1 Shaul menen Dawıttıń sóylesiwi aqırına jetkende, Shauldıń ulı Ionatan Dawıttı unatıp, onı janınday jaqsı kórip qaldı. 2 Sol kúnnen baslap, Shaul Dawıttı janında alıp qaldı. Oǵan ákesiniń úyine qaytıwǵa ruxsat bermedi. 3 Ionatan Dawıttı janınday jaqsı kórgenlikten, onıń menen doslıq kelisimin dúzdi. 4 Ionatan ústindegi shapanın sheship, onı Dawıtqa berdi. Buǵan qosa sawıtın, qılıshın, oq jayın hám belbewin de berdi.
5 Shaul Dawıttı qay jerge jiberse de, ol tabısqa eristi. Sonlıqtan Shaul oǵan áskeriy adamlar ústinen joqarı lawazımdı berdi. Bul pútkil xalıqqa hám Shauldıń xızmetshilerine unadı.
6 Dawıt filist Goliyattı óltirgennen soń, áskerler úylerine qaytıp baratırǵanda, Izraildıń barlıq qalalarınan kelgen hayallar dáp hám tarlı ásbaplardı shertip, quwanıshlı qosıqlar ayttı hám oyınǵa túsip, patsha Shauldı kútip alıwǵa shıqtı. 7 Olar oynap júrip:
«Shaul mıńlaǵanın,
Al Dawıt on mıńlaǵanın óltirdi», –
dep qosıq ayttı.
8 Bul sózler Shaulǵa awır battı. Ol qattı ashıwlanıp: «Dawıtqa on mıń adam, al maǵan tek mıń adam berdi. Endi oǵan tek patsha bolıw ǵana jetpey tur!» – dep oyladı. 9 Solay etip, sol kúnnen baslap, Shaul Dawıtqa qızǵanısh penen qaray basladı.
10 Erteńine Quday jibergen jaman ruwx Shauldı biylep aldı. Shaul óz úyinde jinlene basladı. Dawıt burınǵıday lira shertip otırdı. Shauldıń qolında bir nayza bar edi. 11 Shaul ózinshe: «Dawıttı urıp, diywalǵa qadap qoyayın», – dep oylap, qolındaǵı nayzasın Dawıtqa ılaqtırıp jiberdi. Biraq Dawıt eki rette de qaymıǵıp qaldı.
12 Shaul Dawıttan qorqatuǵın edi. Óytkeni Jaratqan Iye Dawıt penen birge bolıp, al Shauldı tárk etken edi. 13 Sonlıqtan Shaul Dawıttı ózinen uzaqlastırıp, mıńbası etip qoydı. Dawıt áskerlerge basshılıq etti. 14 Jaratqan Iye onıń menen birge bolǵanlıqtan, ol hár bir iste tabısqa eristi. 15 Dawıttıń úlken tabısların kórgende, Shauldıń qorqınıshı jáne de artıp bardı. 16 Pútkil Izrail hám Yahuda xalqı Dawıttı súyetuǵın edi. Sebebi Dawıt olardıń aldında júrip, sawashqa shıǵatuǵın edi.
17 Shaul Dawıtqa:
– Mınaw meniń úlken qızım Merab. Onı saǵan hayallıqqa beremen. Tek maǵan mártlershe xızmet etip, Jaratqan Iyeniń sawashların alıp bar, – dedi. Sebebi ol: «Dawıt meniń qolımnan emes, al filistlerdiń qolınan ólsin», – dep oylaytuǵın edi.
18 Dawıt Shaulǵa:
– Patshaǵa kúyew bala bolatuǵınday, meniń ózim, úy-ishim hám ákemniń tiyresi Izrailda kim bolıptı? – dedi.
19 Degen menen, Shauldıń qızı Merabtıń Dawıtqa beriletuǵın waqtı kelgende, qız mexolalı Adrielge hayallıqqa berildi.
20 Sol arada Shauldıń basqa qızı Mixal Dawıttı súyip qaldı. Bunı esitkende, Shaul quwanıp ketti. 21 Ol: «Dawıtqa Mixaldı beremen. Solay etip, Mixal ol ushın duzaq boladı. Al filistler onı óltiredi», – dep oyladı. Shaul Dawıtqa:
– Házir maǵan kúyew bala bolıwıń ushın jáne bir múmkinshiligiń bar, – dedi. 22 Sońınan xızmetshilerine: «Patshanıń sennen kewli toq, hámme xızmetshileri de seni jaqsı kóredi. Oǵan kúyew bala bolatuǵın waqtıń keldi», – dep Dawıtqa jasırınsha aytıwdı buyırdı.
23 Shauldıń xızmetshileri bul sózlerdi Dawıtqa jetkizdi. Dawıt olarǵa:
– Mendey kámbaǵal hám ápiwayı adam ushın patshaǵa kúyew bala bolıw ańsat dep oylaysızlar ma? – dedi.
24 Xızmetshiler Dawıttıń aytqanların Shaulǵa jetkizdi. 25 Sonda Shaul Dawıtqa bılay dep aytıwdı buyırdı: «Patsha óz dushpanlarınan ósh alıw ushın, qalıń mal retinde júz filisttiń súnnet terisinen basqa hesh nárseni qálemeydi». Shaul Dawıttıń filistlerdiń qolına túsip óliwin rejelestirgen edi.
26 Xızmetshiler Shauldıń aytqanların Dawıtqa jetkizdi. Dawıt patshaǵa kúyew bala bolıwdı maqul kórdi. Belgilengen kún bolmastan aldın, 27 Dawıt hám onıń adamları barıp, eki júz filistti óltirdi. Patshaǵa kúyew bala bolıw ushın, Dawıt óltirilgen filistlerdiń súnnet terileriniń birde birewin qaldırmastan patshaǵa ákelip berdi. Sonda Shaul qızı Mixaldı Dawıtqa hayallıqqa berdi. 28 Shaul Jaratqan Iyeniń Dawıt penen birge ekenin hám qızı Mixaldıń onı súyetuǵının anıq bildi. 29 Sol sebepten Shaul Dawıttan jáne de qattıraq qorqtı hám ómiriniń aqırına shekem oǵan dushpan bolıp qaldı.
30 Filist áskerbasıları urısqa shıǵıwın dawam etti. Hár urısta Dawıt Shauldıń basqa áskerbasılarına qaraǵanda kóbirek tabısqa erisetuǵın edi. Sonlıqtan Dawıt úlken dańqqa bólendi.
1 Shaul ulı Ionatanǵa hám barlıq xızmetshilerine Dawıttı óltiriwdi buyırdı. Biraq Shauldıń ulı Ionatan Dawıttı júdá jaqsı kóretuǵın edi. 2 Ol Dawıtqa xabar jiberip: «Ákem Shaul seni óltirmekshi. Erteń azanda saq bol. Bir jerge jasırınıp, sol jerde otır. 3 Al men sen jasırınǵan atızǵa barıp, ákemniń janında turaman hám onıń menen sen tuwralı sóylesemen. Bir nárse bilsem, saǵan aytaman», – dedi.
4 Ionatan ákesi Shaulǵa Dawıttı maqtap bılay dedi:
– Patsham, óz qulıń Dawıtqa qarsı gúna isleme. Sebebi ol saǵan qarsı hesh qanday gúna islemedi hám hár bir isi arqalı saǵan úlken payda keltirdi. 5 Ol janın qáwip astına qoyıp, filistti óltirdi. Jaratqan Iye pútkil Izraildı jeńiske eristirdi. Sen de bunı kórip quwandıń. Solay eken, nege Dawıttı sebepsiz óltirip, jazıqsız bir adamǵa nahaqlıq islep atırsań?
6 Shaul Ionatannıń sózlerine qulaq salıp:
– Tiri Jaratqan Iye haqı ant ishemen, Dawıt óltirilmeydi, – dedi.
7 Ionatan Dawıttı shaqırıp, oǵan hámmesin aytıp berdi. Sońınan Dawıttı Shauldıń qasına alıp keldi. Dawıt ta aldınǵıday patshanıń xızmetine kirdi.
8 Sawash jáne háwij aldı. Dawıt filistlerge qarsı urısqa shıǵıp, olarǵa kúshli soqqı berdi. Filistler Dawıttıń aldına túsip qashtı.
9 Bir kúni Shaul nayzasın qolına alıp, úyinde otırǵan edi. Dawıt ta lira shertip otırǵan edi. Sol waqıtta Jaratqan Iye jibergen jaman ruwx Shauldı biylep aldı. 10 Shaul nayzası menen Dawıttı diywalǵa qadamaqshı boldı. Biraq Dawıt jáne qashıp qalıp, Shauldıń nayzası diywalǵa qadaldı. Sol túni Dawıt qashıp qutıldı.
