Eski Ósiyette
Eski Ósiyette «juldız» sózi húkimdardı ańlatıw ushın metaforalıq túrde qollanıladı (Sanlar 24:17). Jańa Ósiyette «Tań juldızı» termini Isa Másih ushın metaforalıq túrde qollanıladı: «Men, Isa, sizlerge bul gúwalıqtı shirkewler ushın beriwge óz perishtemdi jiberdim. Men Dawıttıń tamırı hám áwladı, hám jarqın Tań juldızıman» (Ashıw 22:16 NIV). Piterdiń aytıwınsha, isenishliler Jazıwlar xabarın dıqqat penen tıńlawı kerek, sebebi ol «qarańǵı jerde nur shashıp turǵan jaqtılıq, kún shıqqansha hám tań juldızı kóterilgenshe» (2 Piter 1:19).
Tań juldızı kún shıǵıwdan aldın aspanǵa shıǵadı. Pawıl bizdiń qutqarıwımızdıń juwmaqlanıwı jaqın ekenin jazdı, sebebi «Tún juwmaqlanıp atır; kún jaqın» (Romalılarǵa 13:12). Bul házirgi dáwir gúna menen qarańǵılanǵan tún sıyaqlı ekenin ańlatadı. Biz Másih bul dáwirdiń aqırında isenishlilerdi aspanǵa alıp ketiw ushın kelejaǵın (1 Salonikalılarǵa 4:13-18) hám keyin barlıǵına húkimranlıq etiwden aldın gúnalı dúnyanı húkim etetuǵının bilemiz. Qudaydıń gúnaǵa húkim etkeninen keyin, endi qarańǵılıq bolmaydı (Ashıw 21:25-27; Ashıw 22:5), sebebi qarańǵılıq gúnanıń belgisi (Yoxanna 3:19).
Ekinshi keliwde
Ekinshi keliwde Másih kúnden aldın keletuǵın tań juldızı sıyaqlı súwretlengen. Bul Tiyatiradaǵı isenishlilerge wáde etilgen edi: «Men olardıń tań juldızın da beremen» (Ashıw 2:28). Bul úsh jaǵdayda da tań juldızı Isa Másih ushın metafora ekenligi anıq. Bul súwretlew tańqalarlıq emes, sebebi Másihtiń insan bolıp keliwi kún shıǵıwına uqsas etilgen edi (Ishaya 9:2; Luka 1:78-79).
Injildiń «tań juldızı» terminin óz ishine alǵan basqa bir bólimi Ishaya 14:12. Mısalı, túrli awdarmalar onı qalay awdarmalaydı.
«Sen aspannan qalay quladıń, ey tań juldızı, tańnıń ulı! Sen jerge túsirildiń, sen bir waqıtları milletlerdi tómenletken ediń!» (NIV)
«Sen aspannan qalay quladıń, ey Lyutsifer, tańnıń ulı! Sen jerge qalay kesildiń, sen milletlerdi kúshsizlendirgen ediń!» (NKJV)
«Sen aspannan qalay quladıń, ey tań juldızı, tańnıń ulı! Sen jerge kesildiń, sen milletlerdi kúshsizlendirgen ediń!» (NASB)
Bul ayattıń konteksti
Bul ayattıń konteksti Qudaydıń Babilon patshasına húkimi; bul Izraillikler tárepinen aytılǵan masqaralawdıń bir bólimi edi (Ishaya 14:3). Bul Jazıwda evrey sózi heylel payda bolatuǵın jalǵız orın; ol «jarqırawshı» yaki «tań juldızı» dep túsindirilgen. Ishaya bul metaforanı jarqın jaqtılıq ushın qollanǵan sıyaqlı, biraq eń úlken jaqtılıq emes, Babilon patshasınıń kórinetuǵın kúshin hám maqtanıwın súwretlew ushın, keyin ol joq bolǵan.
Eski Ósiyet 405 jılı latın tiline awdarılǵanda, heylel «lucifer» dep awdarılǵan – «tań juldızı» ushın sinonim. Búgin «lucifer» sóziniń eki mánisi bar: «Venera planetası, tań juldızı» (kún hám aydan keyingi aspandaǵı ekinshi eń jarqın obyekt) hám Shaytannıń atı. Bul túsindirmelerdiń ekewi de Ishaya 14:12-niń 1611 (KJV) awdarmasında aytılǵan.
Bólimniń tiykarǵı konteksti Babilon patshası haqqında bolsa da, Ishaya 14:12-17-de, dıqqat Babilon patshasın kúshlendirgen adamnıń, Shaytannıń qulawına awısqan sıyaqlı (Ishaya 14:13-14), hám joqarı tákabburlıqtı, maqtanıwshılıqtı hám ózin joqarı tutıwdı ańlatadı, bular Shaytannıń gúnaları edi (1 Timoteyge 3:6). Bul túsindirmede, metafora, «tań juldızı» Shaytanǵa qollanıladı. Biraq biz kórgenimizdey, bul at Másih ushın da qollanıladı (Ashıw 22:16). Bul qarama-qarsı emes, sebebi «arıslan» termini Shaytanǵa da, Másihke de qollanıladı (1 Piter 5:8; Ashıw 5:5). Babilon patshasınıń Shaytan menen bul múmkin bolǵan baylanısı «Lucifer»diń Shaytan ushın termin sıpatında payda bolıwınıń deregi sıyaqlı.
«Tań juldızı»
«Tań juldızı» Jazıwda Isaǵa, Babilon patshasına hám bálkim Shaytanǵa qollanılǵan metafora. Bul orınlı, sebebi olar yaki húkimdar bolǵan, yaki húkimdar, yaki húkimdar boladı. Babilon patshasınıń húkimranlıǵı ótken; Shaytannıń húkimranlıǵı joq bolatuǵın házirgi (Ashıw 20:7-10); Másihtiń húkimranlıǵı joqarı hám máńgilik boladı (1 Korinflilerge 15:24-27).
Juwap berildi
