedi.
24 Gideon ol jerde Jaratqan Iye ushın qurbanlıq orın isledi. Qurbanlıq orındı «Jaratqan Iye – tınıshlıq» dep atadı. Bul orın búgin de Abiezer urpaqlarınıń Ofra qalasında tur.
25 Tap sol kúni túnde Jaratqan Iye Gideonǵa:
– Ákeńniń padasınan jeti jasar bir buǵanı al. Sonnan keyin, ákeńniń Baal ushın soqtırǵan qurbanlıq ornın buzıp, qasındaǵı kiyeli aǵashtı shawıp tasla. 26 Usı tóbeshiktiń ústine Qudayıń Jaratqan Iyege arnap, tegis etip qurbanlıq orın qur. Sońınan sol buǵanı al da, óziń kesetuǵın kiyeli aǵashtı otın qılıp, jandırılatuǵın qurbanlıq etip baǵıshla, – dedi. 27 Gideon óz adamlarınan on adamdı qasına alıp, Jaratqan Iyeniń ózine aytqanların orınladı. Biraq ol úyindegilerden hám qala xalqınan qorqqanlıqtan, bunı kúndiz emes, al túnde isledi.
28 Azanda erte turǵan qala xalqı Baalǵa arnalǵan qurbanlıq orınnıń buzılıp atırǵanın, kiyeli aǵashtıń shabılǵanın hám buǵanıń tazadan qurılǵan qurbanlıq orınnıń ústinde qurbanlıq qılıp usınılǵanın kórdi. 29 Sonda olar bir-birinen: «Bunı kim isledi?» – dep soradı. Sorastırıp kórgennen soń, bul isti Ioash ulı Gideonnıń qılǵanın bildi. 30 Sol sebepten olar Ioashqa:
– Balańdı sırtqa shıǵar, ol óliwi kerek. Sebebi ol Baaldıń qurbanlıq ornın buzıp, qasındaǵı kiyeli aǵashtı shawıp taslaǵan, – dedi.
31 Ioash ózine topılıp kelgen adamlarǵa:
– Baaldı qorǵaw sizlerge qaldı ma? Onı qutqaratuǵın sizler me? Baaldı qorǵaytuǵınlar tańǵa deyin óltiriledi. Eger Baal quday bolsa, ol ózi ushın gúressin. Óytkeni buzılǵan qurbanlıq orın onıki-ǵo! – dedi.
32 Sol kúni Ioash: «Baal ózi ushın ózi gúressin, óytkeni buzılǵan qurbanlıq orın onıki», – dep, Gideondı Erubbaal dep atadı.
33 Sol arada midyanlılar, amalekler hám shıǵıs xalıqları birlesip, Iordan dáryasınan ótti de, Izreel oypatlıǵına shatırların qurdı. 34 Sonda Jaratqan Iyeniń Ruwxı Gideonnıń ústine tústi hám ol kárnayın shertip, Abiezer urpaqların óziniń izine eriwge shaqırdı. 35 Gideon pútkil Menashshe urıwına xabarshılar jiberip, ol jerdegi xalıqtı da jıynadı. Ol Asher, Zebulon hám Naftaliy urıwlarına da xabarshılar jiberdi. Solay etip, olar da birlesiwge keldi.
36 Sonda Gideon Qudayǵa bılay dedi:
– Eger Óziń wáde etkenińdey, Izraildı men arqalı qutqaratuǵınıń ıras bolsa, 37 onda men mına qırqılǵan júndi qırmannıń ústine jayaman. Eger shıq júnniń ústine túsip, al jer qurǵaq bolsa, onda Óziń aytqanıńday, Izraildı men arqalı qutqaratuǵınıńdı bilemen.
38 Solay boldı da. Erteńine azanda erte turǵan Gideon júndi alıp sıqqanda, júnnen bir kese tolı suw shıqtı.
39 Sonnan keyin, Gideon Qudayǵa bılay dedi:
– Maǵan ǵázeplenbe, jáne bir tilegim bar. Usı jún arqalı sınawıma jáne bir márte ruxsat et. Bul ret tek jún ǵana qurǵaq bolıp, jer betin shıq qaplasın.
40 Quday sol túnde Gideonnıń aytqanın isledi. Jún qurǵaq bolıp, pútkil jer betin shıq qapladı.
1 Erubbaal, yaǵnıy Gideon hám onıń janındaǵı barlıq adamlar erte turıp, Xarod bulaǵınıń basına orda qurdı. Midyanlılardıń ordası olardıń arqa tárepinde, More tóbeshiginiń qasındaǵı oypatlıqta edi.