11 Dawıttı gúzetip, erteńine azanda óltiriw ushın, Shaul Dawıttıń úyine xızmetshilerin jiberdi. Biraq hayalı Mixal Dawıtqa:
– Eger búgin túnde qashıp qutılmasań, azanda seni óltiredi, – dedi. 12 Sońınan ol Dawıttı terezeden tómenge túsirip jiberdi. Solay etip, Dawıt qashıp qutıldı. 13 Mixal but músinin alıp, onı tósekke jatqızdı da, ústine kórpe japtı. Al bas betine eshki júninen islengen kópshik qoydı. 14 Shaul jibergen xızmetshiler Dawıttı tutıp alıp ketiwge kelgende, Mixal olarǵa:
– Dawıt awırıp atır, – dedi.
15 Dawıttı kórip keliw ushın Shaul xızmetshilerin jáne jiberip atırıp: «Onı tósegi menen usı jerge alıp kelińler, óltireyin», – dep buyırdı. 16 Shauldıń xızmetshileri úyge kirgende, tósekte basına eshki júninen kópshik qoyılǵan músinniń jatırǵanın kórdi.
17 Shaul Mixaldan:
– Nege meni aldap, dushpanımdı qashırıp jiberdiń? – dep soradı.
Mixal oǵan:
– Dawıt maǵan: «Eger meni bosatıp jibermeseń, ózińdi óltiremen», – dedi, – dep juwap berdi.
18 Qashıp qutılǵan Dawıt Ramada jasap atırǵan Samuelge bardı hám Shauldıń ózine islegen barlıq isleri tuwralı aytıp berdi. Sońınan Dawıt Samuel menen birge Nayotqa barıp, sol jerde qaldı. 19 Dawıttıń Ramanıń Nayot degen jerinde ekenligi haqqında xabar Shaulǵa jetip bardı. 20 Sonda Shaul Dawıttı uslap keliw ushın xızmetshilerin sol jerge jiberdi. Olar Samueldiń basshılıǵındaǵı bir payǵambarlar toparınıń ózgeshe awhalǵa túsip júrgenin kórdi. Sol waqıtta Qudaydıń Ruwxı Shauldıń xızmetshilerine de túsip, olar da ózgeshe awhalǵa túsip qaldı. 21 Shaul bolıp ótken waqıyanı esitkende, basqa xızmetshilerdi jiberdi. Olar da ózgeshe awhalǵa tústi. Shauldıń úshinshi ret jibergen xızmetshileri de ózgeshe awhalǵa tústi. 22 Aqırı Shauldıń ózi Rama qalasına qaray jolǵa shıqtı. Ol Sexudaǵı úlken suw saqlaǵıshqa jetkende:
– Samuel menen Dawıt qay jerde? – dep soradı.
Bir adam oǵan:
– Ramanıń Nayot degen jerinde, – dep juwap berdi.
23 Shaul Ramadaǵı Nayotqa baratırǵanda, oǵan da Qudaydıń Ruwxı tústi. Ol Nayotqa barǵansha, jol boyı ózgeshe awhalda boldı. 24 Shaul kiyimlerin sheship tasladı hám Samueldiń aldında ózgeshe awhalǵa túsip qalıp, pútkil kúni hám túni boyı jalańash jattı. Sonlıqtan da, xalıqtıń: «Shaul da payǵambarlar arasında ma?» – degen sózi usınnan qalǵan.
1 Dawıt Ramanıń Nayot degen jerinen qashıp, Ionatanǵa bardı. Dawıt onnan:
– Men ne qıldım? Ayıbım ne? Meni óltiretuǵınday, ákeńe qarsı ne gúna isledim? – dep soradı.
2 Ionatan oǵan:
– Hasla, sen ólmeyseń. Qanday is bolsa da, ákem maǵan aytpay hesh nárse islemeydi. Bunı nege mennen jasırar eken? Bunday nárse bolmaydı, – dep juwap berdi.
3 Biraq Dawıt oǵan:
– Seniń meni jaqsı kóretuǵınıńdı ákeń jaqsı biledi. Ol: «Ionatan ne isleytuǵınımdı bilmesin. Bilse, qapa boladı», – dep oylaydı. Tiri Jaratqan Iye haqı aldıńda ant iship aytaman: men jar jaǵasında turman, – dedi.
4 Ionatan Dawıtqa:
– Tile tilegińdi, sen ushın orınlayman, – dedi.
5 Dawıt Ionatanǵa bılay dedi:
– Minekey, erteń Jańa ay bayramı boladı. Men patsha menen birge dasturxanǵa otırıwım kerek. Biraq maǵan ruxsat ber, men erteńniń arǵı kúni keshke deyin atızda jasırınıp turayın. 6 Eger ákeń meniń joqlıǵımdı sezip qalsa, oǵan: «Dawıt asıǵıs túrde óz qalası Beytlehemge ketetuǵın bolıp, mennen jalınıp ruxsat soradı. Ol jerde pútkil tiyresi jıllıq qurbanlıq beredi eken», – derseń. 7 Eger ákeń: «Yaqshı», – dese, onda meniń qáwip-qáterden aman bolǵanım. Eger ǵázeplense, bilip qoy, onıń meni óltiriwdi qarar etkeni. 8 Al saǵan kelsek, sen maǵan jaqsılıq isle. Sebebi Jaratqan Iyeniń aldında meniń menen kelisim dúzgenseń. Eger ayıplı bolsam, meni óziń óltir. Meni ákeńe aparıwıńnıń ne keregi bar?
9 Ionatan Dawıtqa:
– Saǵan hasla onday bolmaydı. Eger ákemniń seni óltiriwdi qarar etkenin bilgenimde, saǵan aytpas pa edim? – dedi.
10 Dawıt Ionatannan:
– Eger ákeń saǵan qatal juwap berse, onı maǵan kim xabarlaydı? – dep soradı.
11 Ionatan Dawıtqa:
– Júr atızǵa barayıq, – dedi de, olar ekewi atızǵa ketti.
12 Ionatan sózin dawam etip, Dawıtqa bılay dedi:
– Izraildıń Qudayı Jaratqan Iye gúwa bolsın! Erteń yamasa arǵı kúni usınday waqıtqa deyin ákemniń niyetin bilip alaman. Eger ákemniń saǵan degen niyeti jaqsı bolsa, saǵan xabar jiberemen. 13 Eger ákem seni óltiriwdi niyet etken bolsa, al men seni xabardar etip, qáwipsiz ketiwińdi támiyinlemesem, onda Jaratqan Iye meni jazalaǵan ústine jazalasın. Jaratqan Iye burın meniń ákeme yar bolǵanı sıyaqlı, saǵan da yar bolsın. 14 Biraq sen kózimniń tirisinde maǵan Jaratqan Iyeniń miyrimin kórset. 15 Eger men ólip qalsam, Jaratqan Iye seniń barlıq dushpanlarıńdı jer betinen joq qılıp jiberse de, sen meniń úy-ishimnen máńgige óz miyrimińdi ayama.
16 Solay etip, Ionatan Dawıttıń násili menen kelisim dúzip: «Jaratqan Iye Dawıttıń dushpanların jazalasın», – dedi. 17 Dawıtqa degen súyispenshiligi sebepli, Ionatan oǵan jáne bir márte ant ishtirdi. Óytkeni Ionatan Dawıttı janınday jaqsı kóretuǵın edi.
18 Ionatan Dawıtqa bılay dedi:
– Erteń Jańa ay bayramı. Seniń joqlıǵıń bilinedi, sebebi ornıń bos turadı. 19 Arǵı kúni keshte tómen túsip, tez burın jasırınǵan jerińe bar da, Ezel tasınıń janında kútip tur. 20 Men bir nıshandı gózlegendey bolıp, tas betke qaray úsh ret oq ataman. 21 Sońınan xızmetshime: «Barıp, oqlardı tawıp, alıp kel», – dep buyıraman. Eger xızmetshime: «Qara, oqlar seniń art jaǵıńda, olardı alıp kel», – desem, onda sen meniń janıma kel. Tiri Jaratqan Iye haqı ant ishemen: sen qáwip-qáterden awlaqsań. 22 Eger xızmetshime: «Qara, oqlar aldı betińde», – desem, sen ket. Óytkeni Jaratqan Iye seni uzaqlarǵa jiberip atır. 23 Al bir-birimizge bergen antımızǵa kelsek, Jaratqan Iye bizlerge máńgige gúwa bolsın.
24 Solay etip, Dawıt atızǵa jasırındı. Jańa ay bayramı baslanǵanda, patsha Shaul dasturxanǵa otırdı. 25 Ol ádettegidey diywal janındaǵı óz ornına otırdı. Ionatan Shauldıń qarsı aldına, Abner onıń qasındaǵı óz ornına otırdı. Al Dawıttıń ornı bos qaldı. 26 Biraq Shaul sol kúni hesh nárse demedi. Ol: «Dawıttıń qanday da bir jaǵdayı shıǵıp, tazalanıw rásimin orınlay almay qalıp, páklenbegen shıǵar», – dep oyladı. 27 Degen menen, erteńine, bayramnıń ekinshi kúni de Dawıttıń ornı jáne bos turdı. Sonda Shaul ulı Ionatannan:
– Ishaydıń ulı nege keshe de, búgin de awqatlanıwǵa kelmedi? – dep soradı.
28 Ionatan ákesine:
– Dawıt Beytlehemge barıw ushın mennen jalınıp ruxsat soraǵan edi. 29 Ol maǵan: «Iltimas, maǵan ruxsat ber. Sebebi tiyremiz qalada qurbanlıq bermekshi edi. Ájaǵam maǵan sol jerde bolıwımdı buyırǵan edi. Eger maqul kórseń, barıp, tuwısqanlarımdı kórip keleyin», – degen edi. Sonlıqtan ol patsha dasturxanına kele almadı, – dep juwap berdi.
30 Sonda Shaul ǵázeplenip, Ionatanǵa bılay dep baqırdı:
– Háy sen, naysap! Ishaydıń balası menen doslasıp alǵanıńdı bilmeydi deyseń be? Bul isiń menen ózińdi de, seni tuwǵan anańdı da uyatqa qaldırıp atırsań. 31 Eger Ishaydıń ulı jer betinde tiri tursa, óziń de, patshalıǵıń da saqlanıp qalmaydı. Endi adam jiberip, onı maǵan alıp keltir. Ol óliwi tiyis!
32 Ionatan ákesine:
– Ol ne ushın óliwi kerek? Ol ne isledi, aqırı? – dedi.
33 Biraq Shaul Ionatandı óltirmekshi bolıp, oǵan qaray nayzasın ılaqtırıp jiberdi. Sonda Ionatan ákesiniń Dawıttı óltiriwge anıq qarar qılǵanın túsindi. 34 Ionatan qattı ashıwlanıp, dasturxan basınan turdı. Ol aydıń ekinshi kúni hesh duz tatpadı. Sebebi ákesiniń Dawıttı xorlawı onı hásiretke saldı.
35 Erteńine azanda Ionatan Dawıt penen kórisiw ushın atızǵa ketti. Ol janına bir jas balanı aldı. 36 Ionatan balaǵa:
– Juwır, men atqan oqlardı izle! – dedi. Bala juwırıp baratırǵanda, Ionatan onıń aldına qaray bir oq attı. 37 Bala Ionatannıń atqan oǵı túsken jerge barǵanda, Ionatan oǵan:
– Oq aldı betińde! – dep baqırdı. 38 Sońınan Ionatan jáne:
– Tez bol, juwır, toqtap turma! – dep baqırdı. Bala oqtı alıp, mırzasına ákelip berdi. 39 Bala hesh nárseden xabarsız edi. Bul istiń mánisi tek Ionatan menen Dawıtqa ayan edi. 40 Ionatan qural-jaraqların balaǵa berip:
– Mınalardı qalaǵa apar, – dedi.
41 Bala ketiwden-aq, Dawıt tastıń qubla tárepinen shıǵıp keldi de, júzi jerge tiygenshe iyilip, úsh ret tájim etti. Eki dos bir-birin súyip jıladı, biraq Dawıt qattıraq jıladı.
42 Aqırında Ionatan Dawıtqa:
– Aman-esen jolıńa tús. Ekewimiz Jaratqan Iyeniń atı menen ant ishkenbiz. Jaratqan Iye bizlerdiń hám urpaqlarımızdıń arasında máńgige gúwa bolsın, – dedi.
43 Sonnan keyin, Dawıt óz jolına tústi. Al Ionatan qalaǵa qayttı.
1 Dawıt Nob qalasındaǵı ruwxaniy Aximelextiń janına bardı. Aximelex Dawıttı kútip alıp atırıp:
– Nege jalǵızsań? Nege janıńda hesh kim joq? – dep qorqınısh penen soradı.
2 Dawıt oǵan bılay dep juwap berdi:
– Patsha maǵan bir tapsırma bergen edi. Ol maǵan: «Meniń seni ne ushın jibergenimdi hám saǵan qanday tapsırma bergenimdi hesh kim bilmesin», – degen edi. Sonlıqtan adamlarıma belgili bir jerge barıp turıwdı buyırǵan edim. 3 Házir jegendey neńiz bar? Maǵan bes nan yamasa jegendey bir nárse beriń.
4 Ruwxaniy oǵan:
– Ápiwayı nan joq. Eger adamlarıńız hayallardan ózlerin tıyǵan bolsa, Qudayǵa arnalǵan nan bar, – dep juwap berdi.
5 Dawıt oǵan:
– Ádetke góre, jolǵa shıqqanımızda, adamlarımız ózlerin pák saqlap, hayal adamǵa jaqınlamaydı. Ásirese, búgin olar ózlerin júdá pák tuttı, – dedi.
6 Sonnan keyin, ruwxaniy Dawıtqa muxaddes nan berdi. Sebebi ol jerde Qudayǵa usınılǵan nannan basqa nan joq edi. Bul nan Jaratqan Iyeniń aldınan alınǵan kúni onıń ornına ıssı nan ákelip qoyıldı.
7 Sol kúni Shauldıń xızmetshileriniń biri Doeg degen edomlı bas shopan Jaratqan Iyeniń aldında diniy xızmetin ótew ushın barıp, sol jerde turǵan edi.
8 Dawıt Aximelexke:
– Janıńda qılısh yamasa nayza joq pa? Patshanıń tapsırması asıǵıs bolǵanlıqtan, janıma qılısh ta, qural-jaraq ta alıp shıqpappan, – dedi.
9 Ruwxaniy oǵan:
– Ela oypatlıǵında óziń óltirgen filist Goliyattıń qılıshı bar. Efodtıń artında tawarǵa orawlı tur. Bul jerde basqa qural joq. Qáleseń, sonı al, – dedi.
Dawıt oǵan:
– Oǵan teń keletuǵını joq, onı maǵan ber, – dedi.
10 Shauldan qashqan Dawıt sol kúni Gat patshası Axishke bardı. 11 Axishtiń xızmetshileri: «Bul Izraildıń patshası Dawıt emes pe? Adamlar usı adam haqqında:
„Shaul mıńlaǵanın,
Al Dawıt on mıńlaǵanın óltirdi“, –
dep ayaq oyınǵa túsip, qosıq aytqan joq pa edi?» – dedi.
12 Bul sózler Dawıttı tereń oylandırıp, ol Gat patshası Axishten qattı qorqtı. 13 Dawıt olardıń aldında óziniń kelbetin ózgertip, ózin jinli etip kórsetti hám qala dárwazaların tırmalap, silekeyin saqalına aǵızıp júrdi.
14 Axish xızmetshilerine:
– Bul adamǵa qarańlar, ol naǵız jinli-ǵo. Onı nege maǵan alıp keldińler? 15 Ózimizde jinliler azday, onı meniń aldımda jinlilik qılsın dep alıp keldińler me? Bul adamnıń sarayıma keliwi shárt pe edi? – dedi.
1 Sonnan keyin, Dawıt Gattan shıǵıp, Adullam úńgirine jasırındı. Aǵaları hám ákesiniń úy-ishi bunı esitip, Dawıttıń janına keldi. 2 Qıyın jaǵdayda qalǵan, qarızǵa batqan hám ómirden túńilgen adamlardıń hámmesi Dawıttıń janına jıynaldı. Sanı tórt júzge shamalasqan bul adamlarǵa Dawıt jetekshilik qıldı.
3 Dawıt sol jerden Moabtaǵı Mispe qalasına barıp, Moab patshasınan:
– Qudaydıń maǵan ne qılajaǵın bilip alǵanımsha, ata-anamnıń siziń qasıńızda qalıwına ruxsat beriń, – dep ótinish etti. 4 Solay etip, Dawıt ata-anasın Moab patshasınıń janına alıp keldi. Dawıt bas panalap júrgeninde, ata-anası Moab patshasınıń janında jasadı. 5 Biraq payǵambar Gad Dawıtqa:
– Bul jerde qalma, Yahuda jerine ket, – dedi. Sonnan keyin, Dawıt sol jerden ketip, Xeret toǵayına bardı.
6 Sol arada Shaul Dawıt hám onıń janındaǵı adamlardıń qay jerde ekenin bildi. Sol waqıtta patsha nayzasın qolına alıp, Gibada tamarisk tereginiń astında otırǵan edi. Áskerleri de onıń átirapın qorshap turǵan edi. 7 Sonda Shaul olarǵa bılay dedi:
– Háy benyaminliler, meni tıńlańlar! Ishaydıń ulı hár birińizge egislik jerlerdi hám júzimzarlardı beredi deysiz be? Hár birińizdi mıńbası yamasa júzbası etip qoyadı deysiz be? 8 Sol sebepli hámmeńiz maǵan qarsı til biriktirdińiz be? Ulımnıń Ishaydıń ulı menen kelisim dúzgenin maǵan hesh kim xabarlamadı. Arańızdan maǵan janı ashıytuǵın birde bir adam shıqpadı. Búgingidey maǵan duzaq qurıw ushın, ulımnıń qulım Dawıttı qayraǵanın maǵan bildirgen adam da bolmadı.