2 Jaratqan Iye Gideonǵa bılay dedi:
– Seniń qasıńdaǵı adamlar júdá kóp. Olar: «Óz kúshimiz benen qutqarıldıq» dep, Meniń aldımda maqtanbawı ushın, midyanlılardı olarǵa táslim qıla almayman. 3 Endi sen xalıqqa: «Kim qorqqanınan qaltırap turǵan bolsa, ketsin, Gilad tawınan izine qaytsın», – de.
Solay etip, xalıqtan jigirma eki mıń adam qaytıp ketip, ol jerde on mıń adam qaldı.
4 Jaratqan Iye Gideonǵa:
– Adamlarıńnıń sanı ele de kóp. Sen olardı suw boyına alıp bar. Men olardı sol jerde sen ushın elekten ótkeremen. «Seniń menen baradı» degen adamım seniń menen baradı. Al «Seniń menen barmaydı» degen adamım barmaydı, – dedi.
5 Gideon xalıqtı suw boyına alıp bardı. Jaratqan Iye Gideonǵa:
– Iyt sıyaqlı tili menen suw ishkenlerdi bir tárepke, dizerlep otırıp suw ishkenlerdi ekinshi tárepke ayır, – dedi.
6 Qolların awzına aparıp, tilleri menen suw ishkenlerdiń sanı úsh júz boldı. Al qalǵanlarınıń hámmesi suw ishiw ushın dizerlep otırdı. 7 Jaratqan Iye Gideonǵa:
– Sizlerdi tili menen suw ishken úsh júz adam arqalı qutqaraman. Midyanlılardı saǵan táslim qılaman. Al qalǵanları úylerine qaytsın, – dedi.
8 Solay etip, Gideon tek úsh júz adamdı ǵana alıp qalıp, qalǵan izraillılardı úylerine qaytarıp jiberdi. Sol úsh júz adam ketkenlerdiń azıq-awqatları menen kárnayların alıp qaldı. Midyanlılardıń ordası Gideon bolǵan jerdiń tómengi jaǵında, oypatlıqta edi.
9 Jaratqan Iye sol kúni túnde Gideonǵa bılay dedi:
– Tur, midyanlılardıń ordasına hújim qıl, óytkeni olardı saǵan táslim qılıp atırman. 10 Eger hújim etiwge qorqsań, Pura atlı xızmetshińdi janıńa alıp, tómenge, olardıń ordasına bar. 11 Midyanlılardıń sózlerin tıńla. Sonda sen olarǵa hújim etiwge júreksineseń.
Solay etip, Gideon xızmetshisi Pura menen birge midyanlılar ordasınıń shetindegi saqshılar bólimine ketti. 12 Oypatlıqqa jaylasıp alǵan midyanlılar, amalekler hám barlıq shıǵıs xalıqları shegirtke sıyaqlı kóp edi. Olardıń túyeleri de teńiz jaǵasındaǵı qum sıyaqlı esap-sansız edi. 13 Gideon ol jerge jetip barǵanda, bir adam óz joldasına kórgen túsin aytıp berip atır edi. Ol:
– Men bir tús kórdim. Túsimde arpadan pisirilgen bir shórek nan Midyan ordasına tuwrı domalap barıp, shatırǵa urılǵanda, shatır qulap, jer menen jeksen boldı, – dedi.
14 Sol adamnıń joldası:
– Bul izraillı Ioash ulı Gideonnıń qılıshınan basqa hesh nárse emes. Quday midyanlılardı hám pútkil ordanı oǵan táslim etejaq bolǵanı, – dep juwap berdi.
15 Gideon tústi hám onıń jorılıwın esitip, Qudayǵa sıyındı. Ol Izrail ordasına qaytıp kelip, adamlarına:
– Turıńlar! Jaratqan Iye Midyan ordasın sizlerge táslim qıldı, – dedi.
16 Sońınan Gideon úsh júz adamdı úsh toparǵa bólip, olardıń hár birine bir kárnay hám bos bir gúzeden berdi. Gúzelerdiń ishinde shıralar bar edi. 17 Sonda Gideon olarǵa bılay dedi:
– Kózińiz mende bolsın. Men ne islesem, sizler de sonı isleńler. Olardıń ordasına barǵanımda, men ne islesem, sizler de sonı isleńler. 18 Men hám meniń qasımdaǵılar kárnaylarımızdı shertkenimizde, sizler de ordanıń aynala dógereginde turıp, kárnaylarıńızdı shertińler de: «Jaratqan Iye ushın hám Gideon ushın!» – dep baqırıńlar.