9 Sol waqıtta Shauldıń áskerleriniń janında turǵan edomlı Doeg:
– Ishaydıń ulı Dawıttıń Nob qalasına Axitubtıń ulı Aximelextiń janına barǵanın kórdim. 10 Aximelex Dawıt ushın Jaratqan Iyeden soradı. Oǵan azıq-awqat ta, filist Goliyattıń qılıshın da berdi, – dedi.
11 Patsha Shaul Axitubtıń ulı ruwxaniy Aximelexti hám onıń ákesiniń áwladınan bolǵan Nobta jasaytuǵın barlıq ruwxaniylerdi shaqırıp keliw ushın adamların jiberdi. Olardıń hámmesi patshaǵa keldi. 12 Shaul Aximelexke:
– Háy Axitub ulı, meni tıńla! – dedi.
– Lábbáy, taqsır, – dep juwap berdi Aximelex.
13 Shaul oǵan:
– Nege sen Ishaydıń ulı menen birge maǵan qarsı til biriktirdiń? Sen oǵan nan menen qılısh berdiń hám onıń ushın Qudaydan soradıń. Dawıt maǵan qarsı qozǵalań kóterip, duzaq qurdı. Bul búgin anıq kórinip tur, – dedi.
14 Aximelex Shaulǵa bılay dep juwap berdi:
– Pútkil xızmetshilerińiz arasında Dawıttay isenimli adam bar ma? Dawıt siziń kúyew balańız, saqshılarıńızdıń basshısı hám xojalıǵıńızdaǵı húrmetli adamlardıń biri. 15 Meni Dawıt ushın Qudaydan sorawdı sol kúni basladı deysiz be? Álbette, yaq! Taqsır, qulıńız bolǵan meni hám meniń ákemniń xojalıǵın ayıplamańız. Sebebi men bul is haqqında hesh nárse bilmeytuǵın edim.
16 Biraq Shaul oǵan:
– Háy Aximelex, óziń de, ákeńniń pútkil xojalıǵı da sózsiz ólesizler, – dedi. 17 Sońınan Shaul janında turǵan saqshılarına:
– Qánekey, Dawıttı qollaǵan Jaratqan Iyeniń ruwxaniylerin óltirińler. Olar Dawıttıń qashıp ketkenin bilse de, maǵan xabar bermedi, – dedi.
Degen menen, patshanıń xızmetshileri qol kóterip, Jaratqan Iyeniń ruwxaniylerin óltirgisi kelmedi. 18 Sonda patsha Doegke:
– Sen barıp, ruwxaniylerdi óltir, – dep buyırdı.
Sol kúni edomlı Doeg barıp, zıǵır efod kiygen seksen bes ruwxaniydi óltirdi. 19 Sońınan ol erkek, hayal, bala yamasa náreste demesten, ruwxaniyler qalası Nobtıń xalqın qılıshtan ótkizdi. Jáne de, sıyırlardı, esheklerdi hám qoylardı da shawıp tasladı.
20 Tek Axitub ulı ruwxaniy Aximelextiń ullarınıń biri Abiyatar ǵana qutılıp, Dawıttıń janına qashıp ketti. 21 Abiyatar Shauldıń Jaratqan Iyeniń ruwxaniylerin óltirgeni tuwralı Dawıtqa aytıp berdi. 22 Dawıt Abiyatarǵa bılay dedi:
– Sol kúni ol jerde edomlı Doegti kórgenimde, onıń Shaulǵa sózsiz jetkizip baratuǵının bilgen edim. Ákeńniń xojalıǵındaǵı hár bir jannıń ólimine men sebepshimen. 23 Janımda qal, qorqpa. Seni óltirmekshi bolǵanlar meni de óltirmekshi. Janımda qalsań, qáwipsiz bolasań, – dedi.
1 Dawıtqa: «Filistler Keila qalasına hújim jasap, qırmandı talan-taraj qılıp atır», – dep xabarladı. 2 Dawıt Jaratqan Iyeden:
– Barıp, sol filistlerge hújim jasayın ba? – dep soradı.
Jaratqan Iye oǵan:
– Bar da, filistlerge hújim jasap, Keilanı azat et, – dedi.
3 Biraq Dawıttıń adamları:
– Mine, bizler bul jerde, Yahudada júrip qorqamız. Solay eken, Keilaǵa barıp, filist áskerlerine qarsı qalay urısamız? – dedi. 4 Sonda Dawıt Jaratqan Iyeden jáne soraǵanda, Jaratqan Iye oǵan:
– Turıp, Keilaǵa bar! Óytkeni filistlerdi saǵan Men táslim etejaqpan, – dedi.
5 Solay etip, Dawıt adamları menen Keilaǵa barıp, filistlerge qarsı urıstı hám olardıń malların qolǵa kirgizdi. Ol filistlerdi kúshli qırǵınǵa ushıratıp, Keila xalqın azat etti.
6 Aximelextiń ulı Abiyatar qashıp, Keilada turǵan Dawıttıń janına barǵanda, efodtı da ózi menen birge alıp barǵan edi.
7 Shaul Dawıttıń Keila qalasına barǵanın esitip: «Quday Dawıttı qolıma uslap berdi. Dawıt dárwazaları támbilengen bir qalaǵa kirip, ózin ózi tutıp berdi», – dedi. 8 Solay etip, Shaul Keilaǵa barıp, Dawıttı hám onıń adamların qamalǵa alıw ushın, pútkil xalıqtı sawashqa shaqırdı.
9 Dawıt Shauldıń ózine jamanlıq qılıwdı rejelestirgenin esitkende, ruwxaniy Abiyatarǵa:
– Efodtı berman alıp kel, – dedi. 10 Sońınan ol duwa etip bılay dedi:
– Izraildıń Qudayı Jaratqan Iye! Qulıń bolǵan men sebepli Shauldıń Keilaǵa kelip, xalqın wayran etpekshi ekenin esittim. 11 Keilalılar meni Shauldıń qolına tutıp bere me? Qulıńnıń esitkenindey, Shaul usı jerge kelejaq pa? Izraildıń Qudayı Jaratqan Iye, jalbarınaman, qulıńa ayan et.
Jaratqan Iye:
– Shaul keledi, – dep juwap berdi.
12 Dawıt Jaratqan Iyeden:
– Keila xalqı meni hám adamlarımdı Shauldıń qolına tutıp bere me? – dep soradı.
– Tutıp beredi, – dep juwap berdi Jaratqan Iye.
13 Sonda Dawıt hám onıń janındaǵı altı júzdey adam Keiladan ketip, hár jerde orın ózgertip júre berdi. Dawıttıń Keiladan qashıp ketkenin esitken Shaul ol jerge barıw pikirinen qayttı.
14 Dawıt shóldegi adam bara almaytuǵın jerlerde, Zif shóliniń tawlı bóleginde jasap júrdi. Shaul Dawıttı hár kúni izlese de, Quday Dawıttı onıń qolına tutıp bermedi. 15 Dawıt Zif shólinde, Xoresh toǵayında júrgende, Shauldıń ózin óltiriw ushın jolǵa shıqqanın bilip qaldı. 16 Sol arada Shauldıń ulı Ionatan Xoreshte jasap turǵan Dawıtqa bardı hám onı Qudaydıń atı menen ruwxlandırıp, oǵan:
17 – Qorqpa, sen ákem Shauldıń qolına túspeyseń. Sen Izrailǵa patsha bolasań, al men seniń járdemshiń bolaman. Ákem Shaul da bunı biledi, – dedi. 18 Keyin ekewi Jaratqan Iyeniń aldında ózleriniń arasındaǵı kelisimdi jańaladı. Sońınan Ionatan úyine qayttı, al Dawıt Xoreshte qaldı.
19 Zifliler Gibaǵa barıp, Shaulǵa bılay dep xabarladı:
– Dawıt bizlerde, Eshimonnıń qublasında, Xaxila tóbeshigindegi Xoreshtiń adam bara almaytuǵın jerlerinde jasırınıp júr. 20 Taqsır, qálegen waqıtta kele beriń. Dawıttı sizge tutıp beriwdi bizlerge qoyıp beriń.
21 Shaul olarǵa bılay dedi:
– Maǵan janıńız ashıǵanı ushın Jaratqan Iye sizlerdi jarılqasın! 22 Barıp, jáne bir márte tekserip shıǵıń. Dawıttıń qay jerlerde jasırınıp júrgenin, sol jerde onı kimlerdiń kórgenin jaqsılap bilip alıńlar. Sebebi xalıq onı júdá hiyleker demekte. 23 Onıń jasırınatuǵın jerleriniń hámmesin bilip alıp, maǵan anıq xabar alıp kelińler. Sonda men de sizler menen birge baraman. Eger Dawıt sol úlkede bolsa, onı pútkil Yahudanıń tiyreleri arasınan izlep tabaman.
24 Solay etip, zifliler jolǵa túsip, Shauldan aldın Zifke keldi. Sol waqıtta Dawıt hám onıń adamları Eshimonnıń qublasındaǵı dalańlıqta, Maon shólinde edi. 25 Shaul adamları menen Dawıttı izlewge shıqtı. Dawıt Shauldıń kiyatırǵanın esitip, Maon shólindegi jartaslarǵa barıp jasırındı. Shaul bunı esitip, Dawıttıń izinen Maon shóline ketti.
26 Shaul tawdıń bir tárepinen, Dawıt penen onıń adamları tawdıń ekinshi tárepinen alǵa qaray júrdi. Dawıt Shauldan qashıp qutılıwǵa asıqtı. Al Shaul hám onıń adamları bolsa, Dawıttı hám onıń adamların qolǵa túsiriw ushın, qorshay basladı. 27 Sol waqıtta bir xabarshı kelip, Shaulǵa:
– Tez júriń! Filistler elimizge hújim jasap atır, – dedi. 28 Sonda Shaul Dawıttı quwıwın toqtatıp, filistler menen urısıwǵa ketti. Sonlıqtan sol jerge Sela-Hammaxleqot degen at berildi.
1 Dawıt sol jerden ketip, En-Gediy úlkesindegi adam bara almaytuǵın jerlerde jasırınıp júrdi.
2 Shaul filistler menen bolǵan urıstan qaytıp kelgende, Dawıttıń En-Gediy shólinde júrgeninen xabar taptı. 3 Shaul Dawıttı hám onıń adamların «Taw eshkisi» jartaslıǵınan izlew ushın, pútkil Izraildan úsh mıń aǵla ásker alıp, jolǵa shıqtı.
4 Jol jiyeginde qoy qorası bolıp, onıń janında bir úńgir bar edi. Shaul maydanlaw ushın úńgirge kirdi. Al sol úńgirdiń eń túpkirinde Dawıt penen onıń adamları otırǵan edi. 5 Adamları Dawıtqa:
– Jaratqan Iye saǵan: «Dushpanlarıńa qálegenińdi isley alıwıń ushın, olardı saǵan táslim etemen», – degen edi. Mine, búgin sol kún keldi, – dedi.
Sonda Dawıt ornınan turıp, bildirmey Shauldıń shapanınıń shalǵayınan kesip aldı. 6 Biraq Dawıt keyin ala Shauldıń shalǵayınan kesip alǵanı ushın, ózin ayıplı sezdi. 7 Dawıt óz adamlarına:
– Taqsırıma, Jaratqan Iyeniń maylaǵan adamına qol kóterip, oǵan bir nárse islewden Jaratqan Iyeniń Ózi saqlasın! Sebebi ol Jaratqan Iyeniń maylaǵan adamı, – dedi. 8 Dawıt usı sózleri menen adamlarına tıyım salıp, Shaulǵa qol tiygiziwge ruxsat bermedi. Al Shaul úńgirden shıǵıp, jolǵa tústi. 9 Dawıt ta Shauldıń izinshe úńgirden shıǵıp:
– Taqsır! – dep baqırdı. Shaul artına qaraǵanda, Dawıt et betinen jerge jıǵılıp, oǵan tájim etti. 10 Sońınan ol Shaulǵa bılay dedi:
– «Dawıt saǵan jamanlıq qılajaq», – degenlerdiń sózlerine nege qulaq salasız? 11 Búgin Jaratqan Iyeniń sizdi qolıma tutıp bergenin kózińiz benen kórip turıpsız. Bazılar meniń sizdi óltiriwimdi qálegen edi. Biraq meniń sizge janım ashıp: «Taqsırıma qol tiygizbeymen, óytkeni ol Jaratqan Iyeniń maylaǵan adamı», – dedim. 12 Háy áke, minekey, shapanıńızdıń shalǵayınan kesip alınǵan qolımdaǵı mına qıyındıǵa qarań! Men siziń shapanıńızdıń shalǵayınan kesip aldım, biraq sizdi óltirmedim. Bunnan kewlimde jamanlıqtıń hám zulımlıqtıń joq ekenin bilip alıń. Men sizge jamanlıq qılmasam da, siz meni óltirmekshi bolıp atırsız. 13 Jaratqan Iye aramızda tórelik etsin hám meniń óshimdi sizden Ol alsın. Biraq men sizge qol kótermeymen. 14 Ata-babalarımız: «Jamanlıq jaman adamlardan shıǵadı», – degeni sıyaqlı, men sizge qol kótermeymen. 15 Izrail patshası kimge qarsı shıqtı? Siz kimdi quwdalap atırsız? Ólgen iytti yamasa bir búrgeni emes pe? 16 Jaratqan Iye bizlerge qazılıq etip, qay birimizdiń haq ekenimizdi sheship bersin. Jaratqan Iye dawımdı qarap shıqsın hám meni jaqlap, siziń qolıńızdan qutqarsın.
17 Dawıt sózin tamamlaǵanda, Shaul oǵan:
– Dawıt, ulım! Bul seniń dawısıń ba? – dep soradı hám ókirip jılay basladı. 18 Sońınan ol bılay dedi:
– Sen maǵan qaraǵanda ádilirekseń. Men saǵan jamanlıq islesem de, sen maǵan jaqsılıq penen juwap berdiń. 19 Búgin sen maǵan jaqsı qatnasta ekenligińdi dálillediń. Jaratqan Iye meni qolıńa tutıp berse de, meni óltirmediń. 20 Dushpanın tutıp alǵan qaysı bir adam onı aman jiberedi? Búgin maǵan islegen jaqsılıǵıń ushın, Jaratqan Iye saǵan jaqsılıq sıylasın! 21 Endi men seniń sózsiz patsha bolatuǵınıńdı bildim. Izrail patshalıǵı seniń qolıńda bekkem boladı. 22 Endi mennen keyin urpaqlarımdı joq qılmaytuǵınıńdı, ákemniń xojalıǵınan atımdı óshirmeytuǵınıńdı aytıp, Jaratqan Iye haqı ant ish.
23 Dawıt Shaulǵa ant berdi. Sonnan keyin, Shaul úyine qayttı, al Dawıt hám onıń adamları panalaǵan jerlerine ketti.
1 Sol arada Samuel dúnyadan ótti. Pútkil Izrail xalqı jıynalıp, oǵan joqlaw aytıp jılap, onı Ramadaǵı óz úyine jerledi.
Bunnan soń, Dawıt Paran shóline ketti.
2 Maon qalasında júdá bay bir adam bar edi. Onıń jer iyeligi Karmel qalasında bolıp, úsh mıń qoyı hám mıń eshkisi bar edi. Ol sol waqıtta Karmelde qoylarınıń júnin qırqıp atırǵan edi. 3 Bul adam Kaleb urpaǵınan bolıp, atı Nabal, hayalınıń atı Abigayıl edi. Hayalı aqıllı hám sulıw, al kúyewi turpayı hám jawız adam edi.
4 Dawıt shólde júrgende, Nabaldıń qoyların qırqıp atırǵanın esitti. 5 Sonda Dawıt on jigitti Nabalǵa jiberip atırıp, olarǵa bılay dep buyırdı:
– Karmeldegi Nabalǵa barıńlar, oǵan mennen sálem aytıp, 6 bılay deńler: «Ómirińiz uzaq bolsın! Sizge, úy-ishińizge hám ózińizge tiyisliniń hámmesine amanlıq bolsın! 7 Házir qoylarıńızdı qırqıp atırǵanıńızdı esittim. Shopanlarıńız bizler menen birge bolǵanda, olardı qapa qılmadıq. Karmelde bolǵan waqıtta hesh nársesi de joǵalmadı. 8 Xızmetshilerińizden sorap kórseńiz, olar sizge aytıp beredi. Sonlıqtan adamlarımdı jıllı júzlilik penen qarsı alsańız. Sebebi sizge bayram kúni kelip turmız. Ótinish, qullarıńızǵa hám ulıńız Dawıtqa qolıńızda barınan berseńiz».
9 Dawıttıń adamları barıp, bul sózlerdi Dawıttıń atınan Nabalǵa jetkizip bolıp, juwap kúte basladı. 10 Biraq Nabal olarǵa mına juwaptı qaytardı: «Dawıt degen kim ózi? Ishaydıń ulı kim bolıptı? Usı kúnleri xojayınlarınan qashıp júrgen qullar kóbeyip ketti. 11 Men ne qoy qırqıp atırǵan adamlarıma arnap qoyǵan nanımdı, suwımdı hám soyǵan malımnıń góshin qayaqtan kelgeni belgisiz bir adamlarǵa beriwim kerek pe?»