19 Gideon hám onıń qasındaǵı júz adam túnde, ortanǵı gezektegi qarawıllar almasıwdan-aq, ordaǵa jetip bardı. Olar kárnayların shertip, qollarındaǵı gúzelerdi sındırdı. 20 Úsh topar da kárnayların shertip, gúzelerin sındırdı. Olar shep qolına shırasın, oń qolına kárnayın uslap: «Jaratqan Iyeniń hám Gideonnıń qılıshı!» – dep baqırdı. 21 Olardıń hár biri dushpan ordasınıń dógereginde, óz ornında turǵanda, ordadaǵılardıń hámmesi albırasıp, baqırısıp qasha basladı.
22 Úsh júz kárnay birden shertilgende, Jaratqan Iye ordadaǵılardıń hámmesine bir-birine qarsı qılısh kótergizdi. Midyan ordası Serera táreptegi Beyt-Shittaǵa qaray, yaǵnıy Tabbatqa jaqın jerdegi Abel-Mexolanıń shetine deyin qashıp ketti. 23 Sonda Naftaliy, Asher hám pútkil Menashshe urıwlarınan bolǵan izraillılar shaqırıldı hám olar midyanlılardı quwa basladı.
24 Keyin Gideon Efrayımnıń pútkil tawlı úlkesine xabarshılar jiberip, bılay dedi: «Tómenge túsip, midyanlılarǵa hújim qılıńlar. Olardıń jolların tosıw ushın, Beyt-Baraǵa deyingi Iordan dáryasınıń suw ótkellerin qolǵa kirgizińler». Solay etip, efrayımlılar jıynalıp, Beyt-Baraǵa deyingi Iordan dáryasınıń suw ótkellerin qolǵa kirgizdi. 25 Olar midyanlılardıń eki basshısın, Oreb penen Zeebti tutqınǵa aldı. Orebti Oreb jartasınıń qasında, al Zeebti Zeeb sharap iskenjesi janında óltirip, midyanlılardı quwıwdı dawam etti. Oreb penen Zeebtiń kesilgen basların Iordan dáryasınıń arǵı jaǵındaǵı Gideonǵa aparıp berdi.
14 Ol bizlerdiń qanday jaralǵanımızdı biledi,
Topıraqtan ekenimizdi umıtpaydı.
Nızamnıń qaytalanıwı 20:8 · Biyler 6–7 · Zabur 102:14 · QrqMK22
Қудайдың бизди ҳәм мүтәжликлеримизди түсиниўи қандай әжайып. Қудай биздиң қорқыўларымызды ҳәм қорқынышларымызды биледи ҳәм бизди Оған сүйениўге исендиреди. Көп мәрте Ол бизге: «қорқпаң», — дейди. Бир мәрте биреў маған бул сөз Библияда 365 мәрте, пүткил жыл ушын күнде бир мәрте қайталанғанын айтты. Солай болса да, Қудай биздиң қорқыўымыз мүмкин екенлигин мойынлайды ҳәм биз ушын тәмийинлеме жасайды. Биз буны Оның Исрайылға соғысқа байланыслы көрсетпесинде көремиз. Келешек урыстан қорққанлар урысқа бармаўы мүмкин еди (Закон. 20:8). Биз Қудайдың Гидеонға болған сабырлығын, оның жүни ҳаққындағы сораўына еки мәрте жуўап бергенин, ҳәм кейин душпан әскериниң түсиниң әжайып түсиндириўинде көремиз (Ҳәкимлер 6–7).
Қудайдың биз бенен болған қатнасықларын, Оның бизге болған сабырлығын, биздиң әззилигимизди түсиниўин көриў қандай әжайып. Бирақ бизде аға-инимизге яки апа-қарындасымызға олар өз қорқыўын яки әззилигин көрсеткенде яки билдиргенде дәл сол түсиник, рәҳимдарлық ҳәм ғамхорлық бар ма?
Паўыл айтты: «егер азық мениң аға-инимди сүриндирсе, мен енди ҳеш қашан ет жемеймен» (1 Кор. 8:13). Ҳәм Римликлерге 15:1–3-те бизге «әззилердиң қәўетерлерине шыдаўымыз ҳәм өзимизди разы етпеўимиз керек. Ҳәр биримиз өз қоңсымызды оның жақсылығы ушын, қурылысқа алып баратуғын етип разы етейик» деп айтылған. Сондай-ақ, биз «салбыраған қолларды ҳәм әззи тизелерди күшейтиўимиз» керек (Еврейлерге 12:12). Ҳәммемизде бирдей исеним өлшеми жоқ, бирақ исенимге ийе болған адам оны Жаратқан Ийеден алған өлшемге муўапық қоллансын, оның Одан екенлигин мойынлап. Буны менен бирге, «кишипейиллик руўхында ҳәр бири басқаларды өзинен жақсырақ деп есапласын … Бул ой сизлерде болсын, ол Мәсих Ийсада да бар еди» (Фил. 2:3–5) деген көзқарас болыўы керек.