12 Dawıttıń adamları kelgen jolı menen qaytıp ketti. Olar Nabaldıń aytqanlarınıń hámmesin Dawıtqa jetkizdi. 13 Dawıt adamlarına:
– Hámme qılıshlarıńızdı asınıńlar! – dep buyırdı. Dawıt ta, adamları da qılıshların asınıp aldı. Tórt júzge jaqın adam Dawıt penen birge ketti, al eki júz adam qural-saymanlar janında qaldı.
14 Sol arada Nabaldıń xızmetshilerinen biri onıń hayalı Abigayılǵa mınaday xabar jetkizdi: «Dawıt mırzamız Nabalǵa shólden óz xabarshıların jiberip, sálem jollaǵan edi. Biraq Nabal olarǵa turpayı qatnasta boldı. 15 Al ol adamlar bolsa, bizlerge júdá jaqsı qatnasta bolǵan edi. Olar bizlerdi irenjitpedi. Jaylawda olar menen birge bolǵan waqtımızda, hesh nársemiz joǵalmadı. 16 Olardıń qaslarında qoy baqqanımızda, olar bizlerdi kúni-túni qorǵap júretuǵın edi. 17 Endi ne islew kerekligin jaqsılap oylap kóriń. Óytkeni mırzamızdıń hám onıń pútkil úy-ishiniń basına apat dónip tur. Mırzamız sonshelli zulım bolǵanlıqtan, hesh bir adam oǵan bir awız sóz ayta almaydı».
18 Sonda Abigayıl waqıttı bos jibermey, eki júz nan, eki mes sharap, bes qoydıń góshin, bes sea quwırmash, nıǵızlanǵan kishmishten júz dana hám keptirip nıǵızlanǵan ánjirden eki júz dana alıp, olardı esheklerge arttı. 19 Sońınan hayal xızmetshilerine:
– Sizler meniń aldımnan júrińler, men sizlerdiń izińizden baraman, – dedi. Biraq ol kúyewi Nabalǵa hesh nárse aytpadı.
20 Abigayıl eshekke minip, tawdıń soqpaq jolları arqalı tómenge túsip kiyatırǵanda, ózine qarsı kiyatırǵan Dawıttı hám onıń adamların ushırattı. 21 Dawıt adamlarına mına sózlerdi aytıp atırǵan eken: «Bul adamnıń shóldegi mal-múlkin biykarǵa qorıǵan ekenmen. Onıń hesh bir nársesi joytılıp ketpedi. Al ol bolsa, jaqsılıǵıma jamanlıq penen juwap qaytardı. 22 Eger azanǵa shekem Nabalǵa tiyisli erkek zatınan birewin tiri qaldırsam, Quday meni jazalaǵan ústine jazalasın».
23 Abigayıl Dawıttı kóriwden dárhal eshekten tústi de, Dawıttıń aldında et betinen jerge jıǵılıp, tájim etti. 24 Onıń ayaqlarına bas urıp, bılay dep jalbarındı:
– Mırzam, ayıptı men, jalǵız men moynıma alaman. Shorıńız bolǵan maǵan bir awız sóz aytıwǵa ruxsat etiń. Aytqanlarıma qulaq salıń. 25 Jalbarınaman, mırzam, sol Nabal degen ońbaǵan adamǵa itibar bermeńiz. Atı aqılsız degendi bildiredi, sol sıyaqlı ózi de aqılsızdıń biri. Tilekke qarsı shorıńız bolǵan men mırzam, siziń jibergen adamlarıńızdı kórmey qaldım. 26 Endi, mırzam, Jaratqan Iye sizdi qan tógiwden, óz qolıńız benen ósh alıwdan saqlap qaldı. Tiri Jaratqan Iye haqı aldıńızda ant iship aytaman: dushpanlarıńızdıń hám sizge jamanlıq tileytuǵınlardıń hámmesiniń basına Nabaldıń basına túsetuǵın kún tússin. 27 Mırzam, sizge alıp kelgen mına sıylarımdı izińizge ergen adamlarǵa berseńiz. 28 Shorıńızdıń gúnasın keshiriń. Jaratqan Iye, álbette, urpaǵıńızdı bekkem qıladı. Sebebi mırzam, siz Jaratqan Iyeniń urısların alıp barıp atırsız. Ómirińizdiń aqırına shekem sizde hesh bir nahaqlıq bolmasın. 29 Eger birew sizdi óltiriw ushın quwıp júrse, Qudayıńız Jaratqan Iye ómirińizdi Óz panasında asıraydı. Ol dushpanlarıńızdı saqpannan atılǵan tastay etip ılaqtırıp taslaydı. 30 Jaratqan Iye sizge wáde etken iygilikleriniń hámmesin orınlap, sizdi Izrailǵa húkimdar etip qoyadı. 31 Sonda ózim ushın ósh alıp, jónsiz qan tóktim dep azap shegip, pushayman bolmaysız. Jaratqan Iye mırzama tabıs bergende, óz shorıńızdı eske alıń.
32 Dawıt Abigayılǵa bılay dedi:
– Búgin seni maǵan ushırastırǵan Izraildıń Qudayı Jaratqan Iyege alǵıslar bolsın! 33 Bereket tapqaysań! Jaqsı aqıl berip, búgin meni qan tógiwden hám óz qolım menen óshimdi alıwdan saqlap qalǵanıń ushın jarılqaw alǵaysań. 34 Saǵan jamanlıq qılıwdan saqlap qalǵan Izraildıń Qudayı, tiri Jaratqan Iye haqı ant ishemen: eger sen meni ushıratıw ushın, asıǵıslıq penen jolǵa shıqpaǵanıńda, tań atqansha, Nabalǵa tiyisli er adamlardıń birewi de tiri qalmaǵan bolar edi.
35 Dawıt Abigayıldıń sıyların qabıl etip:
– Aman-esen úyińe qayt. Sózlerińe qulaq salıp, tilegińdi qabıl ettim, – dedi.
36 Abigayıl Nabaldıń janına qaytıp kelgende, Nabal úyinde patshalıq zıyapattay etip zıyapat berip atırǵan eken. Ol júdá más bolıp, kewli kóterińki edi. Sonlıqtan azanǵa shekem Abigayıl oǵan hesh nárse aytpadı. 37 Erteńine azanda Nabal ózine kelgennen soń, hayalı oǵan bolǵan waqıyalardı aytıp berdi. Sol waqıtta-aq Nabaldıń júregi muzlap, láń bolıp qaldı. 38 Onlaǵan kúnnen keyin, Jaratqan Iye Nabaldı jazalap, onı óltirdi.
39 Dawıt Nabaldıń ólgenin esitkende: «Meni masqaralaǵan Nabalǵa qarsı dawımdı qarap shıǵıp, qulın jamanlıq islewden saqlap qalǵan Jaratqan Iyege alǵıslar bolsın! Jaratqan Iye onıń jamanlıǵın ózine qaytardı», – dedi.
Sońınan Dawıt Abigayılǵa úylenbekshiligin bildiriw ushın adam jiberdi. 40 Dawıttıń adamları Karmeldegi Abigayılǵa barıp:
– Dawıt saǵan úylenbekshi. Sonı bildiriw ushın bizlerdi jiberdi, – dedi. 41 Abigayıl mańlayı jerge tiygenshe iyilip:
– Mine, men, hátte, Dawıttıń xızmetshileriniń shorısı bolıwǵa da tayarman, – dedi. 42 Abigayıl tez ornınan turdı da, eshekke mindi. Qasına bes shorısın alıp, Dawıttıń xabarshılarınıń izinen jolǵa tústi. Sońınan ol Dawıttıń hayalı boldı.
43 Dawıt izreelli Axinoamǵa úylengen edi. Solay etip, Dawıttıń eki hayalı boldı. 44 Sol arada Shaul qızı Mixaldı, yaǵnıy Dawıttıń hayalın gallimli Layıshtıń ulı Paltiyge berip jibergen edi.
1 Zifliler Gibaǵa, Shaulǵa kelip:
– Dawıt Eshimonǵa qarama-qarsı jaylasqan Xaxila tóbeshiginde jasırınıp júr, – dedi. 2 Shaul Izraildıń úsh mıń aǵla áskerin alıp, Zif shóline Dawıttı izlew ushın shıqtı. 3 Olar Eshimonǵa qarama-qarsı jaylasqan Xaxila tóbeshigindegi jol boyına orda qurdı. Shólde júrgen Dawıt Shauldıń ózin izlep, sol jerge kelgenin bilgende, 4 tıńshılar jiberdi. Solay etip, ol Shauldıń sol jerge kelgenin anıq bilip aldı.
5 Sonlıqtan Dawıt Shauldıń orda qurǵan jerine barıp, Shaul menen sárkárda Ner ulı Abnerdiń qay jerde jatırǵanın kórdi. Shaul ordanıń ortasında, al áskerler onıń átirapında jatırǵan eken.
6 Sol waqıtta Dawıt xet xalqınan bolǵan Aximelexten hám Ioabtıń ájaǵası Seruyanıń ulı Abishaydan:
– Kim meniń menen birge ordaǵa, Shauldıń janına baradı? – dep soradı.
Abishay:
– Seniń menen men baraman, – dep juwap berdi.
7 Dawıt penen Abishay sol kúni keshte ordaǵa kirdi. Shaul nayzasın bas ushına jerge shanshıp qoyıp, ordanıń ortasında uyıqlap atırǵan edi. Abner menen áskerler de onıń átirapında uyıqlap atırǵan edi.
8 Sonda Abishay Dawıtqa:
– Búgin Quday dushpanıńdı qolıńa tutıp berdi. Endi ruxsat ber, onı nayza menen bir urǵanda jerge qadap qoyayın. Ekinshi ret urıwıma hájet qalmaydı, – dedi.
9 Biraq Dawıt oǵan bılay dedi:
– Yaq, onı óltirme. Jaratqan Iyeniń maylaǵan adamına qol kótergen adam jazasız qalmaydı. 10 Tiri Jaratqan Iye haqı ant ishemen: Shauldı Jaratqan Iyeniń Ózi óltiredi. Ol ya ómiri tawısılıp óledi, ya urısta óledi. 11 Biraq Jaratqan Iyeniń maylaǵan adamına qarsı qol kóteriwden Jaratqan Iyeniń Ózi saqlasın! Onıń bas ushındaǵı nayzası menen gúzesin alayıq ta, keteyik.
12 Solay etip, Dawıt Shauldıń bas ushındaǵı nayzası menen gúzesin aldı da, sol jerden ketip qaldı. Olardı hesh kim kórmedi. Bolıp ótken waqıyanı hesh kim bilmedi, hesh kim oyanbadı da. Olardıń hámmesi qattı uyıqlap atırǵan edi. Óytkeni Jaratqan Iye olarǵa tereń uyqı bergen edi.
13 Dawıt arǵı tárepke ótip, uzaǵıraqtaǵı bir tóbeshikke shıǵıp turdı. Olardıń arası ádewir qashıq edi. 14 Dawıt áskerlerge hám Ner ulı Abnerge:
– Háy Abner, maǵan juwap ber, – dedi.
Abner oǵan:
– Baqırıp, patshanıń tınıshın alatuǵınday sen kimseń? – dedi.
15 Dawıt oǵan bılay dep juwap berdi:
– Sen erkek emesseń be? Izrailda saǵan teń keletuǵını bar ma? Solay eken, nege patshańdı qorǵamadıń? Sebebi birew onı óltiriw ushın ordaǵa kirdi. 16 Sen óz xızmetińdi jaqsı orınlamadıń. Tiri Jaratqan Iye haqı ant ishemen: hámmeńiz ólimge ılayıqlısız. Óytkeni taqsırıńızdı, Jaratqan Iyeniń maylaǵan adamın qorǵamadıńız. Qarap kór, patshanıń bas ushındaǵı nayzası menen gúzesi qayaqta?
17 Dawıttıń dawısın tanıǵan Shaul:
– Dawıt, ulım, bul seniń dawısıń ba? – dep soradı.
Dawıt oǵan bılay dep juwap berdi:
– Awa, taqsır, meniń dawısım. 18 Taqsır, qulıńızdı nege quwdalay beresiz? Men ne qıldım? Jazıǵım ne? 19 Taqsır! Qulıńızdıń sózine qulaq salsańız. Eger sizdi maǵan qarsı qayraǵan Jaratqan Iye bolsa, onda bir qurbanlıq berip, Onı tınıshlandırıń. Eger bul isti adamlar islegen bolsa, olar Jaratqan Iyeniń ǵarǵısına ushırasın. Óytkeni olar: «Ket, basqa qudaylarǵa xızmet et», – dep, Jaratqan Iyeniń jerinen, meniń úlesime tiygen jerden meni quwıp jiberdi. 20 Qanım Jaratqan Iyeden uzaq jerlerde tógilmesin. Izrail patshası tawlarda keklik awlaǵan ańshı sıyaqlı, bir búrgeni awlawǵa shıǵıptı.
21 Sonda Shaul:
– Gúna isledim. Dawıt, ulım, izińe qayt. Búgin meniń janımdı qádirli kórgeniń ushın, bunnan bılay, saǵan hesh bir jamanlıq islemeymen. Men aqılsızlıq penen is tutıp, júdá úlken qátege jol qoydım, – dedi.
22 Dawıt oǵan bılay dedi:
– Mine, patshanıń nayzası. Adamlarıńızdan biri kelip, onı alsın. 23 Jaratqan Iye hár bir adamnıń ádilligine hám sadıqlıǵına qaray sıy beredi. Búgin Jaratqan Iye sizdi qolıma tutıp berse de, men Jaratqan Iyeniń maylaǵan adamına qol kótergim kelmedi. 24 Búgin siziń ómirińiz maǵan qádirli bolǵanınday, Jaratqan Iye de meniń ómirimdi qádirli kórsin hám meni hár qanday báleden qutqarsın.
25 Shaul Dawıtqa:
– Dawıt, ulım, seni Jaratqan Iye jarılqasın! Sen sózsiz ullı isler isleyseń hám jeńiske eriseseń, – dedi.
Bunnan keyin, Dawıt óz jolına tústi, al Shaul bolsa, úyine qayttı.
1 Dawıt ishinen: «Bir kúni Shauldıń qolınan ólip ketermen. Jaqsısı, tezirek filistlerdiń jerine qashıp keteyin. Sonda Shaul Izraildıń hár jerinen meni izlegendi qoyar, men de onnan qutılarman», – dep oyladı.
2 Usılayınsha Dawıt hám onıń janındaǵı altı júz adam jolǵa shıǵıp, Gat patshası Maox ulı Axishtiń tárepine ótip ketti. 3 Olar xojalıǵındaǵılar menen birge Gat qalasına, Axishtiń janına ornalastı. Dawıttıń eki hayalı: izreelli Axinoam hám karmelli Nabaldıń jesiri Abigayıl da onıń janında edi. 4 Shaul Dawıttıń Gatqa qashıp ketkenin esitkende, endi onı izlewden waz keshti.
5 Dawıt Axishke:
– Eger maqul kórseńiz, átiraptaǵı qalalardıń birinen maǵan bir jer berilsin, men sol jerde jasayın. Sebebi qulıńız bolǵan maǵan siziń qasıńızda, patshanıń qalasında jasawdıń nege keregi bar? – dedi.
6 Axish sol kúni Dawıtqa Siklag qalasın berdi. Sol sebepten Siklag házirge deyin Yahuda patshalarına tiyisli qala bolıp qaldı. 7 Dawıt filistler elinde bir jıl tórt ay jasadı.
8 Sol waqıt ishinde Dawıt hám onıń adamları geshur, gizer hám amalek xalıqlarına shabıwıl jasadı. Bul xalıqlar uzaq waqıtlardan beri Shurǵa, hátte, Mısırǵa shekem sozılǵan jerlerde jasaytuǵın edi. 9 Dawıt qay jerge shabıwıl jasasa da, erkekti de, hayaldı da, hesh kimdi tiri qaldırmay, tek olardıń qoyların, ógizlerin, esheklerin, túyelerin hám kiyim-kensheklerin alıp, patsha Axishke qaytıp keletuǵın edi.
10 Eger Axish Dawıttan: «Búgin qay jerlerge shabıwıl jasadıńız?» – dep sorasa, Dawıt oǵan: «Yahudanıń qubla tárepine, Eraxmeel tiyresiniń hám kenlerdiń qubla tárepine shabıwıl jasadıq», – dep juwap beretuǵın edi. 11 Dawıt hesh bir adamnıń Gatqa kelip: «Dawıt olay isledi yamasa Dawıt bulay isledi», – dep aytpawı ushın, erkekti de, hayaldı da, hesh kimdi tiri qaldırmaytuǵın edi. Dawıt filistlerdiń elinde jasaǵan waqtınıń hámmesinde usılay isledi.
12 Axish Dawıtqa isenip: «Dawıt óz xalqı bolǵan izraillılarǵa jek kórinishli boldı. Bunnan bılay, ol máńgige meniń xızmetimde boladı», – dep oyladı.
1 Yahuda patshası Axaziyanıń anası Ataliya ulınıń óltirilgenin esitkende, patsha tuqımınan bolǵanlardıń hámmesin qırıp taslawdı sheshti. 2 Biraq patsha Ehoramnıń qızı, Axaziyanıń qarındası Ehosheba Axaziya ulı Ioashtı patshanıń óltiriliwi kerek bolǵan ulları arasınan alıp qashıp, tárbiyashısı menen birge jatatuǵın bólmege jasırıp tasladı. Onı Ataliyadan jasırıp, ólimnen aman alıp qaldı. 3 Ataliya el ústinen patshalıq etip turǵanda, bala Jaratqan Iyeniń Úyinde óz tárbiyashısı menen altı jıl jasırın túrde jasadı.
4 Jetinshi jılı ruwxaniy Ehoyada karlı saqshılar menen saray saqshılarınıń júzbasılarına adam jiberip, olardı óz janına, Jaratqan Iyeniń Úyine aldırdı. Sol jerde bul adamlar menen kelisim dúzip, olarǵa ant ishkizgennen soń, olarǵa patshanıń ulın kórsetti. 5 Keyin Ehoyada olarǵa buyrıq berip, bılay dedi:
– Sizler bılay isleysizler: Shabbat kúni xızmetke kelgenińizde, úshten birińiz patshanıń sarayın qorǵaysız. 6 Úshten birińiz Sur dárwazasın, al qalǵan úshten birińiz saray saqshılarınıń artındaǵı dárwazanı qorǵaysız. Usılayınsha saraydı qorǵaysız. 7 Shabbat kúni xızmetten shıqqan basqa eki topar saqshılarıńızdıń hámmesi Jaratqan Iyeniń Úyiniń janında patshanı qorǵaydı. 8 Hár bir adam quralların qolǵa alıp, patshanı qorshap tursın, kim de kim sapqa jaqınlassa, ol óltirilsin. Patsha ishke kirgende de, shıqqanda da onıń janında bolıńlar.
9 Júzbasılar ruwxaniy Ehoyadanıń hámme buyrıqların orınladı. Hár bir júzbası Shabbat kúni xızmetke túsetuǵın hám xızmetten shıǵatuǵın óziniń qol astındaǵı adamların alıp, ruwxaniy Ehoyadaǵa keldi. 10 Ruwxaniy Jaratqan Iyeniń Úyindegi patsha Dawıttan qalǵan nayza hám qalqanlardı júzbasılarǵa tarattı. 11 Patshanı qorǵaw ushın Úydiń qublasınan arqasına deyin, qurbanlıq orınnıń hám Úydiń átirapına qurallı saqshılar qoyıldı. 12 Ehoyada patshanıń ulı Ioashtı sırtqa alıp shıǵıp, basına taj kiygizdi, qolına patshalıq nızamların berip, onı patsha dep járiyaladı. Onı maylap, patsha etip qoydı, xalıq qol shappatlap: «Jasasın patsha!» – dep qıshqırıstı.
13 Ataliya saqshılardıń hám xalıqtıń baqırısqan dawısların esitip, Jaratqan Iyeniń Úyindegi jıynalǵan xalıqtıń janına keldi. 14 Qarasa, dástúr boyınsha patsha Jaratqan Iyeniń Úyiniń kireberisindegi óreniń janında, al áskerbasılar hám kárnayshılar onıń átirapında turǵan eken. Al pútkil úlke xalqı bolsa, quwanısh penen kárnay shalıp turǵan eken. Sonda Ataliya kiyimlerin jırtıp:
– Qıyanet, qıyanet! – dep baqırdı.
15 Ruwxaniy Ehoyada Ataliyanıń Jaratqan Iyeniń Úyinde óltiriliwin qálemedi. Sonlıqtan júzbasılarǵa:
– Mına hayaldı bul jerden alıp shıǵıńlar. Oǵan ergenlerdi qılıshtan ótkizińler, – dep buyrıq berdi.
16 Ataliya tutıp alındı hám saraydıń At dárwazasına ákelinip, sol jerde óltirildi.
17 Ruwxaniy Ehoyada xalıqtıń Jaratqan Iyeniń xalqı bolıwı ushın, patsha, xalıq hám Jaratqan Iye arasında kelisim dúzdi. Ol patsha menen xalıq arasında da kelisim dúzdi. 18 Úlke xalqı Baaldıń butxanasına barıp, onı qıyrattı. Ondaǵı qurbanlıq orındı hám músinlerdi buzıp tasladı, al Baaldıń ruwxaniyi Mattandı qurbanlıq orınlardıń aldında óltirdi. Ruwxaniy Ehoyada Jaratqan Iyeniń Úyine qarawıllar qoydı. 19 Keyin ol júzbasılardı, karlı saqshılardı, saray saqshıların hám pútkil úlke xalqın ertip, patshanı Jaratqan Iyeniń Úyinen alıp shıqtı. Onı saqshılar dárwazasınıń jolı arqalı sarayǵa alıp keldi hám ol patshalıq taxtqa otırdı. 20 Pútkil úlke xalqı shadlıqqa bólenip, qala tınıshlanıp qaldı. Sebebi Ataliya patsha sarayında qılısh penen óltirilgen edi. 21 Ioash taxtqa otırǵanda jeti jasta edi.
1 Yaqıp penen birge xojalıqları menen Mısırǵa kelgen Izrail ullarınıń atları mınalar edi: 2 Ruben, Shimon, Lebiy, Yahuda, 3 Issaxar, Zebulon, Benyamin, 4 Dan, Naftaliy, Gad hám Asher. 5 Yaqıptıń urpaǵınan shıqqanlar barlıǵı bolıp jetpis adam edi. Al Yusup álle qashan Mısırda edi.
6 Waqtı kelip, Yusup, onıń tuwısqanları hám sol áwladtıń hámmesi dúnyadan ótti. 7 Biraq Izrail urpaqları ósip-ónip, barǵan sayın oǵada kóbeyip, kúsheygeni sonshelli, Mısır eli olarǵa tolıp ketti.
8 Sol waqıtta Mısır taxtına Yusupti tanımaytuǵın jańa patsha otırdı. 9 Patsha óz xalqına: «Minekey, Izrail xalqınıń sanı júdá kóbeyip, kúshli bolıp baratır. 10 Kelińler, kóbeyip ketpewi ushın olarǵa qarsı hiyle qollanayıq. Bolmasa, urıs bolǵan jaǵdayda, olar dushpanlarımızǵa qosılıp ketiwi hám bizlerge qarsı urısıp, elimizden ketip qalıwı múmkin», – dedi.
11 Solay etip, mısırlılar izraillılarǵa awır jumıslardı isletip, eziw ushın, olardıń ústinen qul jumsaytuǵın basshılardı tayınladı. Izraillılar faraon ushın Pitom hám Ramses degen telekleri bar qalalardı saldı. 12 Degen menen, mısırlılar izraillılardı qanshelli ezgen sayın, olar sonshelli kóbeyip, artıp bardı. Sonda mısırlılar qorqınıshqa túsip, 13 izraillılardı ayawsız túrde jumıs islewge májbúrledi. 14 Olardı hár túrli atız jumısların, ılay soǵıw hám gerbish quyıwday awır jumıslardı islewge ayawsız májbúrlep, turmısın qıyınlastırdı.
15 Mısır patshası Shifra hám Puwa degen evreylerdiń kindik sheshelerine buyırıp:
16 – Evrey hayalların tuwdırıp atırǵanıńızda, dıqqatlı bolıń: eger ul tuwılsa, óltiriń, al eger qız tuwılsa, tiri qaldırıń, – dedi. 17 Biraq kindik shesheler Qudaydan qorqatuǵın edi. Sonlıqtan olar Mısır patshasınıń aytqanın islemey, ul balalardı tiri qaldırdı. 18 Sonda Mısır patshası kindik sheshelerdi shaqırtıp alıp:
– Nege bulay islep atırsızlar? Nege ul balalardı tiri qaldırıp atırsızlar? – dep soradı. 19 Kindik shesheler oǵan juwap berip:
– Evrey hayalları mısırlı hayallarǵa uqsamaydı. Olar júdá qarıwlı bolıp, bizler barmastan aldın-aq, tuwıp aladı, – dedi.
20 Bul isi ushın Quday kindik sheshelerge jaqsılıq isledi. Al Izrail xalqı kóbeyip, barǵan sayın kúshi artıp bardı. 21 Ózinen qorqqanı ushın, Quday kindik sheshelerge urpaq berdi.
22 Sonnan keyin, faraon óziniń pútkil xalqına: «Evreylerdiń tuwılǵan hár bir ul balasın Nil dáryasına taslańlar, al qız balaların tiri qaldırıńlar», – dep buyırdı.
1 Patshalar 18; 1 Patshalar 19; 1 Patshalar 20; 1 Patshalar 21; 1 Patshalar 22; 1 Patshalar 23; 1 Patshalar 24:1; 1 Patshalar 24:2–23; 1 Patshalar 25; 1 Patshalar 26; 1 Patshalar 27 · 4 Patshalar 11 · Shıǵıw 1 · QrqMK22
